ദുര്ഗം വൈ ത്രിപുരസ്യാസ്യ ന സമം വിദ്യതേ പുരമ് തസ്യാപ്യേഷോ ഽനയഃ പ്രാപ്തോ ന ദുര്ഗം കാരണം ക്വചിത്
തൃപുരയുടെ കോട്ടയ്ക്ക് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല. എങ്കിലും അതും നശിച്ചു പോയിരിക്കുന്നു. ഒരു കോട്ടയും എപ്പോഴും രക്ഷയുടെ കാരണമാവില്ല.
കാലസ്യൈവ വശേ സര്വം ദുര്ഗം ദുര്ഗതരം ച യത് കാലേ ക്രുദ്ധേ കഥം കാലാത് ത്രാണം നോ ഽദ്യ ഭവിഷ്യതി
സകലവും, ഏറ്റവും ശക്തമായ കോട്ടകളും പോലും, കാലത്തിന്റെ അധീനത്തിലാണ്. കാലം കോപിതനായാൽ, ഇന്നിതിൽ നിന്ന് ആരെയും രക്ഷിക്കാനാവില്ല.
ഏകേഷു ത്രിഷു യത്കിംചിദ് ബലം വൈ സര്വജന്തുഷു കാലസ്യ തദ്വശം സര്വമ് ഇതി പൈതാമഹോ വിധിഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള സകല ജീവികളിലുമുള്ള ശക്തി മുഴുവൻ കാലത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് എന്ന് പിതാമഹൻ വിധിച്ചിരിക്കുന്നു.
അസ്മിന്കഃ പ്രഭവേദ്യോഗോ ഹ്യ് അസംധാര്യേ ഽമിതാത്മനി ലങ്ഘനേ കഃ സമര്ഥഃ സ്യാദ് ഋതേ ദേവം മഹേശ്വരമ്
ഈ അതിരഹിതനും അടക്കാനാവാത്തവനുമായതിൽ ആരാണ് യോജനം കാണിക്കാൻ കഴിയുക? മഹേശ്വരനല്ലാതെ അതിൽ ആരും അതിജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ബിഭേമി നേന്ദ്രാദ്ധി യമാദ് വരുണാന്ന ച വിത്തപാത് സ്വാമീ ചൈഷാം തു ദേവാനാം ദുര്ജയഃ സ മഹേശ്വരഃ
എനിക്ക് ഇന്ദ്രനെയും യമനെയും വരുണനെയും കുബേരനെയും ഭയമില്ല. ഇവരുടെ ഉടമയായ മഹേശ്വരനാണ് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ.
ഐശ്വര്യസ്യ ഫലം യത്തത് പ്രഭുത്വസ്യ ച യത്ഫലമ് തദദ്യ ദര്ശയിഷ്യാമി യാവദ്വീരാഃ സമന്തതഃ
ആധിപത്യത്തിന്റെ ഫലവും പരമാധികാരത്തിന്റെ ഫലവും ഇന്ന് ഞാൻ കാണിച്ചുതരാം, ചുറ്റും വീരന്മാർ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നപ്പോൾ.
വാപീമമൃതതോയേന പൂര്ണാം സ്രക്ഷ്യേ വരൌഷധീഃ ജീവിഷ്യന്തി തദാ ദൈത്യാഃ സംജീവനവരൌഷധൈഃ
അമൃതജലവും അപൂർവ ഔഷധികളും നിറഞ്ഞ ഒരു കുളം ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കും. അപ്പോൾ ദാനവർ ജീവൻ തിരിച്ചു ലഭിക്കും, ഈ ജീവൻ പകർന്ന ഔഷധങ്ങളാൽ.
ഇതി സംചിന്ത്യ ബലവാന് മയോ മായാവിനാം വരഃ മായയാ സസൃജേ വാപീം രമ്ഭാമിവ പിതാമഹഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, ശക്തനും മായാവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മയൻ, തന്റെ മായാവിദ്യയാൽ, പിതാമഹൻ ഒരിക്കൽ രമ്ഭാവൃക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചതുപോലെ, ഒരു കുളം സൃഷ്ടിച്ചു.
ദ്വിയോജനായതാം ദീര്ഘാം പൂര്ണയോജനവിസ്തൃതാമ് ആരോഹസംക്രമവതീം ചിത്രരൂപാം കഥാമിവ
അത് രണ്ട് യോജന നീളവും ഒരു യോജന വീതിയും ഉള്ളതായിരുന്നു. കയറാനും ഇറങ്ങാനും പടികൾ ഉള്ളതും, അത്ഭുതകരമായ ആകൃതിയുമുള്ളതും, ഒരു മനോഹര കഥപോലെയുമായിരുന്നു.
ഇന്ദോഃ കിരണകല്പേന മൃഷ്ടേനാമൃതഗന്ധിനാ പൂര്ണാം പരമതോയേന ഗുണപൂര്ണാമിവാങ്ഗനാമ്
ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾപോലും തിളങ്ങുന്ന, അമൃതസൗരഭം നിറഞ്ഞ, ഉത്തമജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള ഒരു മഹിളയെപ്പോലെയായിരുന്നു ആ കുളം.
ഉത്പലൈഃ കുമുദൈഃ പദ്മൈര് വൃതാം കാദമ്ബകൈസ്തഥാ ചന്ദ്രഭാസ്കരവര്ണാഭൈര് ഭീമൈര് ആവരണൈര്വൃതാമ്
ഉത്പലങ്ങൾ, കുമുദങ്ങൾ, പട്മങ്ങൾ, കൂടാതെ കാദംബകപൂക്കൾ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയുള്ള നിറമുള്ള ഭയങ്കരമായ മതിലുകൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടതായിരുന്നു.
ഖഗൈര് മധുരരാവൈശ്ച ചാരുചാമീകരപ്രഭൈഃ കാമൈഷിഭിര് ഇവാകീര്ണാം ജീവാനാമരണീമ് ഇവ
മധുരഗാനമുള്ള പക്ഷികൾ, പൊന്നുപോലെയുള്ള പ്രകാശം, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറുന്ന ജീവികൾ, ജീവന്മാരുടെ ജീവശക്തിപോലെയായിരുന്നു അവിടെ.
താം വാപീം സൃജ്യ സ മയോ ഗങ്ഗാമിവ മഹേശ്വരഃ തസ്യാം പ്രക്ഷാലയാമാസ വിദ്യുന്മാലിനമാദിതഃ
അങ്ങനെ ആ കുളം സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, മയൻ മഹേശ്വരൻ ഗംഗയെ പോലെ, ആദ്യം വിദ്യുന്മാലിയെ അതിൽ കഴുകി.
സ വാപ്യാം മജ്ജിതോ ദൈത്യോ ദേവശത്രുര്മഹാബലഃ ഉത്തസ്ഥാവിന്ധനൈരിദ്ധഃ സദ്യോ ഹുത ഇവാനലഃ
ആ കുളത്തിൽ മുങ്ങിയ ദാനവൻ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവും മഹാബലശാലിയും, വെടിക്കholz കൊണ്ട് തെളിഞ്ഞ അഗ്നിപോലെ ഉടൻ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു.
മയസ്യ ചാഞ്ജലിം കൃത്വാ താരകാഖ്യോ ഽഭിവാദിതഃ വിദ്യുന്മാലീതി വചനം മയമുത്ഥായ ചാബ്രവീത്
മയനോട് അഞ്ജലി ചൈത്വ് ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്ത ശേഷം, താരകനെന്ന പേരിലുള്ളവൻ എഴുന്നേറ്റ്, 'ഞാൻ വിദ്യുന്മാലിയാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ക്വ നന്ദീ സഹ രുദ്രേണ വൃതഃ പ്രമഥജമ്ബുകൈഃ യുധ്യാമോ ഽരീന് വിനിഷ്പീഡ്യ ദയാ ദേഹേഷു കാ ഹി നഃ
'നന്ദിയും രുദ്രനും പ്രമഥജംബുക്കന്മാരും കൂടെ എവിടെയാണ്? നമുക്ക് ശത്രുക്കളെ തകർത്തു യുദ്ധം ചെയ്യാം; ദയക്ക് നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ എന്ത് സ്ഥാനം?'
അന്വാസ്യൈവ ച രുദ്രസ്യ ഭവാമഃ പ്രഭവിഷ്ണവഃ തൈര്വാ വിനിഹതാ യുദ്ധേ ഭവിഷ്യാമോ യമാശനാഃ
നാം രുദ്രനെ അനുഗമിക്കാതെ പോവുകയാണെങ്കില്, ശക്തരായവരേ, അവർ യുദ്ധത്തിൽ നമ്മെ കൊല്ലും, പിന്നെ നാം യമന്റെ ആഹാരമാകും.
വിദ്യുന്മാലേര് നിശമ്യൈതന് മയോ വചനമൂര്ജിതമ് തം പരിഷ്വജ്യ സാര്ദ്രാക്ഷ ഇദമാഹ മഹാസുരഃ
വിദ്യുന്മാലി ഈ ശക്തമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു, അവനെ അണച്ചു പിടിച്ചു, മഹാസുരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
വിദ്യുന്മാലിന്ന മേ രാജ്യമ് അഭിപ്രേതം ന ജീവിതമ് ത്വയാ വിനാ മഹാബാഹോ കിമന്യേന മഹാസുര
വിദ്യുന്മാലി, എനിക്ക് രാജ്യം വേണ്ട, ജീവൻ പോലും വേണ്ട; മഹാബാഹുവായവനേ, നിന്നില്ലാതെ എനിക്ക് മറ്റൊന്നും有什么പ്രയോജനമില്ല.
മഹാമൃതമയീ വാപീ ഹ്യ് ഏഷാ മായാഭിരീശ്വര സൃഷ്ടാ ദാനവദൈത്യാനാം ഹതാനാം ജീവവര്ധിനീ
മായയുടെ ഇശ്വരനേ, ഈ മഹത്തായ അമൃതമുള്ള കുളം നീ മായയാൽ സൃഷ്ടിച്ചതാണ്; കൊല്ലപ്പെട്ട ദാനവന്മാരെയും ദൈത്യന്മാരെയും ജീവിപ്പിക്കാൻ ഇത് കഴിയും.
ദിഷ്ട്യാ ത്വാം ദൈത്യ പശ്യാമി യമലോകാദ് ഇഹാഗതമ് ദുര്ഗതാവനയഗ്രസ്തം ഭോക്ഷ്യാമോ ഽദ്യ മഹാനിധിമ്
ദൈത്യാ, ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ കാണുന്നു, യമലോകത്തിൽ നിന്ന് തിരികെ വന്നവനായി, കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവനായി; ഇന്ന് നാം വലിയ ധനം അനുഭവിക്കും.
ദൃഷ്ട്വാ ദൃഷ്ട്വാ ച താം വാപീം മായയാ മയനിര്മിതാമ് ഹൃഷ്ടാനനാക്ഷാ ദൈത്യേന്ദ്രാ ഇദം വചനമബ്രുവന്
മായയാൽ മായൻ സൃഷ്ടിച്ച ആ കുളം വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടു, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടും കണ്ണുകളോടും കൂടെ ദൈത്യാധിപന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ദാനവാ യുധ്യതേദാനീം പ്രമഥൈഃ സഹ നിര്ഭയാഃ മയേന നിര്മിതാ വാപീ ഹതാന്സംജീവയിഷ്യതി
ഇപ്പോൾ ദാനവന്മാർ ഭയമില്ലാതെ പ്രമഥന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യട്ടെ; മായൻ സൃഷ്ടിച്ച കുളം കൊല്ലപ്പെട്ടവരെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിക്കും.
തതഃ ക്ഷുബ്ധാമ്ബുധിനിഭാ ഭേരീ സാ തു ഭയംകരീ വാദ്യമാനാ നനാദോച്ചൈ രൌരവീ സാ പുനഃ പുനഃ
അപ്പോൾ കടലുപോലെ കലങ്ങുന്ന ഭയങ്കരമായ ഭേരി ശക്തമായി അടിച്ചു, റൗരവം പോലെ ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങി.
ശ്രുത്വാ ഭേരീരവം ഘോരം മേഘാരമ്ഭിതസംനിഭമ് ന്യപതന്നസുരാസ്തൂര്ണം ത്രിപുരാദ്യുദ്ധലാലസാഃ
ആ ഭയങ്കരമായ ഭേരിയുടെ ശബ്ദം, മേഘങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതുപോലെയുള്ളത്, കേട്ടപ്പോൾ, ത്രിപുരയുദ്ധത്തിനായി ആസക്തരായ അസുരന്മാർ വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചാടിപ്പോയി.
ലോഹരാജതസൌവര്ണൈഃ കടകൈര്മണിരാജിതൈഃ ആമുക്തൈഃ കുണ്ഡലൈര്ഹാരൈര് മുകുടൈരപി ചോത്കടൈഃ
ഇരുമ്പ്, വെള്ളി, പൊന്നു എന്നിവകൊണ്ടുള്ള ഭംഗിയുള്ള കങ്കണങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ പതിച്ചവ, മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ, ഹാരങ്ങൾ, ഉയർന്ന മുകുടങ്ങൾ ഇവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു അവർ.
ധൂമായിതാ ഹ്യവിരമാ ജ്വലന്ത ഇവ പാവകാഃ ആയുധാനി സമാദായ കാശിനോ ദൃഢവിക്രമാഃ
അവർ തുടർച്ചയായി പുകവീശി, തീപോലെ ജ്വലിച്ചു, തിളങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ എടുത്ത്, ഉറച്ച ധൈര്യത്തോടെ മുന്നേറി.
നൃത്യമാനാ ഇവ നടാ ഗര്ജന്ത ഇവ തോയദാഃ കരോച്ഛ്രയാ ഇവ ഗജാഃ സിംഹാ ഇവ ച നിര്ഭയാഃ
നടന്മാരെപ്പോലെ നൃത്തം ചെയ്തു, മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഗർജിച്ചു, കയറ്റമുള്ള കാളകളെപ്പോലെ ഉയർന്നു, സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ഭയമില്ലാതെ നിന്നു.
ഹ്രദാ ഇവ ച ഗമ്ഭീരാഃ സൂര്യാ ഇവ പ്രതാപിതാഃ ദ്രുമാ ഇവ ച ദൈത്യേന്ദ്രാസ് ത്രാസയന്തോ ബലം മഹത്
ഹ്രദങ്ങളെപ്പോലെ ആഴമുള്ളവരും, സൂര്യനെപ്പോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവരും, വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ ഉറച്ചവരുമായ ദൈത്യാധിപന്മാർ വലിയ സൈന്യത്തിന് ഭയം പകർന്നു.
പ്രമഥാ അപി സോത്സാഹാ ഗരുഡോത്പാതപാതിനഃ യുയുത്സവോ ഽഭിധാവന്തി ദാനവാന്ദാനവാരയഃ
പ്രമഥന്മാർ, യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സാഹത്തോടെ, ഗരുഡന്മാർപോലെ പറന്നു, ദാനവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു, ദാനവന്മാരെ തടയുന്നവരായി.