വിവ്യാധ നിശിതൈര്ബാണൈഃ ക്രൂരാശീവിഷഭീഷണൈഃ തദാദാനം ച സംധാനം ന മോക്ഷശ്ചാപി ലക്ഷ്യതേ
അവൻ കഠിനവും വിഷമുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു. അമ്പ് എടുക്കുന്നതോ, വില്ലിൽ കയറ്റുന്നതോ, വിട്ടയക്കുന്നതോ ആരും കാണാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ചിഛേദാസ്യ ശരവ്രാതാന് സ്വശരൈര് അതിലാഘവാത് ധ്വജം പരമതീക്ഷ്ണേന ചിത്രകര്മാമരദ്വിഷഃ
അവൻ തന്റെ അതിവേഗമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് എതിരാളിയുടെ അമ്പവൃഷ്ടി മുറിച്ചു കളഞ്ഞു. അത്യന്തം മൂർച്ചയുള്ള, മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ച ഒരു അമ്പ് കൊണ്ട് അമരന്മാരുടെ ശത്രുവിന്റെ കൊടിയും തകർത്തു.
സാരഥിം ചാസ്യ ഭല്ലേന രഥനീഡാദപാതയത് കുജമ്ഭഃ കര്മ തദ്ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ സംയുഗേ
കുജംഭൻ ഒരു വിശാലതലമുള്ള അമ്പ് കൊണ്ട് അവന്റെ രഥത്തിലെ സാരഥിയെ താഴെ വീഴ്ത്തി. യുദ്ധത്തിൽ കുജംഭന്റെ ഈ പ്രവൃത്തി കണ്ടപ്പോൾ, രാക്ഷസാധിപൻ—
രോഷരക്തേക്ഷണയുതോ രഥാദാപ്ലുത്യ ദാനവഃ ഖഡ്ഗം ജഗ്രാഹ വേഗേന ശരദമ്ബരനിര്മലമ്
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ആ ദാനവൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിക്കൊണ്ട്, ശരദ്കാല ആകാശം പോലെ തെളിഞ്ഞ ഒരു വാൾ വേഗത്തിൽ പിടിച്ചു.
ചര്മ ചോദയഖണ്ഡേന്ദുദശകേന വിഭൂഷിതമ് അഭ്യദ്രവദ്രണേ ദൈത്യോ രക്ഷോ ഽധിപതിമോജസാ
പത്ത് പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അർദ്ധചന്ദ്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു കവചം എടുത്ത്, ആ ദൈത്യൻ മഹാശക്തിയോടെ രാക്ഷസാധിപനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
തം രക്ഷോ ഽധിപതിഃ പ്രാപ്തം മുദ്ഗരേണാഹനദ്ധൃദി സ തു തേന പ്രഹാരേണ ക്ഷീണഃ സംഭ്രാന്തമാനസഃ
രാക്ഷസാധിപൻ അവൻ സമീപിച്ചപ്പോൾ, ഒരു മുഷ്ടികയാൽ അവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു. ആ പ്രഹാരത്തിൽ അവൻ ദുർബലനായി, മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ അലയ്ക്കുകയായിരുന്നു.
തസ്ഥാവചേഷ്ടോ ദനുജോ യഥാ ധീരോ ധരാധരഃ സ മുഹൂര്തം സമാശ്വസ്തോ ദാനവേന്ദ്രോ ഽതിദുര്ജയഃ
ആ ദാനവൻ അചഞ്ചലമായ ഒരു പർവ്വതംപോലെ അശ്രദ്ധനായി നിന്നു. കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞ്, അത്യന്തം ദുർജയനായ ദാനവാധിപൻ മനസ്സുതുറന്നു.
രഥമാരുഹ്യ ജഗ്രാഹ രക്ഷോ വാമകരേണ തു കേശേഷു നിരൃതിം ദൈത്യോ ജാനുനാക്രമ്യ ധിഷ്ഠിതമ്
രാക്ഷസൻ രഥത്തിൽ കയറി, ഇടത്തേ കൈകൊണ്ട് നിരൃതിയുടെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു. ദൈത്യൻ അവനെ കാൽമുട്ടുകൊണ്ട് അമർത്തി പിടിച്ചു.
തതഃ ഖഡ്ഗേന ച ശിരശ് ഛേത്തുമൈച്ഛദമര്ഷണഃ തസ്മിംസ്തദന്തരേ ദേവോ വരുണോ ഽപാംപതിര്ദ്രുതമ്
അക്രമംകൊണ്ട്, വാൾ ഉപയോഗിച്ച് അവന്റെ തല വെട്ടിനീക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോൾ അതിനിടയിൽ, ജലങ്ങളുടെ അധിപനായ വരുൺദേവൻ വേഗത്തിൽ—
പാശേന ദാനവേന്ദ്രസ്യ ബബന്ധ ച ഭുജദ്വയമ് തതോ ബദ്ധഭുജം ദൈത്യം വിഫലീകൃതപൌരുഷമ്
—ദാനവാധിപന്റെ ഇരുകൈകളും ഒരു പാശംകൊണ്ട് കെട്ടി. അങ്ങനെ കെട്ടിയ കൈകളോടെ, ദൈത്യന്റെ ശക്തി പാഴായി.
താഡയാമാസ ഗദയാ ദയാമുത്സൃജ്യ പാശഭൃത് സ തു തേന പ്രഹാരേണ സ്രോതോഭിഃ ക്ഷതജം വമന്
പാശം പിടിച്ചവൻ, കരുണയില്ലാതെ, കെട്ടിയ കൈകളുള്ള ദൈത്യനെ ഒരു മുഷ്ടികകൊണ്ട് അടിച്ചു. ആ പ്രഹാരത്തിൽ അവൻ പരിക്കുകളിൽ നിന്ന് രക്തം ഛർദ്ദിച്ചു.
ദധാര രൂപം മേഘസ്യ വിദ്യുന്മാലാലതാവൃതമ് തദവസ്ഥാഗതം ദൃഷ്ട്വാ കുജമ്ഭം മഹിഷാസുരഃ
അവൻ ഇടിമഴയാൽ അലങ്കരിച്ച മേഘത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു. അങ്ങനെ കുജംഭനെ ആ നിലയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, മഹിഷാസുരൻ—
വ്യാവൃത്തവദനേ ഽഗാധേ ഗ്രസ്തുമൈച്ഛത് സുരാവുഭൌ നിരൃതിം വരുണം ചൈവ തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രോത്കടാനനഃ
വലിയ വായും ഭയാനകമായ മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും കൊണ്ട്, ആ ഇരുവരെയും—നിരൃതി, വരുൺ—അഗാധതയിൽ വിഴുങ്ങാൻ മഹിഷൻ ശ്രമിച്ചു.
താവഭിപ്രായമാലക്ഷ്യ തസ്യ ദൈത്യസ്യ ദൂഷിതമ് ത്യക്ത്വാ രഥപഥം ഭീതൌ മഹിഷസ്യാതിരംഹസാ
ആ ദൈത്യന്റെ ദുഷ്ടാഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കി, മഹിഷന്റെ അതിക്രമത്തിൽ ഭയപ്പെട്ട ഇരുവരും രഥമാർഗം ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഭൃശം ദ്രുതൌ ജവാദ് ദിഗ്ഭ്യാമ് ഉഭാഭ്യാം ഭയവിഹ്വലൌ ജഗാമ നിരൃതിഃ ക്ഷിപ്രം ശരണം പാകശാസനമ്
ഭയത്തിൽ വിറച്ച്, ഇരുവരും വേഗത്തിൽ വ്യത്യസ്ത ദിശകളിലേക്ക് ഓടി. നിരൃതി ഉടൻ ദേവേന്ദ്രനിൽ അഭയം തേടി.
ക്രുദ്ധസ്തു മഹിഷോ ദൈത്യോ വരുണം സമഭിദ്രുതഃ തമന്തകമുഖാസക്തമ് ആലോക്യ ഹിമവദ്ദ്യുതിഃ
കോപഭരിതനായ മഹിഷാസുരൻ വരുൺനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു. മരണത്തിൽ കുടുങ്ങി, ഹിമപർവ്വതംപോലെ പ്രകാശമുള്ളവനെ കണ്ടു—
ചക്രേ സോമാസ്ത്രനിഃസൃഷ്ടം ഹിമസംഘാതകണ്ടകമ് വായവ്യം ചാസ്ത്രമതുലം ചന്ദ്രശ്ചക്രേ ദ്വിതീയകമ്
ചന്ദ്രൻ തണുത്ത, ഹിമം നിറഞ്ഞ കെടുകരമായ ഒരു ആയുധം പുറത്ത് വിട്ടു. പിന്നെ, അതുല്യമായ ഒരു വായുവായുധവും സൃഷ്ടിച്ചു.
വായുനാ തേന ചന്ദ്രേണ സംശുഷ്കേണ ഹിമേന ച വ്യഥിതാ ദാനവാഃ സര്വേ ശീതോച്ഛിന്നാ വിപൌരുഷാഃ
ആ വായുവും, ചന്ദ്രനും, കടുത്ത തണുപ്പും കൊണ്ട്, എല്ലാ ദാനവന്മാരും തണുപ്പിൽ തളർന്ന്, ധൈര്യം നഷ്ടപ്പെടുത്തി ദുര്ബലരായി.
ന ശേകുശ്ചലിതും പദ്ഭ്യാം നാസ്ത്രാണ്യാദാതുമേവ ച മഹാഹിമനിപാതേന ശസ്ത്രൈശ്ചന്ദ്രപ്രചോദിതൈഃ
വലിയ ശക്തിയുടെ അടിയിലും ചന്ദ്രന്റെ പ്രേരണയോടെ വന്ന ആയുധങ്ങളുടെ ആക്രമണത്തിലും, അവർക്ക് കാലുകൾ നീക്കി നടക്കാനോ ആയുധങ്ങൾ എടുക്കാനോ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ഗാത്രാണ്യസുരസൈന്യാനാമ് അദഹ്യന്ത സമന്തതഃ മഹിഷോ നിഷ്പ്രയത്നസ്തു ശീതേനാകമ്പിതാനനഃ
അസുരസൈന്യങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു; പക്ഷേ, മഹിഷൻ ക്ഷീണിച്ചു, തണുപ്പിൽ മുഖം അലയാതെ അചഞ്ചലനായി ഇരുന്ന് കിടക്കുകയായിരുന്നു.
കക്ഷാവാലമ്ബ്യ പാണിഭ്യാമ് ഉപവിഷ്ടോ ഹ്യധോമുഖഃ സര്വേ തേ നിഷ്പ്രതീകാരാ ദൈത്യാശ്ചന്ദ്രമസാ ജിതാഃ
കൈകൾ കൊണ്ട് വശത്ത് ചായ്ച്ചു, തല താഴ്ത്തി ഇരുന്ന്, ആ ദൈത്യന്മാർ എല്ലാവരും പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാതെ, ചന്ദ്രന്റെ ശക്തിയിൽ കീഴടങ്ങി.
രണേച്ഛാം ദൂരതസ്ത്യക്ത്വാ തസ്ഥുസ്തേ ജീവിതാര്ഥിനഃ തത്രാബ്രവീത്കാലനേമിര് ദൈത്യാന്കോപേന ദീപിതഃ
യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം വിട്ട്, ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി അകലെ നിന്നു; അപ്പോൾ കോപത്തോടെ കാലനേമി ദൈത്യന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഭോ ഭോഃ ശൃങ്ഗാരിണഃ ശരാഃ സര്വേ ശസ്ത്രാസ്ത്രപാരഗാഃ ഏകൈകോ ഽപി ജഗത്സര്വം ശക്തസ്തുലയിതും ഭുജൈഃ
ഏയ്, കൊമ്പുള്ളവരേ, ആയുധങ്ങളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരേ, നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തനും തനിച്ചായിട്ടും ഈ ലോകം മുഴുവൻ കൈകളാൽ താങ്ങാൻ കഴിവുണ്ട്.
ഏകൈകോ ഽപി ക്ഷമോ ഗ്രസ്തും ജഗത്സര്വം ചരാചരമ് ഏകൈകസ്യാപി പര്യാപ്താ ന സര്വേ ഽപി ദിവൌകസഃ
നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തനും ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ ലോകം മുഴുവൻ വിഴുങ്ങാൻ കഴിവുണ്ട്; ഒരാളിനും ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ചേർന്നാലും പോരാ.
കലാം പൂരയിതും യത്നാത് ഷോഡശീമതിവിക്രമാഃ കിം പ്രയാതാശ്ച തിഷ്ഠധ്വം സമരേ ഽമരനിര്ജിതാഃ
നിങ്ങളുടെ വലിയ വീര്യത്തോടെ, ഓരോരുത്തനും ചന്ദ്രന്റെ പത്താറാം ഭാഗം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കാൻ കഴിവുണ്ട്; എങ്കിൽ എന്തിനാണ് പിന്മാറിയത്? അമരന്മാർക്ക് കീഴടക്കപ്പെടാതെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കൂ.
ന യുക്തമേതച്ഛൂരാണാം വിശേഷാദ്ദൈത്യജന്മനാമ് രാജാ ചാന്തരിതോ ഽസ്മാകം താരകോ ലോകമാരകഃ
വീരന്മാർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ദൈത്യജന്മാക്കളായവർക്കും ഇതുപോലെയുള്ള പെരുമാറ്റം യോജിച്ചതല്ല; ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന നമ്മുടെ രാജാവ് താരകൻ നമ്മളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വിരതാനാം രണാദസ്മാത് ക്രുദ്ധഃ പ്രാണാന്ഹരിഷ്യതി ശീതേന നഷ്ടശ്രുതയോ ഭ്രഷ്ടവാക്പാടവാസ്തഥാ
നിങ്ങൾ ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയാൽ, കോപത്തോടെ അവൻ നിങ്ങളുടെ ജീവൻ എടുത്തുകളയും; തണുപ്പിൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, കേൾവിയും വാഗ്പ്രാവീണ്യവും നഷ്ടമായി.
മൂകാസ്തദാഭവന്ദൈത്യാ രണദ്ദശനപങ്ക്തയഃ താന്ദൃഷ്ട്വാ നഷ്ടചേതസ്കാന് ദൈത്യാഞ്ഛീതേന സാദിതാന്
അപ്പോൾ ദൈത്യന്മാർ മിണ്ടാതായി, യുദ്ധത്തിൽ പല്ലുകൾ കുലുങ്ങി; തണുപ്പിൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ദൈത്യന്മാരെ കണ്ടു.
മത്വാ കാലക്ഷമം കാര്യം കാലനേമിര്മഹാസുരഃ ആശ്രിത്യ ദാനവീം മായാം വിതത്യ സ്വം മഹാവപുഃ
സമയമെത്തിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, മഹാസുരനായ കാലനേമി ദാനവമായയെ ആശ്രയിച്ച് തന്റെ ഭീമമായ രൂപം വ്യാപിപ്പിച്ചു.
പൂരയാമാസ ഗഗനം ദിശോ വിദിശ ഏവ ച നിര്മമേ ദാനവേന്ദ്രേശഃ ശരീരേ ഭാസ്കരായുതമ്
അവൻ ആകാശവും ദിശകളും ഇടദിശകളും നിറച്ചു; ദാനവാധിപൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം സൃഷ്ടിച്ചു.