വ്യാഘ്രേഭവദനാഃ കേചിത് കേചിന്മേഷാജരൂപിണഃ അനേകപ്രാണിരൂപാശ്ച ജ്വാലാസ്യാഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലാഃ
ചിലര്ക്ക് കടുവയുടെ മുഖം പോലുമായിരുന്നു, ചിലര് ആടിന്റെയും ചെമ്മരിയാടിന്റെയും രൂപത്തില്; പലരും വിവിധ മൃഗങ്ങളുടെ രൂപങ്ങളിലായിരുന്നു, തീപൊന്തിയ വായും കറുത്തും മഞ്ഞയും നിറങ്ങളുമുള്ളവരും.
സൌമ്യാ ഭീമാഃ സ്മിതമുഖാഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗജടാസടാഃ നാനാവിഹങ്ഗവദനാ നാനാവിധമൃഗാനനാഃ
ചിലര് സൌമ്യരായവരും, ചിലര് ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരുമായിരുന്നു; ചിലര് പുഞ്ചിരിയോടെ, കറുത്തും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള ജടയുമായി; ചിലര്ക്ക് വിവിധ പക്ഷികളുടെ മുഖവും, ചിലര്ക്ക് പല മൃഗങ്ങളുടെ മുഖവുമുണ്ടായിരുന്നു.
കൌശേയചര്മവസനാ നഗ്നാശ്ചാന്യേ വിരൂപിണഃ ഗോകര്ണാ ഗജകര്ണാശ്ച ബഹുവക്ത്രേക്ഷണോദരാഃ
ചിലര് പാവാടയോ മൃഗചർമ്മമോ ധരിച്ചിരുന്നു, ചിലര് നഗ്നരായും വിചിത്രരൂപങ്ങളിലുമായിരുന്നു; ചിലര്ക്ക് പശുവിന്റെ ചെവി, ചിലര്ക്ക് ആനയുടെ ചെവി, പല വായും കണ്ണുകളും വയറുകളും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു.
ബഹുപാദാ ബഹുഭുജാ ദിവ്യനാനാസ്ത്രപാണയഃ അനേകകുസുമാപീഡാ നാനാവ്യാലവിഭൂഷണാഃ
ചിലര്ക്ക് അനവധി കാലുകളും കൈകളും ഉണ്ടായിരുന്നു, ദൈവീകായുധങ്ങള് കൈവശം; ചിലര് പലതരം പുഷ്പമാലകളും, പലതരം പാമ്പുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരും.
വൃകാനനായുധധരാ നാനാകവചഭൂഷണാഃ വിചിത്രവാഹനാരൂഢാ ദിവ്യരൂപാ വിയച്ചരാഃ
ചിലര്ക്ക് നായയുടെ മുഖവും ആയുധങ്ങളും, പലതരം കാവചങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരും; ചിലര് വിചിത്രമായ വാഹനങ്ങളില് കയറി, ദൈവികരൂപത്തില് ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
വീണാവാദ്യമുഖോദ്ഘുഷ്ടാ നാനാസ്ഥാനകനര്തകാഃ ഗണേശാംസ്താംസ്തഥാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവീ പ്രോവാച ശംകരമ്
ചിലര് വീണയുടെ സംഗീതം മുഴക്കിയും, ചിലര് വിവിധ നിലയിലായി നൃത്തം ചെയ്തും; ആ അനുചരഗണങ്ങളെ കണ്ട ദേവി ശങ്കരനോടു പറഞ്ഞു.
ഗണേശാഃ കതിസംഖ്യാതാഃ കിംനാമാനഃ കിമാത്മകാഃ ഏകൈകശോ മമ ബ്രൂഹി ധിഷ്ഠിതാ യേ പൃഥക്പൃഥക്
ഈ അനുചരന്മാര് ആരൊക്കെയാണ്, എത്ര പേരുണ്ട്, അവരുടെ പേരുകള് എന്ത്, സ്വഭാവം എന്ത്? ഇവിടെയൊക്കെ വേറേ വേറെയായി നില്ക്കുന്നവരെ ഓരോരുത്തനെ കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയൂ.
കോടിസംഖ്യാ ഹ്യസംഖ്യാതാ നാനാവിഖ്യാതപൌരുഷാഃ ജഗദാപൂരിതം സര്വൈര് ഏഭിര്ഭീമൈര്മഹാബലൈഃ
അവരുടേത് എണ്ണമറ്റ കോടികള്; പലവിധ ശക്തിയില് പ്രശസ്തരായവരാണ്. ഈ ഭയാനകവും മഹാശക്തിയുള്ളവരുമായ ഇവരാല് ലോകം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സിദ്ധക്ഷേത്രേഷു രഥ്യാസു ജീര്ണോദ്യാനേഷു വേശ്മസു ദാനവാനാം ശരീരേഷു ബാലേഷൂന്മത്തകേഷു ച ഏതേ വിശന്തി മുദിതാ നാനാഹാരവിഹാരിണഃ
സിദ്ധക്ഷേത്രങ്ങളിലും വഴികളിലും പഴയതായതും തകര്ന്നതുമായ തോട്ടങ്ങളിലും വീടുകളിലും, ദാനവരുടെ ശരീരങ്ങളിലും, കുട്ടികളിലും, ഭ്രാന്തന്മാരിലും ഇവര് സന്തോഷത്തോടെ പ്രവേശിച്ച് വിവിധ ഭക്ഷണങ്ങളില് ആസ്വദിക്കുന്നു.
ഊഷ്മപാഃ ഫേനപാശ്ചൈവ ധൂമപാ മധുപായിനഃ രക്തപാഃ സര്വഭക്ഷാശ്ച വായുപാ ഹ്യമ്ബുഭോജനാഃ
ചിലര് ചൂട് കുടിക്കുന്നു, ചിലര് നുരയും, ചിലര് പുകയും, ചിലര് തേനും; ചിലര് രക്തം കുടിക്കുന്നു, ചിലര് എല്ലാം തിന്നുന്നു, ചിലര് വായുവിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്, ചിലര് വെള്ളത്തിലാണ്.
ഗേയനൃത്യോപഹാരാശ്ച നാനാവാദ്യരവപ്രിയാഃ ന ഹ്യേഷാം വൈ അനന്തത്വാദ് ഗുണാന്വക്തും ഹി ശക്യതേ
പാട്ടിലും നൃത്തത്തിലും ഭോജനത്തിലും വിവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തിലും ഇവര് ആസ്വദിക്കുന്നു; ഇവര്ക്ക് അനന്തമായ ഗുണങ്ങളാണ്, അതിനാല് അവയെ മുഴുവന് വിവരിക്കാന് കഴിയില്ല.
മാര്ഗത്വഗുത്തരാസങ്ഗശുദ്ധാങ്ഗോ മുഞ്ജമേഖലീ മാനശിലേന കല്കേന ചപലോ രഞ്ജിതാനനഃ
മൃഗത്വക്ക് വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശുദ്ധമായ അംഗങ്ങളോടെ, മുന്ജ് കയറുകൊണ്ട് കട്ടിയിട്ടു, മാനശിലയാല് മുഖം ചായം പൂശി, ചഞ്ചലനായവനാണ്.
പിനദ്ധോത്പലസ്രഗ്ദാമാ സുകാന്തോ മധുരാകൃതിഃ പാഷാണശകലോത്താനകാംസ്യതാലപ്രവര്തകഃ
ഉത്പലപൂക്കളാല് കെട്ടിയ മാലകള് അണിഞ്ഞ്, സുന്ദരനും മധുരമായ രൂപവുമുള്ളവന്, കല്ലും താമ്രവും മരവുമുള്ള താളങ്ങള് വായിക്കുന്നു.
അസൌ ഗണേശ്വരോ ദേവഃ കിംനാമാ കിംനരാനുഗഃ യ ഏഷ ഗണഗീതേഷു ദത്തകര്ണോ മുഹുര്മുഹുഃ
ഇവന് ആണ് ഈ അനുചരന്മാരുടെ നാഥന്; ഇവന്റെ പേര് എന്താണ്, കിന്നരന്മാരെ അനുഗമിക്കുന്നവനാണ്; ഗണങ്ങളുടെ പാട്ടുകള് ആവേശത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും കേള്ക്കുന്നവനാണ്.
സ ഏഷ വീരകോ ദേവി സദാ മദ്ധൃദയപ്രിയഃ നാനാശ്ചര്യഗുണാധാരോ ഗണേശ്വരഗണാര്ചിതഃ
ദേവി, ഈ വീരൻ എപ്പോഴും എന്റെ ഹൃദയത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്. അനേകം അത്ഭുതഗുണങ്ങൾ അവനിൽ ഉണ്ട്, ഗണപതിയുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഈദൃശസ്യ സുതസ്യാസ്തി മമോത്കണ്ഠാ പുരാന്തക കദാഹമ് ഈദൃശം പുത്രം ദ്രക്ഷ്യാമ്യാനന്ദദായിനമ്
പുരാന്തക, ഇങ്ങനെയൊരു മകനായി ഞാൻ എത്രകാലമായി ആഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു! സന്തോഷം നൽകുന്ന ഇങ്ങനെയൊരു മകനെ ഞാൻ എപ്പോഴാണ് കാണുക?
ഏഷ ഏവ സുതസ്തേ ഽസ്തു നയനാനന്ദഹേതുകഃ ത്വയാ മാത്രാ കൃതാര്ഥോ ഽസ്തു വീരകോ ഽപി സുമധ്യമേ
നിന്റെ കണ്ണുകൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്ന മകൻ ഇതാവട്ടെ. മനോഹരമായ കമരത്തേ, നീ അമ്മയായി പൂർണ്ണതയിലാവട്ടെ, വീരനും സന്തോഷവാനാവട്ടെ.
ഇത്യുക്താ പ്രേഷയാമാസ വിജയാം ഹര്ഷണോത്സുകാ വീരകാനയനായാശു ദുഹിതാ ഹിമഭൂഭൃതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സന്തോഷത്താൽ ഉത്സുകയായ അവൾ, ഹിമപർവതപുത്രിയെ, അതായത് വിജയയെ, വീരനെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരാൻ അയച്ചു.
സാവരുഹ്യ ത്വരായുക്താ പ്രാസാദാദമ്ബരസ്പൃശഃ വിജയോവാച ഗണപം ഗണമധ്യേ പ്രവര്തിതാ
ആകാശത്തെ തൊടുന്ന കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് അതിവേഗം ഇറങ്ങി, വിജയ ഗണങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഗണപത്തിയോട് പറഞ്ഞു.
ഏഹി വീരക ചാപല്യാത് ത്വയാ ദേവഃ പ്രകോപിതഃ കിമുത്തരം വദത്യര്ഥേ നൃത്യരങ്ഗേ തു ശൈലജാ
വീരക, വാ വാ! നിന്റെ ഉന്മേഷം കൊണ്ട് ദേവൻ കോപിതനായി. ഈ കാര്യത്തിൽ നൃത്തശാലയിൽ ശൈലജ എന്താണ് ഉത്തരം പറയുന്നത്?
ഇത്യുക്തസ്ത്യക്തപാഷാണശകലോ മാര്ജിതാനനഃ ആഹൂതസ്തു തയോദ്ഭൂതമൂലപ്രസ്താവശംസകഃ
ഇങ്ങനെ വിളിച്ചപ്പോൾ, അവൻ കല്ല് തുള്ളികൾ വച്ചുവെച്ചു, മുഖം കഴുകി, അവൾ വിളിച്ചപ്പോൾ സംഭവത്തിന്റെ ആദ്യ കാര്യം വിശദീകരിച്ചു.
ദേവ്യാഃ സമീപമാഗച്ഛദ് വിജയാനുഗുപ്തഃ ശനൈഃ പ്രാസാദശിഖരാത്ഫുല്ലരക്താമ്ബുജനിഭദ്യുതിഃ
വിജയയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, അവൻ കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുകളിലிருந்து പതുക്കെ ദേവിയുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു. അവന്റെ ഭാവം പുഷ്പിച്ച ചുവന്ന താമരപൂവുപോലെയായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ പ്രസ്രുതാനല്പസ്വാദുക്ഷീരപയോധരാ ഗിരിജോവാച സസ്നേഹം ഗിരാ മധുരവര്ണയാ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, മധുരമായ പാൽ ഒഴുകുന്ന കനകങ്ങൾ ഉള്ള ഗിരിജ, സ്നേഹത്തോടെ മധുരമായ വാക്കുകളാൽ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഹ്യേഹി യാതോ ഽസി മേ പുത്രതാം ദേവദേവേന ദത്തോ ഽധുനാ വീരക
വീരക, വാ വാ! ഇപ്പോൾ നീ എന്റെ മകനായിരിക്കുന്നു. ദേവദേവൻ തന്ന മകനാണ് നീ.
ഇത്യേവമങ്കേ നിധായാഥ തം പര്യചുമ്ബത്കപോലേ കലവാദിനമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവനെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, അവൻ മൃദുലമായ ശബ്ദങ്ങൾ പറയുമ്പോൾ അവളുടെ കവിളിൽ ചുംബിച്ചു.
മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ സംമാര്ജ്യ ഗാത്രാണി ഭൂഷയാമാസ ദിവ്യൈഃ സ്വയം ഭൂഷണൈഃ കിങ്കിണീമേഖലാനൂപുരൈര് മാണിക്യകേയൂരഹാരോരുമൂലഗുണൈഃ
അവളുടെ തലയിൽ മണക്കളർന്ന മണം വാസനയോടെ മുടി നക്കിയും, ശരീരം ശുചീകരിച്ചും, സ്വയം ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ—കിങ്കിണി കച്ച, പാദസരം, മണിമാള, കൈവള, ഉരുക്കട, ഉരുതലികൾ—അണിയിച്ചു.
കോമലൈഃ പല്ലവൈശ്ചിത്രിതൈശ്ചാരുഭിര് ദിവ്യമന്ത്രോദ്ഭവൈസ് തസ്യ ശുഭൈസ്തതോ ഭൂരിഭിശ്ചാകരോന്മിശ്രസിദ്ധാര്ഥകൈര് അങ്ഗരക്ഷാവിധിമ്
മൃദുലവും മനോഹരവുമായ വിവിധ ഇലകളും ദിവ്യ മന്ത്രശക്തിയിൽ ഉത്ഭവിച്ച ശുഭദ്രവ്യങ്ങളും, സിദ്ധാർത്ഥക വിത്തുകൾ ചേർത്ത്, അവന്റെ ശരീരരക്ഷാ കർമ്മം നിർവഹിച്ചു.
ഏവമാദായ ചോവാച കൃത്വാ സ്രജം മൂര്ധ്നി ഗോരോചനാപത്രഭങ്ഗോജ്ജ്വലമ്
ഇങ്ങനെ അവനെ എടുത്ത്, ഗോരോചനയും പുതിയ ഇലകളും ചേർത്ത ഒരു പുഷ്പമാല തലയിൽ വെച്ച്, അവൾ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ ഗച്ഛാധുനാ ക്രീഡ സാര്ധം ഗണൈരപ്രമത്തോ നഗേ ശ്വഭ്രവര്ജ ശനൈര്വ്യാലമാലാകുലാഃ ശൈലസാനുദ്രുമദന്തിഭിര് ഭിന്നസാരാഃ പരേ സങ്ഗിനഃ
പോവാ, ഇനി നീ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം മലയിൽ കളിക്കൂ. സൂക്ഷിച്ചിരിക്കണം; പാളങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം; പാമ്പുകളും മരങ്ങളും ആനകളും പൊട്ടിയ പാറകളും നിറഞ്ഞ മലമുകളിൽ പതുക്കെ നടക്കണം.
ജാഹ്നവീയം ജലം ക്ഷുബ്ധതോയാകുലം കൂലം മാ വിശേഥാ ബഹുവ്യാഘ്രദുഷ്ടേ വനേ
ജാഹ്നവിയുടെ തീരത്ത് കടലാളം നിറഞ്ഞ വെള്ളവും, അനേകം ദുഷ്ടവ്യാഘ്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാടും ഉണ്ട്. അവിടെ പോകരുത്.