കക്ഷാവാലമ്ബ്യ പാണിഭ്യാമ് ഉപവിഷ്ടോ ഹ്യധോമുഖഃ സര്വേ തേ നിഷ്പ്രതീകാരാ ദൈത്യാശ്ചന്ദ്രമസാ ജിതാഃ
കൈകൾ കൊണ്ട് വശത്ത് ചായ്ച്ചു, തല താഴ്ത്തി ഇരുന്ന്, ആ ദൈത്യന്മാർ എല്ലാവരും പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാതെ, ചന്ദ്രന്റെ ശക്തിയിൽ കീഴടങ്ങി.
രണേച്ഛാം ദൂരതസ്ത്യക്ത്വാ തസ്ഥുസ്തേ ജീവിതാര്ഥിനഃ തത്രാബ്രവീത്കാലനേമിര് ദൈത്യാന്കോപേന ദീപിതഃ
യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം വിട്ട്, ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി അകലെ നിന്നു; അപ്പോൾ കോപത്തോടെ കാലനേമി ദൈത്യന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഭോ ഭോഃ ശൃങ്ഗാരിണഃ ശരാഃ സര്വേ ശസ്ത്രാസ്ത്രപാരഗാഃ ഏകൈകോ ഽപി ജഗത്സര്വം ശക്തസ്തുലയിതും ഭുജൈഃ
ഏയ്, കൊമ്പുള്ളവരേ, ആയുധങ്ങളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരേ, നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തനും തനിച്ചായിട്ടും ഈ ലോകം മുഴുവൻ കൈകളാൽ താങ്ങാൻ കഴിവുണ്ട്.
ഏകൈകോ ഽപി ക്ഷമോ ഗ്രസ്തും ജഗത്സര്വം ചരാചരമ് ഏകൈകസ്യാപി പര്യാപ്താ ന സര്വേ ഽപി ദിവൌകസഃ
നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തനും ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ ലോകം മുഴുവൻ വിഴുങ്ങാൻ കഴിവുണ്ട്; ഒരാളിനും ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ചേർന്നാലും പോരാ.
കലാം പൂരയിതും യത്നാത് ഷോഡശീമതിവിക്രമാഃ കിം പ്രയാതാശ്ച തിഷ്ഠധ്വം സമരേ ഽമരനിര്ജിതാഃ
നിങ്ങളുടെ വലിയ വീര്യത്തോടെ, ഓരോരുത്തനും ചന്ദ്രന്റെ പത്താറാം ഭാഗം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കാൻ കഴിവുണ്ട്; എങ്കിൽ എന്തിനാണ് പിന്മാറിയത്? അമരന്മാർക്ക് കീഴടക്കപ്പെടാതെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കൂ.
ന യുക്തമേതച്ഛൂരാണാം വിശേഷാദ്ദൈത്യജന്മനാമ് രാജാ ചാന്തരിതോ ഽസ്മാകം താരകോ ലോകമാരകഃ
വീരന്മാർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ദൈത്യജന്മാക്കളായവർക്കും ഇതുപോലെയുള്ള പെരുമാറ്റം യോജിച്ചതല്ല; ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന നമ്മുടെ രാജാവ് താരകൻ നമ്മളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വിരതാനാം രണാദസ്മാത് ക്രുദ്ധഃ പ്രാണാന്ഹരിഷ്യതി ശീതേന നഷ്ടശ്രുതയോ ഭ്രഷ്ടവാക്പാടവാസ്തഥാ
നിങ്ങൾ ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയാൽ, കോപത്തോടെ അവൻ നിങ്ങളുടെ ജീവൻ എടുത്തുകളയും; തണുപ്പിൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, കേൾവിയും വാഗ്പ്രാവീണ്യവും നഷ്ടമായി.
മൂകാസ്തദാഭവന്ദൈത്യാ രണദ്ദശനപങ്ക്തയഃ താന്ദൃഷ്ട്വാ നഷ്ടചേതസ്കാന് ദൈത്യാഞ്ഛീതേന സാദിതാന്
അപ്പോൾ ദൈത്യന്മാർ മിണ്ടാതായി, യുദ്ധത്തിൽ പല്ലുകൾ കുലുങ്ങി; തണുപ്പിൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ദൈത്യന്മാരെ കണ്ടു.
മത്വാ കാലക്ഷമം കാര്യം കാലനേമിര്മഹാസുരഃ ആശ്രിത്യ ദാനവീം മായാം വിതത്യ സ്വം മഹാവപുഃ
സമയമെത്തിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, മഹാസുരനായ കാലനേമി ദാനവമായയെ ആശ്രയിച്ച് തന്റെ ഭീമമായ രൂപം വ്യാപിപ്പിച്ചു.
പൂരയാമാസ ഗഗനം ദിശോ വിദിശ ഏവ ച നിര്മമേ ദാനവേന്ദ്രേശഃ ശരീരേ ഭാസ്കരായുതമ്
അവൻ ആകാശവും ദിശകളും ഇടദിശകളും നിറച്ചു; ദാനവാധിപൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം സൃഷ്ടിച്ചു.
ദിശശ്ച മായയാ ചണ്ഡൈഃ പൂരയാമാസ പാവകൈഃ തതോ ജ്വാലാകുലം സര്വം ത്രൈലോക്യമഭവത്ക്ഷണാത്
മായയാൽ സൃഷ്ടിച്ച ഉഗ്രമായ അഗ്നികളാൽ ദിശകൾ മുഴുവൻ നിറച്ചു; അപ്പോൾ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് മൂന്നു ലോകവും ജ്വാലകളാൽ മൂടപ്പെട്ടു.
തേന ജ്വാലാസമൂഹേന ഹിമാംശുരഗമച്ഛമമ് തതഃ ക്രമേണ വിഭ്രഷ്ടം ശീതദുര്ദിനമ് ആബഭൌ
ആ ജ്വാലകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചന്ദ്രൻ തണുപ്പും ശാന്തതയും നഷ്ടപ്പെട്ടു; പിന്നെ ക്രമേണ കടുത്ത തണുപ്പുള്ള ദിവസം മാറി.
തദ്ബലം ദാനവേന്ദ്രാണാം മായയാ കാലനേമിനഃ തദ്ദൃഷ്ട്വാ ദാനവാനീകം ലബ്ധസംജ്ഞം ദിവാകരഃ ഉവാചാരുണമുദ്ഭ്രാന്തഃ കോപാല്ലോകൈകലോചനഃ
അത് ദാനവാധിപന്മാരുടെ ശക്തിയും കാലനേമിയുടെ മായയും ആയിരുന്നു; അത് കണ്ട സൂര്യൻ, ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, കോപത്തോടെ ലോകത്തിന്റെ കണ്ണായ അരുണനോട് പറഞ്ഞു.
നയാരുണ രഥം ശീഘ്രം കാലനേമിരഥോ യതഃ വിമര്ദസ്തത്ര വിഷമോ ഭവിതാ ശൂരസംക്ഷയഃ
"അരുണാ, വേഗത്തിൽ രഥം ഓടിക്കോ, അവിടെയാണ് കാലനേമിയുടെ രഥം; അവിടെ കഠിനമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടാകും, വീരന്മാർ വീഴും."
ജിത ഏഷ ശശാങ്കോ ഽത്ര യദ്ബലം വയമാശ്രിതാഃ ഇത്യുക്തശ്ചോദയാമാസ രഥം ഗരുഡപൂര്വജഃ
"ഇവിടെ ചന്ദ്രൻ കീഴടക്കപ്പെട്ടു, അവന്റെ ശക്തിയിലാണ് നാം ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്." അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഗരുഡന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ രഥം മുന്നോട്ട് ഓടിച്ചു.
പ്രയത്നവിധൃതൈരശ്വൈഃ സിതചാമരമാലിഭിഃ ജഗദ്ദീപോ ഽഥ ഭഗവാഞ് ജഗ്രാഹ വിതതം ധനുഃ
ശ്രമത്തോടെ പിടിച്ചുനിർത്തിയ കുതിരകളുമായി, വെള്ള ചാമരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ, ലോകത്തിന്റെ ദീപമായ ഭാഗവാൻ തന്റെ വലിച്ചുകെട്ടിയ വില്ലെടുത്തു.
ശരൌ ച ദ്വൌ മഹാഭാഗോ ദിവ്യാവാശീവിഷദ്യുതീ സംചാരാസ്ത്രേണ സംധായ ബാണമേകം സസര്ജ സഃ
അവൻ രണ്ടു അമ്പുകൾ എടുത്തു, ദിവ്യൻ ആയ അഹി വിഷംപോലെ തിളങ്ങുന്നവ. സംചാരാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഒരു അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി വിട്ടയച്ചു.
ദ്വിതീയമിന്ദ്രജാലേന യോജിതം പ്രമുമോച ഹ സംചാരാസ്ത്രേണ രൂപാണാം ക്ഷണാച്ചക്രേ വിപര്യയമ്
രണ്ടാമത്തെ അമ്പ് ഇന്ദ്രജാലം ചേർത്ത് അവൻ വിട്ടു; സംചാരാസ്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ, ഒരു നിമിഷം രൂപങ്ങൾ മറിച്ചുപോയി.
ദേവാനാം ദാനവം രൂപം ദാനവാനാം ച ദൈവികമ് മത്വാ സുരാന്സ്വകാനേവ ജഘ്നേ ഘോരാസ്ത്രലാഘവാത്
ദേവന്മാർക്ക് ദാനവരൂപവും, ദാനവന്മാർക്ക് ദൈവികരൂപവും ഉണ്ടാക്കി; ദേവന്മാരെ സ്വന്തം ആളുകളാണെന്ന് കരുതി, ഭയങ്കരമായ വേഗതയുള്ള ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് അവരെ സംഹരിച്ചു.
കാലനേമീ രുഷാവിഷ്ടഃ കൃതാന്ത ഇവ സംക്ഷയേ കാംശ്ചിത്ഖഡ്ഗേന തീക്ഷ്ണേന കാംശ്ചിന് നാരാചവൃഷ്ടിഭിഃ കാംശ്ചിദ്ഗദാഭിര്ഘോരാഭിഃ കാംശ്ചിദ്ഘോരൈഃ പരശ്വധൈഃ
കാലനേമി ക്രോധത്തിൽ കത്തിയപ്പോൾ, കാലാന്ത്യത്തിലെ യമനെപ്പോലെ, ചിലരെ കൂരമായ വാൾ കൊണ്ടും, ചിലരെ അമ്പുകളുടെ മഴ കൊണ്ടും, ചിലരെ ഭയങ്കരമായ ഗദകൾ കൊണ്ടും, ചിലരെ ഭയാനകമായ പരശു കൊണ്ടും സംഹരിച്ചു.
ശിരാംസി കേഷാംചിദപാതയച്ച ഭുജാന്രഥാന്സാരഥീംശ്ചോഗ്രവേഗഃ കാംശ്ചിത് പിപേഷാഥ രഥസ്യ വേഗാത് കാംശ്ചിത്ക്രുധാ ചോദ്ധതമുഷ്ടിപാതൈഃ
ഭയങ്കര വേഗത്തിൽ, ചിലരുടെ തലകൾ വെട്ടി വീഴ്ത്തി, ചിലരുടെ കൈകളും, രഥങ്ങളും, രഥസാരഥികളെയും വേർപെടുത്തി; ചിലരെ രഥത്തിന്റെ വേഗത്തിൽ ചവിട്ടി തകർത്തു, ചിലരെ ക്രോധത്തോടെ ശക്തമായ മുഷ്ടിപ്രഹാരങ്ങൾകൊണ്ട് അടിച്ചു.
രണേ വിനിഹതാന്ദൃഷ്ട്വാ നേമിഃ സ്വാന്ദാനവാധിപഃ രൂപം സ്വം തു പ്രപദ്യന്ത ഹ്യ് അസുരാഃ സുരധര്ഷിതാഃ
യുദ്ധത്തിൽ സ്വന്തം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ടപ്പോൾ, നേമി എന്ന ദാനവാധിപനും ദേവന്മാരാൽ തോൽക്കപ്പെട്ട അസുരന്മാരും തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം തിരിച്ചെടുത്തു.
കാലനേമീ രുഷാവിഷ്ടസ് തേഷാം രൂപം ന ബുദ്ധവാന് നേമിദൈത്യസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ കാലനേമിമുവാച ഹ
കാലനേമി ക്രോധത്തിൽ ആക്രമിച്ചു, അവരുടെ രൂപം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; നേമി ദൈത്യൻ അവരെ കണ്ടപ്പോൾ കാലനേമിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
അഹം നേമിഃ സുരോ നൈവ കാലനേമേ വിദസ്വ മാമ് ഭവതാ മോഹിതേനാജൌ നിഹതാ ഭൂരിവിക്രമാഃ
ഞാൻ നേമിയാണ്, ദേവൻ അല്ല, കാലനേമി, എന്നെ അറിയണം. യുദ്ധത്തിൽ നിനക്ക് വഞ്ചിതരായി അനേകം വീരന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ദൈത്യാനാം ദശലക്ഷാണി ദുര്ജയാനാം സുരൈരിഹ സര്വാസ്ത്രവാരണം മുഞ്ച ബ്രാഹ്മമസ്ത്രം ത്വരാന്വിതഃ
ഇവിടെ ദേവന്മാർക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ലക്ഷത്തോളം ദാനവർ ഉണ്ട്; അവരുടെയൊക്കെ ആയുധങ്ങളെ തടയാൻ നീ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം വേഗത്തിൽ പ്രയോഗിക്കണം.
സ തേന ബോധിതോ ദൈത്യഃ സമ്ഭ്രമാകുലചേതനഃ യോജയാമാസ ബാണം ഹി ബ്രഹ്മാസ്ത്രവിഹിതേന തു
അങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, ദാനവൻ ആശങ്കയോടെ മനസ്സു കലങ്ങിയവനായി, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ചേർത്ത ഒരു അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി.
മുമോച ചാപി ദൈത്യേന്ദ്രഃ സ സ്വയം സുരകണ്ടകഃ തതോ ഽസ്ത്രതേജസാ വ്യാപ്തം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
ദാനവരിൽ പ്രധാനനായവൻ, ദേവന്മാർക്ക് ശല്യമായവൻ, ആ അമ്പ് വിട്ടു; അതിനാൽ ആ ആയുധത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ മൂന്നു ലോകവും ചലനശീലികളോടും അചലങ്ങളോടും കൂടി ആവൃതമായി.
ദേവാനാം ചാഭവത്സൈന്യം സര്വമേവ ഭയാന്വിതമ് സംചരാസ്ത്രം ച സംശാന്തം സ്വയമായോധനേ ബഭൌ
ദേവസേന മുഴുവൻ ഭയത്താൽ പിടപെട്ടു; സംചാരാസ്ത്രം ശാന്തമായി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അതിന്റെ പ്രകാശം പ്രകടമായി.
തസ്മിന്പ്രതിഹതേ ഹ്യസ്ത്രേ ഭ്രഷ്ടതേജാ ദിവാകരഃ മഹേന്ദ്രജാലമാശ്രിത്യ ചക്രേ സ്വാം കോടിശസ്തനുമ്
ആ ആയുധം തടഞ്ഞപ്പോൾ, സൂര്യൻ തന്റെ തേജസ് നഷ്ടപ്പെടുത്തി; മഹേന്ദ്രന്റെ മായയിൽ ആശ്രയിച്ച്, അവൻ അനേകം രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.
വിസ്ഫൂര്ജത്കരസമ്പാതസമാക്രാന്തജഗത്ത്രയമ് തതാപ ദാനവാനീകം ഗതമജ്ജൌഘശോണിതമ്
അവന്റെ കൈകളുടെ ഇടിയോടെ മൂന്നു ലോകവും വിറച്ചു; രക്തം ഒഴുകുന്ന ദാനവസേനയെ അവൻ ദഹിപ്പിച്ചു.