തേഷാം ലോകാന്തരസ്ഥാനാം ബാന്ധവൈര്നാമഗോത്രതഃ ഭൂമാവസവ്യം ദര്ഭേഷു ദത്താഃ പിണ്ഡാസ്ത്രയസ്തു വൈ പ്രാപ്താംസ്തു തര്പയന്ത്യേവ പ്രേതസ്ഥാനേഷ്വധിഷ്ഠിതാന്
അവിടെയുള്ളവരുടെ ബന്ധുക്കൾ ഭൂമിയിൽ അവരവരുടെ പേരും കുടുംബവും പറഞ്ഞ് ദർഭപ്പുല്ലിന്മേൽ മൂന്ന് പിണ്ടം അർപ്പിച്ചാൽ, ആ അർപ്പണം അവിടെ പ്രേതലോകത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവരെ എത്തിച്ചേരുകയും അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
അപ്രാപ്താ യാതനാസ്ഥാനം പ്രഭ്രഷ്ടാ യേ ച പഞ്ചധാ പശ്ചാദ്യേ സ്ഥാവരാന്തേ വൈ ഭൂതാനീകേ സ്വകര്മഭിഃ
അർപ്പണം ലഭിക്കാത്തവരും, അഞ്ചുവിധത്തിൽ വേദനാജനകമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ വഴിതെറ്റിപ്പോയവരും, പിന്നീട് സ്വകാർമംപ്രകാരം ജഡജീവികളായിത്തീരുന്നവരും—
നാനാരൂപാസു ജാതീനാം തിര്യഗ്യോനിഷു മൂര്തിഷു യദാഹാരാ ഭവന്ത്യേതേ താസു താസ്വിഹ യോനിഷു
വിവിധ രൂപങ്ങളിലുമുള്ള മൃഗജന്മങ്ങളിൽ, അവർക്കുള്ള ആഹാരം അവിടെ അവിടത്തെ ഗർഭങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്നതുപോലെ—
തസ്മിംസ് തസ്മിംസ് തദാഹാരേ ശ്രാദ്ധം ദത്തം തു പ്രീണയേത് കാലേ ന്യായാഗതം പാത്രേ വിധിനാ പ്രതിപാദിതമ് പ്രാപ്നുവന്ത്യന്നമാദത്തം യത്ര യത്രാവതിഷ്ഠതേ
അങ്ങേയറ്റം യോഗ്യനും വിധിപ്രകാരം ശരിയായ സമയത്ത് അർപ്പിച്ച ശ്രാദ്ധഭോജനം, അവിടവിടെ അവർക്കുള്ള ആഹാരമായി എത്തിച്ചേരുന്നു; അവിടവിടെയുള്ളവർക്ക് അതു തൃപ്തി നൽകുന്നു.
യഥാ ഗോഷു പ്രനഷ്ടാസു വത്സോ വിന്ദതി മാതരമ് തഥാ ശ്രാദ്ധേഷു ദൃഷ്ടാന്തോ മന്ത്രഃ പ്രാപയതേ തു തമ്
പൊലിഞ്ഞ പശുക്കളിൽ കിടക്കുന്ന കാലിക്കു അമ്മയെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ, ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഉച്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രം അർപ്പണം ഉദ്ദേശിച്ചവരിലേക്കു എത്തിക്കുന്നു.
ഏവം ഹ്യവികലം ശ്രാദ്ധം ശ്രദ്ധാദത്തം മനുര്ബ്രവീത് സനത്കുമാരഃ പ്രോവാച പശ്യന്ദിവ്യേന ചക്ഷുഷാ
ഇങ്ങനെ, വിശ്വാസപൂർവം കുറവൊന്നുമില്ലാതെ നടത്തിയ ശ്രാദ്ധം ഫലപ്രദമാണെന്ന് മനു പറയുന്നു; ദിവ്യദൃഷ്ടിയോടെ സനത്കുമാരനും ഇതേ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഗതാഗതജ്ഞഃ പ്രേതാനാം പ്രാപ്തിം ശ്രാദ്ധസ്യ ചൈവ ഹി കൃഷ്ണപക്ഷസ്ത്വഹസ്തേഷാം ശുക്ലഃ സ്വപ്നായ ശര്വരീ
പ്രേതന്മാരുടെ വരവും പോകലും, ശ്രാദ്ധഫലവും അറിയുന്നവൻ പറയുന്നു: കൃഷ്ണപക്ഷം അവർക്കു പ്രയോജനകരം, ശുക്ലപക്ഷം സ്വപ്നത്തിനും രാത്രിക്കും.
ഇത്യേതേ പിതരോ ദേവാ ദേവാശ്ച പിതരശ്ച വൈ അന്യോന്യപിതരോ ഹ്യേതേ ദേവാശ്ച പിതരോ ദിവി
ഇങ്ങനെ, പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരാണ്, ദേവന്മാർ പിതാക്കന്മാരുമാണ്; പരസ്പരം സ്വർഗത്തിൽ ഇവർ പിതാക്കളും ദേവന്മാരുമാണ്.
ഏതേ തു പിതരോ ദേവാ മനുഷ്യാഃ പിതരശ്ച യേ പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ
ഈ പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരാണ്, മനുഷ്യരും പിതാക്കന്മാരാണ്; അച്ഛൻ, അപ്പൂപ്പൻ, അതുപോലെ വലിയപ്പൻ—ഇവരും പിതാക്കന്മാരാണ്.
ഇത്യേഷ വിഷയഃ പ്രോക്തഃ പിതൄണാം സോമപായിനാമ് ഏതത്പിതൃമഹത്ത്വം ഹി പുരാണേ നിശ്ചയം ഗതമ്
ഇങ്ങനെ, സോമം കുടിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാരുടെ സ്ഥാനം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പിതാക്കന്മാരുടെ ഈ മഹത്വം പുരാണത്തിൽ ഉറപ്പാക്കിയതാണ്.
ഇത്യേഷ സോമസൂര്യാഭ്യാമ് ഐലസ്യ ച സമാഗമഃ അവാപ്തിം ശ്രദ്ധയാ ചൈവ പിതൄണാം ചൈവ തര്പണമ്
ഇങ്ങനെ, സോമനും സൂര്യനും ഐലനും തമ്മിലുള്ള ഐക്യവും, വിശ്വാസത്തോടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും, പിതാക്കന്മാരുടെ തൃപ്തിയും വിശദീകരിച്ചു.
പര്വണാം ചൈവ യഃ കാലോ യാതനാസ്ഥാനമേവ ച സമാസാത്കീര്തിതസ്തുഭ്യം സര്ഗ ഏഷ സനാതനഃ
പർവ്വദിനങ്ങളുടെ സമയവും, വേദനാജനകമായ സ്ഥലവും, ഇതൊക്കെയായി സംക്ഷിപ്തമായി നിന്നോട് പറഞ്ഞുവു; ഇതാണ് ശാശ്വതമായ സൃഷ്ടി.
വൈരൂപ്യം യേന തത്സര്വം കഥിതം ത്വേകദേശികമ് അശക്യം പരിസംഖ്യാതും ശ്രദ്ധേയം ഭൂതിമിച്ഛതാ
വിവിധ രൂപഭേദങ്ങൾ ഭാഗികമായി വിശദീകരിച്ചു; മുഴുവനായി എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല, എന്നാൽ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ വിശ്വസിക്കണം.
സ്വായമ്ഭുവസ്യ ദേവസ്യ ഏഷ സര്ഗോ മയേരിതഃ വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാച്ച ഭൂയഃ കിം കഥയാമി വഃ
സ്വായംഭുവനാമനായ ദേവന്റെ ഈ സൃഷ്ടി ഞാൻ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് പറയണം?
ചതുര്യുഗാണി യാനി സ്യുഃ പൂര്വേ സ്വായമ്ഭുവേ ഽന്തരേ ഏഷാം നിസര്ഗസംഖ്യാം ച ശ്രോതുമിച്ഛാമ വിസ്തരാത്
മുന്പുണ്ടായിരുന്ന സ്വായംഭുവവ്യവസ്ഥയിൽ സംഭവിച്ച നാലു യുഗങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന്, അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ എണ്ണവും വിശദമായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പൃഥിവീദ്യുപ്രസങ്ഗേന മയാ തു പ്രാഗുദാഹൃതമ് ഏതച്ചതുര്യുഗം ത്വേവം തദ്വക്ഷ്യാമി നിബോധത തത്പ്രമാണം പ്രസംഖ്യായ വിസ്തരാച്ചൈവ കൃത്സ്നശഃ
ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും കുറിച്ച് ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഇപ്പോൾ ഈ നാലു യുഗങ്ങളെപ്പറ്റി, അവയുടെ അളവും, എണ്ണവും, മുഴുവൻ വിശദവിവരവും ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ലൌകികേന പ്രമാണേന നിഷ്പാദ്യാബ്ദം തു മാനുഷമ് തേനാപീഹ പ്രസംഖ്യായ വക്ഷ്യാമി തു ചതുര്യുഗമ് നിമേഷതുല്യകാലാനി മാത്രാലബ്ധേക്ഷരാണി ച
ലോകത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അളവുപ്രകാരം, ഒരു മനുഷ്യവർഷം നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അളവുപയോഗിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ നാലു യുഗങ്ങളുടെ കാലാവധിയും, കണ്ണിറുക്കുന്നതിന്റെ ദൈർഘ്യത്തോളം സമയവും, അളക്കലിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളും വിശദീകരിക്കാം.
കാഷ്ഠാ നിമേഷാ ദശ പഞ്ച ചൈവ ത്രിംശച്ച കാഷ്ഠാം ഗണയേത്കലാം തു ത്രിംശത്കലാശ്ചൈവ ഭവേന്മുഹൂര്തസ് തൈസ്ത്രിംശതാ രാത്ര്യഹനീ സമേതേ
പതിനഞ്ച് നിമിഷങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു കഷ്ടം ആകുന്നു; മുപ്പത് കഷ്ടങ്ങൾ ഒരു കലയായി കണക്കാക്കണം; മുപ്പത് കലകൾ ചേർന്നാൽ ഒരു മുഹൂർത്തം; അങ്ങനെ മുപ്പത് മുഹൂർത്തങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു പകലും ഒരു രാത്രിയും ഒരുമിച്ച് ആകുന്നു.
അഹോരാത്രേ വിഭജതേ സൂര്യോ മാനുഷലൌകികേ രാത്രിഃ സ്വപ്നായ ഭൂതാനാം ചേഷ്ടായൈ കര്മണാമഹഃ
സൂര്യൻ മനുഷ്യരുടെ ലോകത്തിൽ പകലും രാത്രിയും വിഭജിക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവികൾക്കും രാത്രി ഉറക്കത്തിനും, പകൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും കർമ്മങ്ങൾക്കുമാണ്.
പിത്ര്യേ രാത്ര്യഹനീ മാസഃ പ്രവിഭാഗസ് തയോഃ പുനഃ കൃഷ്ണപക്ഷസ് ത്വഹസ്തേഷാം ശുക്ലഃ സ്വപ്നായ ശര്വരീ
പിതൃകൾക്കു പകലും രാത്രിയും ചേർന്നാൽ ഒരു മാസം ആകുന്നു. അതിൽ കൃഷ്ണപക്ഷം അവരുടെ പകലാണ്; ശുക്ലപക്ഷം വിശ്രമത്തിനുള്ള രാത്രിയാണ്.
ത്രിംശദ്യേ മാനുഷാ മാസാഃ പിത്ര്യോ മാസഃ സ ഉച്യതേ ശതാനി ത്രീണി മാസാനാം ഷഷ്ട്യാ ചാഭ്യധികാനി തു പിത്ര്യഃ സംവത്സരോ ഹ്യേഷ മാനുഷേണ വിഭാവ്യതേ
മുപ്പത് മനുഷ്യ മാസങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു പിതൃമാസം എന്ന് പറയുന്നു. മൂന്നു നൂറ് അറുപത് മാസങ്ങൾ ചേർന്നാൽ, മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം, ഒരു പിതൃവർഷം ആകുന്നു.
മാനുഷേണൈവ മാനേന വര്ഷാണാം യച്ഛതം ഭവേത് പിതൄണാം താനി വര്ഷാണി സംഖ്യാതാനി തു ത്രീണി വൈ ദശ ച ദ്വ്യധികാ മാസാഃ പിതൃസംഖ്യേഹ കീര്തിതാ
മനുഷ്യരുടെ അളവുപ്രകാരം, നൂറ് വർഷങ്ങൾ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ നൂറ് വർഷങ്ങൾ പിതൃകളുടെ കണക്കിൽ മൂന്നു വർഷവും പന്ത്രണ്ടു മാസവുമാണ്.
ലൌകികേന പ്രമാണേന അബ്ദോ യോ മാനുഷഃ സ്മൃതഃ ഏതദ്ദിവ്യമഹോരാത്രമ് ഇത്യേഷാ വൈദികീ ശ്രുതിഃ
ലോകത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അളവുപ്രകാരം, മനുഷ്യവർഷം അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് ദൈവികമായ പകലും രാത്രിയും എന്ന് വേദങ്ങൾ പറയുന്നു.
ദിവ്യേ രാത്ര്യഹനീ വര്ഷം പ്രവിഭാഗസ്തയോഃ പുനഃ അഹസ്തു യദുദക്ചൈവ രാത്രിര്യാ ദക്ഷിണായനമ് ഏതേ രാത്ര്യഹനീ ദിവ്യേ പ്രസംഖ്യാതേ തയോഃ പുനഃ
ദേവന്മാർക്കു പകലും രാത്രിയും ചേർന്നാൽ ഒരു വർഷം ആകുന്നു. അതിൽ, സൂര്യൻ വടക്കോട്ട് പോകുന്ന സമയമാണ് പകൽ; ദക്ഷിണയാനം രാത്രി. ഇങ്ങനെ ദൈവികമായ പകലും രാത്രിയും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിംശദ്യാനി തു വര്ഷാണി ദിവ്യോ മാസസ്തു സ സ്മൃതഃ മാനുഷാണാം ശതം യച്ച ദിവ്യാ മാസാസ്ത്രയസ്തു വൈ തഥൈവ സഹ സംഖ്യാതോ ദിവ്യ ഏഷ വിധിഃ സ്മൃതഃ
അങ്ങനെ മുപ്പത് വർഷങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു ദൈവിക മാസം ആകുന്നു. നൂറ് മനുഷ്യവർഷം മൂന്നു ദൈവിക മാസങ്ങളാണ്. ഇതാണ് ദൈവികമായ നിയമം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ത്രീണി വര്ഷശതാന്യേവം ഷഷ്ടിര്വര്ഷാസ്തഥൈവ ച ദിവ്യഃ സംവത്സരോ ഹ്യേഷ മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതഃ
മൂന്നു നൂറ് അറുപത് വർഷവും അറുപത് വർഷവും ചേർന്നാൽ, മനുഷ്യരുടെ കണക്കിൽ, ഒരു ദൈവിക വർഷം ആകുന്നു.
ത്രീണി വര്ഷസഹസ്രാണി മാനുഷേണ പ്രമാണതഃ ത്രിംശദന്യാനി വര്ഷാണി സ്മൃതഃ സപ്തര്ഷിവത്സരഃ
മൂന്നായിരം മനുഷ്യവർഷവും മുപ്പത് വർഷവും ചേർന്നാൽ, അതാണ് സപ്തർഷിമാരുടെ ഒരു വർഷം എന്ന് പറയുന്നു.
നവ യാനി സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം മാനുഷാണി ച വര്ഷാണി നവതിശ്ചൈവ ധ്രുവസംവത്സരഃ സ്മൃതഃ
തൊള്ളായിരം മനുഷ്യവർഷവും തൊണ്ണൂറ്റി വർഷവും ചേർന്നാൽ, അതാണ് ധ്രുവന്റെ ഒരു വർഷം എന്ന് പറയുന്നു.
ഷട്ത്രിംശത്തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം മാനുഷാണി ച ഷഷ്ടിശ്ചൈവ സഹസ്രാണി സംഖ്യാതാനി തു സംഖ്യയാ ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു പ്രാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ
മുപ്പത്താറായിരം മനുഷ്യവർഷവും അറുപതിനായിരം വർഷവും ചേർന്നാൽ, കണക്കു അറിയുന്നവർ പറയുന്നു, ഇതാണ് ആയിരം ദൈവിക വർഷം.
ഇത്യേതദൃഷിഭിര്ഗീതം ദിവ്യയാ സംഖ്യയാ ദ്വിജാഃ ദിവ്യേനൈവ പ്രമാണേന യുഗസംഖ്യാ പ്രകല്പിതാ
ഇവയെല്ലാം മഹർഷിമാർ ദൈവികമായ കണക്കുപ്രകാരം പാടിയതാണ്. ദൈവികമായ അളവുപ്രകാരം മാത്രമാണ് യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നത്.