വ്യാകുലാസ്താഃ പരാവൃത്താസ് ത്യക്ത്വാ ദേവം ഗൃഹാണി തു സ്വാന്സ്വാന്പ്രാണാനവേക്ഷന്തോ നിഷ്കാരുണ്യാത് സുദുഃഖിതാഃ
അവർ വിഷമത്തോടെ ദൈവത്തെയും വീടുകളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ജീവൻ മാത്രം നോക്കി, ദയയില്ലാതെ അതീവ ദു:ഖിതരായി.
നഷ്ടേ ശ്രൌതസ്മൃതേ ധര്മേ കാമക്രോധവശാനുഗാഃ നിര്മര്യാദാ നിരാനന്ദാ നിഃസ്നേഹാ നിരപത്രപാഃ
വേദവും സ്മൃതിയും നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആഗ്രഹത്തിലും കോപത്തിലും ആകൃഷ്ടരായി, അവർ അതിരുകളില്ലാതെ, സന്തോഷമില്ലാതെ, സ്നേഹമില്ലാതെ, ലജ്ജയില്ലാതെ ആയിരുന്നതിനാൽ.
നഷ്ടേ ധര്മേ പ്രതിഹതാ ഹ്രസ്വകാഃ പഞ്ചവിംശകാഃ ഹിത്വാ ദാരാംശ്ച പുത്രാംശ്ച വിഷാദവ്യാകുലപ്രജാഃ
ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവരിൽ ശേഷിച്ച ശക്തി ഇരുപത്തഞ്ച് മാത്രമായി, ഭാര്യയെയും മക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ജനങ്ങൾ ദു:ഖത്തിലും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും മുങ്ങി.
അനാവൃഷ്ടിഹതാസ്തേ വൈ വാര്ത്താമുത്സൃജ്യ ദുഃഖിതാഃ ആശ്രയന്തി സ്മ പ്രത്യന്താന് ഹിത്വാ ജനപദാന്സ്വകാന്
വർഷം ലഭിക്കാതെ, അവർ ദു:ഖത്തോടെ ഉപജീവനം ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വന്തം ദേശങ്ങൾ വിട്ട് അതിരുകളിലേക്കാണ് അഭയം തേടിയത്.
സരിതഃ സാഗരാനൂപാന് സേവന്തേ പര്വതാനപി ചീരകൃഷ്ണാജിനധരാ നിഷ്ക്രിയാ നിഷ്പരിഗ്രഹാഃ
അവർ നദികളെയും കടൽത്തീരങ്ങളെയും പർവ്വതങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചു, വൃക്ഷത്തോലും കറുത്ത കുരുമുളകിന്റെ ചർമ്മവും ധരിച്ച്, യാതൊരു കർമ്മവുമില്ലാതെ, യാതൊരു സ്വത്തുമില്ലാതെ ജീവിച്ചു.
വര്ണാശ്രമപരിഭ്രഷ്ടാഃ സംകരം ഘോരമാസ്ഥിതാഃ ഏവം കഷ്ടമനുപ്രാപ്താ ഹ്യ് അല്പശേഷാഃ പ്രജാസ്തതഃ
വർണ്ണാശ്രമം വിട്ട്, ഭയങ്കരമായ കലഹത്തിൽ അകപ്പെട്ട്, ബാക്കി ശേഷിച്ച ജനങ്ങൾ വലിയ കഷ്ടം അനുഭവിച്ചു.
ജന്തവശ്ച ക്ഷുധാവിഷ്ടാ ദുഃഖാന്നിര്വേദമാഗമന് സംശ്രയന്തി ച ദേശാംസ്താംശ് ചക്രവത്പരിവര്തനാഃ
ജീവികൾ വിശപ്പിലും ദു:ഖത്തിലും ആകൃഷ്ടരായി നിരാശയിൽ ആകുകയും, ചക്രം പോലെ ഇടംമാറ്റം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
തതഃ പ്രജാസ്തു താഃ സര്വാ മാംസാഹാരാ ഭവന്തി ഹി മൃഗാന്വരാഹാന്വൃഷഭാന് യേ ചാന്യേ വനചാരിണഃ
അപ്പോൾ ആ ജനങ്ങൾ എല്ലാവരും മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവരായി, മാൻ, പന്നി, കാള, മറ്റ് കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിച്ചു.
ഭക്ഷ്യാംശ്ചൈവാപ്യഭക്ഷ്യാംശ്ച സര്വാംസ്താന്ഭക്ഷയന്തി താഃ സമുദ്രം സംശ്രിതാ യാസ്തു നദീശ്ചൈവ പ്രജാസ്തു താഃ
അവർക്കു ഭക്ഷ്യമായതും അഭക്ഷ്യമായതും എല്ലാം അവർ കഴിച്ചു; കടലിലും നദികളിലും അഭയം തേടിയവരും അതുപോലെ ചെയ്തു.
തേ ഽപി മത്സ്യാന്ഹരന്തീഹ ആഹാരാര്ഥം ച സര്വശഃ അഭക്ഷ്യാഹാരദോഷേണ ഏകവര്ണഗതാഃ പ്രജാഃ
അവരും ഭക്ഷണത്തിനായി മീനുകളെ പിടിച്ചു; അഭക്ഷ്യഭക്ഷണത്തിന്റെ ദോഷം മൂലം എല്ലാവരും ഒരേ വർഗ്ഗമായിത്തീർന്നു.
യഥാ കൃതയുഗേ പൂര്വമ് ഏകവര്ണമഭൂത്കില തഥാ കലിയുഗസ്യാന്തേ ശൂദ്രീഭൂതാഃ പ്രജാസ്തഥാ
കൃതയുഗത്തിന്റെ ആദിയിൽ ഒരേ വർഗ്ഗം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂവെന്നപോലെ, കലിയുഗത്തിന്റെ അവസാനം എല്ലാവരും ശൂദ്രന്മാരായി മാറി.
ഏവം വര്ഷശതം പൂര്ണം ദിവ്യം തേഷാം ന്യവര്തത ഷട്ത്രിംശച്ച സഹസ്രാണി മാനുഷാണി തു താനി വൈ
ഇങ്ങനെ, അവർക്കു നൂറു ദൈവവർഷം പൂർണ്ണമായി കടന്നു, അതായത് മുപ്പത്താറായിരം മനുഷ്യവർഷങ്ങൾ.
അഥ ദീര്ഘേണ കാലേന പക്ഷിണഃ പശവസ്തഥാ മത്സ്യാശ്ചൈവ ഹതാഃ സര്വൈഃ ക്ഷുധാവിഷ്ടൈശ്ച സര്വശഃ
അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും മീനുകളും വിശപ്പുകൊണ്ട് എല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
നിഃശേഷേഷ്വഥ സര്വേഷു മത്സ്യപക്ഷിപശുഷ്വഥ സംധ്യാംശേ പ്രതിപന്നേ തു നിഃശേഷാസ്തു തദാ കൃതാഃ
അപ്പോൾ, മീനുകളും പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും മുഴുവനും ഇല്ലാതായപ്പോൾ, സന്ധ്യയുടെ ഭാഗം എത്തിയപ്പോൾ, അവയെല്ലാം പൂർണ്ണമായും നശിച്ചു.
തതഃ പ്രജാസ്തു സമ്ഭൂയ കന്ദമൂലമഥോ ഽഖനന് ഫലമൂലാശനാഃ സര്വേ അനികേതാസ്തഥൈവ ച
അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് നിലം കുഴിച്ച് കിഴങ്ങുകളും മൂലകളും കണ്ടെത്തി. എല്ലാവരും പഴങ്ങളും മൂലകളും കഴിച്ചു, സ്ഥിരമായ വീടുകളില്ലാതെ ജീവിച്ചു.
വല്കലാന്യഥ വാസാംസി അധഃശയ്യാശ്ച സര്വശഃ പരിഗ്രഹോ ന തേഷ്വസ്തി ധനശുദ്ധിമവാപ്നുയുഃ
അവർ വസ്ത്രമായി മരച്ചൊരിയും ധരിച്ചു, എല്ലാവരും നിലത്ത് തന്നെ കിടന്നു. അവർക്കൊന്നും സ്വന്തമായി ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു, അതുകൊണ്ട് തന്നെ സമ്പത്തിന്റെ ശുദ്ധി ലഭിച്ചു.
ഏവം ക്ഷയം ഗമിഷ്യന്തി ഹ്യ് അല്പശിഷ്ടാഃ പ്രജാസ്തദാ താസാമല്പാവശിഷ്ടാനാമ് ആഹാരാദൃദ്ധിരിഷ്യതേ
ഇങ്ങനെ, അവിടെ കുറച്ച് മാത്രം ശേഷിച്ച ജനങ്ങൾ ക്രമേണ കുറയുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ആ കുറച്ച് ആളുകൾക്ക് ഭക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് സമൃദ്ധി ലഭിക്കും.
ഏവം വര്ഷശതം ദിവ്യം സംധ്യാംശസ്തസ്യ വര്തതേ തതോ വര്ഷശതസ്യാന്തേ അല്പശിഷ്ടാഃ സ്ത്രിയഃ സുതാഃ
ഇങ്ങനെ ദൈവികമായ നൂറു വർഷം ആ സന്ധ്യാകാലം നീളുന്നു. ആ നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കുറച്ച് സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും മാത്രം ശേഷിക്കും.
മിഥുനാനി തു താഃ സര്വാ ഹ്യ് അന്യോന്യം സമ്പ്രജജ്ഞിരേ തതസ്താസ്തു മ്രിയന്തേ വൈ പൂര്വോത്പന്നാഃ പ്രജാസ്തു യാഃ
അവിടെ ശേഷിച്ച സ്ത്രീകൾ രണ്ടുപേരായി ചേർന്ന് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിക്കും. അതിനുശേഷം മുമ്പ് ജനിച്ചവർ എല്ലാവരും മരിക്കും.
ജാതമാത്രേഷ്വപത്യേഷു തതഃ കൃതമവര്തത യഥാ സ്വര്ഗേ ശരീരാണി നരകേ ചൈവ ദേഹിനാമ്
കുട്ടികൾ ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ കൃതയുഗത്തിന്റെ അവസ്ഥ വീണ്ടും വരും, സ്വർഗ്ഗത്തിലും നരകത്തിലും ശരീരങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നപോലെ.
ഉപഭോഗസമര്ഥാനി ഏവം കൃതയുഗാദിഷു ഏവം കൃതസ്യ സംതാനഃ കലേശ്ചൈവ ക്ഷയസ്തഥാ
ഭോഗത്തിനായി അനുയോജ്യമായ ശരീരങ്ങൾ കൃതയുഗാദികളിൽ ഉണ്ടാകും. അങ്ങനെ കൃതയുഗം തുടരും, കലിയുഗത്തിൽ ക്രമേണ ക്ഷയം സംഭവിക്കും.
വിചാരണാത്തു നിര്വേദഃ സാമ്യാവസ്ഥാത്മനാ തഥാ തതശ്ചൈവാത്മസമ്ബോധഃ സമ്ബോധാദ്ധര്മശീലതാ
ചിന്തയിൽ നിന്ന് വിരക്തി ഉണ്ടാകും, മനസ്സിന്റെ സമതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ആത്മബോധം ഉളവാകും. ആത്മബോധത്തിൽ നിന്ന് ധർമ്മനിഷ്ഠയും ഉദിക്കും.
കലിശിഷ്ടേഷു തേഷ്വേവം ജായന്തേ പൂര്വവത്പ്രജാഃ ഭാവിനോ ഽര്ഥസ്യ ച ബലാത് തതഃ കൃതമവര്തത
ഇങ്ങനെ, കലിയുഗത്തിൽ ശേഷിച്ചവരിൽ വീണ്ടും പഴയപോലെ ജനങ്ങൾ ജനിക്കും. ഭാവിയിലെ കാലത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ കൃതയുഗം വീണ്ടും വരും.
അതീതാനാഗതാനി സ്യുര് യാനി മന്വന്തരേഷ്വിഹ ഏതേ യുഗസ്വഭാവാസ്തു മയോക്താസ്തു സമാസതഃ
ഈ മന്വന്തരങ്ങളിൽ നടന്നതും നടക്കാനിരിക്കുന്നതും എല്ലാം, ഈ യുഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാച്ച നമസ്കൃത്യ സ്വയമ്ഭുവേ പ്രവൃത്തേ തു തതസ്തസ്മിന് പുനഃ കൃതയുഗേ തു വൈ
വിശദമായി ക്രമത്തിൽ സ്വയംഭുവിനെ നമസ്കരിച്ച്, ചക്രം വീണ്ടും ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ കൃതയുഗം വീണ്ടും വരും.
ഉത്പന്നാഃ കലിശിഷ്ടേഷു പ്രജാഃ കാര്തയുഗാസ്തഥാ തിഷ്ഠന്തി ചേഹ യേ സിദ്ധാ അദൃഷ്ടാ വിഹരന്തി ച
കലിയുഗത്തിൽ ശേഷിച്ചവർ കൃതയുഗജനങ്ങൾ തന്നെയാണ്. ഇവിടെ തുടരുന്ന, കാണപ്പെടാത്ത സിദ്ധന്മാർ അവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സഹ സപ്തര്ഷിഭിര്യേ തു തത്ര യേ ച വ്യവസ്ഥിതാഃ ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശഃ ശൂദ്രാ ബീജാര്ഥേ യ ഇഹ സ്മൃതാഃ കാര്തയുഗഭവൈഃ സാര്ധം നിര്വിശേഷാസ്തദാഭവന്
സപ്തർഷിമാരോടൊപ്പം അവിടെ നിലനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവരും കൃതയുഗജനങ്ങളുമായി ഒരുപോലെയായി.
തേഷാം സപ്തര്ഷയോ ധര്മം കഥയന്തീഹ തേഷു ച
അവർക്കിടയിൽ സപ്തർഷിമാർ ഇവർക്കു ധർമ്മം ഉപദേശിക്കുന്നു.
വര്ണാശ്രമാചാരയുതം ശ്രൌതസ്മാര്തവിധാനതഃ ഏവം തേഷു ക്രിയാവത്സു പ്രവര്തന്തീഹ വൈ കൃതേ
വർണ്ണാശ്രമ ആചാരങ്ങൾക്കും വേദികവും സ്മാര്ത്തവിദാനങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച്, ഇവർ ഈ കൃതയുഗത്തിൽ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
ശ്രൌതസ്മാര്തസ്ഥിതാനാം തു ധര്മേ സപ്തര്ഷിദര്ശിതേ തേ തു ധര്മവ്യവസ്ഥാര്ഥം തിഷ്ഠന്തീഹ കൃതേ യുഗേ
വേദികവും സ്മാര്ത്തധർമ്മത്തിലും സപ്തർഷിമാർ കാണിച്ചപോലെ നിലനിൽക്കുന്നവർ, കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ ഇവിടെ തുടരുന്നു.