യഥാ കൃതയുഗേ പൂര്വമ് ഏകവര്ണമഭൂത്കില തഥാ കലിയുഗസ്യാന്തേ ശൂദ്രീഭൂതാഃ പ്രജാസ്തഥാ
കൃതയുഗത്തിന്റെ ആദിയിൽ ഒരേ വർഗ്ഗം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂവെന്നപോലെ, കലിയുഗത്തിന്റെ അവസാനം എല്ലാവരും ശൂദ്രന്മാരായി മാറി.
ഏവം വര്ഷശതം പൂര്ണം ദിവ്യം തേഷാം ന്യവര്തത ഷട്ത്രിംശച്ച സഹസ്രാണി മാനുഷാണി തു താനി വൈ
ഇങ്ങനെ, അവർക്കു നൂറു ദൈവവർഷം പൂർണ്ണമായി കടന്നു, അതായത് മുപ്പത്താറായിരം മനുഷ്യവർഷങ്ങൾ.
അഥ ദീര്ഘേണ കാലേന പക്ഷിണഃ പശവസ്തഥാ മത്സ്യാശ്ചൈവ ഹതാഃ സര്വൈഃ ക്ഷുധാവിഷ്ടൈശ്ച സര്വശഃ
അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും മീനുകളും വിശപ്പുകൊണ്ട് എല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
നിഃശേഷേഷ്വഥ സര്വേഷു മത്സ്യപക്ഷിപശുഷ്വഥ സംധ്യാംശേ പ്രതിപന്നേ തു നിഃശേഷാസ്തു തദാ കൃതാഃ
അപ്പോൾ, മീനുകളും പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും മുഴുവനും ഇല്ലാതായപ്പോൾ, സന്ധ്യയുടെ ഭാഗം എത്തിയപ്പോൾ, അവയെല്ലാം പൂർണ്ണമായും നശിച്ചു.
തതഃ പ്രജാസ്തു സമ്ഭൂയ കന്ദമൂലമഥോ ഽഖനന് ഫലമൂലാശനാഃ സര്വേ അനികേതാസ്തഥൈവ ച
അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് നിലം കുഴിച്ച് കിഴങ്ങുകളും മൂലകളും കണ്ടെത്തി. എല്ലാവരും പഴങ്ങളും മൂലകളും കഴിച്ചു, സ്ഥിരമായ വീടുകളില്ലാതെ ജീവിച്ചു.
വല്കലാന്യഥ വാസാംസി അധഃശയ്യാശ്ച സര്വശഃ പരിഗ്രഹോ ന തേഷ്വസ്തി ധനശുദ്ധിമവാപ്നുയുഃ
അവർ വസ്ത്രമായി മരച്ചൊരിയും ധരിച്ചു, എല്ലാവരും നിലത്ത് തന്നെ കിടന്നു. അവർക്കൊന്നും സ്വന്തമായി ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു, അതുകൊണ്ട് തന്നെ സമ്പത്തിന്റെ ശുദ്ധി ലഭിച്ചു.
ഏവം ക്ഷയം ഗമിഷ്യന്തി ഹ്യ് അല്പശിഷ്ടാഃ പ്രജാസ്തദാ താസാമല്പാവശിഷ്ടാനാമ് ആഹാരാദൃദ്ധിരിഷ്യതേ
ഇങ്ങനെ, അവിടെ കുറച്ച് മാത്രം ശേഷിച്ച ജനങ്ങൾ ക്രമേണ കുറയുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ആ കുറച്ച് ആളുകൾക്ക് ഭക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് സമൃദ്ധി ലഭിക്കും.
ഏവം വര്ഷശതം ദിവ്യം സംധ്യാംശസ്തസ്യ വര്തതേ തതോ വര്ഷശതസ്യാന്തേ അല്പശിഷ്ടാഃ സ്ത്രിയഃ സുതാഃ
ഇങ്ങനെ ദൈവികമായ നൂറു വർഷം ആ സന്ധ്യാകാലം നീളുന്നു. ആ നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കുറച്ച് സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും മാത്രം ശേഷിക്കും.
മിഥുനാനി തു താഃ സര്വാ ഹ്യ് അന്യോന്യം സമ്പ്രജജ്ഞിരേ തതസ്താസ്തു മ്രിയന്തേ വൈ പൂര്വോത്പന്നാഃ പ്രജാസ്തു യാഃ
അവിടെ ശേഷിച്ച സ്ത്രീകൾ രണ്ടുപേരായി ചേർന്ന് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിക്കും. അതിനുശേഷം മുമ്പ് ജനിച്ചവർ എല്ലാവരും മരിക്കും.
ജാതമാത്രേഷ്വപത്യേഷു തതഃ കൃതമവര്തത യഥാ സ്വര്ഗേ ശരീരാണി നരകേ ചൈവ ദേഹിനാമ്
കുട്ടികൾ ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ കൃതയുഗത്തിന്റെ അവസ്ഥ വീണ്ടും വരും, സ്വർഗ്ഗത്തിലും നരകത്തിലും ശരീരങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നപോലെ.
ഉപഭോഗസമര്ഥാനി ഏവം കൃതയുഗാദിഷു ഏവം കൃതസ്യ സംതാനഃ കലേശ്ചൈവ ക്ഷയസ്തഥാ
ഭോഗത്തിനായി അനുയോജ്യമായ ശരീരങ്ങൾ കൃതയുഗാദികളിൽ ഉണ്ടാകും. അങ്ങനെ കൃതയുഗം തുടരും, കലിയുഗത്തിൽ ക്രമേണ ക്ഷയം സംഭവിക്കും.
വിചാരണാത്തു നിര്വേദഃ സാമ്യാവസ്ഥാത്മനാ തഥാ തതശ്ചൈവാത്മസമ്ബോധഃ സമ്ബോധാദ്ധര്മശീലതാ
ചിന്തയിൽ നിന്ന് വിരക്തി ഉണ്ടാകും, മനസ്സിന്റെ സമതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ആത്മബോധം ഉളവാകും. ആത്മബോധത്തിൽ നിന്ന് ധർമ്മനിഷ്ഠയും ഉദിക്കും.
കലിശിഷ്ടേഷു തേഷ്വേവം ജായന്തേ പൂര്വവത്പ്രജാഃ ഭാവിനോ ഽര്ഥസ്യ ച ബലാത് തതഃ കൃതമവര്തത
ഇങ്ങനെ, കലിയുഗത്തിൽ ശേഷിച്ചവരിൽ വീണ്ടും പഴയപോലെ ജനങ്ങൾ ജനിക്കും. ഭാവിയിലെ കാലത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ കൃതയുഗം വീണ്ടും വരും.
അതീതാനാഗതാനി സ്യുര് യാനി മന്വന്തരേഷ്വിഹ ഏതേ യുഗസ്വഭാവാസ്തു മയോക്താസ്തു സമാസതഃ
ഈ മന്വന്തരങ്ങളിൽ നടന്നതും നടക്കാനിരിക്കുന്നതും എല്ലാം, ഈ യുഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാച്ച നമസ്കൃത്യ സ്വയമ്ഭുവേ പ്രവൃത്തേ തു തതസ്തസ്മിന് പുനഃ കൃതയുഗേ തു വൈ
വിശദമായി ക്രമത്തിൽ സ്വയംഭുവിനെ നമസ്കരിച്ച്, ചക്രം വീണ്ടും ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ കൃതയുഗം വീണ്ടും വരും.
ഉത്പന്നാഃ കലിശിഷ്ടേഷു പ്രജാഃ കാര്തയുഗാസ്തഥാ തിഷ്ഠന്തി ചേഹ യേ സിദ്ധാ അദൃഷ്ടാ വിഹരന്തി ച
കലിയുഗത്തിൽ ശേഷിച്ചവർ കൃതയുഗജനങ്ങൾ തന്നെയാണ്. ഇവിടെ തുടരുന്ന, കാണപ്പെടാത്ത സിദ്ധന്മാർ അവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സഹ സപ്തര്ഷിഭിര്യേ തു തത്ര യേ ച വ്യവസ്ഥിതാഃ ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശഃ ശൂദ്രാ ബീജാര്ഥേ യ ഇഹ സ്മൃതാഃ കാര്തയുഗഭവൈഃ സാര്ധം നിര്വിശേഷാസ്തദാഭവന്
സപ്തർഷിമാരോടൊപ്പം അവിടെ നിലനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവരും കൃതയുഗജനങ്ങളുമായി ഒരുപോലെയായി.
തേഷാം സപ്തര്ഷയോ ധര്മം കഥയന്തീഹ തേഷു ച
അവർക്കിടയിൽ സപ്തർഷിമാർ ഇവർക്കു ധർമ്മം ഉപദേശിക്കുന്നു.
വര്ണാശ്രമാചാരയുതം ശ്രൌതസ്മാര്തവിധാനതഃ ഏവം തേഷു ക്രിയാവത്സു പ്രവര്തന്തീഹ വൈ കൃതേ
വർണ്ണാശ്രമ ആചാരങ്ങൾക്കും വേദികവും സ്മാര്ത്തവിദാനങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച്, ഇവർ ഈ കൃതയുഗത്തിൽ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
ശ്രൌതസ്മാര്തസ്ഥിതാനാം തു ധര്മേ സപ്തര്ഷിദര്ശിതേ തേ തു ധര്മവ്യവസ്ഥാര്ഥം തിഷ്ഠന്തീഹ കൃതേ യുഗേ
വേദികവും സ്മാര്ത്തധർമ്മത്തിലും സപ്തർഷിമാർ കാണിച്ചപോലെ നിലനിൽക്കുന്നവർ, കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ ഇവിടെ തുടരുന്നു.
മന്വന്തരാധികാരേഷു തിഷ്ഠന്തി ഋഷയസ്തു തേ യഥാ ദാവപ്രദഗ്ധേഷു തൃണേഷ്വേവാപരം തൃണമ്
മന്വന്തരങ്ങളുടെ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ആ ഋഷിമാർ നിലനിൽക്കും, തീയിൽ കത്തിയ പുല്ലിന് ശേഷം പുതിയ പുല്ല് വളരുന്നതുപോലെ.
വനാനാം പ്രഥമം വൃഷ്ട്യാ തേഷാം മൂലേഷു സമ്ഭവഃ ഏവം യുഗാദ്യുഗാനാം വൈ സംതാനസ്തു പരസ്പരമ്
കാടുകളിൽ ആദ്യമഴ പെയ്യുമ്പോൾ, അവയുടെ വേരുകളിൽ പുതിയ വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്നു. അങ്ങനെ ഓരോ യുഗവും മറ്റൊന്നിനെ പിന്തുടരുന്നു.
പ്രവര്തതേ ഹ്യവിച്ഛേദാദ് യാവന്മന്വന്തരക്ഷയഃ സുഖമായുര്ബലം രൂപം ധര്മാര്ഥൌ കാമ ഏവ ച
ഒരു മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം വരെ സന്തോഷം, ആയുസ്സ്, ശക്തി, സൗന്ദര്യം, ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, ആഗ്രഹം എന്നിവ തടസ്സമില്ലാതെ നിലനിൽക്കും.
യുഗേഷ്വേതാനി ഹീയന്തേ ത്രയഃ പാദാഃ ക്രമേണ തു ഇത്യേഷ പ്രതിസംധിര്വഃ കീര്തിതസ്തു മയാ ദ്വിജാഃ
ഓരോ യുഗത്തിലും ഇവ ക്രമമായി മൂന്നു ഭാഗം വീതം കുറയുന്നു; ഈ ചക്രം ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദീകരിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ.
ചതുര്യുഗാണാം സര്വേഷാമ് ഏതദേവ പ്രസാധനമ് ഏഷാം ചതുര്യുഗാണാം തു ഗണിതാ ഹ്യേകസപ്തതിഃ
നാലു യുഗങ്ങൾക്കുമുള്ള ക്രമം ഇതാണ്; ഈ നാലു യുഗങ്ങൾക്കായി എഴുപത്തൊന്ന് എന്ന എണ്ണമാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ക്രമേണ പരിവൃത്താസ്താ മനോരന്തരമുച്യതേ യുഗാഖ്യാസു തു സര്വാസു ഭവതീഹ യദാ ച യത്
ഇവ ക്രമമായി മാറുമ്പോൾ അതിനെ മന്വന്തരം എന്നു പറയുന്നു; യുഗങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്ന ഈ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും സമയത്ത് എന്ത് സംഭവിച്ചാലും—
തദേവ ച തദന്യാസു പുനസ്തദ്വൈ യഥാക്രമമ് സര്ഗേ സര്ഗേ യഥാ ഭേദാ ഹ്യ് ഉത്പദ്യന്തേ തഥൈവ ച
അത് തന്നെയാണ് മറ്റുള്ള ചക്രങ്ങളിലും യഥാക്രമം വീണ്ടും സംഭവിക്കുന്നത്; ഓരോ സൃഷ്ടിയിലും വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇത്.
ചതുര്ദശസു താവന്തോ ജ്ഞേയാ മന്വന്തരേഷ്വിഹ ആസുരീ യാതുധാനീ ച പൈശാചീ യക്ഷരാക്ഷസീ
ഈ പതിനാലു മന്വന്തരങ്ങളിലും അസുരന്മാർ, യാതുധാനികൾ, പൈശാചികൾ, യക്ഷ-രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
യുഗേ യുഗേ തദാ കാലേ പ്രജാ ജായന്തി താഃ ശൃണു യഥാകല്പം യുഗൈഃ സാര്ധം ഭവന്തേ തുല്യലക്ഷണാഃ ഇത്യേതല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം യുഗാനാം വൈ യഥാക്രമമ്
ഓരോ യുഗത്തിലും യോജിച്ച സമയത്ത് ഈ ജീവികൾ ജനിക്കുന്നു; ഓരോ കല്പത്തിലും യുഗങ്ങളോടൊപ്പം ഇവ എങ്ങനെ സമാന സ്വഭാവമുള്ളവയാണെന്ന് കേൾക്കൂ. ഇങ്ങനെ യുഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ക്രമമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മന്വന്തരാണാം പരിവര്തനാനി ചിരപ്രവൃത്താനി യുഗസ്വഭാവാത് ക്ഷണം ന സംതിഷ്ഠതി ജീവലോകഃ ക്ഷയോദയാഭ്യാം പരിവര്തമാനഃ
മന്വന്തരങ്ങളുടെ മാറ്റങ്ങൾ വളരെ ദൈർഘ്യമുള്ളവയാണ്; യുഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവം കാരണം ജീവികളുടെ ലോകം ഒരു നിമിഷം പോലും നിലനിൽക്കാറില്ല, ഇടവേളകളിലും ഉയർച്ചകളിലും തുടർച്ചയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.