മത്സ്യപുരാണമ്

അഹോരാത്രാത്പതംഗസ്യ ഗതിരേഷാ വിധീയതേ ദക്ഷിണാദിങ്നിവൃത്തോ ഽസൌ വിഷുവസ്ഥോ യദാ രവിഃ

ഇതാണ് സൂര്യന്റെ ഒരു പകലും രാത്രിയിലുമുള്ള സഞ്ചാരം. ദക്ഷിണ ദിക്കിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞ്, വിഷുവിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ.

ക്ഷീരോദസ്യ സമുദ്രസ്യോത്തരതോ ഽപി ദിശം ചരന് മണ്ഡലം വിഷുവച്ചാപി യോജനൈസ്തന്നിബോധത

പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കുവശത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, വിഷുവിന്റെ ചുറ്റളവ് യോജനങ്ങളിൽ അറിയുക.

തിസ്രഃ കോട്യസ്തു സമ്പൂര്ണാ വിഷുവസ്യാപി മണ്ഡലമ് തഥാ ശതസഹസ്രാണി വിംശത്യേകാധികാനി തു

മൂന്ന് കോടി യോജനമാണ് വിഷുവിന്റെ ചുറ്റളവ് പൂർണ്ണമായത്. കൂടാതെ ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം നൂറായിരവും.

ശ്രാവണേ ചോത്തരാം കാഷ്ഠാം ചിത്രഭാനുര്യദാ ഭവേത് ഗോമേദസ്യ പരദ്വീപേ ഉത്തരാം ച ദിശം ചരന്

ശ്രാവണത്തിൽ, ചിത്രഭാനു വടക്കേ ഭാഗത്ത് ആകുമ്പോൾ, ഗോമേദദ്വീപിൽ വടക്കേ ദിക്കിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ഉത്തരായാഃ പ്രമാണം തു കാഷ്ഠായാ മണ്ഡലസ്യ തു ദക്ഷിണോത്തരമധ്യാനി താനി വിന്ദ്യാദ് യഥാക്രമമ്

ഇപ്പോൾ വടക്കേ ഭാഗത്തെയും ചുറ്റളവിന്റെയും അളവ്. ദക്ഷിണം, വടക്കം, നടുവു എന്നിവ ക്രമത്തിൽ കണ്ടെത്തണം.

സ്ഥാനം ജരദ്ഗവം മധ്യേ തഥൈരാവതമുത്തമമ് വൈശ്വാനരം ദക്ഷിണതോ നിര്ദിഷ്ടമിഹ തത്ത്വതഃ

ജരദ്ഗവം നടുവിലാണ്, അതുപോലെ എരാവതം ഏറ്റവും ഉയർന്നതും. വൈശ്വാനരൻ ദക്ഷിണത്താണ് സത്യമായി ഇവിടെ പറയുന്നത്.

നാഗവീഥ്യുത്തരാ വീഥീ ഹ്യ് അജവീഥിസ് തു ദക്ഷിണാ ഉഭേ ആഷാഢമൂലം തു അജവീഥ്യാദയസ് ത്രയഃ

നാഗവീതി വടക്കേ വഴി, അജവീതി ദക്ഷിണ വഴി. ഇരുവരും, ആശാഢമൂലവും അജവീതിയുടെ മൂന്ന് ആരംഭങ്ങളാണ്.

അഭിജിത്പൂര്വതഃ സ്വാതിം നാഗവീഥ്യുത്തരാസ് ത്രയഃ അശ്വിനീ കൃത്തികാ യാമ്യാ നാഗവീഥ്യസ് ത്രയഃ സ്മൃതാഃ

അഭിജിതിന്റെ കിഴക്കോട്ട് സ്വാതിയും, വടക്കേ പാമ്പിന്റെ പാതയിലെ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങളും ഉണ്ട്. അശ്വിനിയും കൃതികയും തെക്കോട്ട്, അവിടെ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ പാമ്പിന്റെ തെക്കേ പാതയായി അറിയപ്പെടുന്നു.

രോഹിണ്യാര്ദ്രാ മൃഗശിരോ നാഗവീഥിര് ഇതി സ്മൃതാ പുഷ്യാശ്ലേഷാ പുനര്വസ്വോര് വീഥീ ചൈരാവതീ സ്മൃതാ

രോഹിണി, ആർദ്ര, മൃഗശിരസ് എന്നിവ പാമ്പിന്റെ പാതയായി അറിയപ്പെടുന്നു. പുഷ്യ, ആശ്ലേഷ, പുനർവസു എന്നിവയെ എയർാവതിയുടെ പാതയെന്നു പറയുന്നു.

തിസ്രസ്തു വീഥയോ ഹ്യേതാ ഉത്തരോ മാര്ഗ ഉച്യതേ പൂര്വോത്തരാ ച ഫല്ഗുന്യൌ മഘാ ചൈവാര്ഷഭീ ഭവേത്

ഈ മൂന്നു പാതകളും ചേർന്നതാണ് വടക്കേ വഴി എന്നു പറയുന്നു. പൂവഫല്ഗുനി, ഉത്തരഫല്ഗുനി, മഘ എന്നിവ വൃഷഭരാശിയിലാണെന്ന് പറയുന്നു.

പൂര്വോത്തരപ്രോഷ്ഠപദൌ ഗോവീഥീ രേവതീ സ്മൃതാ ശ്രവണം ച ധനിഷ്ഠാ ച വാരുണം ച ജരദ്ഗവമ്

പൂർവപ്രോഷ്ടപദ, ഉത്തരപ്രോഷ്ടപദ, രേവതി എന്നിവയെ പശുവിന്റെ പാതയെന്നു പറയുന്നു. ശ്രവണം, ധനിഷ്ഠ, വരുണം എന്നിവയെ ജരദ്ഗവം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഏതാസ്തു വീഥയസ് തിസ്രോ മധ്യമോ മാര്ഗ ഉച്യതേ ഹസ്തശ്ചിത്രാ തഥാ സ്വാതീ ഹ്യ് അജവീഥിരിതി സ്മൃതാ

ഈ മൂന്നു പാതകളും ചേർന്നതാണ് മധ്യവഴി എന്നു പറയുന്നു. ഹസ്തം, ചിത്ര, സ്വാതി എന്നിവയെ ആടിന്റെ പാതയെന്നു പറയുന്നു.

ജ്യേഷ്ഠാ വിശാഖാ മൈത്രം ച മൃഗവീഥീ തഥോച്യതേ മൂലം പൂര്വോത്തരാഷാഢേ വീഥീ വൈശ്വാനരീ ഭവേത്

ജ്യേഷ്ഠ, വിശാഖ, മൈത്രം എന്നിവയെ മൃഗത്തിന്റെ പാതയെന്നു പറയുന്നു. മൂലം, പൂവര്ഷാഢ, ഉത്തരഷാഢ എന്നിവയെ വൈശ്വാനരിയുടെ പാതയെന്നു പറയുന്നു.

സ്മൃതാസ്തിസ്രസ്തു വീഥ്യസ്താ മാര്ഗേ വൈ ദക്ഷിണേ പുനഃ കാഷ്ഠയോരന്തരം ചൈതദ് വക്ഷ്യതേ യോജനൈഃ പുനഃ

ഈ മൂന്നു പാതകളും ദക്ഷിണവഴിയിലും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഇനി ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലെ ദൂരം യോജനങ്ങളിൽ പറയാം.

ഏതച്ഛതസഹസ്രാണാമ് ഏകത്രിംശത്തു വൈ സ്മൃതമ് ശതാനി ത്രീണി ചാന്യാനി ത്രയസ്ത്രിംശത്തഥൈവ ച

ഈ ലക്ഷത്തിൽ മുപ്പത്തൊന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ മൂന്നു നൂറും, അതുപോലെ മുപ്പത്തിമൂന്നും ഉണ്ട്.

കാഷ്ഠയോരന്തരം ഹ്യേതദ് യോജനാനാം പ്രകീര്തിതമ് കാഷ്ഠയോര്ലേഖയോശ്ചൈവ അയനേ ദക്ഷിണോത്തരേ

ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലെ ദൂരം ഇങ്ങനെ യോജനങ്ങളിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദക്ഷിണായനത്തിലും ഉത്തരായനത്തിലും ഭാഗങ്ങളുടെ രേഖകൾക്കിടയിലും ഇതേ പോലെ ആണ്.

തേ വക്ഷ്യാമി പ്രസംഖ്യായ യോജനൈസ്തു നിബോധത ഏകൈകമന്തരം തദ്വദ് യുക്താന്യേതാനി സപ്തഭിഃ

ഇനി ഞാൻ കണക്കിനായി യോജനങ്ങളിൽ ദൂരം പറയുന്നു. ഓരോ ഇടവേളയും ഏഴു ചേർത്താണ്.

സഹസ്രേണാതിരിക്താ ച തതോ ഽന്യാ പഞ്ചവിംശതിഃ ലേഖയോഃ കാഷ്ഠയോശ്ചൈവ ബാഹ്യാഭ്യന്തരയോശ്ചരന്

ആയിരത്തിൽ ഇരുപത്തഞ്ച് കൂടി അധികം ഉണ്ട്. ഭാഗങ്ങളുടെ അകത്തും പുറത്തും ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അഭ്യന്തരം സ പര്യേതി മണ്ഡലാന്യുത്തരായണേ ബാഹ്യതോ ദക്ഷിണേനൈവ സതതം സൂര്യമണ്ഡലമ്

ഉത്തരായനത്തിൽ അകത്തെ വൃത്തങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ദക്ഷിണായനത്തിൽ എപ്പോഴും പുറത്തെ സൂര്യവൃത്തം സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ചരന്നസാവുദീച്യാം ച ഹ്യ് അശീത്യാ മണ്ഡലാഞ്ഛതമ് അഭ്യന്തരം സ പര്യേതി ക്രമതേ മണ്ഡലാനി തു

വടക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അമ്പതിയും എൺപതും ചേർന്ന നൂറ് വൃത്തങ്ങൾ ചുറ്റുന്നു. അകത്തെ വൃത്തങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ച് അങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോവുന്നു.

പ്രമാണം മണ്ഡലസ്യാപി യോജനാനാം നിബോധത യോജനാനാം സഹസ്രാണി ദശ ചാഷ്ടൌ തഥാ സ്മൃതമ്

വൃത്തത്തിന്റെ അളവ് യോജനങ്ങളിൽ കേൾക്കൂ: പത്ത് ആയിരവും എട്ട് ആയിരവും ഉണ്ട്.

അധികാന്യഷ്ടപഞ്ചാശദ് യോജനാനി തു വൈ പുനഃ വിഷ്കമ്ഭോ മണ്ഡലസ്യൈവ തിര്യക്സ തു വിധീയതേ

അതിനൊപ്പം അഞ്ഞൂറ്റി എൺപത് യോജനങ്ങൾ കൂടി ചേർക്കപ്പെടുന്നു. വൃത്തത്തിന്റെ വ്യാസം ഇങ്ങനെ കിടക്കുന്നു.

അഹസ്തു ചരതേ നാഭേഃ സൂര്യോ വൈ മണ്ഡലം ക്രമാത് കുലാലചക്രപര്യന്തോ യഥാ ചന്ദ്രോ രവിസ്തഥാ

സൂര്യൻ നാഭിയിൽ നിന്ന് വൃത്തത്തിലൂടെ ക്രമമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. കുശവന്റെ ചക്രം ചുറ്റുന്നതുപോലെ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ദക്ഷിണേ ചക്രവത്സൂര്യസ് തഥാ ശീഘ്രം നിവര്തതേ തസ്മാത്പ്രകൃഷ്ടാം ഭൂമിം തു കാലേനാല്പേന ഗച്ഛതി

തെക്കോട്ട് സൂര്യൻ ചക്രംപോലെ വേഗത്തിൽ തിരിയുന്നു. അതിനാൽ കുറച്ചുസമയത്തിൽ ഭൂമിയുടെ വലിയ ഭാഗം കടക്കുന്നു.

സൂര്യോ ദ്വാദശഭിഃ ശീഘ്രം മുഹൂര്തൈര്ദക്ഷിണായനേ ത്രയോദശാര്ധമൃക്ഷാണാം മധ്യേ ചരതി മണ്ഡലമ്

ദക്ഷിണായനത്തിൽ സൂര്യൻ പന്ത്രണ്ടു മുഹൂർത്തത്തിൽ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. പതിമൂന്നു അർദ്ധരാശികളുടെ നടുവിൽ വൃത്തം ചുറ്റുന്നു.

മുഹൂര്തൈസ്താനി ഋക്ഷാണി നക്തമഷ്ടാദശൈശ്ചരന് കുലാലചക്രമധ്യസ്ഥോ യഥാ മന്ദം പ്രസര്പതി

അൽപസമയത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യൻ ആ നക്ഷത്രങ്ങളെ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഒരു കൂലി ചക്രത്തിന്റെ നടുവിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, സൂര്യൻ മന്ദഗതിയിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു.

ഉദഗ്യാനേ തഥാ സൂര്യഃ സര്പതേ മന്ദവിക്രമഃ തസ്മാദ്ദീര്ഘേണ കാലേന ഭൂമിം സോ ഽല്പാം പ്രസര്പതി

ഉത്തരയാത്രയിലും സൂര്യൻ മന്ദഗതിയിലാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ടു, നീണ്ട സമയമെടുത്ത് ഭൂമിയുടെ ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമേ കടക്കൂ.

സൂര്യോ ഽഷ്ടാദശഭിരഹ്നോ മുഹൂര്തൈരുദഗായനേ ത്രയോദശാനാം മധ്യേ തു ഋക്ഷാണാം ചരതേ രവിഃ മുഹൂര്തൈസ്താനി ഋക്ഷാണി രാത്രൌ ദ്വാദശഭിശ്ചരന്

ഉത്തരയാത്രയിൽ, പകലിൽ സൂര്യൻ പതിനെട്ട് മുഹൂർത്തങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ നക്ഷത്രങ്ങൾ കടക്കുന്നു; പതിമൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ സൂര്യൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു; രാത്രിയിൽ അവയെ പന്ത്രണ്ട് മുഹൂർത്തത്തിൽ കടക്കുന്നു.

തതോ മന്ദതരം താഭ്യാം ചക്രം തു ഭ്രമതേ പുനഃ മൃത്പിണ്ഡ ഇവ മധ്യസ്ഥോ ഭ്രമതേ ഽസൌ ധ്രുവസ്തഥാ

അതിനുശേഷം, ആ രണ്ടിനേക്കാളും മന്ദഗതിയിലാണ് ചക്രം ഭ്രമിക്കുന്നത്; മണ്ണ് കട്ടയുടെ നടുവിൽപോലെ, അചഞ്ചലമായത് അങ്ങനെ തന്നെ ഭ്രമിക്കുന്നു.