യുഗാക്ഷകോടീ തേ തസ്യ വാതോര്മീ സ്യന്ദനസ്യ തു സംക്രമേതേ ധ്രുവമഹോ മണ്ഡലേ സര്വതോദിശമ്
വായുവിന്റെ തിരമാലകളാൽ ചലിക്കുന്ന രഥത്തിന്റെ യുകവും അക്ഷവും, എല്ലാ ദിശകളിലും സ്ഥിരമായ വൃത്തത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഭ്രമതസ്തസ്യ രശ്മീ തേ മണ്ഡലേ തൂത്തരായണേ വര്ധേതേ ദക്ഷിണേഷ്വത്ര ഭ്രമതോ മണ്ഡലാനി തു
അത് ചുറ്റുമ്പോൾ, ഉത്തരയാണത്തിൽ വൃത്തത്തിൽ കിരണങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുന്നു; ദക്ഷിണയാണത്തിൽ ചുറ്റുമ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെ വൃത്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
യുഗാക്ഷകോടീസമ്ബദ്ധൌ ദ്വൌ രശ്മീ സ്യന്ദനസ്യ തു ധ്രുവേണ പ്രഗൃഹീതൌ തൌ രഥൌ യൌ വനതോ രവിമ്
യുകവും അക്ഷവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രഥത്തിന്റെ രണ്ടു കിരണങ്ങൾ, ധ്രുവനാൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ രണ്ടും രവിയുടെ രഥം വലിക്കുന്നു.
ആകൃഷ്യേതേ യദാ തേ തു ധ്രുവേണ സമധിഷ്ഠിതേ തദാ സോ ഽഭ്യന്തരേ സൂര്യോ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു
അവ ധ്രുവനാൽ ഉറപ്പായി ആകർഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അപ്പോൾ സൂര്യൻ അകത്തായി വലയങ്ങളിൽ ചുറ്റുന്നു.
അശീതിമണ്ഡലശതം കാഷ്ഠയോരുഭയോശ്ചരന് ധ്രുവേണ മുച്യമാനേന പുനാ രശ്മിയുഗേന ച
രണ്ട് അറ്റങ്ങൾക്കിടയിൽ എൺപതു നൂറ് വൃത്തങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു; ധ്രുവം വിട്ടുവിടുമ്പോൾ, വീണ്ടും കിരണങ്ങളുടെയും യുകിന്റെയും കൂട്ടത്തോടെ സഞ്ചാരം നടക്കുന്നു.
തഥൈവ ബാഹ്യതഃ സൂര്യോ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു ഉദ്വേഷ്ടയന്വൈ വേഗേന മണ്ഡലാനി തു ഗച്ഛതി
അതു പോലെ തന്നെ, സൂര്യൻ പുറം വൃത്തങ്ങളിലൂടെയും വേഗത്തിൽ ചുറ്റി, വൃത്തങ്ങൾ ചുറ്റിക്കൊണ്ട് കടന്നുപോകുന്നു.
സ രഥോ ഽധിഷ്ഠിതോ ദേവൈര് മാസി മാസി യഥാക്രമമ് തതോ വഹത്യഥാദിത്യം ബഹുഭിര് ഋഷിഭിഃ സഹ
ദേവന്മാർ അധിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ആ രഥം, ഓരോ മാസം തോറും ക്രമമായി, അനേകം ഋഷിമാരോടൊപ്പം സൂര്യനെ വഹിക്കുന്നു.
ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച സര്പഗ്രാമണിരാക്ഷസൈഃ ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ മാസൌ ദ്വൌ ദ്വൌ ക്രമേണ ച
ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, സർപ്പപ്രമുഖന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ—ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരും രണ്ട് രണ്ട് പേരായി ഓരോ മാസവും സൂര്യനോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു.
ധാതാര്യമാ പുലസ്ത്യശ്ച പുലഹശ്ച പ്രജാപതീ ഉരഗൌ വാസുകിശ്ചൈവ സംകീര്ണശ്ചൈവ താവുഭൌ
ധാതാവ്, അർയമൻ, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ—ഇവരാണ് പ്രജാപതികൾ; വാസുകിയും സംകീർണനും ആ രണ്ട് സർപ്പന്മാരുമാണ്.
തുമ്ബുരുര് നാരദശ്ചൈവ ഗന്ധര്വൌ ഗായതാം വരൌ കൃതസ്ഥലാപ്സരാശ്ചൈവ യാ ച സാ പുഞ്ജികസ്ഥലാ
തുംബുരുവും നാരദനും, ഗായകർക്ക് ഇടയിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ; കൃതസ്ഥലാ അപ്സരയും, പുഞ്ചികസ്ഥലാ എന്നവളും കൂടെ.
ഗ്രാമണ്യൌ രഥകൃത്തസ്യ രഥൌജാശ്ചൈവ താവുഭൌ രക്ഷോ ഹേതിഃ പ്രഹേതിശ്ച യാതുധാനാവുഭൌ ഋതൌ
രഥം നിർമ്മിക്കുന്നവരുടെ രണ്ടു പ്രധാനികൾ, രഥശക്തിയുള്ള രണ്ടുപേരും; ഹെതി, പ്രഹെതി എന്ന രാക്ഷസന്മാർ, കാലാനുസൃതമായി യാതുധാനന്മാരാണ്.
മധുമാധവയോര്ഹ്യേഷ ഗണോ വസതി ഭാസ്കരേ വസന്ഗ്രീഷ്മേ തു ദ്വൌ മാസൌ മിത്രശ്ച വരുണശ്ച വൈ
മധു, മാധവ മാസങ്ങളിൽ ഈ സംഘം സൂര്യനോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു; വേനലിന്റെ രണ്ട് മാസങ്ങളിൽ മിത്രനും വരുണനും കൂടെ.
ഋഷീ അത്രിര്വസിഷ്ഠശ്ച നാഗൌ തക്ഷകരമ്ഭകൌ മേനകാ സഹജന്യാ ച ഹാഹാ ഹൂഹൂശ്ച ഗായകൌ
അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നീ ഋഷികൾ, തക്ഷകനും രംഭകനും എന്ന രണ്ട് നാഗങ്ങൾ, മേനകയും സഹജന്യയും, ഹാഹാ ഹൂഹൂ എന്ന ഗായകരും.
രഥംതരശ്ച ഗ്രാമണ്യൌ രഥകൃച്ചൈവ താവുഭൌ പുരുഷാദോ വധശ്ചൈവ യാതുധാനൌ തു തൌ സ്മൃതൌ
രഥാന്തരനും രഥനിർമ്മാണത്തിലെ രണ്ടു പ്രധാനികളും; പുരുഷാദനും വധനും—ഇവരും യാതുധാനന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ മാസയോഃ ശുചിശുക്രയോഃ തതഃ സൂര്യേ പുനശ്ചാന്യാ നിവസന്തി സ്മ ദേവതാഃ
ശുചി, ശുക്ര എന്ന മാസങ്ങളിൽ ഇവർ സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം, മറ്റു ദേവതകളും സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രശ്ചൈവ വിവസ്വാംശ്ച അങ്ഗിരാ ഭൃഗുരേവ ച ഏലാപത്ത്രസ്തഥാ സര്പഃ ശങ്ഖപാലശ്ച പന്നഗഃ
ഇന്ദ്രൻ, വിവസ്വാൻ, അംഗിരാസ്, ഭൃഗു, ഏലാപത്രൻ, ശങ്കപാലൻ എന്ന സർപ്പൻ, പന്നഗൻ ഇവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
വിശ്വാവസുസുഷേണൌ ച പ്രാതശ്ചൈവ രഥശ്ച ഹി പ്രമ്ലോചേത്യപ്സരാശ്ചൈവ നിമ്രോചന്തീ ച തേ ഉഭേ
വിശ്വാവസു, സുഷേണൻ, പ്രാത, രഥ, പ്രംലോചാ, നിമ്രോചന്തി എന്നീ അപ്സരസുകൾ ഇവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
യാതുധാനസ്തഥാ ഹേതിര് വ്യാഘ്രശ്ചൈവ തു താവുഭൌ നഭസ്യനഭസോരേതൈര് വസന്തശ്ച ദിവാകരേ
യാതുധാനൻ, ഹെതി, വ്യാഘ്രൻ, താവു, നഭസ്യ, നഭസ് ഇവരും സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
മാസൌ ദ്വൌ ദേവതാഃ സൂര്യേ വസന്തി ച ശരദൃതൌ പര്ജന്യശ്ചൈവ പൂഷാ ച ഭരദ്വാജഃ സഗൌതമഃ
ശരദ്കാലത്തിലെ രണ്ടു മാസങ്ങളിൽ, പാർജന്യൻ, പൂഷൻ, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ എന്നീ ദേവതകൾ സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
ചിത്രസേനശ്ച ഗന്ധര്വസ് തഥാ വാ സുരുചിശ്ച യഃ വിശ്വാചീ ച ഘൃതാചീ ച ഉഭേ തേ പുണ്യലക്ഷണേ
ഗന്ധർവനായ ചിത്രസേനൻ, സുരുചി, വിശ്വാചി, ഘൃതാചി ഇവരും, ഉത്തമ ലക്ഷണങ്ങളോടെ, അവിടെ വസിക്കുന്നു.
നാഗശ്ചൈരാവതശ്ചൈവ വിശ്രുതശ്ച ധനംജയഃ സേനജിച്ച സുഷേണശ്ച സേനാനീര് ഗ്രാമണീസ് തഥാ
ഏരാവതൻ എന്ന നാഗൻ, വിശ്രുതൻ, ധനഞ്ജയൻ, സേനജിത്, സുഷേണൻ, സേനാനി, ഗ്രാമണി ഇവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
ചാരോ വാതശ്ച ദ്വാവേതൌ യാതുധാനാവുഭൌ സ്മൃതൌ വസന്ത്യേതേ ച വൈ സൂര്യേ മാസയോശ്ച ത്വിഷോര്ജയോഃ
ചാരൻ, വാതൻ എന്ന രണ്ടു യാതുധാനന്മാർ ത്വിഷ, ഉർജ എന്ന മാസങ്ങളിൽ സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
ഹൈമന്തികൌ ച ദ്വൌ മാസൌ നിവസന്തി ദിവാകരേ അംശോ ഭഗശ്ച ദ്വാവേതൌ കശ്യപശ്ച ക്രതുശ്ച തൌ
ഹേമന്തകാലത്തിലെ രണ്ടു മാസങ്ങളിൽ, അംശൻ, ഭാഗൻ, കശ്യപൻ, ക്രതു ഇവരും സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
ഭുജംഗശ്ച മഹാപദ്മഃ സര്പഃ കര്കോടകസ്തഥാ ചിത്രസേനശ്ച ഗന്ധര്വഃ പൂര്ണായുശ്ചൈവ ഗായനൌ
മഹാപദ്മൻ എന്ന ഭുജംഗൻ, കർക്കോടകൻ എന്ന സർപ്പൻ, ചിത്രസേനൻ എന്ന ഗന്ധർവൻ, പൂർണായു, ഗായനൻ എന്ന ഇരുവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
അപ്സരാഃ പൂര്വചിത്തിശ്ച ഗന്ധര്വാ ഹ്യുര്വശീ ച യാ താര്ക്ഷ്യശ്ചാരിഷ്ടനേമിശ്ച സേനാനീര് ഗ്രാമണീശ് ച തൌ
പൂർവചിത്തി എന്ന അപ്സര, ഗന്ധർവിയായ ഉർവശി, താർക്ഷ്യൻ, അരിഷ്ടനേമി, സേനാനി, ഗ്രാമണി ഇവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
വിദ്യുത്സൂര്യശ്ച താവുഗ്രൌ യാതുധാനൌ തു തൌ സ്മൃതൌ സഹേ ചൈവ സഹസ്യേ ച വസന്ത്യേതേ ദിവാകരേ
വിദ്യുത്സൂര്യൻ, താവു എന്ന ഇരുവരും ഭയങ്കരമായ യാതുധാനന്മാർ, സഹേ, സഹസ്യൻ ഇവരും സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
തതസ്തു ശിശിരേ ചാപി മാസയോര്നിവസന്തി തേ ത്വഷ്ടാ വിഷ്ണുര്ജമദഗ്നിര് വിശ്വാമിത്രസ്തഥൈവ ച
ശിശിരകാലത്തിലെ രണ്ടു മാസങ്ങളിൽ, ത്വഷ്ടാവ്, വിഷ്ണു, ജമദഗ്നി, വിശ്വാമിത്രൻ ഇവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
കാദ്രവേയൌ തഥാ നാഗൌ കമ്ബലാശ്വതരാവുഭൌ ഗന്ധര്വൌ ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച സൂര്യവര്ചാശ്ച താവുഭൌ
കാദ്രവേയൻ, കംബലൻ, അശ്വതരൻ എന്ന രണ്ടു നാഗന്മാർ, ഗന്ധർവനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ, സൂര്യവർചസ് എന്ന ഇരുവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
തിലോത്തമാപ്സരാശ്ചൈവ ദേവീ രമ്ഭാ മനോരമാ ഗ്രാമണീര് ഋതജിച്ചൈവ സത്യജിച്ച മഹാബലഃ
തിലോത്തമ എന്ന അപ്സര, രംഭ, മനോരമ, ഗ്രാമണി, ഋതജിത്, സത്യജിത്, മഹാബലൻ ഇവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മോപേതശ്ച വൈ രക്ഷോ യജ്ഞോപേതസ്തഥൈവ ച ഇത്യേതേ നിവസന്തി സ്മ ദ്വൌ ദ്വൌ മാസൌ ദിവാകരേ
ബ്രഹ്മയുക്തനായ രാക്ഷസനും യജ്ഞയുക്തനായ രാക്ഷസനും ഓരോ രണ്ടു മാസങ്ങൾ വീതം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.