നാരീ യാഭര്തൃകാകസ്മാത് തനുസ്തേ ത്യക്തഭൂഷണാ ന രാജതേ തഥാ ശക്ര മ്ലാനവക്ത്രശിരോരുഹാ
ഭർത്താവിൽ നിന്ന് അകന്നു, ആഭരണങ്ങൾ കളഞ്ഞ സ്ത്രീക്ക് പ്രകാശം ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ മുഖവും മുടിയും ഉണങ്ങിയതായാണ് തോന്നുന്നത്.
ഹുതാശനവിമുക്തോ ഽപി ന ധൂമേന വിരാജസേ ഭസ്മനേവ പ്രതിച്ഛന്നോ ദഗ്ധദാവശ്ചിരോഷിതഃ
നീ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് മോചിതനായാലും, പുകയാൽ നീ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; അങ്ങനെ, ചാരത്തിൽ മറഞ്ഞവനും, ദീർഘകാലം കത്തിയ കാടുമെല്ലാം പ്രകാശമില്ലാത്തതുപോലെയാണ്.
യമാമയമയേ നൈവ ശരീരേ ത്വം വിരാജസേ ദണ്ഡസ്യാലമ്ബനേനേവ ഹ്യ് അകൃച്ഛ്രസ്തു പദേ പദേ
രോഗവും മരണവും ബാധിച്ച ശരീരത്തിൽ നീ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല, ഓരോ പടിയിലും കഷ്ടപ്പെടാതെ ഒരു ദണ്ഡം ആശ്രയിക്കാനാവാത്തതുപോലെ.
രജനീചരനാഥോ ഽപി കിം ഭീത ഇവ ഭാഷസേ രാക്ഷസേന്ദ്ര ക്ഷതാരാതേ ത്വമരാതിക്ഷതോ യഥാ
രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുടെ അധിപനാണെങ്കിലും, നീ ഭയപ്പെട്ടവനായി സംസാരിക്കുന്നതെന്തിന്, രാക്ഷസരാജാവേ? ശത്രുവിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റവനുപോലെ നീ കാണുന്നു.
തനുസ്തേ വരുണോച്ഛുഷ്കാ പരീതസ്യേവ വഹ്നിനാ വിമുക്തരുധിരം പാശം ഫണിഭിഃ പ്രവിലോകയന്
നിന്റെ ശരീരം വരുണന്റെ ശരീരമുപോലെ ഉണങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ചുറ്റും തീയാൽ വളഞ്ഞതുപോലെ; രക്തം ഒഴിഞ്ഞ്, പാമ്പുകൾ ചുറ്റിയ പാശത്തെ നീ നോക്കുന്നു.
വായോ ഭവാന് വിചേതസ്കസ് ത്വം സ്നിഗ്ധൈരിവ നിര്ജിതഃ കിം ത്വം ബിഭേഷി ധനദ സംന്യസ്യൈവ കുബേരതാമ്
വായുവേ, നീ മനസ്സിലില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു, സ്നേഹപൂർവം കീഴടക്കപ്പെട്ടവനുപോലെ; ധനത്തിന്റെ അധിപനേ, കുബേരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് നീ എന്തിന് ഭയപ്പെടുന്നു?
രുദ്രാസ്ത്രിശൂലിനഃ സന്തോ വദധ്വം ബഹുശൂലതാമ് ഭവന്തഃ കേന തത്ക്ഷിപ്തം തേജസ്തു ഭവതാമപി
രുദ്രന്മാരേ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവരേ, നിങ്ങളുടെ അനേകം ആയുധങ്ങളെ പ്രസ്താവിക്കൂ; നിങ്ങളിൽ ആരാണ് ഈ തേജസ് അകറ്റിയത്?
അകിംചിത്കരതാം യാതഃ കരസ്തേ ന വിഭാസതേ അലം നീലോത്പലാഭേന ചക്രേണ മധുസൂദന
നിന്റെ കൈ ശക്തിയില്ലാതെ പോയിരിക്കുന്നു, അതിൽ പ്രകാശമില്ല; നീല ഉത്പലപൂവിനെപ്പോലെയുള്ള ചക്രം മതിയാകട്ടെ, മധുസൂദനാ.
കിം ത്വയാനുദരാലീനഭുവനപ്രവിലോകനമ് ക്രിയതേ സ്തിമിതാക്ഷേണ ഭവതാ വിശ്വതോമുഖ
സകലദിക്കിലും മുഖമുള്ളവനേ, നീ അനുദാരമായ കാഴ്ചയോടെ ലോകത്തെ നോക്കുന്നതെന്തിന്? നിന്റെ കണ്ണുകൾ അചഞ്ചലമായിരിക്കുന്നു.
ഏവമുക്താഃ സുരാസ്തേന ബ്രഹ്മണാ ബ്രഹ്മമൂര്തിനാ വാചാം പ്രധാനഭൂതത്വാന് മാരുതം തമചോദയന്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ ബ്രഹ്മാവാൽ ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാർ അവന്റെ വാക്കുകൾ പ്രധാനമായതിനാൽ വായുവിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
അഥ വിഷ്ണുമുഖൈര്ദേവൈഃ ശ്വസനഃ പ്രതിബോധിതഃ ചതുര്മുഖം തദാ പ്രാഹ ചരാചരഗുരും വിഭുമ്
പിന്നീട്, വിഷ്ണുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദേവന്മാർ വായുവിനെ ഉണർത്തി; അപ്പോൾ വായു നാലുമുഖനായ സകലചരാചരങ്ങളുടെ ഗുരുവിനോടും പ്രഭുവിനോടും സംസാരിച്ചു.
ത്വമനന്ത കരോഷി ജഗദ്ഭവതാം സചരാചരഗര്ഭവിഭിന്നഗുണാമ് അമരാസുരമേതദശേഷമപി ത്വയി തുല്യമഹോ ജനകോ ഽസി യതഃ
അനന്തനേ, നീ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; നീ സകലചരാചരങ്ങളുടെ ഉറവിടമാണ്, വിവിധ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും നിനക്കു തുല്യമല്ല, കാരണം നീ അവർക്കെല്ലാം ജനകനാണ്.
പിതുരസ്തി തഥാപി മനോവികൃതിഃ സഗുണോ വിഗുണോ ബലവാനബലഃ ഭവതോ വരലാഭനിവൃത്തഭയഃ കുലിശാങ്ഗസുതോ ദിതിജോ ഽതിബലഃ
പിതാവുണ്ടെങ്കിലും മനസ്സ് കലങ്ങുന്നു; ഗുണമുള്ളവനോ ഗുണരഹിതനോ, ശക്തനോ ദുർബലനോ ആയാലും, കുലിശധാരിയുടെ പുത്രനും ദിതിയുടെ പുത്രനും അത്യന്തം ശക്തരാണ്, നിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചതിനാൽ ഭയം ഇല്ലാതായി.
സചരാചരനിര്മഥനേ കിമിതി കിതവസ്തു കൃതോ വിഹിതോ ഭവതാ കില ദേവ ത്വയാ സ്ഥിതയേ ജഗതാം മഹദദ്ഭുതചിത്രവിചിഗുണാഃ
ചരാചരങ്ങളെയൊക്കെ നശിപ്പിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് വഞ്ചന നടന്നത്? ദേവാ, ലോകങ്ങളുടെ നിലനില്പിനായി നീ അത്ഭുതകരമായ വിവിധ ഗുണങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.
അപി തുഷ്ടികൃതഃ ശ്രുതകാമഫലാ വിഹിതാ ദ്വിജനായക ദേവഗണാഃ അപി നാകമഭൂത്കില യജ്ഞഭുജാം ഭവതോ വിനിയോഗവശാത്സതതമ്
ദ്വിജന്മാരുടെയും ദേവഗണങ്ങളുടെയും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റപ്പെട്ടിട്ടും, യജ്ഞം ചെയ്തവരുടെ സ്വർഗം നിന്റെ നിർണയത്തിന് വിധേയമായി എപ്പോഴും ലഭിച്ചില്ല.
അപഹൃത്യ വിമാനഗണം സ കൃതോ ദിതിജേന മഹാമരുഭൂമിസമഃ കൃതവാനസി സര്വഗുണാതിശയം യമശേഷമഹീധരരാജതയാ
ദിതിയുടെ പുത്രൻ ദേവവിമാനങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തു, വലിയ മരുഭൂമിപോലെയായി; നീ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും അതിശയപ്രാപ്തി സ്ഥാപിച്ചു, എല്ലാ പർവതരാജ്യങ്ങളുടെ അധികാരത്തോടുകൂടി.
സമമിങ്ഗിതഭാവവിധിഃ സ ഗിരിര് ഗഗനേന സദോച്ഛ്രയതാം ഹി ഗതഃ അധിവാസവിഹാരവിധാവുചിതോ ദിതിജനേ പവിക്ഷതശൃങ്ഗതടഃ
ആ പർവതം ശരിയായ ഭാവവും ചിഹ്നവും മനസ്സിലാക്കി, ആകാശത്തോളം ഉയർന്നിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരുടെ വാസത്തിനും ക്രീഡയ്ക്കും അനുയോജ്യമായത്, എന്നാൽ ദിതിയുടെ പുത്രന്മാർ അതിന്റെ ചൂടുകളും മലകളുമെല്ലാം തകർത്ത് കയറിയിരിക്കുന്നു.
പരിലുണ്ഠിതരത്നഗുഹാനിവഹോ ബഹുദൈത്യസഭാശ്രയതാം ഗമിതഃ സുരരാജ സ തസ്യ ഭയേന ഗതം വ്യദധാദശരീര ഇതോ ഽപി വൃഥാ
രത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഗുഹകൾ കവർച്ചയ്ക്ക് ഇരയായിരിക്കുന്നു, അതിൽ അനേകം ദാനവസഭകൾ കൂടിയിരിക്കുന്നു; ദേവരാജാവേ, അവന്റെ ഭയത്തിൽ നീ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് വേറെവിടേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
ഉപയോഗ്യതയാ വിവൃതം സുചിരം വിമലദ്യുതിപൂരിതദിഗ്വദനമ് ഭവതൈവ വിനിര്മിതമാദിയുഗേ സുരഹേതിസമൂഹമ് അനുത്ഥമിദമ്
നീ ആദികാലത്ത് ലോകം ശുദ്ധപ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞ ദിക്കുകളോടെ ദീർഘകാലം അനുയോജ്യമാക്കി; ദൈവായുധങ്ങളുടെ കൂട്ടം ഉയർത്തപ്പെട്ടില്ല, സ്രഷ്ടാവേ.
ദിതിജസ്യ ശരീരമവാപ്യ ഗതം ശതധാ മതിഭേദമിവാല്പമനാഃ ആസാരധൂലിധ്വസ്താങ്ഗാ ദ്വാരസ്ഥാഃ സ്മഃ കദര്ഥിനഃ ലബ്ധപ്രവേശാഃ കൃച്ഛ്രേണ വയം തസ്യാമരദ്വിഷഃ
ദിതിയുടെ പുത്രന്റെ ശരീരം സ്വീകരിച്ച്, അവൻ മനസ്സിൽ നൂറു ഭേദം ഉണ്ടായതുപോലെ അല്പബുദ്ധിയോടെ പോയിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ അവന്റെ വാതിലിൽ കാത്തുനിൽക്കുന്നു, ദു:ഖത്തോടെ, ബലാൽപ്രവേശം നേടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടി, അമരദ്വിഷേ.
സഭായാമമരാ ദേവ നികൃഷ്ടേ ഽപ്യുപവേശിതാഃ വേത്രഹസ്തൈര് അജല്പന്തസ് തതോ ഽപഹസിതാസ്തു തൈഃ
സഭയില് ദേവന്മാര് താഴ്ന്ന സ്ഥലങ്ങളില് ഇരുത്തപ്പെട്ടു; കൈയില് വെട്രം പിടിച്ച് അവര് ഒന്നും പറയാതെ ഇരുന്നു, അതുകൊണ്ടു അവരെ അവിടെ പരിഹസിച്ചു.
മഹാര്ഥാഃ സിദ്ധസര്വാര്ഥാ ഭവന്തഃ സ്വല്പഭാഷിണഃ ചാടുയുക്തമഥോ കര്മ ഹ്യ് അമരാ ബഹു ഭാഷത
മഹാസമ്പത്തും എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും നിപുണതയും ഉള്ള നിങ്ങള് കുറച്ച് മാത്രം സംസാരിക്കുന്നു; പക്ഷേ ദേവന്മാര് മധുരവാക്കുകള് പറഞ്ഞ് അധികം സംസാരിച്ചാലും, ചെയ്യുന്നതു കുറവാണ്.
സമയം ദൈത്യസിംഹസ്യ സശക്രസ്യ നു സംസ്ഥിതാഃ വദതേതി ച ദൈത്യസ്യ പ്രേഷ്യൈര്വിഹസിതാ ബഹു
ദൈത്യരാജാവും ഇന്ദ്രനും കൂടിയിരുന്ന സംഗമത്തില് സംസാരിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോള് ദൈത്യന്റെ സേവകര് അവരെ വീണ്ടും വീണ്ടും പരിഹസിച്ചു.
ഋതവോ മൂര്തിമന്തസ്തമ് ഉപാസന്തേ ഹ്യഹര്നിശമ് കൃതാപരാധസംത്രാസം ന ത്യജന്തി കദാചന
കാലങ്ങള് ദേഹധാരികളായി രാവും പകലും അവനെ സേവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുറ്റങ്ങള് ഭയന്ന്, ഒരിക്കലും അവനെ വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
തന്ത്രീത്രയലയോപേതം സിദ്ധഗന്ധര്വകിംനരൈഃ സുരാഗമ് ഉപധാ നിത്യം ഗീയതേ തസ്യ വേശ്മസു
അവന്റെ കൊട്ടാരങ്ങളില് സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധര്വന്മാരും കിന്നരന്മാരും മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള വാദ്യങ്ങളോടൊപ്പം ദൈവീകഗാനം എല്ലായ്പ്പോഴും പാടുന്നു.
ഹന്താകൃതോപകരണൈര് മിത്രാണി ഗുരുലാഘവൈഃ ശരണാഗതസംത്യാഗീ ത്യക്തസത്യപരിശ്രയഃ
ചെറിയ സൂചനകള് കൊണ്ടു തന്നെ അവന് സ്നേഹവും വൈരവും ഉണ്ടാക്കുന്നു; അഭയം തേടിയവരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; സത്യത്തിന്റെ ആശ്രയം അവന് വിട്ടുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇതി നിഃശേഷമഥവാ നിഃശേഷം വൈ ന ശക്യതേ തസ്യാവിനയമാഖ്യാതും സ്രഷ്ടാ തത്ര പരായണമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞാലും, അവന്റെ അഹങ്കാരത്തെ പൂര്ണമായി വിവരിക്കാനാവില്ല; അവിടെ സൃഷ്ടാവാണ് സാക്ഷി.
ഇത്യുക്തഃ സ്വാത്മഭൂര്ദേവഃ സുരൈര്ദൈത്യവിചേഷ്ടിതമ് സുരാനുവാച ഭഗവാംസ് തതഃ സ്മിതമുഖാമ്ബുജഃ
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാര് പറഞ്ഞപ്പോള് സ്വയംജനിച്ച ദേവന് പുഷ്പംപോലുള്ള ചിരിയോടെ ദേവന്മാരോട് ദൈത്യന്റെ പ്രവൃത്തികള് പറഞ്ഞു.
അവധ്യസ്താരകോ ദൈത്യഃ സര്വൈരപി സുരാസുരൈഃ യസ്യ വധ്യഃ സ നാദ്യാപി ജാതസ്ത്രിഭുവനേ പുമാന്
താരക എന്ന ദൈത്യനെ ദേവന്മാരാലോ അസുരന്മാരാലോ കൊല്ലാന് കഴിയില്ല; അവനെ കൊല്ലാന് കഴിയുന്നവന് ഇനിയും ഈ മൂന്നു ലോകത്തും ജനിച്ചിട്ടില്ല.
മയാ സ വരദാനേന ഛന്ദയിത്വാ നിവാരിതഃ തപസഃ സാംപ്രതം രാജാ ത്രൈലോക്യദഹനാത്മകാത്
ഞാന് അവനു വരം നല്കി തപസ്സില് നിന്ന് തടഞ്ഞു; ഇപ്പോള് അവന് മൂന്നു ലോകത്തെയും അഗ്നിപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന രാജാവാണ്.