സചന്ദ്രികേ സോപവനേ പ്രദോഷേ രുതേഷു വൃന്ദേഷു ച കോകിലാനാമ് ശരവ്യയം പ്രാപ്യ പുരേ ഽസുരാണാം പ്രക്ഷീണബാണോ മദനശ്ചചാര
ചന്ദ്രികയും തോട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ സന്ധ്യയിൽ, കുയിലുകളുടെ കൂട്ടം പാടുമ്പോൾ, കാമദേവൻ തന്റെ അമ്പുകൾ തീർന്നു, ദാനവരുടെ നഗരത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ചന്ദ്രോ ഽഥ കുന്ദകുസുമാകരഹാരവര്ണോ ജ്യോത്സ്നാവിതാനരഹിതോ ഽഭ്രസമാനവര്ണഃ വിഛായതാം ഹി സമുപേത്യ ന ഭാതി തദ്വദ് ഭാഗ്യക്ഷയേ ധനപതിശ്ച നരോ വിവര്ണഃ
പിന്നീട്, കുന്ദപുഷ്പമാലപോലെയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള ചന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രികയുടെ പ്രഭ ഇല്ലാതെ, മേഘംപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, മറഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ പ്രകാശിക്കില്ല; അതുപോലെ, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ധനികനും മങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ചന്ദ്രപ്രഭാമരുണസാരഥിനാഭിഭൂയ സംതപ്തകാഞ്ചനരഥാങ്ഗസമാനബിമ്ബഃ സ്ഥിത്വോദയാഗ്രമുകുടേ ബഹുരേവ സൂര്യോ ഭാത്യമ്ബരേ തിമിരതോയവഹാം തരിഷ്യന്
ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തെ മറികടന്ന്, ചുവപ്പൻ സാരഥിയോടെ, ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള വട്ടംകണ്ട സൂര്യൻ, ഉദയത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്ത് വലിയ പ്രകാശത്തോടെ, ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞ വെള്ളങ്ങൾ കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഉദിതേ തു സഹസ്രാംശൌ മേരൌ ഭാസാകരേ രവൌ നദദ്ദേവബലം കൃത്സ്നം യുഗാന്ത ഇവ സാഗരഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ മേരു പർവതത്തിൽ ഉദിച്ചപ്പോൾ, പ്രകാശം പകർന്ന രവി, ദേവതകളുടെ മുഴുവൻ സൈന്യവും മഹാപ്രളയകാലത്തെ സമുദ്രംപോലെ ഗർജിച്ചു.
സഹസ്രനയനോ ദേവസ് തതഃ ശക്രഃ പുരംദരഃ സവിത്തദഃ സവരുണസ് ത്രിപുരം പ്രയയൌ ഹരഃ
അതിനുശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ, പുരന്ദരൻ, സവിതാവും വരുണനും ഹരനും ചേർന്ന് ത്രിപുരയിലേക്ക് പോയി.
തേ നാനാവിധരൂപാശ്ച പ്രമഥാതിപ്രമാഥിനഃ യയുഃ സിംഹരവൈര് ഘോരൈര് വാദിത്രനിനദൈരപി
അവരിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള, മഹാശക്തിയുള്ള പ്രമഥന്മാർ, സിംഹത്തിന്റെ ഭയാനകമായ ഗർജനയോടും വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തോടും കൂടി മുന്നേറി.
തതോ വാദിതവാദിത്രൈശ് ചാതപത്രൈര്മഹാദ്രുമൈഃ ബഭൂവ തദ്ബലം ദിവ്യം വനം പ്രചലിതം യഥാ
ശബ്ദവാദ്യങ്ങളും കുടകളും വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും കൊണ്ടു ആ ദിവ്യസൈന്യം, ഉണർന്ന കാടുപോലെ ചലിച്ചു.
തദാപതന്തം സമ്പ്രേക്ഷ്യ രൌദ്രം രുദ്രബലം മഹത് സംക്ഷോഭോ ദാനവേന്ദ്രാണാം സമുദ്രപ്രതിമോ ബഭൌ
രൗദ്രനായ രുദ്രന്റെ വലിയ സൈന്യം സമീപിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ദാനവരാജാക്കന്മാർക്ക് വലിയ ഉണർവ് ഉണ്ടായി; അവർ സമുദ്രംപോലെ ആവേശം നിറഞ്ഞു.
തേ ചാസീന്പട്ടിശാഞ്ശക്തീഃ ശൂലദണ്ഡപരശ്വധാന് ശരാസനാനി വജ്രാണി ഗുരൂണി മുസലാനി ച
അവർ കയ്യിൽ കുന്തം, ശക്തി, ത്രിശൂലം, ദണ്ഡം, പരശു, വില്ലും അമ്പും, വജ്രം, ഭാരമുള്ള മുഷ്ടികം എന്നിവയുമെടുത്തു.
പ്രഗൃഹ്യ കോപരക്താക്ഷാഃ സപക്ഷാ ഇവ പര്വതാഃ നിജഘ്നുഃ പര്വതഘ്നായ ഘനാ ഇവ തപാത്യയേ
അവരുടെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നത്; അവർ കയ്യിൽ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ച്, ചിറകുള്ള പർവതങ്ങൾപോലെയും, വേനലിന്റെ അവസാനം മേഘങ്ങൾ പർവതങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു.
സവിദ്യുന്മാലിനസ്തേ വൈ സമയാ ദിതിനന്ദനാഃ മോദമാനാഃ സമാസേദുര് ദേവദേവൈഃ സുരാരയഃ
മിന്നലാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദിതി പുത്രന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാരോടും ദേവശത്രുക്കളോടും കൂടെ ഒന്നിച്ചു നിന്നു.
മര്തവ്യകൃതബുദ്ധീനാം ജയേ ചാനിശ്ചിതാത്മനാമ് അബലാനാം ചമൂര്ഹ്യാസീദ് അബലാവയവാ ഇവ
മരണം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചും, ജയത്തിൽ ഉറപ്പില്ലാതെയും, ദുർബലമായ ആ സൈന്യം ദുർബലാംഗങ്ങളുള്ള ശരീരംപോലെയായിരുന്നു.
വിഗര്ജന്ത ഇവാമ്ഭോദാ അമ്ഭോദസദൃശത്വിഷഃ പ്രയുധ്യ യുദ്ധകുശലാഃ പരസ്പരകൃതാഗസഃ
മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള ഗർജനയോടെ, മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവർ, പരസ്പരം കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി പോരാടുകയായിരുന്നു.
ധൂമായന്തോ ജ്വലദ്ഭിശ്ച ആയുധൈശ്ചന്ദ്രവര്ചസൈഃ കോപാദ്വാ യുദ്ധലുബ്ധാശ്ച കുട്ടയന്തേ പരസ്പരമ്
പൊന്തിപ്പൊങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങൾ ചന്ദ്രപ്രഭയിൽ തിളങ്ങി, കോപത്താൽ ഉണർന്നും യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചും, അവർ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
വജ്രാഹതാഃ പതന്ത്യന്യേ ബാണൈരന്യേ വിദാരിതാഃ അന്യേ വിദാരിതാശ്ചക്രൈഃ പതന്തി ഹ്യുദധേര്ജലേ
ചിലര് വജ്രം കൊണ്ടു അടിക്കപ്പെട്ട് വീഴുന്നു; ചിലര് അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു വീഴുന്നു; മറ്റുചിലര് ചക്രായുധം കൊണ്ടു കീറപ്പെട്ട് സമുദ്രജലത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.
ഛിന്നസ്രഗ്ദാമഹാരാശ്ച പ്രമൃഷ്ടാമ്ബരഭൂഷണാഃ തിമിനക്രഗണേ ചൈവ പതന്തി പ്രമഥാഃ സുരാഃ
മാലകളും വലിയാഭരണങ്ങളും മുറിഞ്ഞ്, വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും ചിതറിപ്പോയി, ദേവന്മാര് തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നിറഞ്ഞിടത്ത് തകര്ന്നുവീഴുന്നു.
ഗദാനാം മുസലാനാം ച തോമരാണാം പരശ്വധാമ് വജ്രശൂലര്ഷ്ടിപാതാനാം പട്ടിശാനാം ച സര്വതഃ
എവിടെയും ഗദ, ഉല്ക്ക, കുന്തം, പരശു, വജ്രം, കുന്തം, വാളി, പെട്ടിശ് എന്നിവയുടെ പ്രഹാരങ്ങള് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ വീഴുന്നു.
ഗിരിശൃങ്ഗോപലാനാം ച പ്രേരിതാനാം പ്രമന്യുഭിഃ സജവാനാം ദാനവാനാം സധൂമാനാം രവിത്വിഷാമ് ആയുധാനാം മഹാനോഘഃ സാഗരൌഘേ പതത്യപി
പര്വതശൃംഗങ്ങളും മരങ്ങളും, ദഹനത്തോടെ, വേഗത്തില് പായുന്ന, പുകപടര്ന്ന, പ്രകാശമുള്ള ദാനവന്മാര് എറിയുന്ന ആയുധങ്ങളുടെ വലിയ ഒഴുക്ക് സമുദ്രത്തിന്റെ തിരമാലകളിലേക്കും വീഴുന്നു.
പ്രവൃദ്ധവേഗൈസ്തൈസ്തത്ര സുരാസുരകരേരിതൈഃ ആയുധൈസ്ത്രസ്തനക്ഷത്രഃ ക്രിയതേ സംക്ഷയോ മഹാന്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വലിച്ചെറിയുന്ന ആ ആയുധങ്ങള് അതിവേഗത്തില് വീണു, നക്ഷത്രങ്ങള് നടുങ്ങി, വലിയ നാശം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
ക്ഷുദ്രാണാം ഗജയോര്യുദ്ധേ യഥാ ഭവതി സംക്ഷയഃ ദേവാസുരഗണൈസ് തദ്വത് തിമിനക്രക്ഷയോ ഽഭവത്
ചെറിയയാനകളുടെ യുദ്ധത്തില് എങ്ങനെയോ നാശം സംഭവിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവാസുരസൈന്യങ്ങള്ക്കിടയില് തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നശിച്ചു.
വിദ്യുന്മാലീ ച വേഗേന വിദ്യുന്മാലീ ഇവാമ്ബുദഃ വിദ്യുര്മാലഘനോന്നാദോ നന്ദീശ്വരമഭിദ്രുതഃ
മിന്നലുപോലെയുള്ള വേഗത്തില്, മേഘത്തില് മിന്നലുപോലെ, ഇടിമുഴക്കത്തോടെ, വിദ്യുന്മാലി നന്ദീശ്വരന്റെ നേരെ പായിച്ചു.
സ തം തമോരിവദനം പ്രണദന്വദതാം വരഃ ഉവാച യുധി ശൈലാദിം ദാനവോ ഽമ്ബുധിനിഃസ്വനഃ
അന്ധകാരമുള്ള മുഖംപോലെയുള്ള ആ അസുരന് ഇടിമുഴക്കമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, യുദ്ധത്തില് പര്വതംപോലെയുള്ള നന്ദീശ്വരനോട് ഉച്ചരിച്ചു.
യുദ്ധാകാങ്ക്ഷീ തു ബലവാന് വിദ്യുന്മാല്യഹമാഗതഃ യദി ത്വിദാനീം മേ ജീവന് മുച്യസേ നന്ദികേശ്വര ന വിദ്യുന്മാലിഹനനം വചോഭിര്യുധി ദാനവ
യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച്, ശക്തനായ ഞാന് വിദ്യുന്മാലി വന്നിരിക്കുന്നു. നന്ദികേശ്വരാ, നീ ഇപ്പോള് ജീവന് രക്ഷിക്കാനാകുമെങ്കില്, യുദ്ധത്തില് വാക്കുകള് കൊണ്ട് വിദ്യുന്മാലിയെ കൊല്ലാന് കഴിയില്ല, അസുരാ.
തമ് ഏവംവാദിനം ദൈത്യം നന്ദീശസ്തപതാം വരഃ ഉവാച പ്രഹരംസ്തത്ര വാക്യാലംകാരകോവിദഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ അസുരനോട്, ജ്വലിക്കുന്നവരില് പ്രധാനനും വാക്കിന്റെ അലങ്കാരത്തില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ നന്ദീശന് പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ പ്രഹരിച്ചോളു!'
ദാനവാ ധര്മകാമാണാം നൈഷോ ഽവസര ഇത്യുത ശക്തോ ഹന്തും കിമാത്മാനം ജാതിദോഷാദ് വിബൃംഹസി
അസുരാ, ധര്മ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഇതൊരു അവസരം അല്ല. കൊല്ലാന് കഴിവുണ്ടെങ്കില് ജന്മദോഷം കാരണം നീ എന്തിന് മടിക്കുന്നു?
യദി താവന്മയാ പൂര്വം ഹതോ ഽസി പശുവദ്യഥാ ഇദാനീം വാ കഥം നാമ ന ഹിംസ്യേ ക്രതുദൂഷണമ്
ഞാന് നിന്നെ മുമ്പ് മൃഗത്തെപ്പോലെ കൊല്ലിയിരുന്നെങ്കിലോ, ഇപ്പോള് അങ്ങനെ ചെയ്താലോ, യാഗം നശിപ്പിക്കുന്നവനെ കൊല്ലുന്നതില് എന്ത് തെറ്റുണ്ട്?
സാഗരം തരതേ ദോര്ഭ്യാം പാതയേദ്യോ ദിവാകരമ് സോ ഽപി മാം ശക്നുയാന്നൈവ ചക്ഷുര്ഭ്യാം സമവേക്ഷിതുമ്
കൈകൊണ്ട് സമുദ്രം കടക്കുകയോ, സൂര്യനെ താഴെ ഇറക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനും എന്നെ കണ്ണുകൊണ്ട് നോക്കാന് കഴിയില്ല.
ഇത്യേവംവാദിനം തത്ര നന്ദിനം തന്നിഭോ ബലേ ബിഭേദൈകേഷുണാ ദൈത്യഃ കരേണാര്ക ഇവാമ്ബുദമ്
അങ്ങനെ നന്ദി സംസാരിച്ചപ്പോള്, ആ അസുരന് ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു, സൂര്യന് കൈകൊണ്ട് മേഘത്തെ തുളയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
വക്ഷസഃ സ ശരസ്തസ്യ പപൌ രുധിരമുത്തമമ് സൂര്യസ്ത്വാത്മപ്രഭാവേണ നദ്യര്ണവജലം യഥാ
ആ അമ്പ് അവന്റെ നെഞ്ചില് നിന്നു ഉത്തമമായ രക്തം കുടിച്ചു, സൂര്യന് തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ നദികളുടെയും സമുദ്രത്തിന്റെയും വെള്ളം ഉണക്കുന്നതുപോലെ.
സ തേന സുപ്രഹാരേണ പ്രഥമം ചാതിരോപിതഃ ഹസ്തേന വൃക്ഷമുത്പാട്യ ചിക്ഷേപ ഗജരാഡിവ
ആ ശക്തമായ പ്രഹാരത്തില് ആദ്യം അവന് തളര്ന്നു, പിന്നെ കൈകൊണ്ട് ഒരു വൃക്ഷം പിഴുതെടുത്തു, ആനകളുടെ രാജാവുപോലെ എറിഞ്ഞു.