ധൂതപ്രസൂനപ്രഭവഃ സുബന്ധഃ സൂര്യേ ഗതേ വൈ ത്രിപുരേ ബഭൂവ സമര്മരോ നൂപുരമേഖലാനാം ശബ്ദശ്ച സംബാധതി കോകിലാനാമ്
സൂര്യന് അസ്തമിച്ചപ്പോള് ത്രിപുരയില് പുതിയ പുഷ്പങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച കെട്ടിയ നൂപുരങ്ങളും അരക്കച്ചകളും മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം കുയിലുകളുടെ പാട്ടുമായി കലരുന്നു.
പ്രിയാവഗൂഢാ ദയിതോപഗൂഢാ കാചിത്പ്രരൂഢാങ്ഗരുഹാപി നാരീ സുചാരുബാഷ്പാങ്കുരപല്ലവാനാം നവാമ്ബുസിക്താ ഇവ ഭൂമിരാസീത്
പ്രിയന്റെ ആലിംഗനത്തില് മുങ്ങി, രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ, മനോഹരമായ കണ്ണീര് തുളസികളായി മുളപ്പിച്ച സ്ത്രീകള് പുതിയ മഴയില് നനഞ്ഞ ഭൂമിപോലെയായിരുന്നു.
ശശാങ്കപാദൈരുപശോഭിതേഷു പ്രാസാദവര്യേഷു വരാങ്ഗനാനാമ് മാധുര്യഭൂതാഭരണാ മഹാന്തഃ സ്വനാ ബഭൂവുര്മദനേഷു തുല്യാഃ
ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങള് അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ കൊട്ടാരങ്ങളില്, ശ്രേഷ്ഠയായ സ്ത്രീകള് മധുരമായ ആഭരണങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നു; കാമദേവനോടു തുല്യമായ ആനന്ദം അവര്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.
പാനേന ഖിന്നാ ദയിതാതിവേലം കപോലമാജിഘ്രസി കിം മമേദമ് ആരോഹ മേ ശ്രോണിമിമാം വിശാലാം പീനോന്നതാം കാഞ്ചനമേഖലാഢ്യാമ്
പാനം കഴിച്ച് ക്ഷീണിച്ച ഒരു സ്ത്രീ, പ്രിയനെ ആഗ്രഹിച്ച്, "എന്തിനാണ് നീ എന്റെ കപോലം ഇങ്ങനെ മണം വലിക്കുന്നത്? ഈ വിശാലവും ഉന്നതവുമായ, പൊന്നിന്റെ അരക്കച്ച അണിഞ്ഞ എന്റെ കമരം കയറൂ," എന്നു പറയുന്നു.
രഥ്യാസു ചന്ദ്രോദയഭാസിതാസു സുരേന്ദ്രമാര്ഗേഷു ച വിസ്തൃതേഷു ദൈത്യാങ്ഗനാ യൂഥഗതാ വിഭാന്തി താരാ യഥാ ചന്ദ്രമസോ ദിവാന്തേ
ചന്ദ്രോദയത്തിന്റെ വെളിച്ചം പകര്ന്ന വഴികളിലും, വിശാലമായ രാജപഥങ്ങളിലും, ദാനവസ്ത്രീകള് കൂട്ടങ്ങളായി സഞ്ചരിച്ച്, ചന്ദ്രന്റെ ചുറ്റുമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ സന്ധ്യാകാലത്ത് തിളങ്ങുന്നു.
അട്ടാട്ടഹാസേഷു ച ചാമരേഷു പ്രേങ്ഖാസു ചാന്യാ മദലോലഭാവാത് സംദോലയന്തേ കലസമ്പ്രഹാസാഃ പ്രോവാച കാഞ്ചീ ഗുണസൂക്ഷ്മനാദാ
ഉള്ളിളക്കം നിറഞ്ഞ ചിരിയും ചാമരം വീശലും നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്, മറ്റുള്ളവര് മദത്തില് ആടിയാടുന്നു; കളിയോടുള്ള പുഞ്ചിരിയോടെ നീങ്ങുന്നു. അപ്പോള് അരക്കച്ചയുടെ സൂക്ഷ്മമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു.
അമ്ലാനമാലാന്വിതസുന്ദരീണാം പര്യായ ഏഷോ ഽസ്തി ച ഹര്ഷിതാനാമ് ശ്രൂയന്തി വാചഃ കലധൌതകല്പാ വാപീഷു ചാന്യേ കലഹംസശബ്ദാഃ
ചിരകാലം ഉണങ്ങാത്ത പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ സുന്ദരികളായ ദാനവസ്ത്രികളിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. അവരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ വെള്ളംപൊലിഞ്ഞ കല്ലുപോലെ മനോഹരമായി കേൾക്കുന്നു; മറ്റിടങ്ങളിൽ, കുളങ്ങളിൽ ഹംസപ്പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു.
കാഞ്ചീകലാപശ്ച സഹാങ്ഗരാഗഃ പ്രേങ്ഖാസു തദ്രാഗകൃതാശ്ച ഭാവാഃ ഛിന്ദന്തി താസാമസുരാങ്ഗനാനാം പ്രിയാലയാന് മന്മഥമാര്ഗണാനാമ്
അവരുടെ കമർപ്പട്ടയും അതിനോടൊപ്പം ദേഹത്തിന്റെ സുഗന്ധവും, ആ സുഗന്ധം ഉണർത്തുന്ന ഭാവങ്ങളും, ദാനവസ്ത്രികളായ സ്ത്രീകളുടെ പ്രിയമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കാമദേവന്റെ അമ്പുകൾക്ക് പ്രിയമായവയെ തകർക്കുന്നു.
ചിത്രാമ്ബരശ്ചോദ്ധൃതകേശപാശഃ സംദോല്യമാനഃ ശുശുഭേ ഽസുരീണാമ് സുചാരുവേശാഭരണൈരുപേതസ് താരാഗണൈര് ജ്യോതിരിവാസ ചന്ദ്രഃ
വിവിധ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, മുടി അഴിച്ചു, ഇളംതാളത്തിൽ ആടുന്ന ദാനവസ്ത്രികൾ മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രൻ പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സംദോലനാദ് ഉച്ഛ്വസിതൈശ്ഛിന്നസൂത്രൈഃ കാഞ്ചീഭ്രഷ്ടൈര്മണിഭിര്വിപ്രകീര്ണൈഃ ദോലാഭൂമിസ്തൈര്വിചിത്രാ വിഭാതി ചന്ദ്രസ്യ പാര്ശ്വോപഗതൈര് വിചിത്രാ
ആടലിന്റെ ആഘാതത്തിൽ, തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന തൂവലുകൾ അഴിഞ്ഞു, കമർപ്പട്ടകൾ വീണു, രത്നങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയി; ആ അലങ്കാരങ്ങളാൽ തൂങ്ങുന്ന സ്ഥലമൊക്കെ മനോഹരമായി തിളങ്ങുന്നു, ചന്ദ്രന്റെ അരികിൽ കാണുന്ന വിവിധ ഭാവങ്ങൾപോലെ.
സചന്ദ്രികേ സോപവനേ പ്രദോഷേ രുതേഷു വൃന്ദേഷു ച കോകിലാനാമ് ശരവ്യയം പ്രാപ്യ പുരേ ഽസുരാണാം പ്രക്ഷീണബാണോ മദനശ്ചചാര
ചന്ദ്രികയും തോട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ സന്ധ്യയിൽ, കുയിലുകളുടെ കൂട്ടം പാടുമ്പോൾ, കാമദേവൻ തന്റെ അമ്പുകൾ തീർന്നു, ദാനവരുടെ നഗരത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ചന്ദ്രോ ഽഥ കുന്ദകുസുമാകരഹാരവര്ണോ ജ്യോത്സ്നാവിതാനരഹിതോ ഽഭ്രസമാനവര്ണഃ വിഛായതാം ഹി സമുപേത്യ ന ഭാതി തദ്വദ് ഭാഗ്യക്ഷയേ ധനപതിശ്ച നരോ വിവര്ണഃ
പിന്നീട്, കുന്ദപുഷ്പമാലപോലെയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള ചന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രികയുടെ പ്രഭ ഇല്ലാതെ, മേഘംപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, മറഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ പ്രകാശിക്കില്ല; അതുപോലെ, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ധനികനും മങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ചന്ദ്രപ്രഭാമരുണസാരഥിനാഭിഭൂയ സംതപ്തകാഞ്ചനരഥാങ്ഗസമാനബിമ്ബഃ സ്ഥിത്വോദയാഗ്രമുകുടേ ബഹുരേവ സൂര്യോ ഭാത്യമ്ബരേ തിമിരതോയവഹാം തരിഷ്യന്
ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തെ മറികടന്ന്, ചുവപ്പൻ സാരഥിയോടെ, ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള വട്ടംകണ്ട സൂര്യൻ, ഉദയത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്ത് വലിയ പ്രകാശത്തോടെ, ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞ വെള്ളങ്ങൾ കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഉദിതേ തു സഹസ്രാംശൌ മേരൌ ഭാസാകരേ രവൌ നദദ്ദേവബലം കൃത്സ്നം യുഗാന്ത ഇവ സാഗരഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ മേരു പർവതത്തിൽ ഉദിച്ചപ്പോൾ, പ്രകാശം പകർന്ന രവി, ദേവതകളുടെ മുഴുവൻ സൈന്യവും മഹാപ്രളയകാലത്തെ സമുദ്രംപോലെ ഗർജിച്ചു.
സഹസ്രനയനോ ദേവസ് തതഃ ശക്രഃ പുരംദരഃ സവിത്തദഃ സവരുണസ് ത്രിപുരം പ്രയയൌ ഹരഃ
അതിനുശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ, പുരന്ദരൻ, സവിതാവും വരുണനും ഹരനും ചേർന്ന് ത്രിപുരയിലേക്ക് പോയി.
തേ നാനാവിധരൂപാശ്ച പ്രമഥാതിപ്രമാഥിനഃ യയുഃ സിംഹരവൈര് ഘോരൈര് വാദിത്രനിനദൈരപി
അവരിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള, മഹാശക്തിയുള്ള പ്രമഥന്മാർ, സിംഹത്തിന്റെ ഭയാനകമായ ഗർജനയോടും വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തോടും കൂടി മുന്നേറി.
തതോ വാദിതവാദിത്രൈശ് ചാതപത്രൈര്മഹാദ്രുമൈഃ ബഭൂവ തദ്ബലം ദിവ്യം വനം പ്രചലിതം യഥാ
ശബ്ദവാദ്യങ്ങളും കുടകളും വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും കൊണ്ടു ആ ദിവ്യസൈന്യം, ഉണർന്ന കാടുപോലെ ചലിച്ചു.
തദാപതന്തം സമ്പ്രേക്ഷ്യ രൌദ്രം രുദ്രബലം മഹത് സംക്ഷോഭോ ദാനവേന്ദ്രാണാം സമുദ്രപ്രതിമോ ബഭൌ
രൗദ്രനായ രുദ്രന്റെ വലിയ സൈന്യം സമീപിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ദാനവരാജാക്കന്മാർക്ക് വലിയ ഉണർവ് ഉണ്ടായി; അവർ സമുദ്രംപോലെ ആവേശം നിറഞ്ഞു.
തേ ചാസീന്പട്ടിശാഞ്ശക്തീഃ ശൂലദണ്ഡപരശ്വധാന് ശരാസനാനി വജ്രാണി ഗുരൂണി മുസലാനി ച
അവർ കയ്യിൽ കുന്തം, ശക്തി, ത്രിശൂലം, ദണ്ഡം, പരശു, വില്ലും അമ്പും, വജ്രം, ഭാരമുള്ള മുഷ്ടികം എന്നിവയുമെടുത്തു.
പ്രഗൃഹ്യ കോപരക്താക്ഷാഃ സപക്ഷാ ഇവ പര്വതാഃ നിജഘ്നുഃ പര്വതഘ്നായ ഘനാ ഇവ തപാത്യയേ
അവരുടെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നത്; അവർ കയ്യിൽ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ച്, ചിറകുള്ള പർവതങ്ങൾപോലെയും, വേനലിന്റെ അവസാനം മേഘങ്ങൾ പർവതങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു.
സവിദ്യുന്മാലിനസ്തേ വൈ സമയാ ദിതിനന്ദനാഃ മോദമാനാഃ സമാസേദുര് ദേവദേവൈഃ സുരാരയഃ
മിന്നലാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദിതി പുത്രന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാരോടും ദേവശത്രുക്കളോടും കൂടെ ഒന്നിച്ചു നിന്നു.
മര്തവ്യകൃതബുദ്ധീനാം ജയേ ചാനിശ്ചിതാത്മനാമ് അബലാനാം ചമൂര്ഹ്യാസീദ് അബലാവയവാ ഇവ
മരണം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചും, ജയത്തിൽ ഉറപ്പില്ലാതെയും, ദുർബലമായ ആ സൈന്യം ദുർബലാംഗങ്ങളുള്ള ശരീരംപോലെയായിരുന്നു.
വിഗര്ജന്ത ഇവാമ്ഭോദാ അമ്ഭോദസദൃശത്വിഷഃ പ്രയുധ്യ യുദ്ധകുശലാഃ പരസ്പരകൃതാഗസഃ
മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള ഗർജനയോടെ, മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവർ, പരസ്പരം കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി പോരാടുകയായിരുന്നു.
ധൂമായന്തോ ജ്വലദ്ഭിശ്ച ആയുധൈശ്ചന്ദ്രവര്ചസൈഃ കോപാദ്വാ യുദ്ധലുബ്ധാശ്ച കുട്ടയന്തേ പരസ്പരമ്
പൊന്തിപ്പൊങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങൾ ചന്ദ്രപ്രഭയിൽ തിളങ്ങി, കോപത്താൽ ഉണർന്നും യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചും, അവർ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
വജ്രാഹതാഃ പതന്ത്യന്യേ ബാണൈരന്യേ വിദാരിതാഃ അന്യേ വിദാരിതാശ്ചക്രൈഃ പതന്തി ഹ്യുദധേര്ജലേ
ചിലര് വജ്രം കൊണ്ടു അടിക്കപ്പെട്ട് വീഴുന്നു; ചിലര് അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു വീഴുന്നു; മറ്റുചിലര് ചക്രായുധം കൊണ്ടു കീറപ്പെട്ട് സമുദ്രജലത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.
ഛിന്നസ്രഗ്ദാമഹാരാശ്ച പ്രമൃഷ്ടാമ്ബരഭൂഷണാഃ തിമിനക്രഗണേ ചൈവ പതന്തി പ്രമഥാഃ സുരാഃ
മാലകളും വലിയാഭരണങ്ങളും മുറിഞ്ഞ്, വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും ചിതറിപ്പോയി, ദേവന്മാര് തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നിറഞ്ഞിടത്ത് തകര്ന്നുവീഴുന്നു.
ഗദാനാം മുസലാനാം ച തോമരാണാം പരശ്വധാമ് വജ്രശൂലര്ഷ്ടിപാതാനാം പട്ടിശാനാം ച സര്വതഃ
എവിടെയും ഗദ, ഉല്ക്ക, കുന്തം, പരശു, വജ്രം, കുന്തം, വാളി, പെട്ടിശ് എന്നിവയുടെ പ്രഹാരങ്ങള് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ വീഴുന്നു.
ഗിരിശൃങ്ഗോപലാനാം ച പ്രേരിതാനാം പ്രമന്യുഭിഃ സജവാനാം ദാനവാനാം സധൂമാനാം രവിത്വിഷാമ് ആയുധാനാം മഹാനോഘഃ സാഗരൌഘേ പതത്യപി
പര്വതശൃംഗങ്ങളും മരങ്ങളും, ദഹനത്തോടെ, വേഗത്തില് പായുന്ന, പുകപടര്ന്ന, പ്രകാശമുള്ള ദാനവന്മാര് എറിയുന്ന ആയുധങ്ങളുടെ വലിയ ഒഴുക്ക് സമുദ്രത്തിന്റെ തിരമാലകളിലേക്കും വീഴുന്നു.
പ്രവൃദ്ധവേഗൈസ്തൈസ്തത്ര സുരാസുരകരേരിതൈഃ ആയുധൈസ്ത്രസ്തനക്ഷത്രഃ ക്രിയതേ സംക്ഷയോ മഹാന്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വലിച്ചെറിയുന്ന ആ ആയുധങ്ങള് അതിവേഗത്തില് വീണു, നക്ഷത്രങ്ങള് നടുങ്ങി, വലിയ നാശം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
ക്ഷുദ്രാണാം ഗജയോര്യുദ്ധേ യഥാ ഭവതി സംക്ഷയഃ ദേവാസുരഗണൈസ് തദ്വത് തിമിനക്രക്ഷയോ ഽഭവത്
ചെറിയയാനകളുടെ യുദ്ധത്തില് എങ്ങനെയോ നാശം സംഭവിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവാസുരസൈന്യങ്ങള്ക്കിടയില് തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നശിച്ചു.