പട്ടിശൈര്മുശലൈഃ പാശൈര് ഗദാഭിഃ കുണപൈരപി തീക്ഷ്ണാനനൈശ്ച നാരാചൈശ് ചക്രൈഃ ശക്തിഭിരേവ ച
കുന്തങ്ങൾ, മുഷലങ്ങൾ, പാശങ്ങൾ, ഗദകൾ, ശവങ്ങൾ, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ, ചക്രങ്ങൾ, ശക്തികൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവർ ആക്രമിച്ചു.
താനസ്ത്രാന്ദാനവൈര്മുക്താംശ് ചിത്രയോധീ ജനാര്ദനഃ ഏകൈകം ശതശശ്ചക്രേ ബാണൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ
ദാനവർ വിട്ട അസ്ത്രങ്ങൾ അത്ഭുതയോദ്ധാവായ ജാനാർദ്ദനൻ അഗ്നിജ്വാലപോലെയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഓരോന്നും നൂറായി മാറ്റി പ്രതിരോധിച്ചു.
തതഃ ക്ഷീണായുധപ്രാണാ ദാനവാ ഭ്രാന്തചേതസഃ അസ്ത്രാണ്യാദാതുമഭവന്ന് അസമര്ഥാ യദാ രണേ
അപ്പോള് ആയുധവും ശക്തിയും തീര്ന്ന ദാനവന്മാര്, മനസ്സു കുഴഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തില് ആയുധങ്ങള് എടുക്കാന് പോലും കഴിയാതെ പോയി.
തദാ മൃതൈര്ഗജൈരശ്വൈര് ജനാര്ദനമയോധയന് സമന്താത്കോടിശോ ദൈത്യാഃ സര്വതഃ പ്രത്യയോധയന്
അന്നേരം, അനേകം ദാനവന്മാര് ചുറ്റും നിന്ന്, ജനാര്ദനന് എതിരായി, ആനകളും കുതിരകളും മരിച്ച ശരീരങ്ങള് ആയുധമാക്കി യുദ്ധം ചെയ്തു.
ബഹു കൃത്വാ വപുര്വിഷ്ണുഃ കിംചിച്ഛാന്തഭുജോ ഽഭവത് ഉവാച ച ഗരുത്മന്തം തസ്മിന്സുതുമുലേ രണേ
വിഷ്ണു പല രൂപങ്ങള് എടുത്ത്, ഒരു നിമിഷം കൈകള് ശമിപ്പിച്ച്, ആ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തില് ഗരുഡനോടു പറഞ്ഞുവന്നു.
ഗരുത്മന്കച്ചിദശ്രാന്തസ് ത്വമസ്മിന്നപി സാമ്പ്രതമ് യദ്യശ്രാന്തോ ഽസി തദ്യാഹി മഥനസ്യ രഥം പ്രതി
ഗരുഡാ, ഈ യുദ്ധത്തില് ഇനിയും നീ ക്ഷീണിച്ചില്ലേ? ക്ഷീണം ഇല്ലെങ്കില് മഥനന്റെ രഥത്തേക്കു പോവൂ.
ശ്രാന്തോ ഽസ്യഥ മുഹൂര്തം ത്വം രണാദപസൃതോ ഭവ ഇത്യുക്തോ ഗരുഡസ്തേന വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കില് ഒരു നിമിഷം യുദ്ധത്തില് നിന്ന് പിന്മാറൂ എന്നു മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു ഗരുഡനോടു പറഞ്ഞു.
ആസസാദ രണേ ദൈത്യം മഥനം ഘോരദര്ശനമ് ദൈത്യസ്ത്വഭിമുഖം ദൃഷ്ട്വാ ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ്
യുദ്ധത്തില് ഗരുഡന് ഭയങ്കരമായ ദാനവനായ മഥനനെ സമീപിച്ചു; ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ള വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടു ദാനവന് നേരെ നേരെ നിന്നു.
ജഘാന ഭിന്ദിപാലേന ശിതബാണേന വക്ഷസി തത്പ്രഹാരമചിന്ത്യൈവ വിഷ്ണുസ്തസ്മിന്മഹാഹവേ
അവന് ഭിന്ദിപാലം കൊണ്ട് മൂര്ച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പ് വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചില് എറിഞ്ഞു; പക്ഷേ ആ മഹായുദ്ധത്തില് വിഷ്ണു ആ പ്രഹാരം ഒന്നും ആയി കണക്കാക്കിയില്ല.
ജഘാന പഞ്ചഭിര്ബാണൈര് മാര്ജിതൈശ്ച ശിലാശിതൈഃ പുനര്ദശഭിര് ആകൃഷ്ടൈസ് തം തതാഡ സ്തനാന്തരേ
വിഷ്ണു അഞ്ചു കല്ല് മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിച്ചു, പിന്നെ പത്ത് വലിച്ചെടുത്ത അമ്പുകള് കൂടി അവന്റെ നെഞ്ചില് തട്ടി.
വിദ്ധോ മര്മസു ദൈത്യേന്ദ്രോ ഹരിബാണൈരകമ്പത സ മുഹൂര്തം സമാശ്വാസ്യ ജഗ്രാഹ പരിഘം തദാ
ഹരിയുടെ അമ്പുകള് മുഖ്യപ്രദേശങ്ങളില് കുത്തിയിട്ടും, ദാനവാധിപന് അശാന്തനായി നിന്നു; ഒരു നിമിഷം വിശ്രമിച്ച ശേഷം, അവന് തന്റെ ഇരുമ്പ് വടി എടുത്തു.
ജഘ്നേ ജനാര്ദനം ചാപി പരിഘേണാഗ്നിവര്ചസാ വിഷ്ണുസ്തേന പ്രഹാരേണ കിംചിദാഘൂര്ണിതോ ഽഭവത്
അവന് അഗ്നിപോലുള്ള വടിയാല് ജനാര്ദനനെ അടിച്ചു; ആ പ്രഹാരത്തില് വിഷ്ണു അല്പം അലയലായി.
തതഃ ക്രോധവിവൃത്താക്ഷോ ഗദാം ജഗ്രാഹ മാധവഃ മഥനം സരഥം രോഷാന് നിഷ്പിപേഷാഥ രോഷതഃ
അതിനുശേഷം, കോപത്തില് കണ്ണുകള് വലുതായ മാധവന് ഗദ എടുത്തു, ഉഗ്രകോപത്തോടെ മഥനനെയും അവന്റെ രഥത്തെയും തകർത്തു.
സ പപാതാഥ ദൈത്യേന്ദ്രഃ ക്ഷയകാലേ ഽചലോ യഥാ തസ്മിന്നിപതിതേ ഭൂമൌ ദാനവേ വീര്യശാലിനി
അപ്പോള് ദാനവാധിപന് കാലം കഴിഞ്ഞു വീഴുന്ന പർവതംപോലെ നിലത്ത് വീണു; ആ വീര്യശാലിയായ ദാനവന് നിലത്ത് വീണപ്പോള്,
അവസാദം യയുര്ദൈത്യാഃ കര്ദമേ കരിണോ യഥാ തതസ്തേഷു വിപന്നേഷു ദാനവേഷ്വതിമാനിഷു
ദാനവന്മാര് ചിക്കളില് മുങ്ങുന്ന ആനകളെപ്പോലെ മനോबलം നഷ്ടപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ അതിക്രമിയായ ദാനവന്മാര് പരാജയപ്പെട്ടു.
പ്രകോപാദ്രക്തനയനോ മഹിഷോ ദാനവേശ്വരഃ പ്രത്യുദ്യയൌ ഹരിം രൌദ്രഃ സ്വബാഹുബലമാസ്ഥിതഃ
കോപത്തില് കണ്ണുകള് ചുവപ്പായ, ദാനവാധിപനായ മഹിഷന് ഉഗ്രനായി, സ്വന്തം ശക്തിയില് ആശ്രയിച്ച് ഹരിയെ നേരെ ആക്രമിക്കാന് മുന്നോട്ട് വന്നു.
തീക്ഷ്ണധാരേണ ശൂലേന മഹിഷോ ഹരിമര്ദയന് ശക്ത്യാ ച ഗരുഡം വീരോ മഹിഷോ ഽഭ്യഹനദ്ധൃദി
മൂര്ച്ചയുള്ള ശൂലം കൊണ്ട് മഹിഷന് ഹരിയെ വേദനിപ്പിച്ചു; ശക്തിയുള്ള ശൂലം കൊണ്ട് ഗരുഡന്റെ നെഞ്ചിലും അടിച്ചു.
തതോ വ്യാവൃത്യ വദനം മഹാചലഗുഹാനിഭമ് ഗ്രസ്തുമൈച്ഛദ്രണേ ദൈത്യഃ സ ഗരുത്മന്തമച്യുതമ്
അതിനുശേഷം, വലിയ പർവതഗുഹയെപ്പോലെ വായ് തുറന്ന്, ആ ദാനവന് യുദ്ധത്തില് അച്യുതനായ ഗരുഡനെ തിന്നാന് ശ്രമിച്ചു.
അഥാച്യുതോ ഽപി വിജ്ഞായ ദാനവസ്യ ചികീര്ഷിതമ് വദനം പൂരയാമാസ ദിവ്യൈരസ്ത്രൈര്മഹാബലഃ
പക്ഷേ, അച്യുതന് ദാനവന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, ദിവ്യമായ ആയുധങ്ങള് കൊണ്ട് അവന്റെ വായ് നിറച്ചു.
മഹിഷസ്യാഥ സസൃജേ ബാണൌഘം ഗരുഡധ്വജഃ പിധായ വദനം ദിവ്യൈര് ദിവ്യാസ്ത്രപരിമന്ത്രിതൈഃ
ശേഷം, ഗരുഡധ്വജനായ വിഷ്ണു മഹിഷനെ ലക്ഷ്യംവെച്ച് അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം വിട്ടു, ദിവ്യമായ മന്ത്രശക്തിയുള്ള ആയുധങ്ങള് കൊണ്ട് അവന്റെ വായ് അടച്ചു.
സ തൈര്ബാണൈരഭിഹതോ മഹിഷോ ഽചലസംനിഭഃ പരിവര്തിതകായോ ഽധഃ പപാത ന മമാര ച
അവൻ്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടിയപ്പെട്ട മഹിഷാസുരൻ, ഒരു പർവതംപോലെ വലുതായി, ശരീരം ചുറ്റി താഴേയ്ക്ക് വീണു; പക്ഷേ മരിച്ചില്ല.
മഹിഷം പതിതം ദൃഷ്ട്വാ ഭൂമൌ പ്രോവാച കേശവഃ മഹിഷാസുര മത്തസ്ത്വം വധം നാസ്ത്രൈരിഹാര്ഹസി
മഹിഷൻ നിലത്ത് വീണതുകണ്ട് കേശവൻ പറഞ്ഞു: 'മഹിഷാസുരാ, നീ മദത്തിൽ ആണല്ലോ; ഇവിടെ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് നിനക്ക് മരണം അനുയോജ്യമല്ല.'
യോഷിദ്വധ്യഃ പുരോക്തോ ഽസി സാക്ഷാത്കമലയോനിനാ ഉത്തിഷ്ഠ ജീവിതം രക്ഷ ഗച്ഛാസ്മാത്സംഗരാദ്ദ്രുതമ്
'കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവു നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെ, സ്ത്രീയാൽ കൊല്ലപ്പെടേണ്ടവനാണ് നീ. എഴുന്നേറ്റു, ജീവൻ രക്ഷിച്ച് ഈ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് വേഗം പോകുക.'
തസ്മിന്പരാങ്മുഖേ ദൈത്യേ മഹിഷേ ശുമ്ഭദാനവഃ സംദഷ്ടൌഷ്ഠപുടഃ കോപാദ് ഭ്രുകുടീകുടിലാനനഃ
മഹിഷൻ പിൻവാങ്ങുമ്പോൾ, ശുംബനാമക ദാനവൻ കോപത്തിൽ അധരങ്ങൾ കടിച്ചു, കണികെട്ട മുഖം കൊണ്ട് നിന്നു.
നിര്മഥ്യ പാണിനാ പാണിം ധനുരാദായ ഭൈരവമ് സജ്യം ചകാര സ ധനുഃ ശരാംശ്ചാശീവിഷോപമാന്
അവൻ കൈകൊണ്ട് കൈ ചുരണ്ടി ഭയാനകമായ വില്ലെടുത്ത് അതിൽ അമ്പുകൾ, പാമ്പിന്റെ വിഷംപോലെയുള്ളവ, ഒരുക്കി.
സ ചിത്രയോധീ ദൃഢമുഷ്ടിപാതസ് തതസ്തു വിഷ്ണും ഗരുഡം ച ദൈത്യഃ ബാണൈര്ജ്വലദ്വഹ്നിശിഖാനികാശൈഃ ക്ഷിപ്തൈരസംഖ്യൈഃ പരിഘാതഹീനൈഃ
ആ യുദ്ധവിദഗ്ധൻ, ഉറപ്പുള്ള പിടിയോടെ, അഗ്നിജ്വാലപോലെ കത്തുന്ന അനവധി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വിഷ്ണുവിനെയും ഗരുഡനെയും ആക്രമിച്ചു; ഒരു അമ്പും ലക്ഷ്യം തെറ്റിയില്ല.
വിഷ്ണുശ്ച ദൈത്യേന്ദ്രശരാഹതോ ഽപി ഭുശുണ്ഡിമാദായ കൃതാന്തതുല്യാമ് തയാ ഭുശുണ്ഡ്യാ ച പിപേഷ മേഷം ശുമ്ഭസ്യ പത്ത്രം ധരണീധരാഭമ്
ദാനവരാജാവിൻ്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റിട്ടും, വിഷ്ണു മരണത്തേക്കാൾ ഭയങ്കരമായ ഒരു ഗദ എടുത്തു; അതുകൊണ്ട് പർവതംപോലെയുള്ള ശുംബന്റെ കവചം അടിച്ചു.
തസ്മാദവപ്ലുത്യ ഹതാച്ച മേഷാദ് ഭൂഭൌ പദാതിഃ സ തു ദൈത്യനാഥഃ തതോ മഹീസ്ഥസ്യ ഹരിഃ ശരൌഘാന് മുമോച കാലാനലതുല്യഭാസഃ
അവിടെ നിന്ന് ചാടിപ്പുറത്ത് വന്ന ദാനവനാഥൻ നിലത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ, ഹരി ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കാലാഗ്നിപോലുള്ള പ്രകാശമുള്ള അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ശരൈസ്ത്രിഭിസ്തസ്യ ഭുജം ബിഭേദ ഷഡ്ഭിശ്ച ശീര്ഷം ദശഭിശ്ച കേതുമ് വിഷ്ണുര്വികൃഷ്ടൈഃ ശ്രവണാവസാനം ദൈത്യസ്യ വിവ്യാധ വിവൃത്തനേത്രഃ
മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വിഷ്ണു അവന്റെ കൈയിലും, ആറു അമ്പുകൾകൊണ്ട് തലിലും, പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പതാകയിലും, വില്ല് വലിച്ച് കാതിലും അമ്പ് കുത്തി; ദാനവൻ്റെ കണ്ണുകൾ വലിയതായിരുന്നു.
സ തേന വിദ്ധോ വ്യഥിതോ ബഭൂവ ദൈത്യേശ്വരോ വിസ്രുതശോണിതൌഘഃ തതോ ഽസ്യ കിംചിച് ചലിതസ്യ ധൈര്യാദ് ഉവാച ശങ്ഖാമ്ബുജശാര്ങ്ഗപാണിഃ
അങ്ങനെ അമ്പ് കുത്തിയതുകൊണ്ട് ദാനവാധിപൻ വേദനയിൽ കുലുങ്ങി, രക്തം ഒഴുകി; ധൈര്യം കുറച്ച് അല്പം അലയുമ്പോൾ ശംഖം, താമര, ശാരംഗം കൈവശമുള്ളവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.