വിദ്യുന്മാലീ ച വേഗേന വിദ്യുന്മാലീ ഇവാമ്ബുദഃ വിദ്യുര്മാലഘനോന്നാദോ നന്ദീശ്വരമഭിദ്രുതഃ
മിന്നലുപോലെയുള്ള വേഗത്തില്, മേഘത്തില് മിന്നലുപോലെ, ഇടിമുഴക്കത്തോടെ, വിദ്യുന്മാലി നന്ദീശ്വരന്റെ നേരെ പായിച്ചു.
സ തം തമോരിവദനം പ്രണദന്വദതാം വരഃ ഉവാച യുധി ശൈലാദിം ദാനവോ ഽമ്ബുധിനിഃസ്വനഃ
അന്ധകാരമുള്ള മുഖംപോലെയുള്ള ആ അസുരന് ഇടിമുഴക്കമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, യുദ്ധത്തില് പര്വതംപോലെയുള്ള നന്ദീശ്വരനോട് ഉച്ചരിച്ചു.
യുദ്ധാകാങ്ക്ഷീ തു ബലവാന് വിദ്യുന്മാല്യഹമാഗതഃ യദി ത്വിദാനീം മേ ജീവന് മുച്യസേ നന്ദികേശ്വര ന വിദ്യുന്മാലിഹനനം വചോഭിര്യുധി ദാനവ
യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച്, ശക്തനായ ഞാന് വിദ്യുന്മാലി വന്നിരിക്കുന്നു. നന്ദികേശ്വരാ, നീ ഇപ്പോള് ജീവന് രക്ഷിക്കാനാകുമെങ്കില്, യുദ്ധത്തില് വാക്കുകള് കൊണ്ട് വിദ്യുന്മാലിയെ കൊല്ലാന് കഴിയില്ല, അസുരാ.
തമ് ഏവംവാദിനം ദൈത്യം നന്ദീശസ്തപതാം വരഃ ഉവാച പ്രഹരംസ്തത്ര വാക്യാലംകാരകോവിദഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ അസുരനോട്, ജ്വലിക്കുന്നവരില് പ്രധാനനും വാക്കിന്റെ അലങ്കാരത്തില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ നന്ദീശന് പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ പ്രഹരിച്ചോളു!'
ദാനവാ ധര്മകാമാണാം നൈഷോ ഽവസര ഇത്യുത ശക്തോ ഹന്തും കിമാത്മാനം ജാതിദോഷാദ് വിബൃംഹസി
അസുരാ, ധര്മ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഇതൊരു അവസരം അല്ല. കൊല്ലാന് കഴിവുണ്ടെങ്കില് ജന്മദോഷം കാരണം നീ എന്തിന് മടിക്കുന്നു?
യദി താവന്മയാ പൂര്വം ഹതോ ഽസി പശുവദ്യഥാ ഇദാനീം വാ കഥം നാമ ന ഹിംസ്യേ ക്രതുദൂഷണമ്
ഞാന് നിന്നെ മുമ്പ് മൃഗത്തെപ്പോലെ കൊല്ലിയിരുന്നെങ്കിലോ, ഇപ്പോള് അങ്ങനെ ചെയ്താലോ, യാഗം നശിപ്പിക്കുന്നവനെ കൊല്ലുന്നതില് എന്ത് തെറ്റുണ്ട്?
സാഗരം തരതേ ദോര്ഭ്യാം പാതയേദ്യോ ദിവാകരമ് സോ ഽപി മാം ശക്നുയാന്നൈവ ചക്ഷുര്ഭ്യാം സമവേക്ഷിതുമ്
കൈകൊണ്ട് സമുദ്രം കടക്കുകയോ, സൂര്യനെ താഴെ ഇറക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനും എന്നെ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കാന് കഴിയില്ല.
ഇത്യേവംവാദിനം തത്ര നന്ദിനം തന്നിഭോ ബലേ ബിഭേദൈകേഷുണാ ദൈത്യഃ കരേണാര്ക ഇവാമ്ബുദമ്
അങ്ങനെ നന്ദി സംസാരിച്ചപ്പോള്, ആ അസുരന് ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു, സൂര്യന് കൈകൊണ്ട് മേഘത്തെ തുളയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
വക്ഷസഃ സ ശരസ്തസ്യ പപൌ രുധിരമുത്തമമ് സൂര്യസ്ത്വാത്മപ്രഭാവേണ നദ്യര്ണവജലം യഥാ
ആ അമ്പ് അവന്റെ നെഞ്ചില് നിന്നു ഉത്തമമായ രക്തം കുടിച്ചു, സൂര്യന് തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ നദികളുടെയും സമുദ്രത്തിന്റെയും വെള്ളം ഉണക്കുന്നതുപോലെ.
സ തേന സുപ്രഹാരേണ പ്രഥമം ചാതിരോപിതഃ ഹസ്തേന വൃക്ഷമുത്പാട്യ ചിക്ഷേപ ഗജരാഡിവ
ആ ശക്തമായ പ്രഹാരത്തില് ആദ്യം അവന് തളര്ന്നു, പിന്നെ കൈകൊണ്ട് ഒരു വൃക്ഷം പിഴുതെടുത്തു, ആനകളുടെ രാജാവുപോലെ എറിഞ്ഞു.
വായുനുന്നഃ സ ച തരുഃ ശീര്ണപുഷ്പോ മഹാരവഃ വിദ്യുന്മാലിശരൈശ്ഛിന്നഃ പപാത പതഗേശവത്
കാറ്റ് തള്ളിയ ആ വൃക്ഷം, പൂക്കള് ചിതറിപ്പോയി, വലിയ ശബ്ദത്തോടെ, വിദ്യുന്മാലിയുടെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് മുറിഞ്ഞ്, പക്ഷീരാജാവിനെപ്പോലെ വീണു.
വൃക്ഷമാലോക്യ തം ഛിന്നം ദാനവേന വരേഷുഭിഃ രോഷമാഹാരയത്തീവ്രം നന്ദീശ്വരഃ സുവിഗ്രഹഃ
ആ വൃക്ഷം അസുരന് ഉത്തമമായ അമ്പുകള് കൊണ്ട് മുറിച്ചുതാഴ്ത്തിയതു കണ്ടു, ശക്തനായ നന്ദീശ്വരന് അത്യന്തം കോപം കൊണ്ടു.
സോദ്യമ്യ കരമാരാവേ രവിശക്രകരപ്രഭമ് ദുദ്രാവ ഹന്തും സ ക്രൂരം മഹിഷം ഗജരാഡിവ
കൈ ഉയർത്തി, സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും സമാനമായ പ്രകാശത്തോടെ, ആ ക്രൂരമായ മഹിഷനെ കൊല്ലാൻ ആനയുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ അവൻ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
തമാപതന്തം വേഗേന വേഗവാന്പ്രസഭം ബലാത് വിദ്യുന്മാലീ ശരശതൈഃ പൂരയാമാസ നന്ദിനമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ ശക്തിയായി മുന്നോട്ട് വരുമ്പോൾ, വിദ്യുന്മാലി നന്ദിയെ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിറച്ചു.
ശരകണ്ടകിതാങ്ഗോ വൈ ശൈലാദിഃ സോ ഽഭവത്പുനഃ അരേര്ഗൃഹ്യ രഥം തസ്യ മഹതഃ പ്രയയൌ ജവാത്
അമ്പുകൾ കുത്തിയ ശരീരംകൊണ്ട്, ശൈലാദി വീണ്ടും ഒരു പർവ്വതംപോലെയായി; വലിയ രഥം പിടിച്ച് വേഗത്തിൽ അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
വിലമ്ബിതാശ്വോ വിശിരോ ഭ്രമിതശ്ച രണേ രഥഃ പപാത മുനിശാപേന സാദിത്യോ ഽര്കരഥോ യഥാ
കുതിര വൈകി, തല കറങ്ങി, യുദ്ധത്തിൽ രഥം ചുറ്റി, മുനിശാപം മൂലം സൂര്യന്റെ രഥം വീഴുന്നതുപോലെ അവൻ വീണു.
അന്തരാന്നിര്ഗതശ്ചൈവ മായയാ സ ദിതേഃ സുതഃ ആജഘാന തദാ ശക്ത്യാ ശൈലാദിം സമവസ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ, ദിതിയുടെ മകൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് അകത്തു നിന്നിറങ്ങി, ഉറച്ചു നിൽക്കുന്ന ശൈലാദിയെ ശൂലംകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
താമേവ തു വിനിഷ്ക്രമ്യ ശക്തിം ശോണിതഭൂഷിതാമ് വിദ്യുന്മാലിനമുദ്ദിശ്യ ചിക്ഷേപ പ്രമഥാഗ്രണീര്
അവൻ രക്തം പുരണ്ട ആ ശൂലം പുറത്തെടുത്ത്, പ്രമഥന്മാരുടെ നേതാവായ വിദ്യുന്മാലിയെ ലക്ഷ്യം വെച്ച് എറിഞ്ഞു.
തയാ ഭിന്നതനുത്രാണോ വിഭിന്നഹൃദയസ്ത്വപി വിദ്യുന്മാല്യപതദ്ഭൂമൌ വജ്രാഹത ഇവാചലഃ
ആ ശൂലത്തിൽ കുത്തേറ്റു, കവചം തകർന്നു, ഹൃദയം പിളർന്ന വിദ്യുന്മാലി ഇടിമുഴക്കത്തിൽ തകർന്ന പർവ്വതംപോലെ നിലത്ത് വീണു.
വിദ്യുന്മാലിനി നിഹതേ സിദ്ധചാരണകിംനരാഃ സാധു സാധ്വിതി ചോക്ത്വാ തേ പൂജയന്ത ഉമാപതിമ്
വിദ്യുന്മാലി വീണപ്പോൾ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ 'ശഭാശ്, ശഭാശ്' എന്ന് വിളിച്ച് ഉമാപതിയെ ആരാധിച്ചു.
നന്ദിനാ സാദിതേ ദൈത്യേ വിദ്യുന്മാലൌ ഹതേ മയഃ ദദാഹ പ്രമഥാനീകം വനമഗ്നിരിവോദ്ധതഃ
നന്ദി ദാനവനെ തോൽപ്പിച്ചു, വിദ്യുന്മാലി കൊല്ലപ്പെട്ടു, മയൻ പ്രമഥസേനയെ കാട്ടുതീ പോലെ കത്തിച്ചു.
ശൂലനിര്ദാരിതോരസ്കാ ഗദാചൂര്ണിതമസ്തകാഃ ഇഷുഭിര്ഗാഢവിദ്ധാശ്ച പതന്തി പ്രമഥാര്ണവേ
ശൂലത്തിൽ നെഞ്ച് ചിതറുകയും, ഗദയാൽ തല പൊടിയാവുകയും, അമ്പുകളിൽ ആഴമായി കുത്തേറ്റു, അവർ പ്രമഥരുടെ സമുദ്രത്തിൽ വീണു.
നാഗം തു നാഗാധിപതേഃ ശതാക്ഷം മയോ വിദാര്യേഷുവരേണ തൂര്ണമ് യമം ച വിത്താധിപതിം ച വിദ്ധ്വാ രരാസ മത്താമ്ബുദവത്തദാനീമ്
മയൻ വേഗത്തിൽ മഹാസർപ്പാധിപനായ ശതാക്ഷനെ ശക്തമായ അമ്പുകൊണ്ട് കുത്തി, യമനും ധനാധിപനെയും വെട്ടി, മദമുള്ള മേഘംപോലെ ഗർജിച്ചു.
തതഃ ശരൈഃ പ്രമഥഗണൈശ്ച ദാനവാ ദൃഢാഹതാശ്ചോത്തമവേഗവിക്രമാഃ ഭൃശാനുവിദ്ധാസ്ത്രിപുരം പ്രവേശിതാ യഥാ ശിവശ്ചക്രധരേണ സംയുഗേ
ശക്തമായ പ്രമഥന്മാരുടെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദാനവന്മാർ കനത്ത പരിക്കേറ്റ്, ശിവൻ ചക്രധാരിയുമായി യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപോലെ, അവർ ത്രിപുരയിലേക്ക് ഓടിച്ചു.
തതസ്തു ശങ്ഖാനകഭേരിമര്ദലാഃ സസിംഹനാദാ ദനുപുത്രഭങ്ഗദാഃ കപര്ദിസൈന്യേ പ്രബഭുഃ സമന്തതോ നിപാത്യമാനാ യുധി വജ്രസംനിഭാഃ
ശംഖം, മൃദംഗം, മദ്ദളം എന്നിവയും സിംഹഘോഷവും മുഴങ്ങി, ദാനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ തോറ്റു എന്ന് അറിയിച്ചു; കപർദിയുടെ സൈന്യത്തിൽ, അവർ ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ യുദ്ധത്തിൽ എല്ലായിടത്തും വീണു.
അഥ ദൈത്യപുരാഭാവേ പുഷ്യയോഗോ ബഭൂവ ഹ ബഭൂവ ചാപി സംയുക്തം തദ്യോഗേന പുരത്രയമ്
ദാനവരുടെ നഗരം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഉത്തമമായ യോഗം ഉണ്ടായി; ആ യോഗം മൂലം മൂന്നു നഗരങ്ങളും ഒന്നായി ചേർന്നു.
തതോ ബാണം ത്രിധാ ദേവസ് ത്രിദൈവതമയം ഹരഃ മുമോച ത്രിപുരേ തൂര്ണം ത്രിനേത്രസ്ത്രിപഥാധിപഃ
ശേഷം, മൂന്നു ദേവന്മാരാൽ നിർമ്മിതമായ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളുള്ള അമ്പ്, മൂന്നു കണ്ണുള്ള ത്രിപഥാധിപനായ ഹരൻ, വേഗത്തിൽ ത്രിപുരയിലേക്ക് വിട്ടു.
തേന മുക്തേന ബാണേന ബാണപുഷ്പസമപ്രഭമ് ആകാശം സ്വര്ണസംകാശം കൃതം സൂര്യേണ രഞ്ജിതമ്
അവൻ വിട്ട ആ അമ്പ് അമ്പപുഷ്പമാലപോലെ തിളങ്ങി; ആകാശം സ്വർണ്ണംപോലെ, സൂര്യപ്രഭയിൽ മങ്ങലോടെ മാറി.
മുക്ത്വാ ത്രിദൈവതമയം ത്രിപുരേ ത്രിദശഃ ശരമ് ധിഗ്ധിങ് മാമിതി ചക്രന്ദ കഷ്ടം കഷ്ടമിതി ബ്രുവന്
മൂന്നു ദേവന്മാരാൽ നിർമ്മിതമായ അമ്പ് ത്രിപുരയിൽ വിട്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാർ 'അയ്യോ, അയ്യോ' എന്ന് വിളിച്ചു, 'എന്ത് ഭയങ്കരം!' എന്നും പറഞ്ഞു.
വൈധുര്യം ദൈവതം ദൃഷ്ട്വാ ശൈലാദിര്ഗജവദ്ഗതഃ കിമിദം ത്വിതി പപ്രച്ഛ ശൂലപാണിം മഹേശ്വരമ്
ദേവന്മാർ ആശ്ചര്യത്തിൽ അകമ്പടിയായി കാണുമ്പോൾ, ശൈലാദി ആനയെപ്പോലെ മഹേശ്വരനോടു, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.