സവിദ്യുന്മാലിനസ്തേ വൈ സമയാ ദിതിനന്ദനാഃ മോദമാനാഃ സമാസേദുര് ദേവദേവൈഃ സുരാരയഃ
മിന്നലാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദിതി പുത്രന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാരോടും ദേവശത്രുക്കളോടും കൂടെ ഒന്നിച്ചു നിന്നു.
മര്തവ്യകൃതബുദ്ധീനാം ജയേ ചാനിശ്ചിതാത്മനാമ് അബലാനാം ചമൂര്ഹ്യാസീദ് അബലാവയവാ ഇവ
മരണം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചും, ജയത്തിൽ ഉറപ്പില്ലാതെയും, ദുർബലമായ ആ സൈന്യം ദുർബലാംഗങ്ങളുള്ള ശരീരംപോലെയായിരുന്നു.
വിഗര്ജന്ത ഇവാമ്ഭോദാ അമ്ഭോദസദൃശത്വിഷഃ പ്രയുധ്യ യുദ്ധകുശലാഃ പരസ്പരകൃതാഗസഃ
മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള ഗർജനയോടെ, മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവർ, പരസ്പരം കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി പോരാടുകയായിരുന്നു.
ധൂമായന്തോ ജ്വലദ്ഭിശ്ച ആയുധൈശ്ചന്ദ്രവര്ചസൈഃ കോപാദ്വാ യുദ്ധലുബ്ധാശ്ച കുട്ടയന്തേ പരസ്പരമ്
പൊന്തിപ്പൊങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങൾ ചന്ദ്രപ്രഭയിൽ തിളങ്ങി, കോപത്താൽ ഉണർന്നും യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചും, അവർ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
വജ്രാഹതാഃ പതന്ത്യന്യേ ബാണൈരന്യേ വിദാരിതാഃ അന്യേ വിദാരിതാശ്ചക്രൈഃ പതന്തി ഹ്യുദധേര്ജലേ
ചിലര് വജ്രം കൊണ്ടു അടിക്കപ്പെട്ട് വീഴുന്നു; ചിലര് അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു വീഴുന്നു; മറ്റുചിലര് ചക്രായുധം കൊണ്ടു കീറപ്പെട്ട് സമുദ്രജലത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.
ഛിന്നസ്രഗ്ദാമഹാരാശ്ച പ്രമൃഷ്ടാമ്ബരഭൂഷണാഃ തിമിനക്രഗണേ ചൈവ പതന്തി പ്രമഥാഃ സുരാഃ
മാലകളും വലിയാഭരണങ്ങളും മുറിഞ്ഞ്, വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും ചിതറിപ്പോയി, ദേവന്മാര് തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നിറഞ്ഞിടത്ത് തകര്ന്നുവീഴുന്നു.
ഗദാനാം മുസലാനാം ച തോമരാണാം പരശ്വധാമ് വജ്രശൂലര്ഷ്ടിപാതാനാം പട്ടിശാനാം ച സര്വതഃ
എവിടെയും ഗദ, ഉല്ക്ക, കുന്തം, പരശു, വജ്രം, കുന്തം, വാളി, പെട്ടിശ് എന്നിവയുടെ പ്രഹാരങ്ങള് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ വീഴുന്നു.
ഗിരിശൃങ്ഗോപലാനാം ച പ്രേരിതാനാം പ്രമന്യുഭിഃ സജവാനാം ദാനവാനാം സധൂമാനാം രവിത്വിഷാമ് ആയുധാനാം മഹാനോഘഃ സാഗരൌഘേ പതത്യപി
പര്വതശൃംഗങ്ങളും മരങ്ങളും, ദഹനത്തോടെ, വേഗത്തില് പായുന്ന, പുകപടര്ന്ന, പ്രകാശമുള്ള ദാനവന്മാര് എറിയുന്ന ആയുധങ്ങളുടെ വലിയ ഒഴുക്ക് സമുദ്രത്തിന്റെ തിരമാലകളിലേക്കും വീഴുന്നു.
പ്രവൃദ്ധവേഗൈസ്തൈസ്തത്ര സുരാസുരകരേരിതൈഃ ആയുധൈസ്ത്രസ്തനക്ഷത്രഃ ക്രിയതേ സംക്ഷയോ മഹാന്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വലിച്ചെറിയുന്ന ആ ആയുധങ്ങള് അതിവേഗത്തില് വീണു, നക്ഷത്രങ്ങള് നടുങ്ങി, വലിയ നാശം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
ക്ഷുദ്രാണാം ഗജയോര്യുദ്ധേ യഥാ ഭവതി സംക്ഷയഃ ദേവാസുരഗണൈസ് തദ്വത് തിമിനക്രക്ഷയോ ഽഭവത്
ചെറിയയാനകളുടെ യുദ്ധത്തില് എങ്ങനെയോ നാശം സംഭവിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവാസുരസൈന്യങ്ങള്ക്കിടയില് തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നശിച്ചു.
വിദ്യുന്മാലീ ച വേഗേന വിദ്യുന്മാലീ ഇവാമ്ബുദഃ വിദ്യുര്മാലഘനോന്നാദോ നന്ദീശ്വരമഭിദ്രുതഃ
മിന്നലുപോലെയുള്ള വേഗത്തില്, മേഘത്തില് മിന്നലുപോലെ, ഇടിമുഴക്കത്തോടെ, വിദ്യുന്മാലി നന്ദീശ്വരന്റെ നേരെ പായിച്ചു.
സ തം തമോരിവദനം പ്രണദന്വദതാം വരഃ ഉവാച യുധി ശൈലാദിം ദാനവോ ഽമ്ബുധിനിഃസ്വനഃ
അന്ധകാരമുള്ള മുഖംപോലെയുള്ള ആ അസുരന് ഇടിമുഴക്കമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, യുദ്ധത്തില് പര്വതംപോലെയുള്ള നന്ദീശ്വരനോട് ഉച്ചരിച്ചു.
യുദ്ധാകാങ്ക്ഷീ തു ബലവാന് വിദ്യുന്മാല്യഹമാഗതഃ യദി ത്വിദാനീം മേ ജീവന് മുച്യസേ നന്ദികേശ്വര ന വിദ്യുന്മാലിഹനനം വചോഭിര്യുധി ദാനവ
യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച്, ശക്തനായ ഞാന് വിദ്യുന്മാലി വന്നിരിക്കുന്നു. നന്ദികേശ്വരാ, നീ ഇപ്പോള് ജീവന് രക്ഷിക്കാനാകുമെങ്കില്, യുദ്ധത്തില് വാക്കുകള് കൊണ്ട് വിദ്യുന്മാലിയെ കൊല്ലാന് കഴിയില്ല, അസുരാ.
തമ് ഏവംവാദിനം ദൈത്യം നന്ദീശസ്തപതാം വരഃ ഉവാച പ്രഹരംസ്തത്ര വാക്യാലംകാരകോവിദഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ അസുരനോട്, ജ്വലിക്കുന്നവരില് പ്രധാനനും വാക്കിന്റെ അലങ്കാരത്തില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ നന്ദീശന് പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ പ്രഹരിച്ചോളു!'
ദാനവാ ധര്മകാമാണാം നൈഷോ ഽവസര ഇത്യുത ശക്തോ ഹന്തും കിമാത്മാനം ജാതിദോഷാദ് വിബൃംഹസി
അസുരാ, ധര്മ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഇതൊരു അവസരം അല്ല. കൊല്ലാന് കഴിവുണ്ടെങ്കില് ജന്മദോഷം കാരണം നീ എന്തിന് മടിക്കുന്നു?
യദി താവന്മയാ പൂര്വം ഹതോ ഽസി പശുവദ്യഥാ ഇദാനീം വാ കഥം നാമ ന ഹിംസ്യേ ക്രതുദൂഷണമ്
ഞാന് നിന്നെ മുമ്പ് മൃഗത്തെപ്പോലെ കൊല്ലിയിരുന്നെങ്കിലോ, ഇപ്പോള് അങ്ങനെ ചെയ്താലോ, യാഗം നശിപ്പിക്കുന്നവനെ കൊല്ലുന്നതില് എന്ത് തെറ്റുണ്ട്?
സാഗരം തരതേ ദോര്ഭ്യാം പാതയേദ്യോ ദിവാകരമ് സോ ഽപി മാം ശക്നുയാന്നൈവ ചക്ഷുര്ഭ്യാം സമവേക്ഷിതുമ്
കൈകൊണ്ട് സമുദ്രം കടക്കുകയോ, സൂര്യനെ താഴെ ഇറക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനും എന്നെ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കാന് കഴിയില്ല.
ഇത്യേവംവാദിനം തത്ര നന്ദിനം തന്നിഭോ ബലേ ബിഭേദൈകേഷുണാ ദൈത്യഃ കരേണാര്ക ഇവാമ്ബുദമ്
അങ്ങനെ നന്ദി സംസാരിച്ചപ്പോള്, ആ അസുരന് ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു, സൂര്യന് കൈകൊണ്ട് മേഘത്തെ തുളയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
വക്ഷസഃ സ ശരസ്തസ്യ പപൌ രുധിരമുത്തമമ് സൂര്യസ്ത്വാത്മപ്രഭാവേണ നദ്യര്ണവജലം യഥാ
ആ അമ്പ് അവന്റെ നെഞ്ചില് നിന്നു ഉത്തമമായ രക്തം കുടിച്ചു, സൂര്യന് തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ നദികളുടെയും സമുദ്രത്തിന്റെയും വെള്ളം ഉണക്കുന്നതുപോലെ.
സ തേന സുപ്രഹാരേണ പ്രഥമം ചാതിരോപിതഃ ഹസ്തേന വൃക്ഷമുത്പാട്യ ചിക്ഷേപ ഗജരാഡിവ
ആ ശക്തമായ പ്രഹാരത്തില് ആദ്യം അവന് തളര്ന്നു, പിന്നെ കൈകൊണ്ട് ഒരു വൃക്ഷം പിഴുതെടുത്തു, ആനകളുടെ രാജാവുപോലെ എറിഞ്ഞു.
വായുനുന്നഃ സ ച തരുഃ ശീര്ണപുഷ്പോ മഹാരവഃ വിദ്യുന്മാലിശരൈശ്ഛിന്നഃ പപാത പതഗേശവത്
കാറ്റ് തള്ളിയ ആ വൃക്ഷം, പൂക്കള് ചിതറിപ്പോയി, വലിയ ശബ്ദത്തോടെ, വിദ്യുന്മാലിയുടെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് മുറിഞ്ഞ്, പക്ഷീരാജാവിനെപ്പോലെ വീണു.
വൃക്ഷമാലോക്യ തം ഛിന്നം ദാനവേന വരേഷുഭിഃ രോഷമാഹാരയത്തീവ്രം നന്ദീശ്വരഃ സുവിഗ്രഹഃ
ആ വൃക്ഷം അസുരന് ഉത്തമമായ അമ്പുകള് കൊണ്ട് മുറിച്ചുതാഴ്ത്തിയതു കണ്ടു, ശക്തനായ നന്ദീശ്വരന് അത്യന്തം കോപം കൊണ്ടു.
സോദ്യമ്യ കരമാരാവേ രവിശക്രകരപ്രഭമ് ദുദ്രാവ ഹന്തും സ ക്രൂരം മഹിഷം ഗജരാഡിവ
കൈ ഉയർത്തി, സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും സമാനമായ പ്രകാശത്തോടെ, ആ ക്രൂരമായ മഹിഷനെ കൊല്ലാൻ ആനയുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ അവൻ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
തമാപതന്തം വേഗേന വേഗവാന്പ്രസഭം ബലാത് വിദ്യുന്മാലീ ശരശതൈഃ പൂരയാമാസ നന്ദിനമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ ശക്തിയായി മുന്നോട്ട് വരുമ്പോൾ, വിദ്യുന്മാലി നന്ദിയെ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിറച്ചു.
ശരകണ്ടകിതാങ്ഗോ വൈ ശൈലാദിഃ സോ ഽഭവത്പുനഃ അരേര്ഗൃഹ്യ രഥം തസ്യ മഹതഃ പ്രയയൌ ജവാത്
അമ്പുകൾ കുത്തിയ ശരീരംകൊണ്ട്, ശൈലാദി വീണ്ടും ഒരു പർവ്വതംപോലെയായി; വലിയ രഥം പിടിച്ച് വേഗത്തിൽ അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
വിലമ്ബിതാശ്വോ വിശിരോ ഭ്രമിതശ്ച രണേ രഥഃ പപാത മുനിശാപേന സാദിത്യോ ഽര്കരഥോ യഥാ
കുതിര വൈകി, തല കറങ്ങി, യുദ്ധത്തിൽ രഥം ചുറ്റി, മുനിശാപം മൂലം സൂര്യന്റെ രഥം വീഴുന്നതുപോലെ അവൻ വീണു.
അന്തരാന്നിര്ഗതശ്ചൈവ മായയാ സ ദിതേഃ സുതഃ ആജഘാന തദാ ശക്ത്യാ ശൈലാദിം സമവസ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ, ദിതിയുടെ മകൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് അകത്തു നിന്നിറങ്ങി, ഉറച്ചു നിൽക്കുന്ന ശൈലാദിയെ ശൂലംകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
താമേവ തു വിനിഷ്ക്രമ്യ ശക്തിം ശോണിതഭൂഷിതാമ് വിദ്യുന്മാലിനമുദ്ദിശ്യ ചിക്ഷേപ പ്രമഥാഗ്രണീര്
അവൻ രക്തം പുരണ്ട ആ ശൂലം പുറത്തെടുത്ത്, പ്രമഥന്മാരുടെ നേതാവായ വിദ്യുന്മാലിയെ ലക്ഷ്യം വെച്ച് എറിഞ്ഞു.
തയാ ഭിന്നതനുത്രാണോ വിഭിന്നഹൃദയസ്ത്വപി വിദ്യുന്മാല്യപതദ്ഭൂമൌ വജ്രാഹത ഇവാചലഃ
ആ ശൂലത്തിൽ കുത്തേറ്റു, കവചം തകർന്നു, ഹൃദയം പിളർന്ന വിദ്യുന്മാലി ഇടിമുഴക്കത്തിൽ തകർന്ന പർവ്വതംപോലെ നിലത്ത് വീണു.
വിദ്യുന്മാലിനി നിഹതേ സിദ്ധചാരണകിംനരാഃ സാധു സാധ്വിതി ചോക്ത്വാ തേ പൂജയന്ത ഉമാപതിമ്
വിദ്യുന്മാലി വീണപ്പോൾ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ 'ശഭാശ്, ശഭാശ്' എന്ന് വിളിച്ച് ഉമാപതിയെ ആരാധിച്ചു.