സ്ഥാനാഭിമാനിനോ ഹ്യേതേ ഗണാ ദ്വാദശ സപ്തകാഃ സൂര്യമാപാദയന്ത്യേതേ തേജസാ തേജ ഉത്തമമ്
തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തും അഭിമാനത്തോടെയും ഇരുന്ന്, ഈ പന്ത്രണ്ടു ഏഴംഗസംഘങ്ങൾ സൂര്യനെ ഉന്നതമായ തേജസ്സാൽ നിറയ്ക്കുന്നു.
ഗ്രഥിതൈസ്തു വചോഭിശ്ച സ്തുവന്തി ഋഷയോ രവിമ് ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ ഗീതനൃത്യൈരുപാസതേ
ചേർത്തുവച്ച വാക്കുകൾകൊണ്ട് ഋഷിമാർ സൂര്യനെ സ്തുതിക്കുന്നു; ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളും ഗാനത്തിലും നൃത്തത്തിലും ആരാധിക്കുന്നു.
വിദ്യാഗ്രാമണിനോ യക്ഷാഃ കുര്വന്ത്യാഭീഷുസംഗ്രഹമ് സര്പാഃ സര്പന്തി വൈ സൂര്യേ യാതുധാനാനുയാന്തി ച
വിദ്യയിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള യക്ഷന്മാർ ആഗ്രഹിച്ച ഭോജനങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്നു; പാമ്പുകൾ സൂര്യനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു; യാതുദാനന്മാരുടെ അനുയായികളും സൂര്യനെ അനുഗമിക്കുന്നു.
വാലഖില്യാ നയന്ത്യസ്തം പരിവാര്യോദയാദ്രവിമ് ഏതേഷാമേവ ദേവാനാം യഥാവീര്യം യഥാതപഃ
വാലഖില്യന്മാർ ഉദയസമയത്ത് സൂര്യനെ ചുറ്റി, അസ്തമയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; ഇവരിൽ ഓരോ ദേവതയും തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കും പ്രകാശത്തിനും അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
യഥായോഗം യഥാധര്മം യഥാതത്ത്വം യഥാബലമ് തഥാ തപത്യസൌ സൂര്യസ് തേഷാമിദ്ധസ്തു തേജസാ
യോജനം, ധർമ്മം, യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം, ശക്തി എന്നിവ അനുസരിച്ച് സൂര്യൻ ദഹിക്കുന്നു; ആ ദേവന്മാരുടെ തേജസ്സാണ് സൂര്യനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്.
ഭൂതാനാമശുഭം സര്വം വ്യപോഹതി സ്വതേജസാ മാനവാനാം ശുഭൈര്ഹ്യേതൈര് ഹ്രിയതേ ദുരിതം തു വൈ
സ്വന്തം പ്രകാശത്താൽ സൂര്യൻ എല്ലാ ജീവികളിൽനിന്നും ദുഷ്പ്രഭാവങ്ങൾ അകറ്റുന്നു; മനുഷ്യരുടെ ദുർഭാഗ്യങ്ങൾ ഈ ശുഭദേവന്മാർ അകറ്റുന്നു.
ദുരിതം ശുഭചാരാണാം വ്യപോഹന്തി ക്വചിത്ക്വചിത് ഏതേ സഹൈവ സൂര്യേണ ഭ്രമന്തി സാനുഗാ ദിവി
ശുഭമായി ജീവിക്കുന്നവരുടെ ദുർഭാഗ്യം ചിലപ്പോൾ ഇവർ അകറ്റുന്നു; സൂര്യനോടൊപ്പം, അനുചരന്മാരോടുകൂടി, ആകാശത്ത് ഇവർ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തപന്തശ്ച ജപന്തശ്ച ഹ്ലാദയന്തശ്ച വൈ പ്രജാഃ ഗോപായന്തി സ്മ ഭൂതാനി ഈഹന്തേ ഹ്യനുകമ്പയാ
പ്രകാശത്തോടെ, ജപം ചെയ്യുകയും, സകല ജീവികളെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഇവർ, കരുണയോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സ്ഥാനാഭിമാനിനാം ഹ്യേതത് സ്ഥാനം മന്വന്തരേഷു വൈ അതീതാനാഗതാനാം ച വര്തന്തേ സാമ്പ്രതം ച യേ
സ്ഥലാധിപതികളായ ദേവന്മാരുടെ സ്ഥാനം ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഇതാണ്; കഴിഞ്ഞവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും ഇപ്പോൾ ഉള്ളവരും ഇവിടെയുണ്ട്.
ഏവം വസന്തി വൈ സൂര്യേ സപ്തകാസ്തേ ചതുര്ദശ ചതുര്ദശേഷു വര്തന്തേ ഗണാ മന്വന്തരേഷു വൈ
ഇങ്ങനെ ഏഴു സംഘങ്ങൾ സൂര്യനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു; പതിനാലു മന്വന്തരങ്ങളിൽ പതിനാലു സംഘങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഗ്രീഷ്മേ ഹിമേ ച വര്ഷാസു മുഞ്ചമാനാ യഥാക്രമമ് ധര്മം ഹിമം ച വര്ഷം ച യഥാക്രമമഹര്നിശമ്
വേനലിലും ശീതകാലത്തും മഴക്കാലത്തും, ക്രമമായി, ധർമ്മവും തണുപ്പും മഴയും, പകലും രാത്രിയും ഇവർ വിടർന്നു നൽകുന്നു.
ഗച്ഛത്യസാവനുദിനം പരിവൃത്യ രശ്മീന് ദേവാന്പിതൄംശ്ച മനുജാംശ്ച സുതര്പയന്വൈ ശുക്ലേ ച കൃഷ്ണേ തദഹഃക്രമേണ കാലക്ഷയേ ചൈവ സുരാഃ പിബന്തി
ദിവസം ദിവസമായി, സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾ ചുറ്റി, ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും മനുഷ്യരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു; ശുക്ലപക്ഷത്തും കൃഷ്ണപക്ഷത്തും, കാലാവസാനത്തും ദേവന്മാർ ആ സാരത്തെ പാനം ചെയ്യുന്നു.
മാസേന തച്ചാമൃതമസ്യ മൃഷ്ടം സുവൃഷ്ടയേ രശ്മിഷു രക്ഷിതം തു സര്വേ ഽമൃതം തത്പിതരഃ പിബന്തി ദേവാശ്ച സൌമ്യാശ്ച തഥൈവ കാവ്യാഃ
ഒരു മാസത്തിൽ, നല്ല മഴയ്ക്കായി സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ച അമൃതം എല്ലാ പിതൃകളും കുടിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും സൌമ്യന്മാരും കാവ്യന്മാരും അതുപോലെ ആസ്വദിക്കുന്നു.
സൂര്യേണ ഗോഭിര്ഹി വിവര്ധിതാഭിര് അദ്ഭിഃ പുനശ്ചൈവ സമുച്ഛ്രിതാഭിഃ വൃഷ്ട്യാഭിവൃഷ്ടാഭിര് അഥൌഷധീഭിര് മര്ത്യാ അഥാന്നേന ക്ഷുധം ജയന്തി
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന വെള്ളത്താൽ വളരുന്ന ഔഷധികൾ, വീണ്ടും മഴയായി വീഴുന്ന വെള്ളം, അതിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷണം കഴിച്ച് മനുഷ്യർ വിശപ്പിനെ ജയിക്കുന്നു.
തൃപ്തിശ്ച തേനാര്ധമാസം സുരാണാം മാസം സുധാഭിഃ സ്വധയാ പിതൄണാമ് അന്നേന ജീവന്ത്യനിശം മനുഷ്യാഃ സൂര്യഃ ശ്രിതം തദ്ധി ബിഭര്തി ഗോഭിഃ
അത് കൊണ്ടു ദേവന്മാർക്ക് അരമാസം തൃപ്തി, പിതൃകൾക്ക് ഒരു മാസം അമൃതവും സ്വധയും; മനുഷ്യർ ഭക്ഷണത്തിലൂടെ എപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നു; ഈ എല്ലാം സൂര്യൻ പശുക്കളുടെ സഹായത്തോടെ വഹിക്കുന്നു.
ഇത്യേഷ ഏകചക്രേണ സൂര്യസ്തൂര്ണം പ്രസര്പതി തത്ര തൈരക്രമൈരശ്വൈഃ സര്പതേ ഽസൌ ദിനക്ഷയേ
ഇങ്ങനെ സൂര്യൻ ഒരു ചക്രത്തിൽ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവിടെ, അവിടുത്തെ അശ്വങ്ങൾ അനവധിയായി, സൂര്യൻ ദിവസാവസാനത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഹരിര് ഹരിദ്ഭിര് ഹ്രിയതേ തുരംഗമൈഃ പിബത്യഥാപോ ഹരിഭിഃ സഹസ്രധാ പുനഃ പ്രമുഞ്ചത്യഥ താശ്ച യോ ഹരിഃ സ മുഹ്യമാനോ ഹരിഭിസ്തുരംഗമൈഃ
ഹരി പച്ച നിറമുള്ള കുതിരകളാൽ വഹിക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ ഹരികളോടൊപ്പം വെള്ളം കുടിക്കുന്നു, പിന്നെ ആയിരം വഴി അവയെ വീണ്ടും വിടുന്നു; ആ ഹരി, ആശ്ചര്യത്തിൽ, അതിവേഗ കുതിരകളാൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അഹോരാത്രം രഥേനാസാവ് ഏകചക്രേണ വൈ ഭ്രമന് സപ്തദ്വീപസമുദ്രാംശ്ച സപ്തഭിഃ സപ്തഭിര്ദ്രുതമ്
പകൽ-രാത്രി മുഴുവൻ, ഒരു ചക്രമുള്ള രഥത്തിൽ സൂര്യൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും, ഏഴു സംഘങ്ങളാൽ വേഗത്തിൽ ചുറ്റുന്നു.
ഛന്ദോരൂപൈശ്ച തൈരശ്വൈര് യുതശ്ചക്രം തതഃ സ്ഥിതിഃ കാമരൂപൈഃ സകൃദ്യുക്തൈഃ കാമഗൈസ്തൈര്മനോജവൈഃ
അവിടെ, ഛന്ദസ്സുകൾ രൂപമായ കുതിരകളാൽ ചക്രം ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; സ്വയം രൂപം എടുക്കുന്നവരും മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ളവരും അതിനെ സ്ഥിരതയോടെ നയിക്കുന്നു.
ഹരിതൈരവ്യഥൈഃ പിങ്ഗൈര് ഈശ്വരൈര് ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ ബാഹ്യതോ ഽനന്തരം ചൈവ മണ്ഡലം ദിവസക്രമാത്
പച്ചയും മങ്ങലുമുള്ള, ക്ഷീണമില്ലാത്ത, വേദജ്ഞന്മാരായ കുതിരകളാൽ, പുറത്ത്ക്കും അകത്തും, സൂര്യന്റെ വലയം ദിവസങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
കല്പാദൌ സമ്പ്രയുക്താശ്ച വഹന്ത്യാഭൂതസംപ്ലവമ് ആവൃതോ വാലഖില്യൈശ്ച ഭ്രമതേ രാത്ര്യഹാനി തു
കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, എല്ലാം ഒന്നിച്ച് ചേർന്ന്, അവ വലിയ പ്രളയത്തെ ചുമക്കുന്നു; വാലഖില്യർ ചുറ്റി നിൽക്കുമ്പോൾ, അതു രാവും പകലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഗ്രഥിതൈഃ സ്വവചോഭിശ്ച സ്തൂയമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ സേവ്യതേ ഗീതനൃത്യൈശ്ച ഗന്ധര്വാപ്സരസാം ഗണൈഃ
മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പാടിയും വാഴ്ത്തിയും, ഗന്ധർവരും അപ്സരസുകളും പാട്ടും നൃത്തവും അർപ്പിച്ച് സേവിക്കുന്നു.
പതംഗൈഃ പതഗൈരശ്വൈര് ഭ്രാമ്യമാണോ ദിവസ്പതിഃ വീഥ്യാശ്രയാണി ചരതി നക്ഷത്രാണി തഥാ ശശീ
ആകാശത്തിന്റെ നാഥൻ, പക്ഷികളും, പറക്കുന്ന കുതിരകളും, വണ്ടികളും കൂടെ, വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ നക്ഷത്രങ്ങളും ചന്ദ്രനും സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഹ്രാസവൃദ്ധീ തഥൈവാസ്യ രശ്മയഃ സൂര്യവത്സ്മൃതാഃ ത്രിചക്രോഭയതോ ഽശ്വശ്ച വിജ്ഞേയഃ ശശിനോ രഥഃ
ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾ സൂര്യന്റെതുപോലെ വർദ്ധിക്കുകയും കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു; ചന്ദ്രന്റെ രഥം മൂന്നു ചക്രങ്ങളോടും ഇരുവശത്തും കുതിരകളോടും കൂടിയതാണ്.
അപാം ഗര്ഭസമുത്പന്നോ രഥഃ സാശ്വഃ സസാരഥിഃ സഹാരൈസ്തൈസ്ത്രിഭിശ്ചക്രൈര് യുക്തഃ ശുക്ലൈര്ഹയോത്തമൈഃ
ജലത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് രഥം, കുതിരകളും സാരഥിയും ചേർന്ന്, മൂന്നു വെള്ള നിറമുള്ള ഉത്തമ കുതിരകളും ചക്രങ്ങളും സഹിതം ഉദിക്കുന്നു.
ദശഭിസ്തുരഗൈര്ദിവ്യൈര് അസങ്ഗൈസ് തന്മനോജവൈഃ സകൃദ്യുക്തേ രഥേ തസ്മിന് വഹന്തസ്ത്വായുഗക്ഷയമ്
പത്ത് ദിവ്യമായ, ബന്ധനമില്ലാത്ത, മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകൾ ഒരിക്കൽ രഥത്തിൽ ചേർത്താൽ, അവ അതിനെ ക്ഷീണം കൂടാതെ വഹിക്കുന്നു.
സംഗൃഹീതാ രഥേ തസ്മിഞ് ഛ്വേതശ്ചക്ഷുഃശ്രവാശ്ച വൈ അശ്വാസ്തമേകവര്ണാസ്തേ വഹന്തേ ശങ്ഖവര്ചസഃ
ആ രഥത്തിൽ ശ്വേതനും ചക്ഷുഷ്രവാസും എന്ന പേരുള്ള കുതിരകൾ ഒന്നിച്ച് കൂടുന്നു; അവയെല്ലാം ഒരേ നിറത്തിൽ, ശംഖത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലെയാണ്.
അജശ്ച ത്രിപഥശ്ചൈവ വൃഷോ വാജീ നരോ ഹയഃ അംശുമാന് സപ്തധാതുശ്ച ഹംസോ വ്യോമമൃഗസ്തഥാ
അജ, ത്രിപഥ, വൃഷ, വാജി, നര, ഹയ, അംശുമാൻ, സപ്തധാതു, ഹംസ, വ്യോമമൃഗം — ഇവയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ.
ഇത്യേതേ നാമഭിശ്ചൈവ ദശ ചന്ദ്രമസോ ഹയാഃ ഏവം ചന്ദ്രമസം ദേവം വഹന്തി സ്മായുഗക്ഷയമ്
ഇങ്ങനെ, ഈ പത്ത് കുതിരകൾ ചന്ദ്രനെ അവയുടെ പേരുകൾ പ്രകാരം ക്ഷീണം കൂടാതെ വഹിക്കുന്നു.
ദേവൈഃ പരിവൃതഃ സോമഃ പിതൃഭിഃ സഹ ഗച്ഛതി സോമസ്യ ശുക്ലപക്ഷാദൌ ഭാസ്കരേ പരതഃ സ്ഥിതേ
ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സോമൻ പിതാക്കളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു; ശുക്ലപക്ഷം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യൻ അകലെ നിൽക്കുമ്പോൾ.