തമ് ആലോക്യാസുരേന്ദ്രാസ്തു ഹര്ഷസമ്പൂര്ണമാനസാഃ അയം വൈ ദേവസര്വസ്വം ജിതേ ഽസ്മിന്നിര്ജിതാഃ സുരാഃ
അവനെ കണ്ട ദാനവാധിപന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സു നിറഞ്ഞു: 'ഇവന് തന്നെയാണ് ദേവന്മാരുടെ സാരാംശം; ഇവനെ ജയിച്ചാല് ദേവന്മാര് തോറ്റു പോകും' എന്നു പറഞ്ഞു.
അയം സ ദൈത്യചക്രാണാം കൃതാന്തഃ കേശവോ ഽരിഹാ ഏനമാശ്രിത്യ ലോകേഷു യജ്ഞഭാഗഭുജോ ഽമരാഃ
'ഇവന് തന്നെയാണ് ദൈത്യസേനകളുടെ സംഹാരന്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന കേശവന്; ലോകങ്ങളിലുടനീളം ദേവന്മാര് യജ്ഞഫലത്തില് പങ്കുചേരുന്നത് ഇവനെ ആശ്രയിച്ചാണ്.'
ഇത്യുക്ത്വാ ദാനവാഃ സര്വേ പരിവാര്യ സമന്തതഃ നിജഘ്നുര്വിവിധൈരസ്ത്രൈസ് തേ തമ് ആയാന്തമ് ആഹവേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, എല്ലാ ദാനവന്മാരും അവനെ മുഴുവന് വശത്തും ചുറ്റി, യുദ്ധത്തില് മുന്നോട്ട് വരുമ്പോള് വിവിധ ആയുധങ്ങളാല് ആക്രമിച്ചു.
കാലനേമിപ്രഭൃതയോ ദശ ദൈത്യാ മഹാരഥാഃ ഷഷ്ട്യാ വിവ്യാധ ബാണാനാം കാലനേമിര്ജനാര്ദനമ്
കാലനേമിയും മറ്റൊരു പത്ത് മഹാരഥികളും, കാലനേമി അറുപത് അമ്പുകള് കൊണ്ട് ജനാര്ദ്ദനനെ തുളച്ചു.
നിമിഃ ശതേന ബാണാനാം മഥനോ ഽശീതിഭിഃ ശരൈഃ ജമ്ഭകശ്ചൈവ സപ്തത്യാ ശുമ്ഭോ ദശഭിരേവ ച
നിമി നൂറ് അമ്പുകള് കൊണ്ട്, മഥനന് എണ്പത് അമ്പുകള് കൊണ്ട്, ജംഭകന് എഴുപത് അമ്പുകള് കൊണ്ട്, ശുംബന് പത്ത് അമ്പുകള് കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
ശേഷാ ദൈത്യേശ്വരാഃ സര്വേ വിഷ്ണുമേകൈകശഃ ശരൈഃ ദശഭിശ്ചൈവ യത്താസ്തേ ജഘ്നുഃ സഗരുഡം രണേ
മറ്റുള്ള എല്ലാ ദൈത്യാധിപന്മാരും ഓരോരുത്തരും പത്തു അമ്പുകള് വീതം ഉപയോഗിച്ച് വിഷ്ണുവിനെയും ഗരുഡനെയും യുദ്ധത്തില് ആക്രമിച്ചു.
തേഷാമ് അമൃഷ്യ തത്കര്മ വിഷ്ണുര്ദാനവസൂദനഃ ഏകൈകം ദാനവം ജഘ്നേ ഷഡ്ഭിഃ ഷഡ്ഭിരജിഹ്മഗൈഃ
അവരുടെ ആക്രമണം സഹിക്കാനാവാതെ, ദാനവസംഹാരനായ വിഷ്ണു ഓരോ ദാനവനെയും ആറു നേരേപോകുന്ന അമ്പുകള് കൊണ്ട് വധിച്ചു.
ആകര്ണകൃഷ്ടൈര്ഭൂയശ്ച കാലനേമിസ് ത്രിഭിഃ ശരൈഃ വിഷ്ണും വിവ്യാധ ഹൃദയേ ക്രോധാദ്രക്തവിലോചനഃ
പിന്നീട്, കാലനേമി മൂന്നു അമ്പുകള് കാതുവരെ വലിച്ച്, കോപത്തോടെ കണ്ണ് ചുവന്നവന് വിഷ്ണുവിന്റെ ഹൃദയത്തില് തുളച്ചു.
തസ്യാശോഭന്ത തേ ബാണാ ഹൃദയേ തപ്തകാഞ്ചനാഃ മയൂഖാനീവ ദീപ്താനി കൌസ്തുഭസ്യ സ്ഫുടത്വിഷഃ
അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ചൂടേറ്റ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്ന അമ്പുകൾ, കൗസ്തുഭം രത്നത്തിൽ നിന്ന് പടരുന്ന പ്രകാശരശ്മികളെപ്പോലെ ദീപ്തിയായി തെളിഞ്ഞു.
തൈര്ബാണൈഃ കിംചിദായസ്തോ ഹരിര്ജഗ്രാഹ മുദ്ഗരമ് സതതം ഭ്രാമ്യ വേഗേന ദാനവായ വ്യസര്ജയത്
ആ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കുറച്ച് ദുഃഖം അനുഭവിച്ച ഹരി, തന്റെ ഗദ പിടിച്ചു വേഗത്തിൽ ചുറ്റി, ആ അസുരനിലേക്കു എറിഞ്ഞു.
ദാനവേന്ദ്രസ്തമപ്രാപ്തം വിയത്യേവ ശതൈഃ ശരൈഃ ചിഛേദ തിലശഃ ക്രുദ്ധോ ദര്ശയന്പാണിലാഘവമ്
കോപം നിറഞ്ഞ അസുരാധിപൻ, തന്റെ കൈയുടെ ചാപല്യം കാണിച്ച്, ആ വന്നു വരുന്ന ഗദയെ ആകാശത്ത് തന്നെ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കഷ്ണങ്ങളാക്കി.
തതോ വിഷ്ണുഃ പ്രകുപിതഃ പ്രാസം ജഗ്രാഹ ഭൈരവമ് തേന ദൈത്യസ്യ ഹൃദയം താഡയാമാസ ഗാഢതഃ
അതിനുശേഷം വിഷ്ണു ക്രുദ്ധനായി ഭയങ്കരമായ ഒരു കുന്തം എടുത്തു, അതുകൊണ്ട് ദൈത്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ശക്തിയായി അടിച്ചു.
ക്ഷണേന ലബ്ധസംജ്ഞസ്തു കാലനേമിര്മഹാസുരഃ ശക്തിം ജഗ്രാഹ തീക്ഷ്ണാഗ്രാം ഹേമഘണ്ടാട്ടഹാസിനീമ്
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ബോധം തിരിച്ച മഹാസുരൻ കാലനെമി, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മണികൾ അണിയിച്ചുറ്റിയ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു കുന്തം പിടിച്ചു.
തയാ വാമഭുജം വിഷ്ണോര് ബിഭേദ ദിതിനന്ദനഃ ഭിന്നഃ ശക്ത്യാ ഭുജസ്തസ്യ സ്രുതശോണിത ആബഭൌ
അത് കൊണ്ട് ദിതിയുടെ മകൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഇടത്തുകൈ തുളച്ചു; ആ കുന്തം കൊണ്ടുള്ള മുറിവിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകി, ആ കൈ ചുവപ്പായി തെളിഞ്ഞു.
പദ്മരാഗമയേനേവ കേയൂരേണ വിഭൂഷിതഃ തതോ വിഷ്ണുഃ പ്രകുപിതോ ജഗ്രാഹ വിപുലം ധനുഃ
പടുമരാഗം രത്നങ്ങളാൽ ഉണ്ടാക്കിയ കയ്യുറിയാൽ അലങ്കരിച്ചതുപോലെ, വിഷ്ണു അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ വലിയുള്ള വില്ല് എടുത്തു.
സപ്തദശ ച നാരാചാംസ് തീക്ഷ്ണാന്മര്മവിഭേദിനഃ ദൈത്യസ്യ ഹൃദയം ഷഡ്ഭിര് വിവ്യാധ ച ത്രിഭിഃ ശരൈഃ
പതിനേഴിൽ ആറു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദൈത്യന്റെ ഹൃദയം തുളച്ചു, പിന്നെ മൂന്നു അമ്പുകൾ കൂടി അവൻ എറിഞ്ഞു.
ചതുര്ഭിഃ സാരഥിം ചാസ്യ ധ്വജം ചൈകേന പത്ത്രിണാ ദ്വാഭ്യാം ജ്യാധനുഷീ ചാപി ഭുജം സവ്യം ച പത്ത്രിണാ
നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ സാരഥിയെ, ഒറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് കൊടിയെ, രണ്ടുകൊണ്ട് വില്ലിന്റെയും വില്ലിന്റെ നാരിന്റെയും മേൽ, മറ്റൊരു അമ്പുകൊണ്ട് ദൈത്യന്റെ ഇടത്തുകൈയിൽ അടിച്ചു.
സ വിദ്ധോ ഹൃദയേ ഗാഢം ദൈത്യോ ഹരിശിലീമുഖൈഃ സ്രുതരക്താരുണപ്രാംശുഃ പീഡാകുലിതമാനസഃ
ഹരിയുടെ ഇരുമ്പ് അഗ്രമുള്ള അമ്പുകൾ ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി തുളച്ചപ്പോൾ, ദൈത്യൻ രക്തം ഒഴുകി ചുവപ്പായി, വേദനയാൽ മനസ്സ് കുഴഞ്ഞു.
ചകമ്പേ മാരുതേനേവ നോദിതഃ കിംശുകദ്രുമഃ തമാകമ്പിതമാലക്ഷ്യ ഗദാം ജഗ്രാഹ കേശവഃ
കാറ്റിൽ ആടുന്ന കിംശുകവൃക്ഷംപോലെ അവൻ വിറച്ചു; അവനെ അങ്ങനെ അസ്ഥിരനായി കണ്ടു, കേശവൻ ഗദ എടുത്തു.
താം ച വേഗേന ചിക്ഷേപ കാലനേമിരഥം പ്രതി സാ പപാത ശിരസ്യുഗ്രാ വിപുലാ കാലനേമിനഃ
കാലനെമി അതിനെ വേഗത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ രഥത്തേയ്ക്ക് എറിഞ്ഞു; ആ വലിയ ആയുധം ഭയങ്കരമായി കാലനെമിയുടെ തലയിലേയ്ക്ക് വീണു.
സംചൂര്ണിതോത്തമാങ്ഗസ്തു നിഷ്പിഷ്ടമുകുടോ ഽസുരഃ സ്രുതരക്തൌഘരന്ധ്രസ്തു സ്രുതധാതുരിവാചലഃ
തല ചിതറുകയും മുകുടം തകർന്നു പോവുകയും ചെയ്ത അസുരൻ, രക്തം ഒഴുകുന്ന പുഴകളായി, ധാതു ചോർന്നുപോകുന്ന പർവതത്തെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
പ്രാപതത്സ്വേ രഥേ ഭഗ്നേ വിസംജ്ഞഃ ശിഷ്ടജീവിതഃ പതിതസ്യ രഥോപസ്ഥേ ദാനവസ്യാച്യുതോ ഽരിഹാ
രഥം തകർന്നപ്പോൾ അവൻ ബോധം നഷ്ടമായി, ജീവൻ മാത്രം ശേഷിച്ചു; രഥത്തിൽ വീണ ദൈത്യന്റെ അടുത്ത് ശത്രുനാശകൻ അച്യുതൻ നിന്നു.
സ്മിതപൂര്വമുവാചേദം വാക്യം ചക്രായുധഃ പ്രഭുഃ ഗച്ഛാസുര വിമുക്തോ ഽസി സാമ്പ്രതം ജീവ നിര്ഭയഃ
ചക്രായുധം കൈവശമുള്ള പ്രഭു ആദ്യം പുഞ്ചിരിച്ച്, പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'പോകൂ അസുരാ, ഇപ്പോൾ നിന്നെ ഞാൻ വിടുന്നു; ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കൂ.'
തതഃ സ്വല്പേന കാലേന അഹമേവ തവാന്തകഃ ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ സാരഥിഃ കാലനേമിനഃ അപവാഹ്യ രഥം ദൂരമ് അനയത്കാലനേമിനഃ
'എന്നാൽ ഉടൻ ഞാൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ അന്ത്യം വരുത്തുക.' ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കാലനെമിയുടെ സാരഥി രഥം ദൂരേയ്ക്ക് ഓടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
കൃഷ്ണചാമരജാലാഢ്യേ സുധാവിരചിതാങ്കുരേ ചിത്രപഞ്ചപതാകേ തു പ്രഭിന്നകരടാമുഖേ
കറുത്ത ചാമരികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, അമൃതം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കുടയും, അഞ്ചു നിറങ്ങളുള്ള കൊടിയും, തകർന്നാനയുടെ കപാലവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പര്വതാഭേ ഗജേ ഭീമേ മദസ്രാവിണി ദുര്ധരേ ആരുഹ്യാജൌ നിമിര്ദൈത്യോ ഹരിം പ്രത്യുദ്യയൌ ബലീ
പർവതംപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ, മദം ഒഴുകുന്ന ആനമേൽ കയറി, ശക്തനായ ദൈത്യൻ നിമി യുദ്ധത്തിനായി ഹരിയുടെ നേരെ മുന്നേറി.
തസ്യാസന്ദാനവാ രൌദ്രാ ഗജസ്യ പദരക്ഷിണഃ സപ്തവിംശതിസാഹസ്രാഃ കിരീടകവചോജ്ജ്വലാഃ
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു ദാനവയുടെ ക്രൂരമായ ഇരുപത്തിയേഴായിരം പുത്രന്മാർ, ആനയുടെ കാലുകൾ ചുറ്റി, കിരീടവും കാവചവും ധരിച്ച് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്.
അശ്വാരൂഢശ്ച മഥനോ ജമ്ഭകശ്ചോഷ്ട്രവാഹനഃ ശുമ്ഭോ ഽപി വിപുലം മേഷം സമാരുഹ്യാവ്രജദ്രണമ്
മഥനൻ കുതിരപ്പുറത്ത് കയറി, ജംഭകൻ ഒട്ടകത്തിൽ കയറി, ശുംഭനും വലിയ ആടിന്റെ മേൽ കയറി യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അപരേ ദാനവേന്ദ്രാസ്തു യത്താ നാനാസ്ത്രപാണയഃ ആജഘ്നുഃ സമരേ ക്രുദ്ധാ വിഷ്ണുമക്ലിഷ്ടകാരിണമ്
മറ്റു ദാനവാധിപന്മാർ വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച്, പൂർണ്ണമായി തയ്യാറായി, കോപത്തോടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിർമലകൃത്യനായ വിഷ്ണുവിനെ ആക്രമിച്ചു.
പരിഘേണ നിമിര്ദൈത്യോ മഥനോ മുദ്ഗരേണ തു ശുമ്ഭഃ ശൂലേന തീക്ഷ്ണേന പ്രാസേന ഗ്രസനസ്തഥാ
നിമി എന്ന ദാനവൻ ഗദയാൽ അടി ചെയ്തു, മഥനൻ മുദ്ഗരത്തോടെ, ശുംഭൻ മൂർച്ചയുള്ള കുന്തം കൊണ്ട്, ഗ്രസനൻ പ്രാസം കൊണ്ട് അടി ചെയ്തു.