നന്ദീശ്വരേണ പ്രമഥാസ് താരകാഖ്യേന ദാനവാഃ ചക്രുഃ സംഹത്യ സംഗ്രാമം ചോദ്യമാനാ ബലേന ച
നന്ദീശ്വരന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രമഥന്മാരും, താരകനെന്ന ദാനവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദാനവന്മാരും, അവരുടെ സൈന്യങ്ങൾ ഉത്സാഹിപ്പിച്ച് യുദ്ധത്തിനായി ഒന്നിച്ചു.
തേ ഽസിഭിശ്ചന്ദ്രസംകാശൈഃ ശൂലൈശ്ചാനലപിങ്ഗലൈഃ ബാണൈശ്ച ദൃഢനിര്മുക്തൈര് അഭിജഘ്നുഃ പരസ്പരമ്
ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന വാളുകളും, അഗ്നിപോലെ ചുവപ്പുള്ള കുന്തങ്ങളും, ഉറപ്പോടെ വിട്ട അമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവർ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
ശരാണാം സൃജ്യമാനാനാമ് അസീനാം ച നിപാത്യതാമ് രൂപാണ്യാസന്മഹോല്കാനാം പതന്തീനാമിവാമ്ബരാത്
അമ്പുകൾ പറക്കുകയും വാളുകൾ വീഴുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, ആ രൂപങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന വലിയ ഉൽക്കകളെപ്പോലെയായിരുന്നു.
ശക്തിഭിര്ഭിന്നഹൃദയാ നിര്ദയാ ഇവ പാതിതാഃ നിരയേഷ്വിവ നിര്മഗ്നാഃ കൂജന്തേ പ്രമഥാസുരാഃ
കുന്തങ്ങൾകൊണ്ട് ഹൃദയം തുളച്ച്, കരുണയില്ലാതെ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട്, പ്രമഥന്മാരും അസുരന്മാരും നരകത്തിൽ മുങ്ങിയവരെപ്പോലെ വിലപിച്ചു.
ഹേമകുണ്ഡലയുക്താനി കിരീടോത്കടവന്തി ച ശിരാംസ്യുര്വ്യാം പതന്തി സ്മ ഗിരികൂടാ ഇവാത്യയേ
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കുണ്ഡലങ്ങളും ഉയർന്ന കിരീടങ്ങളും അണിഞ്ഞ തലകള് മഹാപ്രളയത്തില് പാറക്കൂറ്റങ്ങളുപോലെ നിലത്തേക്ക് വീണു.
പരശ്വധൈഃ പട്ടിശൈശ്ച ഖഡ്ഗൈശ്ച പരിഘൈസ്തഥാ ഛിന്നാഃ കരിവരാകാരാ നിപേതുസ്തേ ധരാതലേ
കുരിശുകളും കുന്തങ്ങളും വാളുകളും ഗദകളും കൊണ്ട് തല്ലപ്പെട്ട, ആനയെപ്പോലെ ഭീമരായവരൊക്കെ നിലത്ത് പതിച്ചു.
ഗര്ജന്തി സഹസാ ഹൃഷ്ടാഃ പ്രമഥാ ഭീമഗര്ജനാഃ സാധയന്ത്യപരേ സിദ്ധാ യുദ്ധഗാന്ധര്വമദ്ഭുതമ്
പ്രമഥന്മാര് ആനന്ദത്തോടെ പെട്ടെന്നു ഭയങ്കരമായ ഗര്ജനങ്ങള് മുഴക്കി; മറ്റു സിദ്ധന്മാര് അത്ഭുതകരമായ ഗാന്ധര്വയുദ്ധം നടത്തി.
ബലവാന്ഭാസി പ്രമഥ ദര്പിതോ ഭാസി ദാനവ ഇതി ചോച്ചാരയന്വാചം വാരണാ രണധൂര്ഗതാഃ
ശക്തിയും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞ പ്രമഥന്മാര് 'നീ ശക്തനാണ്! നീ ദാനവനുപോലെയാണ്!' എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് ആനകളെപ്പോലെ കയറി.
പരിഘൈരാഹതാഃ കേചിദ് ദാനവൈഃ ശംകരാനുഗാഃ വമന്തേ രുധിരം വക്ത്രൈഃ സ്വര്ണധാതുമിവാചലാഃ
ശങ്കരന്റെ അനുയായികളില് ചിലരെ ദാനവര് ഗദകൊണ്ട് അടിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ വായിലൂടെ മലയിലെ പൊന്നുപോലെ രക്തം ചൊരിഞ്ഞു.
പ്രമഥൈരപി നാരാചൈര് അസുരാഃ സുരശത്രവഃ ദ്രുമൈശ്ച ഗിരിശൃങ്ഗൈശ്ച ഗാഢമേവാഹവേ ഹതാഃ
പ്രമഥന്മാര് അമ്പുകളും മരങ്ങളും പാറക്കൂറ്റങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവശത്രുക്കളായ അസുരന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
സൂദിതാനഥ താന്ദൈത്യാന് അന്യേ ദാനവപുംഗവാഃ ഉത്ക്ഷിപ്യ ചിക്ഷിപുര് വാപ്യാം മയദാനവചോദിതാഃ
അപ്പോള് മായദാനവന്റെ പ്രേരണയോടെ മറ്റു പ്രശസ്ത ദാനവര് ചത്തു കിടക്കുന്ന ദൈത്യരെ എടുത്ത് കുളത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
തേ ചാപി ഭാസ്വരൈര്ദേഹൈഃ സ്വര്ഗലോക ഇവാമരാഃ ഉത്തസ്ഥുര്വാപീമാസാദ്യ സദ്രൂപാഭരണാമ്ബരാഃ
അവരും തങ്ങളുടെ അതിജ്വലിക്കുന്ന ശരീരവും ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, സ്വര്ഗത്തിലെ അമരന്മാരെപ്പോലെ ആ കുളത്തില് നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
അഥൈകേ ദാനവാഃ പ്രാപ്യ വാപീപ്രക്ഷേപണാദ് അസൂന് ആസ്ഫോട്യ സിംഹനാദം ച കൃത്വാധാവംസ്തഥാസുരാഃ
അതിനുശേഷം ചില ദാനവര് കുളത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞതിലൂടെ ജീവന് വീണ്ടെടുത്ത് സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ഗര്ജിച്ചു, അസുരന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെ മുന്നേറി.
ദാനവാഃ പ്രമഥാനേതാന് പ്രസര്പത കിമ് ആസഥ ഹതാനപി ഹി വോ വാപീ പുനരുജ്ജീവയിഷ്യതി
ദാനവര് പ്രമഥന്മാരെ പരിഹസിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങള് എന്തിനാണ് മുന്നേറുന്നത്? നിങ്ങള് കൊല്ലുന്നവരെ പോലും ഈ കുളം വീണ്ടും ജീവനോടെ ഉയര്ത്തും.'
ഏവം ശ്രുത്വാ ശങ്കുകര്ണോ വചോ ഽഗ്രഗ്രഹസംനിഭഃ ദ്രുതമേവൈത്യ ദേവേശമ് ഇദം വചനമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പാമ്പിന്റെ പിടിപോലുള്ള കഠിനവാക്കുകള് കേട്ട ശങ്കുകര്ണ്ണന് വേഗത്തില് ദേവേന്ദ്രനോടു സമീപിച്ച് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
സൂദിതാഃ സൂദിതാ ദേവ പ്രമഥൈരസുരാ ഹ്യമീ ഉത്തിഷ്ഠന്തി പുനര്ഭീമാഃ സസ്യാ ഇവ ജലോക്ഷിതാഃ
'കൊല്ലപ്പെട്ടു, കൊല്ലപ്പെട്ടു, ദൈവമേ! ഈ അസുരന്മാരെ പ്രമഥന്മാര് കൊല്ലുമ്പോഴും, മഴയേറ്റ് വീണ്ടും വളരുന്ന വിളപോലെ അവര് വീണ്ടും എഴുന്നേല്ക്കുന്നു.'
അസ്മിന്കില പുരേ വാപീ പൂര്ണാമൃതരസാമ്ഭസാ നിഹതാ നിഹതാ യത്ര ക്ഷിപ്താ ജീവന്തി ദാനവാഃ
'ഈ നഗരത്തില് അമൃതം നിറഞ്ഞ ഒരു കുളം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; അവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ട ദാനവര് എറിഞ്ഞാല് വീണ്ടും ജീവിക്കുന്നു.'
ഇതി വിജ്ഞാപയദ്ദേവം ശങ്കുകര്ണോ മഹേശ്വരമ് അഭവന്ദാനവബല ഉത്പാതാ വൈ സുദാരുണാഃ
ഇങ്ങനെ ശങ്കുകര്ണ്ണന് മഹേശ്വരനോട് അറിയിച്ചു; ദാനവരുടെ ശക്തി അതീവ ഭയാനകമായ ദുരന്തങ്ങളോടെ വളര്ന്നു.
താരകാഖ്യഃ സുഭീമാക്ഷോ ദാരിതാസ്യോ ഹരിര്യഥാ അഭ്യധാവത്സുസംക്രുദ്ധോ മഹാദേവരഥം പ്രതി
താരകനെന്ന ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളും കീറപ്പെട്ട വായും ഉള്ള ദാനവന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ മഹാദേവന്റെ രഥത്തേക്കു പാഞ്ഞു.
ത്രിപുരേ തു മഹാന്ഘോരോ ഭേരീശങ്ഖരവോ ബഭൌ ദാനവാ നിഃസൃതാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവദേവരഥേ സുരമ്
ത്രിപുരയില് ഭയങ്കരമായ മൃദംഗവും ശംഖവും മുഴങ്ങി; ദേവന്മാരെയും ദേവാദിദേവന്റെ രഥത്തെയും കണ്ടു ദാനവര് പുറത്ത് വന്നു.
ഭൂകമ്പശ്ചാഭവത്തത്ര ശതാങ്ഗോ ഭൂഗതോ ഽഭവത് ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷോഭമഗാദ്രുദ്രഃ സ്വയമ്ഭൂശ്ച പിതാമഹഃ
അവിടെ ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായി; ശതാംഗന് നിലത്തേക്ക് വീണു. ഈ കലഹം കണ്ട രുദ്രനും സ്വയംഭുവായ പിതാമഹനും ഉല്ലാസപ്പെട്ടു.
താഭ്യാം ദേവവരിഷ്ഠാഭ്യാമ് അന്വിതഃ സ രഥോത്തമഃ അനായതനമ് ആസാദ്യ സീദതേ ഗുണവാനിവ
ആ രണ്ട് പ്രധാന ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥം, അടിത്തറയില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് എത്തി, നല്ലവന് തളരുന്നതുപോലെ താഴേക്ക് ചായ്ച്ചു.
ധാതുക്ഷയേ ദേഹ ഇവ ഗ്രീഷ്മേ ചാല്പമിവോദകമ് ശൈഥില്യം യാതി സ രഥഃ സ്നേഹോ വിപ്രകൃതോ യഥാ
ദേഹത്തിലെ ജീവശക്തി ക്ഷയിച്ചാൽ, വേനലിൽ വെള്ളം കുറയുന്നതുപോലെ, ശരീരം ദുർബലമാകുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, രഥത്തിന്റെ എണ്ണം അശാന്തമാകുമ്പോൾ, ആ രഥവും ശക്തി നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
രഥാദുത്പത്യാത്മഭൂര് വൈ സീദന്തം തു രഥോത്തമമ് ഉജ്ജഹാര മഹാപ്രാണോ രഥം ത്രൈലോക്യരൂപിണമ്
അപ്പോൾ മഹത്തായ പ്രാണശക്തി രഥത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കുതിച്ചുചാടി, തളർന്നുപോയ അത്ഭുതകരമായ രഥത്തെ, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രൂപമുള്ളതിനെ, ഉയർത്തി പിടിച്ചു.
തദാ ശരാദ്വിനിഷ്പത്യ പീതവാസാ ജനാര്ദനഃ വൃഷരൂപം മഹത്കൃത്വാ രഥം ജഗ്രാഹ ദുര്ധരമ്
അപ്പോൾ പീതാംബരം ധരിച്ച ജനാർദ്ദനൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് ചാടി, വലിയ ഒരു കാളയുടെ രൂപം ധരിച്ചു, അതി ബലമുള്ള രഥത്തെ പിടിച്ചു.
സ വിഷാണാഭ്യാം ത്രൈലോക്യം രഥമേവ മഹാരഥഃ പ്രഗൃഹ്യോദ്വഹതേ സജ്ജം കുലം കുലവഹോ യഥാ
ആ മഹാരഥൻ കാള, തന്റെ കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രഥത്തെ പിടിച്ചു, ഒരു കാള തന്റെ കൂട്ടത്തെ ചുമക്കുന്നപോലെ അതിനെ ഉയർത്തി കൊണ്ടുപോയി.
താരകാഖ്യോ ഽപി ദൈത്യേന്ദ്രോ ഗിരീന്ദ്ര ഇവ പക്ഷവാന് അഭ്യദ്രവത്തദാ ദേവം ബ്രഹ്മാണം ഹതവാംശ്ച സഃ
താരക എന്ന ദാനവരാജാവ്, പർവ്വതാധിപതിയെപ്പോലെ ചിറകുകളോടെ, അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനോട് ദൗര്യത്തോടെ ഓടിയെത്തി, അവനെ അടി കൊണ്ടു വീഴ്ത്തി.
സ താരകാഖ്യാഭിഹതഃ പ്രതോദം ന്യസ്യ കൂബരേ വിജജ്വാല മുഹുര്ബ്രഹ്മാ ശ്വാസം വക്ത്രാത് സമുദ്ഗിരന്
താരകന്റെ അടിയിൽ വീണ ബ്രഹ്മാവ്, കൂമ്പാരത്തിൽ പ്രഹാരം വെച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും ജ്വലിച്ചു, വായിൽ നിന്ന് ശ്വാസം പുറത്ത് വിടുകയും ചെയ്തു.
തത്ര ദൈത്യൈര്മഹാനാദോ ദാനവൈരപി ഭൈരവഃ താരകാഖ്യസ്യ പൂജാര്ഥം കൃതോ ജലധരോപമഃ
അവിടെ ദാനവരും അസുരരും, താരകന്റെ പൂജയ്ക്കായി, ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ ഭയാനകമായ ഒരു വലിയ ശബ്ദം ഉയർത്തി.
രഥചരണകരോ ഽഥ മഹാമൃധേ വൃഷഭവപുര്വൃഷഭേന്ദ്രപൂജിതഃ ദിതിതനയബലം വിമര്ദ്യ സര്വം ത്രിപുരപുരം പ്രവിവേശ കേശവഃ
രഥചക്രം, മഹാസമരത്തിൽ കാളകളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടത്, ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ സൈന്യത്തെ മുഴുവനും തകർത്തു, പിന്നെ കേശവൻ ത്രിപുരയുടെ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു入り.