ചത്വാരി നിയുതാനി സ്യുര് വര്ഷാണി തു കലിര്യുഗമ് ദ്വാത്രിംശച്ച തഥാന്യാനി സഹസ്രാണി തു സംഖ്യയാ ഏതത്കലിയുഗം പ്രോക്തം മാനുഷേണ പ്രമാണതഃ
കലിയുഗത്തിന് നാലു നിയുത വർഷവും, മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം വർഷം കൂടി ചേർന്ന്, ഇതാണ് മനുഷ്യഗണനപ്രകാരം കലിയുഗം എന്ന് പറയുന്നു.
ഏഷാ ചതുര്യുഗാവസ്ഥാ മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതാ ചതുര്യുഗസ്യ സംഖ്യാതാ സംധ്യാ സംധ്യാംശകൈഃ സഹ
ഇതാണ് മനുഷ്യഗണനയിൽ പറയുന്ന നാലു യുഗങ്ങളുടെ ക്രമം, സന്ധ്യയും സന്ധ്യാംശങ്ങളുമായി ചേർന്ന് നാലു യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം.
ഏഷാ ചതുര്യുഗാഖ്യാ തു സാധികാ ത്വേകസപ്തതിഃ കൃതത്രേതാദിയുക്താ സാ മനോരന്തരമുച്യതേ
ഈ നാലു യുഗങ്ങളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ അധികവർഷങ്ങൾ ചേർത്ത് എഴുപത്തിയൊന്ന് ആയി, കൃത, ത്രേത തുടങ്ങിയവയുമായി ചേർന്ന് ഇത് മന്വന്തരം എന്ന് പറയുന്നു.
മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാ തു മാനുഷേണ നിബോധത ഏകത്രിംശത്തഥാ കോട്യഃ സംഖ്യാതാഃ സംഖ്യയാ ദ്വിജൈഃ
മന്വന്തരത്തിന്റെ മനുഷ്യഗണന കേൾക്കൂ: മുപ്പത്തൊന്ന് കോടി വർഷങ്ങൾ എന്നാണ് ദ്വിജന്മാർ എണ്ണുന്നത്.
തഥാ ശതസഹസ്രാണി ദശ ചാന്യാനി ഭാഗശഃ സഹസ്രാണി തു ദ്വാത്രിംശച് ഛതാന്യഷ്ടാധികാനി ച
അതിനൊപ്പം പത്ത് ലക്ഷം വർഷവും, മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം വർഷവും, എട്ടു നൂറ് വർഷവും കൂടി ചേർക്കുന്നു.
അശീതിശ്ചൈവ വര്ഷാണി മാസാശ്ചൈവാധികാസ്തു ഷട് മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യൈഷാ മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതാ
അതിനൊപ്പം എൺപത് വർഷവും, ആറു അധിക മാസങ്ങളും ചേർന്ന്, ഇതാണ് മനുഷ്യഗണനപ്രകാരം മന്വന്തരത്തിന്റെ എണ്ണം.
ദിവ്യേന ച പ്രമാണേന പ്രവക്ഷ്യാമ്യന്തരം മനോഃ സഹസ്രാണാം ശതാന്യാഹുഃ സ ച വൈ പരിസംഖ്യയാ
ഇനി ദൈവികഗണനയിൽ മനുക്കളുടെ ഇടവേള ഞാൻ പറയുന്നു: അത് ഒരു ലക്ഷം വർഷം എന്നാണ് എണ്ണപ്പെടുന്നത്.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി മനോരന്തരമുച്യതേ മന്വന്തരസ്യ കാലസ്തു യുഗൈഃ സഹ പ്രകീര്തിതഃ
നാല്പതിനായിരം വർഷം മന്വന്തരത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം എന്നാണ് പറയുന്നത്; മന്വന്തരത്തിന്റെ കാലം യുഗങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏഷാ ചതുര്യുഗാഖ്യാ തു സാധികാ ഹ്യേകസപ്തതിഃ ക്രമേണ പരിവൃത്താ സാ മനോരന്തരമുച്യതേ
ഈ നാലു യുഗങ്ങളുടെ ചക്രം, അധികവർഷങ്ങൾ ചേർത്ത് എഴുപത്തിയൊന്ന് ആയി ക്രമത്തിൽ പൂർത്തിയായാൽ അതാണ് മന്വന്തരം എന്ന് പറയുന്നു.
ഏതച്ചതുര്ദശഗുണം കല്പമാഹുസ്തു തദ്വിദഃ തതസ്തു പ്രലയഃ കൃത്സ്നഃ സ തു സംപ്രലയോ മഹാന്
അറിയുന്നവർ പറയുന്നു, ഒരു കല്പം ഇതിന്റെ പതിനാലു മടങ്ങാണ്; അതിന് ശേഷം മുഴുവൻ പ്രളയം, അതാണ് മഹാപ്രളയം.
കല്പപ്രമാണോ ദ്വിഗുണോ യഥാ ഭവതി സംഖ്യയാ ചതുര്യുഗാഖ്യാ വ്യാഖ്യാതാ കൃതം ത്രേതായുഗം ച വൈ
കല്പത്തിന്റെ അളവ് എണ്ണത്തിൽ ഇരട്ടിയാണ്; നാലു യുഗങ്ങളുടെ ക്രമവും, കൃതയും ത്രേതയും എന്നിവയും വിശദീകരിച്ചു.
ത്രേതാസൃഷ്ടം പ്രവക്ഷ്യാമി ദ്വാപരം കലിമേവ ച യുഗപത്സമവേതൌ ദ്വൌ ദ്വിധാ വക്തും ന ശക്യതേ
ഇനി ഞാൻ ത്രേതയുടെ സൃഷ്ടിയും, ദ്വാപരവും കലിയും വിശദീകരിക്കുന്നു; അവ രണ്ടും ഒരുമിച്ച് ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ വേർതിരിച്ച് പറയാൻ കഴിയില്ല.
ക്രമാഗതം മയാപ്യേതത് തുഭ്യം നോക്തം യുഗദ്വയമ് ഋഷിവംശപ്രസങ്ഗേന വ്യാകുലത്വാത്തഥാ ക്രമാത്
ക്രമം പാലിച്ച് വന്ന ഈ കാര്യം, രണ്ടു യുഗങ്ങൾക്കാലം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞില്ല. അതിനിടയിൽ, ഋഷികളുടെ വംശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളിൽ മുഴുകിയതിനാലാണ് അങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്.
നോക്തം ത്രേതായുഗേ ശേഷം തദ്വക്ഷ്യാമി നിബോധത അഥ ത്രേതായുഗസ്യാദൌ മനുഃ സപ്തര്ഷയശ്ച യേ ശ്രൌതസ്മാര്തം ബ്രുവന്ധര്മം ബ്രഹ്മണാ തു പ്രചോദിതാഃ
തൃതായുഗത്തിൽ ശേഷിച്ചത് ഞാൻ പറഞ്ഞില്ല; ഇനി ഞാൻ അതു പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചുകേൾക്കു. തൃതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, മനുവും ഏഴു മഹർഷിമാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ, വേദപരമായും ആചാരപരമായും ധർമ്മം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ദാരാഗ്നിഹോത്രസമ്ബന്ധമ് ഋഗ്യജുഃസാമസംഹിതാഃ ഇത്യാദിബഹുലം ശ്രൌതം ധര്മം സപ്തര്ഷയോ ഽബ്രുവന്
വിവാഹം, അഗ്നിഹോത്രം, ഋക്, യജുസ്, സാമവേദങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധാരാളം കാര്യങ്ങളിൽ, ഏഴു മഹർഷിമാർ വേദപരമായ ധർമ്മം പ്രസ്താവിച്ചു.
പരമ്പരാഗതം ധര്മം സ്മാര്തം ത്വാചാരലക്ഷണമ് വര്ണാശ്രമാചാരയുതം മനുഃ സ്വായമ്ഭുവോ ഽബ്രവീത്
പാരമ്പര്യമായി കൈമാറിയ, ആചാരങ്ങളാൽ നിർവ്വചിക്കപ്പെടുന്ന, വർണ്ണാശ്രമ ആചാരങ്ങളോടു ചേർന്ന ധർമ്മം മനു സ്വായംഭുവൻ പ്രസ്താവിച്ചു.
സത്യേന ബ്രഹ്മചര്യേണ ശ്രുതേന തപസാ തഥാ തേഷാം സുതപ്തതപസാമ് ആര്ഷേണാനുക്രമേണ ഹ
സത്യവും ബ്രഹ്മചര്യവും പഠനവും തപസ്സും കൊണ്ടും, അങ്ങനെ തന്നെ, ആ മഹർഷിമാരുടെ കഠിനമായ തപസ്സിനാലും, ഒരു തുടർച്ചയോടെ ഈ ധർമ്മം നിലനിന്നു.
സപ്തര്ഷീണാം മനോശ്ചൈവ ആദൌ ത്രേതായുഗേ തതഃ അബുദ്ധിപൂര്വകം തേന സകൃത്പൂര്വകമേവ ച
തൃതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, ഏഴു മഹർഷിമാരിൽ നിന്നും മനുവിൽ നിന്നും, ചിലത് അറിയാതെ, ചിലത് ഉദ്ദേശിച്ചും, അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.
അഭിവൃത്താസ്തു തേ മന്ത്രാ ദര്ശനൈസ്താരകാദിഭിഃ ആദികല്പേ തു ദേവാനാം പ്രാദുര്ഭൂതാസ്തു തേ സ്വയമ്
താരകാദി ദർശനങ്ങളിലൂടെ ആ മന്ത്രങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചു; ആദി കല്പത്തിൽ, ദേവന്മാരിൽ അവ സ്വയം ഉദിച്ചു.
പ്രമാണേഷ്വഥ സിദ്ധാനാമ് അന്യേഷാം ച പ്രവര്തതേ മന്ത്രയോഗോ വ്യതീതേഷു കല്പേഷ്വഥ സഹസ്രശഃ തേ മന്ത്രാ വൈ പുനസ്തേഷാം പ്രതിമായാമുപസ്ഥിതാഃ
സിദ്ധന്മാരിലും മറ്റുള്ളവരിലും, മന്ത്രയോഗം വ്യാപകമായി നടന്നു; കഴിഞ്ഞ കല്പങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മന്ത്രങ്ങൾ ഉദിച്ചു, പിന്നെയും അവ പ്രതിമകളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി മന്ത്രാശ്ചാഥര്വണാസ്തു യേ സപ്തര്ഷിഭിശ്ച യേ പ്രോക്താഃ സ്മാര്തം തു മനുരബ്രവീത്
ഋക്, യജുസ്, സാമ, അതർവണമന്ത്രങ്ങൾ, ഏഴു മഹർഷിമാർ പ്രസ്താവിച്ചവയും, മനു പാരമ്പര്യധർമ്മം പ്രസ്താവിച്ചു.
ത്രേതാദൌ സംഹതാ വേദാഃ കേവലം ധര്മസേതവഃ സംരോധാദായുഷശ്ചൈവ വ്യസ്യന്തേ ദ്വാപരേ ച തേ ഋഷയസ്തപസാ വേദാന് അഹോരാത്രമധീയതേ
തൃതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ വേദങ്ങൾ ഒന്നായി, ധർമ്മത്തിന്റെ ഏക അടിസ്ഥാനമായിരുന്നു; എന്നാൽ ആയുസ്സിന്റെ കുറവിനാൽ, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അവ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. മഹർഷിമാർ തപസ്സുകൊണ്ട്, വേദങ്ങൾ പകലും രാത്രിയും പഠിച്ചു.
അനാദിനിധനാ ദിവ്യാഃ പൂര്വം പ്രോക്താഃ സ്വയമ്ഭുവാ സ്വധര്മസംവൃതാഃ സാങ്ഗാ യഥാധര്മം യുഗേ യുഗേ വിക്രിയന്തേ സ്വധര്മം തു വേദവാദാദ്യഥായുഗമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ദിവ്യമായ വേദങ്ങൾ, സ്വയംഭുവൻ മുൻകാലത്ത് പ്രസ്താവിച്ചു; അവ എല്ലാ അംശങ്ങളോടും കൂടിയവയും സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവയും ആകുന്നു. ഓരോ യുഗത്തിലും, ധർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് അവ മാറുന്നു; സ്വധർമ്മവും വേദങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഓരോ യുഗത്തിനും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
ആരമ്ഭയജ്ഞഃ ക്ഷത്രസ്യ ഹവിര്യജ്ഞാ വിശഃ സ്മൃതാഃ പരിചാരയജ്ഞാഃ ശൂദ്രാശ്ച ജപയജ്ഞാശ്ച ബ്രാഹ്മണാഃ
ആരംഭയജ്ഞം ക്ഷത്രിയർക്കാണ്; ഹവിര്യജ്ഞങ്ങൾ വൈശ്യർക്കാണ് എന്ന് പറയുന്നു; സേവനയജ്ഞങ്ങൾ ശൂദ്രർക്കും ജപയജ്ഞങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർക്കുമാണ്.
തതഃ സമുദിതാ വര്ണാസ് ത്രേതായാം ധര്മശാലിനഃ ക്രിയാവന്തഃ പ്രജാവന്തഃ സമൃദ്ധാഃ സുഖിനശ്ച വൈ
തൃതായുഗത്തിൽ, വർണ്ണങ്ങൾ ഉദിച്ചു; അവർ ധർമ്മം പാലിച്ചു, കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, സന്താനമുള്ളവരായി, സമൃദ്ധിയോടെ, സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണൈശ്ച വിധീയന്തേ ക്ഷത്രിയാഃ ക്ഷത്രിയൈര്വിശഃ വൈശ്യാഞ്ഛൂദ്രാ അനുവര്തന്തേ പരസ്പരമനുഗ്രഹാത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ, ക്ഷത്രിയർ ക്ഷത്രിയരാൽ, വൈശ്യർ വൈശ്യരാൽ സ്ഥാപിതരായി; ശൂദ്രർ അവരെ പിന്തുടർന്നു, പരസ്പരം സഹായിച്ചുകൊണ്ടു.
ശുഭാഃ പ്രകൃതയസ്തേഷാം ധര്മാ വര്ണാശ്രമാശ്രയാഃ സംകല്പിതേന മനസാ വാചാ വാ ഹസ്തകര്മണാ ത്രേതായുഗേ ഹ്യവികലേ കര്മാരമ്ഭഃ പ്രസിധ്യതി
അവരുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ ശുഭമായിരുന്നു; അവരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ വർണ്ണാശ്രമത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു. മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചോ, വാക്കിലൂടെ പറയിയോ, കൈകൊണ്ടു പ്രവർത്തിക്കിയോ, തൃതായുഗത്തിൽ കര്മ്മങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ വിജയകരമായി നടന്നു.
ആയൂരൂപം ബലം മേധാ ആരോഗ്യം ധര്മശീലതാ സര്വസാധാരണം ഹ്യേതദ് ആസീത്ത്രേതായുഗേ തു വൈ
ദീർഘായുസ്, നല്ല രൂപം, ബലം, ബുദ്ധി, ആരോഗ്യം, ധർമ്മനിഷ്ഠ — ഇവ എല്ലാം തൃതായുഗത്തിൽ എല്ലാവർക്കും പൊതുവായിരിന്നു.
വര്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥാനമ് ഏഷാം ബ്രഹ്മാ തഥാകരോത് സംഹിതാശ്ച തഥാ മന്ത്രാ ആരോഗ്യം ധര്മശീലതാ
ബ്രഹ്മാവ് അവർക്കായി വർണ്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥയും, സംഹിതകളും മന്ത്രങ്ങളും, ആരോഗ്യം, ധർമ്മനിഷ്ഠയും സ്ഥാപിച്ചു.
സംഹിതാശ്ച തഥാ മന്ത്രാ ഋഷിഭിര് ബ്രഹ്മണഃ സുതൈഃ യജ്ഞഃ പ്രവര്തിതശ്ചൈവ തദാ ഹ്യേവ തു ദൈവതൈഃ
സംഹിതകളും മന്ത്രങ്ങളും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ ഋഷിമാർ കൊണ്ടും, യജ്ഞം അന്നേരം ദേവന്മാരാൽ തന്നെ ആരംഭിക്കപ്പെട്ടു.