ഏവം നിരുദകേ ദേശേ യഃ കൂപം കാരയേദ്ബുധഃ ബിന്ദൌ ബിന്ദൌ ച തോയസ്യ വസേത്സംവത്സരം ദിവി
ജലം ഇല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് ആരെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോടെ കിണർ നിർമ്മിച്ചാൽ, ഓരോ തുള്ളി വെള്ളത്തിനും ഒരു വർഷം സ്വർഗത്തിൽ വാസം ലഭിക്കും.
ദശകൂപസമാ വാപീ ദശവാപീസമോ ഹ്രദഃ ദശഹ്രദസമഃ പുത്രോ ദശപുത്രസമോ ദ്രുമഃ ഏഷൈവ മമ മര്യാദാ നിയതാ ലോകഭാവിനീ
പത്ത് കിണറുകൾക്ക് സമം ഒരു കുളം, പത്ത് കുളങ്ങൾക്ക് സമം ഒരു തടാകം, പത്ത് തടാകങ്ങൾക്ക് സമം ഒരു പുത്രൻ, പത്ത് പുത്രന്മാർക്ക് സമം ഒരു വൃക്ഷം; ഇതാണ് ലോകത്തിന് ഉപകാരപ്രദമായ എന്റെ സ്ഥിരമായ നിയമം.
ഇത്യുക്താസ്തു തതോ വിപ്രാ ബൃഹസ്പതിപുരോഗമാഃ ജഗ്മുഃ സ്വമന്ദിരാണ്യേവ ഭവാനീം വന്ദ്യ സാദരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം ബൃഹസ്പതി മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭവാനിയെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ച് സ്വന്തം വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഷു തേഷു ദേവോ ഽപി ശംകരഃ പര്വതാത്മജാമ് പാണിനാലമ്ബ്യ വാമേന ശനൈഃ പ്രാവേശയച്ഛുഭാമ്
അവർ പോയതിനു ശേഷം ശങ്കരൻ, പാർവതിയെ ഇടത്തേക്ക് കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച്, സാവധാനം അകത്തേക്ക് നയിച്ചു.
ചിത്തപ്രസാദജനനം പ്രാസാദമനുഗോപുരമ് ലമ്ബമൌക്തികദാമാനം മാലികാകുലവേദികമ്
അവിടെ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മഹാലയം ഉണ്ടായിരുന്നു, വലിയ ഗോപുരം, തൂങ്ങിയ മുത്തുമാലകളും പൂമാലകൾ നിറഞ്ഞ വേദികളും അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
നിര്ധൌതകലധൌതം ച ക്രീഡാഗുഹമനോരമമ് പ്രകീര്ണകുസുമാമോദമത്താലികുലകൂജിതമ്
അത് തിളങ്ങുന്നും ശുദ്ധിയുള്ളതുമായ കളിമുറിയും, പുഷ്പങ്ങൾ ചിതറിച്ച സുഗന്ധവും, മദംപോലുള്ള പെൺപക്ഷികൾ കൂവുന്ന ശബ്ദവും നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു.
കിംനരോദ്ഗീതസംഗീതഗൃഹാന്തരിതഭിത്തികമ് സുഗന്ധിധൂപസംഘാതമനഃപ്രാര്ഥ്യമലക്ഷിതമ്
അവിടത്തെ അകത്തുള്ള മതിലുകൾ കിന്നരന്മാർ പാടുന്ന സംഗീതം കൊണ്ട് മുഴങ്ങുകയും, മനസ്സിനെ ആഗ്രഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ കാണാനാവാത്ത സുഗന്ധധൂപം നിറഞ്ഞിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ക്രീഡന്മയൂരനാരീഭിര് വൃതം വൈ തതവാദിഭിഃ ഹംസസംഘാതസംഘുഷ്ടം സ്ഫടികസ്തമ്ഭവേദികമ്
അത് കളിയിലേർപ്പെട്ട മയിലുകളും സ്ത്രീകളും സംഗീതജ്ഞന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു, ഹംസക്കൂട്ടങ്ങൾ കൂവുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുകയും, സ്ഫടികസ്തംഭങ്ങളാൽ വേദികൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
അനാവിലമസംഭ്രാന്ത്യാ ബഹുശഃ കിംനരാകുലമ് ശുകൈര്യത്രാഭിഹന്യന്തേ പദ്മരാഗവിനിര്മിതാഃ
അത് നിർമലവും ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാത്തതുമായ സ്ഥലം, പലപ്പോഴും കിന്നരന്മാർ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അവിടെ തുതിക്കകൾ പദ്മരാഗക്കല്ലുകളിൽ ഇടിക്കാറുണ്ട്.
ഭിത്തയോ ദാഡിമഭ്രാന്ത്യാ പ്രതിബിമ്ബിതമൌക്തികാഃ തത്രാക്ഷക്രീഡയാ ദേവീ വിഹര്തുമുപചക്രമേ
മുത്തുകൾ പomegranate വിത്തുപോലെ പ്രതിഫലിക്കുന്ന മതിലുകൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ ദേവി പാശക്രീഡയിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
സ്വച്ഛേന്ദ്രനീലഭൂഭാഗേ ക്രീഡനേ യത്ര ധിഷ്ഠിതൌ വപുഃസഹായതാം പ്രാപ്തൌ വിനോദരസനിര്വൃതൌ
വെളിച്ചവും നീലക്കല്ലുപോലെയുള്ള നിലത്താണ് അവർ കളിക്കാനായി നിന്നത്, അവരുടെ രൂപങ്ങൾ ആനന്ദത്തിലും വിനോദത്തിലും ഒന്നായി.
ഏവം പ്രക്രീഡതോസ്തത്ര ദേവീശംകരയോസ്തദാ പ്രാദുര്ഭവന്മഹാശബ്ദസ് തദ്ഗൃഹോദരഗോചരഃ
അങ്ങനെ ദേവിയും ശങ്കരനും അവിടെ കളിക്കുമ്പോൾ, ആ വീട്ടിനകത്ത് വലിയൊരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ കൌതുകാദ്ദേവീ കിമേതദിതി ശംകരമ് പപ്രച്ഛ തം ശുഭതനുര് ഹരം വിസ്മയപൂര്വകമ്
അത് കേട്ട ദേവി, കൗതുകത്തോടെ, അതെന്താണെന്ന് അത്ഭുതത്തോടെ ഹരനോടു ചോദിച്ചു.
ഉവാച ദേവീം നൈതത്തേ ദൃഷ്ടപൂര്വം സുവിസ്മിതേ ഏതേ ഗണേശാഃ ക്രീഡന്തേ ശൈലേ ഽസ്മിന്മത്പ്രിയാഃ സദാ
ശങ്കരൻ ദേവിയോട് പറഞ്ഞു: നീ ഇതു മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല, അത്ഭുതം കൊണ്ടു നിറഞ്ഞവളേ. ഇവർ എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഗണപതികൾ, ഈ പർവതത്തിൽ എപ്പോഴും കളിക്കുന്നു.
തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ നിയമൈഃ ക്ഷേത്രസേവനൈഃ യൈരഹം തോഷിതഃ പൂര്വം ത ഏതേ മനുജോത്തമാഃ
തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും നിയമങ്ങളും തീർത്ഥയാത്രകളും കൊണ്ട്, ഇവർ മുൻകാലത്ത് എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ച മനുഷ്യമഹത്ത്മാക്കളാണ്.
മത്സമീപമനുപ്രാപ്താ മമ ഹൃദ്യാഃ ശുഭാനനേ കാമരൂപാ മഹോത്സാഹാ മഹാരൂപഗുണാന്വിതാഃ
ഇവരൊക്കെയും എന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു, ശുഭമുഖിയായവളേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിന് പ്രിയരായവരും, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാൻ കഴിയുന്നവരും, വലിയ ഉത്സാഹവും മഹത്തായ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞവരുമാണ്.
കര്മഭിര്വിസ്മയം തേഷാം പ്രയാമി ബലശാലിനാമ് ചരാചരസ്യ ജഗതഃ സൃഷ്ടിസംഹരണക്ഷമാഃ
എന്റെ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കും സംഹാരത്തിനും ശേഷമുള്ള ശക്തിയുള്ളവരെ ഞാന് അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കാനും നശിപ്പിക്കാനും കഴിവുള്ളവരെയാണ്.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വിന്ദ്രഗന്ധര്വൈഃ സകിംനരമഹോരഗൈഃ സമാവൃതോ ഽപ്യഹം നിത്യം നൈഭിര്വിരഹിതോ രമേ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും ഗന്ധര്വ്വന്മാരും കിന്നരന്മാരും മഹാസര്പ്പങ്ങളും എന്നെ എപ്പോഴും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നാലും, പ്രിയേ, എന്റെ അനുചരന്മാരില് നിന്ന് എനിക്ക് ഒരിക്കലും വേര്പാടില്ല.
ഹൃദ്യാ മേ ചാരുസര്വാങ്ഗി ത ഏതേ ക്രീഡിതാ ഗിരൌ ഇത്യുക്താ തു തതോ ദേവീ ത്യക്ത്വാ തദ്വിസ്മയാകുലാ
സുന്ദരിയായവളേ, ഇവരാണ് എന്റെ ഹൃദയത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ട അനുചരന്മാര്, ഗിരിയില് കളിക്കുന്നവരാണിവര്—ഇങ്ങനെ ഞാന് പറഞ്ഞു. അതു കേട്ട ദേവി അത്ഭുതത്തോടെ ആ സ്ഥലം വിട്ടുപോയി.
ഗവാക്ഷാന്തരമാസാദ്യ പ്രേക്ഷതേ വിസ്മിതാനനാ യാവന്തസ്തേ കൃശാ ദീര്ഘാ ഹ്രസ്വാഃ സ്ഥൂലാ മഹോദരാഃ
ദേവി ജനാലയിലൂടെ നോക്കി അത്ഭുതഭാവത്തോടെ അവരെ കണ്ടു—അവരില് ചിലര് ക്ഷീണരായവരും, ചിലര് നീളമുള്ളവരും, ചിലര് ചുരുങ്ങിയവരും, ചിലര് കൂന്തലായവരും, ചിലര് വലിയ വയറുള്ളവരുമായിരുന്നു.
വ്യാഘ്രേഭവദനാഃ കേചിത് കേചിന്മേഷാജരൂപിണഃ അനേകപ്രാണിരൂപാശ്ച ജ്വാലാസ്യാഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലാഃ
ചിലര്ക്ക് കടുവയുടെ മുഖം പോലുമായിരുന്നു, ചിലര് ആടിന്റെയും ചെമ്മരിയാടിന്റെയും രൂപത്തില്; പലരും വിവിധ മൃഗങ്ങളുടെ രൂപങ്ങളിലായിരുന്നു, തീപൊന്തിയ വായും കറുത്തും മഞ്ഞയും നിറങ്ങളുമുള്ളവരും.
സൌമ്യാ ഭീമാഃ സ്മിതമുഖാഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗജടാസടാഃ നാനാവിഹങ്ഗവദനാ നാനാവിധമൃഗാനനാഃ
ചിലര് സൌമ്യരായവരും, ചിലര് ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരുമായിരുന്നു; ചിലര് പുഞ്ചിരിയോടെ, കറുത്തും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള ജടയുമായി; ചിലര്ക്ക് വിവിധ പക്ഷികളുടെ മുഖവും, ചിലര്ക്ക് പല മൃഗങ്ങളുടെ മുഖവുമുണ്ടായിരുന്നു.
കൌശേയചര്മവസനാ നഗ്നാശ്ചാന്യേ വിരൂപിണഃ ഗോകര്ണാ ഗജകര്ണാശ്ച ബഹുവക്ത്രേക്ഷണോദരാഃ
ചിലര് പാവാടയോ മൃഗചർമ്മമോ ധരിച്ചിരുന്നു, ചിലര് നഗ്നരായും വിചിത്രരൂപങ്ങളിലുമായിരുന്നു; ചിലര്ക്ക് പശുവിന്റെ ചെവി, ചിലര്ക്ക് ആനയുടെ ചെവി, പല വായും കണ്ണുകളും വയറുകളും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു.
ബഹുപാദാ ബഹുഭുജാ ദിവ്യനാനാസ്ത്രപാണയഃ അനേകകുസുമാപീഡാ നാനാവ്യാലവിഭൂഷണാഃ
ചിലര്ക്ക് അനവധി കാലുകളും കൈകളും ഉണ്ടായിരുന്നു, ദൈവീകായുധങ്ങള് കൈവശം; ചിലര് പലതരം പുഷ്പമാലകളും, പലതരം പാമ്പുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരും.
വൃകാനനായുധധരാ നാനാകവചഭൂഷണാഃ വിചിത്രവാഹനാരൂഢാ ദിവ്യരൂപാ വിയച്ചരാഃ
ചിലര്ക്ക് നായയുടെ മുഖവും ആയുധങ്ങളും, പലതരം കാവചങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരും; ചിലര് വിചിത്രമായ വാഹനങ്ങളില് കയറി, ദൈവികരൂപത്തില് ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
വീണാവാദ്യമുഖോദ്ഘുഷ്ടാ നാനാസ്ഥാനകനര്തകാഃ ഗണേശാംസ്താംസ്തഥാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവീ പ്രോവാച ശംകരമ്
ചിലര് വീണയുടെ സംഗീതം മുഴക്കിയും, ചിലര് വിവിധ നിലയിലായി നൃത്തം ചെയ്തും; ആ അനുചരഗണങ്ങളെ കണ്ട ദേവി ശങ്കരനോടു പറഞ്ഞു.
ഗണേശാഃ കതിസംഖ്യാതാഃ കിംനാമാനഃ കിമാത്മകാഃ ഏകൈകശോ മമ ബ്രൂഹി ധിഷ്ഠിതാ യേ പൃഥക്പൃഥക്
ഈ അനുചരന്മാര് ആരൊക്കെയാണ്, എത്ര പേരുണ്ട്, അവരുടെ പേരുകള് എന്ത്, സ്വഭാവം എന്ത്? ഇവിടെയൊക്കെ വേറേ വേറെയായി നില്ക്കുന്നവരെ ഓരോരുത്തനെ കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയൂ.
കോടിസംഖ്യാ ഹ്യസംഖ്യാതാ നാനാവിഖ്യാതപൌരുഷാഃ ജഗദാപൂരിതം സര്വൈര് ഏഭിര്ഭീമൈര്മഹാബലൈഃ
അവരുടേത് എണ്ണമറ്റ കോടികള്; പലവിധ ശക്തിയില് പ്രശസ്തരായവരാണ്. ഈ ഭയാനകവും മഹാശക്തിയുള്ളവരുമായ ഇവരാല് ലോകം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സിദ്ധക്ഷേത്രേഷു രഥ്യാസു ജീര്ണോദ്യാനേഷു വേശ്മസു ദാനവാനാം ശരീരേഷു ബാലേഷൂന്മത്തകേഷു ച ഏതേ വിശന്തി മുദിതാ നാനാഹാരവിഹാരിണഃ
സിദ്ധക്ഷേത്രങ്ങളിലും വഴികളിലും പഴയതായതും തകര്ന്നതുമായ തോട്ടങ്ങളിലും വീടുകളിലും, ദാനവരുടെ ശരീരങ്ങളിലും, കുട്ടികളിലും, ഭ്രാന്തന്മാരിലും ഇവര് സന്തോഷത്തോടെ പ്രവേശിച്ച് വിവിധ ഭക്ഷണങ്ങളില് ആസ്വദിക്കുന്നു.
ഊഷ്മപാഃ ഫേനപാശ്ചൈവ ധൂമപാ മധുപായിനഃ രക്തപാഃ സര്വഭക്ഷാശ്ച വായുപാ ഹ്യമ്ബുഭോജനാഃ
ചിലര് ചൂട് കുടിക്കുന്നു, ചിലര് നുരയും, ചിലര് പുകയും, ചിലര് തേനും; ചിലര് രക്തം കുടിക്കുന്നു, ചിലര് എല്ലാം തിന്നുന്നു, ചിലര് വായുവിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്, ചിലര് വെള്ളത്തിലാണ്.