കലപ്രലാപേഷു ച ദാനവീനാം വീണാപ്രലാപേഷു ച മൂര്ഛിതേഷു മത്തപ്രലാപേഷു ച കോകിലാനാം സചാപബാണോ മദനോ മമന്ഥ
ദാനവസ്ത്രീകള് കളിയോടു സംസാരിച്ചപ്പോഴും, വീണയുടെ രാഗങ്ങള് മുഴങ്ങുമ്പോഴും, മദത്തില് കുയിലുകള് പാടുമ്പോഴും, കാമദേവന് തന്റെ അമ്പുകളും വില്ലുമായി അവരുടെ ഹൃദയങ്ങള് ഇളക്കി.
തമാംസി നൈശാനി ദ്രുതം നിഹത്യ ജ്യോത്സ്നാവിതാനേന ജഗദ്വിതത്യ ഖേ രോഹിണീം താം ച പ്രിയാം സമേത്യ ചന്ദ്രഃ പ്രഭാഭിഃ കുരുതേ ഽധിരാജ്യമ്
രാത്രിയുടെ ഇരുണ്ടത്വം വേഗത്തില് മാറ്റി, തന്റെ ജ്യോത്സ്നയുടെ വലയില് ലോകം മുഴുവന് മൂടി, ആകാശത്ത് പ്രിയയായ രോഹിണിയെ ചേര്ന്ന്, ചന്ദ്രന് തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു.
സ്ഥിത്വൈവ കാന്തസ്യ തു പാദമൂലേ കാചിദ്വരസ്ത്രീ സ്വകപോലമൂലേ വിശേഷകം ചാരുതരം കരോതി തേനാനനം സ്വം സമലംകരോതി
അവിടെ, ഒരു മനോഹരിയായ സ്ത്രീ തന്റെ പ്രിയന്റെ കാലടിയില് ഇരുന്നു, സ്വന്തം കപോളത്തില് മനോഹരമായ ഒരു കുരുവിന്മയിട്ടു, അതിലൂടെ മുഖം അലങ്കരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാനനം മണ്ഡലദര്പണസ്ഥം മഹാപ്രഭാ മേ മുഖജേതി ജപ്ത്വാ സ്മൃത്വാ വരാങ്ഗീ രമണേരിതാനി തേനൈവ ഭാവേന രതീമവാപ
തന്റെ മുഖം വട്ടക്കണ്ണാടിയില് കാണുമ്പോള്, "ഇതാ എന്റെ പ്രകാശമുള്ള മുഖം" എന്നു മൃദുലമായി ഉരിയാടുന്നു. പ്രിയന്റെ സ്നേഹസ്പര്ശങ്ങള് ഓര്മ്മിച്ചു, അതേ ഭാവത്തില് ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.
രോമാഞ്ചിതൈര്ഗാത്രവരൈര്യുവഭ്യോ രതാനുരാഗാദ് രമണേന ചാന്യാഃ സ്വയം ദ്രുതം യാന്തി മദാഭിഭൂതാഃ ക്ഷപാ യഥാ ചാര്കദിനാവസാനേ
കാമാനുരാഗത്തില് ശരീരം രോമാഞ്ചിതമായ യുവതികള് മറ്റുള്ളവരെ പോലെ, മദത്തില് മുഴുകി, പ്രണയത്തില് കീഴടങ്ങി, പ്രിയരിലേക്കു ആവേശത്തോടെ ഓടുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, രാത്രി സൂര്യോദയത്തില് അവസാനിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
പേപീയതേ ചാതിരസാനുവിദ്ധാ വിമാര്ഗിതാന്യാ ച പ്രിയം പ്രസന്നാ കാചിത്പ്രിയസ്യാതിചിരാത്പ്രസന്നാ ആസീത്പ്രലാപേഷു ച സമ്പ്രസന്നാ
ഒരുത്തി ആനന്ദത്തില് മുഴുകി പ്രിയനെ ആസ്വദിക്കുന്നു; മറ്റൊരുത്തി ദീര്ഘകാലം പ്രിയനെ അന്വേഷിച്ച്, ഇപ്പോള് സന്തോഷത്തോടെ കൂടെയിരിക്കുന്നു; മറ്റൊരുത്തി പ്രിയന്റെ മധുരമായ വാക്കുകളില് സന്തോഷം കണ്ടെത്തി പൂര്ണമായും തൃപ്തിയോടെ ഇരിക്കുന്നു.
ഗോശീര്ഷയുക്തൈര്ഹരിചന്ദനൈശ്ച പങ്കാങ്കിതാക്ഷീ ച വരാസുരീണാമ് മനോജ്ഞരൂപാ രുചിരാ ബഭൂവുഃ പൂര്ണാമൃതസ്യേവ സുവര്ണകുമ്ഭാഃ
കണ്ണുകളില് കാജല് ഇട്ട്, പശുവിന്റെ തലയില് നിന്നുള്ള ചന്ദനം അണിഞ്ഞ്, അതിലെ ശ്രേഷ്ഠയായ അസുരസ്ത്രീകള് മനോഹരമായ രൂപത്തില് തിളങ്ങി; പൂര്ണ്ണമായ അമൃതം നിറച്ച പൊന്നിന്റെ കലശങ്ങള് പോലെയാണ് അവര്.
ക്ഷതാധരോഷ്ഠാ ദ്രുതദോഷരക്താ ലലന്തി ദൈത്യാ ദയിതാസു രക്താഃ തന്ത്രീപ്രലാപാസ്ത്രിപുരേഷു രക്താഃ സ്ത്രീണാം പ്രലാപേഷു പുനര്വിരക്താഃ
തുളച്ചതും രക്തം ചൊരിഞ്ഞതുമായ അധരങ്ങളോടെ, പ്രിയപ്പെട്ടവരോടു പ്രണയം നിറഞ്ഞ ദാനവന്മാര് തങ്ങളുടെ കൊട്ടാരങ്ങളില് തന്ത്രിയുടെ സംഗീതത്തില് ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നു. എന്നാല് സ്ത്രീകളുടെ സംവാദങ്ങളില് അവര് വീണ്ടും വിരക്തരാകുന്നു.
ക്വചിത്പ്രവൃത്തം മധുരാഭിഗാനം കാമസ്യ ബാണൈഃ സുകൃതം നിധാനമ് ആപാനഭൂമീഷു സുഖപ്രമേയം ഗേയം പ്രവൃത്തം ത്വഥ സാധയന്തി
എപ്പോഴോ മധുരമായ ഗാനങ്ങള് ഉയരുന്നു, കാമദേവന്റെ അമ്പുകള് സൃഷ്ടിച്ച അതുല്യമായ നിധി പോലെ. ആനന്ദോദ്യാനങ്ങളില് മനോഹരമായ സംഗീതം പാടപ്പെടുന്നു, അവര് അതിനെ നൈപുണ്യത്തോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ഗേയം പ്രവൃത്തം ത്വഥ ശോധയന്തി കേചിത്പ്രിയാം തത്ര ച സാധയന്തി കേചിത്പ്രിയാം സമ്പ്രതി ബോധയന്തി സംബുധ്യ സംബുധ്യ ച രാമയന്തി
ഗാനം തുടരുമ്പോള്, ചിലര് രാഗം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു, ചിലര് അവിടം പ്രിയയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു, ചിലര് പ്രിയയെ ഉണര്ത്തുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണര്ത്തി സന്തോഷം നല്കുന്നു.
ധൂതപ്രസൂനപ്രഭവഃ സുബന്ധഃ സൂര്യേ ഗതേ വൈ ത്രിപുരേ ബഭൂവ സമര്മരോ നൂപുരമേഖലാനാം ശബ്ദശ്ച സംബാധതി കോകിലാനാമ്
സൂര്യന് അസ്തമിച്ചപ്പോള് ത്രിപുരയില് പുതിയ പുഷ്പങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച കെട്ടിയ നൂപുരങ്ങളും അരക്കച്ചകളും മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം കുയിലുകളുടെ പാട്ടുമായി കലരുന്നു.
പ്രിയാവഗൂഢാ ദയിതോപഗൂഢാ കാചിത്പ്രരൂഢാങ്ഗരുഹാപി നാരീ സുചാരുബാഷ്പാങ്കുരപല്ലവാനാം നവാമ്ബുസിക്താ ഇവ ഭൂമിരാസീത്
പ്രിയന്റെ ആലിംഗനത്തില് മുങ്ങി, രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ, മനോഹരമായ കണ്ണീര് തുളസികളായി മുളപ്പിച്ച സ്ത്രീകള് പുതിയ മഴയില് നനഞ്ഞ ഭൂമിപോലെയായിരുന്നു.
ശശാങ്കപാദൈരുപശോഭിതേഷു പ്രാസാദവര്യേഷു വരാങ്ഗനാനാമ് മാധുര്യഭൂതാഭരണാ മഹാന്തഃ സ്വനാ ബഭൂവുര്മദനേഷു തുല്യാഃ
ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങള് അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ കൊട്ടാരങ്ങളില്, ശ്രേഷ്ഠയായ സ്ത്രീകള് മധുരമായ ആഭരണങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നു; കാമദേവനോടു തുല്യമായ ആനന്ദം അവര്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.
പാനേന ഖിന്നാ ദയിതാതിവേലം കപോലമാജിഘ്രസി കിം മമേദമ് ആരോഹ മേ ശ്രോണിമിമാം വിശാലാം പീനോന്നതാം കാഞ്ചനമേഖലാഢ്യാമ്
പാനം കഴിച്ച് ക്ഷീണിച്ച ഒരു സ്ത്രീ, പ്രിയനെ ആഗ്രഹിച്ച്, "എന്തിനാണ് നീ എന്റെ കപോലം ഇങ്ങനെ മണം വലിക്കുന്നത്? ഈ വിശാലവും ഉന്നതവുമായ, പൊന്നിന്റെ അരക്കച്ച അണിഞ്ഞ എന്റെ കമരം കയറൂ," എന്നു പറയുന്നു.
രഥ്യാസു ചന്ദ്രോദയഭാസിതാസു സുരേന്ദ്രമാര്ഗേഷു ച വിസ്തൃതേഷു ദൈത്യാങ്ഗനാ യൂഥഗതാ വിഭാന്തി താരാ യഥാ ചന്ദ്രമസോ ദിവാന്തേ
ചന്ദ്രോദയത്തിന്റെ വെളിച്ചം പകര്ന്ന വഴികളിലും, വിശാലമായ രാജപഥങ്ങളിലും, ദാനവസ്ത്രീകള് കൂട്ടങ്ങളായി സഞ്ചരിച്ച്, ചന്ദ്രന്റെ ചുറ്റുമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ സന്ധ്യാകാലത്ത് തിളങ്ങുന്നു.
അട്ടാട്ടഹാസേഷു ച ചാമരേഷു പ്രേങ്ഖാസു ചാന്യാ മദലോലഭാവാത് സംദോലയന്തേ കലസമ്പ്രഹാസാഃ പ്രോവാച കാഞ്ചീ ഗുണസൂക്ഷ്മനാദാ
ഉള്ളിളക്കം നിറഞ്ഞ ചിരിയും ചാമരം വീശലും നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്, മറ്റുള്ളവര് മദത്തില് ആടിയാടുന്നു; കളിയോടുള്ള പുഞ്ചിരിയോടെ നീങ്ങുന്നു. അപ്പോള് അരക്കച്ചയുടെ സൂക്ഷ്മമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു.
അമ്ലാനമാലാന്വിതസുന്ദരീണാം പര്യായ ഏഷോ ഽസ്തി ച ഹര്ഷിതാനാമ് ശ്രൂയന്തി വാചഃ കലധൌതകല്പാ വാപീഷു ചാന്യേ കലഹംസശബ്ദാഃ
ചിരകാലം ഉണങ്ങാത്ത പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ സുന്ദരികളായ ദാനവസ്ത്രികളിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. അവരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ വെള്ളംപൊലിഞ്ഞ കല്ലുപോലെ മനോഹരമായി കേൾക്കുന്നു; മറ്റിടങ്ങളിൽ, കുളങ്ങളിൽ ഹംസപ്പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു.
കാഞ്ചീകലാപശ്ച സഹാങ്ഗരാഗഃ പ്രേങ്ഖാസു തദ്രാഗകൃതാശ്ച ഭാവാഃ ഛിന്ദന്തി താസാമസുരാങ്ഗനാനാം പ്രിയാലയാന് മന്മഥമാര്ഗണാനാമ്
അവരുടെ കമർപ്പട്ടയും അതിനോടൊപ്പം ദേഹത്തിന്റെ സുഗന്ധവും, ആ സുഗന്ധം ഉണർത്തുന്ന ഭാവങ്ങളും, ദാനവസ്ത്രികളായ സ്ത്രീകളുടെ പ്രിയമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കാമദേവന്റെ അമ്പുകൾക്ക് പ്രിയമായവയെ തകർക്കുന്നു.
ചിത്രാമ്ബരശ്ചോദ്ധൃതകേശപാശഃ സംദോല്യമാനഃ ശുശുഭേ ഽസുരീണാമ് സുചാരുവേശാഭരണൈരുപേതസ് താരാഗണൈര് ജ്യോതിരിവാസ ചന്ദ്രഃ
വിവിധ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, മുടി അഴിച്ചു, ഇളംതാളത്തിൽ ആടുന്ന ദാനവസ്ത്രികൾ മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രൻ പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സംദോലനാദ് ഉച്ഛ്വസിതൈശ്ഛിന്നസൂത്രൈഃ കാഞ്ചീഭ്രഷ്ടൈര്മണിഭിര്വിപ്രകീര്ണൈഃ ദോലാഭൂമിസ്തൈര്വിചിത്രാ വിഭാതി ചന്ദ്രസ്യ പാര്ശ്വോപഗതൈര് വിചിത്രാ
ആടലിന്റെ ആഘാതത്തിൽ, തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന തൂവലുകൾ അഴിഞ്ഞു, കമർപ്പട്ടകൾ വീണു, രത്നങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയി; ആ അലങ്കാരങ്ങളാൽ തൂങ്ങുന്ന സ്ഥലമൊക്കെ മനോഹരമായി തിളങ്ങുന്നു, ചന്ദ്രന്റെ അരികിൽ കാണുന്ന വിവിധ ഭാവങ്ങൾപോലെ.
സചന്ദ്രികേ സോപവനേ പ്രദോഷേ രുതേഷു വൃന്ദേഷു ച കോകിലാനാമ് ശരവ്യയം പ്രാപ്യ പുരേ ഽസുരാണാം പ്രക്ഷീണബാണോ മദനശ്ചചാര
ചന്ദ്രികയും തോട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ സന്ധ്യയിൽ, കുയിലുകളുടെ കൂട്ടം പാടുമ്പോൾ, കാമദേവൻ തന്റെ അമ്പുകൾ തീർന്നു, ദാനവരുടെ നഗരത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ചന്ദ്രോ ഽഥ കുന്ദകുസുമാകരഹാരവര്ണോ ജ്യോത്സ്നാവിതാനരഹിതോ ഽഭ്രസമാനവര്ണഃ വിഛായതാം ഹി സമുപേത്യ ന ഭാതി തദ്വദ് ഭാഗ്യക്ഷയേ ധനപതിശ്ച നരോ വിവര്ണഃ
പിന്നീട്, കുന്ദപുഷ്പമാലപോലെയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള ചന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രികയുടെ പ്രഭ ഇല്ലാതെ, മേഘംപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, മറഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ പ്രകാശിക്കില്ല; അതുപോലെ, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ധനികനും മങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ചന്ദ്രപ്രഭാമരുണസാരഥിനാഭിഭൂയ സംതപ്തകാഞ്ചനരഥാങ്ഗസമാനബിമ്ബഃ സ്ഥിത്വോദയാഗ്രമുകുടേ ബഹുരേവ സൂര്യോ ഭാത്യമ്ബരേ തിമിരതോയവഹാം തരിഷ്യന്
ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തെ മറികടന്ന്, ചുവപ്പൻ സാരഥിയോടെ, ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള വട്ടംകണ്ട സൂര്യൻ, ഉദയത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്ത് വലിയ പ്രകാശത്തോടെ, ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞ വെള്ളങ്ങൾ കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഉദിതേ തു സഹസ്രാംശൌ മേരൌ ഭാസാകരേ രവൌ നദദ്ദേവബലം കൃത്സ്നം യുഗാന്ത ഇവ സാഗരഃ
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ മേരു പർവതത്തിൽ ഉദിച്ചപ്പോൾ, പ്രകാശം പകർന്ന രവി, ദേവതകളുടെ മുഴുവൻ സൈന്യവും മഹാപ്രളയകാലത്തെ സമുദ്രംപോലെ ഗർജിച്ചു.
സഹസ്രനയനോ ദേവസ് തതഃ ശക്രഃ പുരംദരഃ സവിത്തദഃ സവരുണസ് ത്രിപുരം പ്രയയൌ ഹരഃ
അതിനുശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ, പുരന്ദരൻ, സവിതാവും വരുണനും ഹരനും ചേർന്ന് ത്രിപുരയിലേക്ക് പോയി.
തേ നാനാവിധരൂപാശ്ച പ്രമഥാതിപ്രമാഥിനഃ യയുഃ സിംഹരവൈര് ഘോരൈര് വാദിത്രനിനദൈരപി
അവരിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള, മഹാശക്തിയുള്ള പ്രമഥന്മാർ, സിംഹത്തിന്റെ ഭയാനകമായ ഗർജനയോടും വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തോടും കൂടി മുന്നേറി.
തതോ വാദിതവാദിത്രൈശ് ചാതപത്രൈര്മഹാദ്രുമൈഃ ബഭൂവ തദ്ബലം ദിവ്യം വനം പ്രചലിതം യഥാ
ശബ്ദവാദ്യങ്ങളും കുടകളും വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും കൊണ്ടു ആ ദിവ്യസൈന്യം, ഉണർന്ന കാടുപോലെ ചലിച്ചു.
തദാപതന്തം സമ്പ്രേക്ഷ്യ രൌദ്രം രുദ്രബലം മഹത് സംക്ഷോഭോ ദാനവേന്ദ്രാണാം സമുദ്രപ്രതിമോ ബഭൌ
രൗദ്രനായ രുദ്രന്റെ വലിയ സൈന്യം സമീപിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ദാനവരാജാക്കന്മാർക്ക് വലിയ ഉണർവ് ഉണ്ടായി; അവർ സമുദ്രംപോലെ ആവേശം നിറഞ്ഞു.
തേ ചാസീന്പട്ടിശാഞ്ശക്തീഃ ശൂലദണ്ഡപരശ്വധാന് ശരാസനാനി വജ്രാണി ഗുരൂണി മുസലാനി ച
അവർ കയ്യിൽ കുന്തം, ശക്തി, ത്രിശൂലം, ദണ്ഡം, പരശു, വില്ലും അമ്പും, വജ്രം, ഭാരമുള്ള മുഷ്ടികം എന്നിവയുമെടുത്തു.
പ്രഗൃഹ്യ കോപരക്താക്ഷാഃ സപക്ഷാ ഇവ പര്വതാഃ നിജഘ്നുഃ പര്വതഘ്നായ ഘനാ ഇവ തപാത്യയേ
അവരുടെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നത്; അവർ കയ്യിൽ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ച്, ചിറകുള്ള പർവതങ്ങൾപോലെയും, വേനലിന്റെ അവസാനം മേഘങ്ങൾ പർവതങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു.