മൃദിതമ് ഉപനിശമ്യ താരകാഖ്യം രവിദീപ്താനലഭീഷണായതാക്ഷമ് ഹൃഷിതസകലനേത്രലോമസത്ത്വാഃ പ്രമഥാസ്തോയമുചോ യഥാ നദന്തി
താരകൻ തകർന്നുവെന്ന വാർത്ത കേട്ട്, കണ്ണുകളും ശരീരവും സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞ പ്രമഥന്മാർ, സൂര്യനും അഗ്നിയുംപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, മഴമേഘങ്ങൾ പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു.
ഇതി സുഹൃദോ വചനം നിശമ്യ തത് ത്വം തഡിമാലേഃ സ മയഃ സുവര്ണമാലീ രണശിരസ്യ് അസിതാഞ്ജനാചലാഭോ ജഗദേ വാക്യമിദം നവേന്ദുമാലിമ്
സുഹൃത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മയൻ, പൊന്നാലങ്കാരവും പുതുമാസ്തകമാലയും അണിഞ്ഞ, കറുത്ത അഞ്ജനപർവതംപോലെയുള്ള വിദ്യുന്മാലിയോട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിദ്യുന്മാലിന്ന നഃ കാലഃ സാധിതും ഹ്യവഹേലയാ കരോമി വിക്രമേണൈതത് പുരം വ്യസനവര്ജിതമ്
വിദ്യുന്മാലീ, ഇപ്പോൾ നമുക്ക് അശ്രദ്ധയോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ സമയമല്ല; ഞാൻ ധൈര്യത്തോടെ ഈ നഗരത്തെ എല്ലാ ദുരന്തങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുത്തും.
വിദ്യുന്മാലീ തതഃ ക്രുദ്ധോ മയശ്ച ത്രിപുരേശ്വരഃ ഗണാഞ്ജഘ്നുസ്തു ദ്രാഘിഷ്ഠാഃ സഹിതാസ്തൈര്മഹാസുരൈഃ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ വിദ്യുന്മാലിയും, ത്രിപുരയുടെ അധിപനായ മയനും, മഹാസുരന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ഏറ്റവും ശക്തരായ ഗണന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
യേന യേന തതോ വിദ്യുന് മാലീ യാതി മയശ്ച സഃ തേന തേന പുരം ശൂന്യം പ്രമഥൈഃ പ്രഹൃതൈഃ കൃതമ്
വിദ്യുന്മാലിയും മയനും എവിടെയേയ്ക്കും പോയാലും, അവിടെയെല്ലാം പ്രമഥന്മാരുടെ ആക്രമണത്തിൽ നഗരങ്ങൾ ശൂന്യമായി.
അഥ യമവരുണമൃദങ്ഗഘോഷൈഃ പണവഡിണ്ഡിമജ്യാസ്വനപ്രഘോഷൈഃ സകരതലപുടൈശ്ച സിംഹനാദൈര് ഭവമഭിപൂജ്യ തദാ സുരാ അവതസ്ഥുഃ
പിന്നീട്, യമനും വരുണനും വാദിക്കുന്ന മൃദംഗങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടും, പണവവും ḍിണ്ഢിമവും കൈയടികളും സിംഹനാദങ്ങളുമായി ദേവന്മാർ ഭവനെ ആരാധിച്ച് ഒരുക്കമായി നിന്നു.
സമ്പൂജ്യമാനോ ദിതിജൈര്മഹാത്മഭിഃ സഹസ്രരശ്മിപ്രതിമൌജസൈര് വിഭുഃ അഭിഷ്ടുതഃ സത്യരതൈസ് തപോധനൈര് യഥാസ്തശൃങ്ഗാഭിഗതോ ദിവാകരഃ
മഹാശക്തിയുള്ള ദിതിപുത്രന്മാർ ആദരിക്കുകയും, ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള ഭഗവാൻ സത്യനിഷ്ഠരായ തപസ്സുകാരുടെ സ്തുതിയും ഏറ്റു, അസ്തമയകാലത്ത് മലയിൽ എത്തുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
താരകാഖ്യേ ഹതേ യുദ്ധേ ഉത്സാര്യ പ്രമഥാന്മയഃ ഉവാച ദാനവാന്ഭൂയോ ഭൂയഃ സ തു ഭയാവൃതാന്
യുദ്ധത്തിൽ താരകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, പ്രമഥന്മാരെ ഓടിച്ചുവിട്ട മയൻ, ഭയത്തിൽ ആകുലനായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ദാനവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഭോ ഽസുരേന്ദ്രാധുനാ സര്വേ നിബോധധ്വം പ്രഭാഷിതമ് യത്കര്തവ്യം മയാ ചൈവ യുഷ്മാഭിശ്ച മഹാബലൈഃ
അസുരാധിപന്മാരേ, ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കുക; ഞാനും നിങ്ങൾ മഹാബലന്മാരും ചെയ്യേണ്ടതെന്താണെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.
പുഷ്യം സമേഷ്യതേ കാലേ ചന്ദ്രശ്ചന്ദ്രനിഭാനനാഃ യദൈകം ത്രിപുരം സര്വം ക്ഷണമേകം ഭവിഷ്യതി
സമയമെത്തുമ്പോൾ, പുഷ്യനക്ഷത്രവും, ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമുള്ളവനും വരുമ്പോൾ, ഒരു നിമിഷം മുഴുവൻ ത്രിപുരം ഒന്നായി മാറും.
കുരുധ്വം നിര്ഭയാഃ കാലേ കോകിലാശംസിതേന ച സ കാലഃ പുഷ്യയോഗസ്യ പുരസ്യ ച മയാ കൃതഃ
നിശ്ചിതമായ സമയത്ത്, കുയിലിന്റെ കൂവലോടെ അറിയിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഭയമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കണം. ആ സമയം, പുഷ്യ നക്ഷത്രവും നഗരവും ചേർന്ന്, ഞാൻ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
കാലേ തസ്മിന്പുരേ യസ്തു സംഭാവയതി സംഹതിമ് സ ഏനം കാരയേച്ചൂര്ണം ബലിനൈകൈഷുണാ സുരഃ
അന്നത്തെ സമയത്ത് നഗരത്തിൽ ആരെങ്കിലും കൂട്ടം ചേരാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, ദേവൻ ഒരു ശക്തമായ അമ്പുകൊണ്ട് അവനെ പൊടിയാക്കട്ടെ.
യോ വഃ പ്രാണോ ബലം യച്ച യാ ച വോ വൈരിതാസുരാഃ തത്കൃത്വാ ഹൃദയേ ചൈവ പാലയധ്വമിദം പുരമ്
നിങ്ങളുടെ ജീവനും ശക്തിയും ദേവന്മാരോടുള്ള വൈരവും മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ച്, ഈ നഗരത്തെ കാത്തു രക്ഷിക്കണം.
മഹേശ്വരരഥം ഹ്യേകം സര്വപ്രാണേന ഭീഷണമ് വിമുഖീകുരുതാത്യര്ഥം യഥാ നോത്സൃജതേ ശരമ്
മഹേശ്വരന്റെ ഭയങ്കരമായ ഒരേയൊരു രഥം മുഴുവൻ ശക്തിയോടെ തടയണം, അങ്ങനെ അവൻ അമ്പ് വിടാൻ കഴിയാതിരിക്കണം.
തത ഏവം കൃതേ ഽസ്മാഭിസ് ത്രിപുരസ്യാപി രക്ഷണേ പ്രതീക്ഷിഷ്യന്തി വിവശാഃ പുഷ്യയോഗം ദിവൌകസഃ
ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ ത്രിപുരയെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, ദേവന്മാർക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ, പുഷ്യയോഗം വരുവോളം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരും.
നിശമ്യ തന്മയസ്യൈവം ദാനവാസ്ത്രിപുരാലയാഃ മുഹുഃ സിംഹരുതം കൃത്വാ മയമൂചുര്യമോപമാഃ
മയൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ടു, ത്രിപുരയിൽ താമസിക്കുന്ന ദാനവന്മാർ വീണ്ടും വീണ്ടും സിംഹംപോലെ അരിപ്പിച്ച്, മയനോട് സംസാരിച്ചു.
പ്രയത്നേന വയം സര്വേ കുര്മസ്തവ പ്രഭാഷിതമ് തഥാ കുര്മോ യഥാ രുദ്രോ ന മോക്ഷ്യതി പുരേ ശരമ്
നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും പരിശ്രമത്തോടെ ചെയ്യാം; നഗരത്തിൽ രുദ്രൻ അമ്പ് വിടാൻ കഴിയാത്തവിധം പ്രവർത്തിക്കും.
അദ്യ യാസ്യാമഃ സംഗ്രാമം തദ്രുദ്രസ്യ ജിഘാംസവഃ കഥയന്തി ദിതേഃ പുത്രാ ഹൃഷ്ടാ ഭിന്നതനൂരുഹാഃ
ഇന്ന് ഞങ്ങൾ യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകും, രുദ്രനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ — ദിതിയുടെ പുത്രന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, രോമാഞ്ചത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കല്പം സ്ഥാസ്യതി വാ ഖസ്ഥം ത്രിപുരം ശാശ്വതം ധ്രുവമ് അദാനവം വാ ഭവിതാ നാരായണപദത്രയമ്
നിത്യവും അചഞ്ചലവും ആയ ത്രിപുരം ആകാശത്ത് കാലങ്ങളോളം നിലനിൽക്കും, അല്ലെങ്കിൽ നാരായണന്റെ മൂന്നു പാതയും സംഭവിച്ച്, ദാനവന്മാർ ഇല്ലാതാകും.
വയം ന ധര്മം ഹാസ്യാമോ യസ്മിന്യോക്ഷ്യസി നോ ഭവാന് അദൈവതമ് അദൈത്യം വാ ലോകം ദ്രക്ഷ്യന്തി മാനവാഃ
നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ഏൽപ്പിക്കുന്ന ധർമ്മം ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല; മനുഷ്യർക്ക് ദേവന്മാരില്ലാത്തതോ ദാനവന്മാരില്ലാത്തതോ ആയ ലോകം കാണാൻ കഴിയില്ല.
ഇതി സംമന്ത്ര്യ ഹൃഷ്ടാസ്തേ പുരാന്തര്വിബുധാരയഃ പ്രദോഷേ മുദിതാ ഭൂത്വാ ചേരുര്മന്മഥചാരതാമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളായ നഗരാധിപന്മാർ സന്ധ്യാസമയത്ത് ആനന്ദത്തോടെ മന്മഥന്റെ ചാരപ്രവർത്തനം ഏറ്റെടുത്തു.
മുഹുര്മുക്തോദയോ ഭ്രാന്ത ഉദയാഗ്രം മഹാമണിഃ തമാംസ്യുത്സാര്യ ഭഗവാംശ് ചന്ദ്രോ ജൃമ്ഭതി സോ ഽമ്ബരമ്
പുതപ്പിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും കിഴക്കോട്ട് സഞ്ചരിച്ച മഹാമണിയായ ചന്ദ്രൻ, ഇരുണ്ടിരിപ്പ് നീക്കി, ആകാശത്ത് പ്രകാശിച്ചു.
കുമുദാലംകൃതേ ഹംസോ യഥാ സരസി വിസ്തൃതേ സിംഹോ യഥാ ചോപവിഷ്ടോ വൈഡൂര്യശിഖരേ മഹാന്
വിസ്തൃതമായ തടാകത്തിൽ ഹംസം അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെയും, വൈഡൂര്യശിഖരത്തിൽ സിംഹം ഇരിക്കുന്നതുപോലെയും,
വിഷ്ണോര്യഥാ ച വിസ്തീര്ണേ ഹാരശ്ചോരസി സംസ്ഥിതഃ തഥാവഗാഢേ നഭസി ചന്ദ്രോ ഽത്രിനയനോദ്ഭവഃ ഭ്രാജതേ ഭ്രാജയംല് ലോകാന് സൃജഞ്ജ്യോത്സ്നാരസം ബലാത്
വിഷ്ണുവിന്റെ വിശാലമായ നെഞ്ചിൽ മുത്തുമാല കിടക്കുന്നതുപോലെ, അത്രിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്നു ജനിച്ച ചന്ദ്രൻ ആകാശത്ത് മുഴുവനും തഴുകി, ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിച്ച്, ജ്യോത്സ്നാരസം പകർന്നു.
ശീതാംശാവുദിതേ ചന്ദ്രേ ജ്യോത്സ്നാപൂര്ണേ പുരേ ഽസുരാഃ പ്രദോഷേ ലലിതം ചക്രുര് ഗൃഹമാത്മാനമേവ ച
തണുത്ത കിരണങ്ങളോടെ ചന്ദ്രൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, ജ്യോത്സ്നയിൽ നഗരം നിറഞ്ഞു; അസുരന്മാർ സന്ധ്യാസമയത്ത് വീടുകളും തങ്ങളെയും മനോഹരമാക്കി.
രഥ്യാസു രാജമാര്ഗേഷു പ്രാസാദേഷു ഗൃഹേഷു ച ദീപാശ്ചമ്പകപുഷ്പാഭാ നാല്പസ്നേഹപ്രദീപിതാഃ
റഥ്വായിലും രാജമാർഗങ്ങളിലും കൊട്ടാരങ്ങളിലും വീടുകളിലും, ചമ്പകപ്പൂവിന്റെ നിറത്തിൽ, കുറച്ച് എണ്ണയോടെ വിളക്കുകൾ തെളിഞ്ഞു.
തദാ മഠേഷു തേ ദീപാഃ സ്നേഹപൂര്ണാഃ പ്രദീപിതാഃ ഗൃഹാണി വസുമന്ത്യേഷാം സര്വരത്നമയാനി ച ജ്വലതോ ഽദീപയന്ദീപാംശ് ചന്ദ്രോദയ ഇവ ഗ്രഹാഃ
അപ്പോൾ അവരുടെ മഠങ്ങളിൽ എണ്ണ നിറഞ്ഞ വിളക്കുകൾ തെളിഞ്ഞു; അവരുടെ വീടുകൾ മുഴുവനും രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ സമ്പത്തുകൊണ്ടു നിറഞ്ഞിരുന്നു; തെളിഞ്ഞ വിളക്കുകൾ, ചന്ദ്രോദയത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ചന്ദ്രാംശുഭിര്ഭാസമാനമ് അന്തര്ദീപൈഃ സുദീപിതമ് ഉപദ്രവൈഃ കുലമിവ പീയതേ ത്രിപുരേ തമഃ
ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുകയും, അകത്തുള്ള വിളക്കുകൾ കൊണ്ട് തെളിഞ്ഞതുമായ ത്രിപുരയിലെ ഇരുണ്ടിരിപ്പ്, ദുരന്തം വന്ന കുടുംബംപോലെ ഇല്ലാതായി.
തസ്മിന്പുരേ വൈ തരുണപ്രദോഷേ ചന്ദ്രാട്ടഹാസേ തരുണപ്രദോഷേ രത്യര്ഥിനോ വൈ ദനുജാ ഗൃഹേഷു സഹാങ്ഗനാഭിഃ സുചിരം വിരേമുഃ
ആ നഗരത്തില് യൗവനസന്ധ്യയുടെ മൃദുലമായ വെളിച്ചത്തില്, ചന്ദ്രന് തന്റെ പ്രകാശം ചിതറി ചിരിച്ചപ്പോള്, ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ ദാനവന്മാര് സ്വന്തം ഗൃഹങ്ങളില് പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ദീര്ഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞു.
വിനോദിതാ യേ തു വൃഷധ്വജസ്യ പഞ്ചേഷവസ്തേ മകരധ്വജേന തത്രാസുരേഷ്വാസുരപുംഗവേഷു സ്വാങ്ഗാങ്ഗനാഃ സ്വേദയുതാ ബഭൂവുഃ
വൃഷധ്വജന്റെ അഞ്ചു അമ്പുകള് കൊണ്ടു ഉണര്ന്നവരെ ഇപ്പൊഴിതു മകരധ്വജന് തന്റെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു. അതിലെ പ്രധാന അസുരന്മാരുടെ സ്വന്തം സ്ത്രീകള് കാമാഗ്നിയില് ചൂടുപിടിച്ച് ചുവന്നവരായി.