അതഃ പരം ഹ്രസന്തീഭിര് ഗോഭിരസ്തം സ ഗച്ഛതി ഉദയാസ്തമയാഭ്യാം ച സ്മൃതേ പൂര്വാപരേ തു വൈ
ഇതിനുശേഷം പശുക്കൾ ചെറുതാകുമ്പോൾ, അവൻ അസ്തമയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഉദയം അസ്തമയവും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ദിക്കുകളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
യാദൃക്പുരസ്താത്തപതി യാദൃക്പൃഷ്ഠേ തു പാര്ശ്വയോഃ യത്രോദയസ്തു ദൃശ്യേത തേഷാം സ ഉദയഃ സ്മൃതഃ
എങ്ങനെയോ മുന്നിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, പിന്നിലും ഇരുവശങ്ങളിലും പ്രകാശിക്കുന്നു. ഉദയം കാണുന്നിടം അവർക്കു ഉദയമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പ്രണാശം ഗച്ഛതേ യത്ര തേഷാമസ്തഃ സ ഉച്യതേ സര്വേഷാമുത്തരേ മേരുര് ലോകാലോകസ്യ ദക്ഷിണേ
അവിടെ അദൃശ്യമായിടം അവർക്കു അസ്തമയമായാണ് പറയുന്നത്. എല്ലാവർക്കും മേരു വടക്കുവശത്തും ലോകാലോകം തെക്കുവശത്തുമാണ്.
വിദൂരഭാവാദര്കസ്യ ഭൂമേരേഷാ ഗതസ്യ ച ശ്രയന്തേ രശ്മയോ യസ്മാത് തേന രാത്രൌ ന ദൃശ്യതേ
ഭൂമിയുടെ ദൂരവും ഇരുട്ടും കാരണം, പോയവയുടെ കിരണങ്ങൾ എത്തുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് രാത്രിയിൽ അത് കാണപ്പെടാത്തത്.
ഊര്ധ്വം ശതസഹസ്രാംശുഃ സ്ഥിതസ്തത്ര പ്രദൃശ്യതേ ഏവം പുഷ്കരമധ്യേ തു യദാ ഭവതി ഭാസ്കരഃ
മുകളിൽ നൂറായിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ അവിടെ നില്ക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, പൂഷ്കരത്തിന്റെ നടുവിൽ സൂര്യൻ എത്തിയാൽ.
ത്രിംശദ്ഭാഗം ച മേദിന്യാ മുഹൂര്തേന സ ഗച്ഛതി യോജനാനാം സഹസ്രസ്യ ഇമാം സംഖ്യാം നിബോധത
ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ ഭൂമിയുടെ മുപ്പതിലൊന്ന് ഭാഗം സൂര്യൻ കടന്നുപോകുന്നു. ആയിരം യോജനങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇനി കേൾക്കൂ.
പൂര്ണം ശതസഹസ്രാണാമ് ഏകത്രിംശച്ച സാ സ്മൃതാ പഞ്ചാശച്ച സഹസ്രാണി തഥാന്യാന്യധികാനി ച
പൂർണ്ണമായ നൂറായിരം ഒപ്പം മുപ്പത്തൊന്ന്, അൻപതിനായിരം, അതുപോലെ മറ്റു അധികവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
മൌഹൂര്തികീ ഗതിര്ഹ്യേഷാ സൂര്യസ്യ തു വിധീയതേ ഏതേന ക്രമയോഗേണ യദാ കാഷ്ഠാം തു ദക്ഷിണാമ്
ഇതാണ് സൂര്യന്റെ ഓരോ മുഹൂർത്തത്തിലെ ഗതി എന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ക്രമത്തിൽ, ദക്ഷിണ ഭാഗത്ത് എത്തുമ്പോൾ.
പരിഗച്ഛതി സൂര്യോ ഽസൌ മാസം കാഷ്ഠാമുദഗ്ദിനാത് മധ്യേന പുഷ്കരസ്യാഥ ഭ്രമതേ ദക്ഷിണായനേ
സൂര്യൻ ആ ഭാഗം ഒരു മാസം വടക്കുവശം തുടങ്ങിയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. പിന്നെ പൂഷ്കരത്തിന്റെ നടുവിൽ ദക്ഷിണയാനത്തിലൂടെ ചുറ്റുന്നു.
മാനസോത്തരമേരോസ്തു അന്തരം ത്രിഗുണം സ്മൃതമ് സര്വതോ ദക്ഷിണസ്യാം തു കാഷ്ഠായാം തന്നിബോധത
മാനസോത്തരവും മേറും തമ്മിലുള്ള അകലം മൂന്നു മടങ്ങാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണ ഭാഗത്തിന്റെ അളവ് എല്ലാദിക്കിലും ഇനി അറിഞ്ഞുകൊൾക.
നവ കോട്യഃ പ്രസംഖ്യാതാ യോജനൈഃ പരിമണ്ഡലമ് തഥാ ശതസഹസ്രാണി ചത്വാരിംശച്ച പഞ്ച ച
ഒമ്പത് കോടി യോജനമാണ് ചുറ്റളവ് എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം നൂറായിരം, നാല്പത്, അഞ്ചും ചേർക്കുന്നു.
അഹോരാത്രാത്പതംഗസ്യ ഗതിരേഷാ വിധീയതേ ദക്ഷിണാദിങ്നിവൃത്തോ ഽസൌ വിഷുവസ്ഥോ യദാ രവിഃ
ഇതാണ് സൂര്യന്റെ ഒരു പകലും രാത്രിയിലുമുള്ള സഞ്ചാരം. ദക്ഷിണ ദിക്കിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞ്, വിഷുവിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ.
ക്ഷീരോദസ്യ സമുദ്രസ്യോത്തരതോ ഽപി ദിശം ചരന് മണ്ഡലം വിഷുവച്ചാപി യോജനൈസ്തന്നിബോധത
പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കുവശത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, വിഷുവിന്റെ ചുറ്റളവ് യോജനങ്ങളിൽ അറിയുക.
തിസ്രഃ കോട്യസ്തു സമ്പൂര്ണാ വിഷുവസ്യാപി മണ്ഡലമ് തഥാ ശതസഹസ്രാണി വിംശത്യേകാധികാനി തു
മൂന്ന് കോടി യോജനമാണ് വിഷുവിന്റെ ചുറ്റളവ് പൂർണ്ണമായത്. കൂടാതെ ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം നൂറായിരവും.
ശ്രാവണേ ചോത്തരാം കാഷ്ഠാം ചിത്രഭാനുര്യദാ ഭവേത് ഗോമേദസ്യ പരദ്വീപേ ഉത്തരാം ച ദിശം ചരന്
ശ്രാവണത്തിൽ, ചിത്രഭാനു വടക്കേ ഭാഗത്ത് ആകുമ്പോൾ, ഗോമേദദ്വീപിൽ വടക്കേ ദിക്കിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഉത്തരായാഃ പ്രമാണം തു കാഷ്ഠായാ മണ്ഡലസ്യ തു ദക്ഷിണോത്തരമധ്യാനി താനി വിന്ദ്യാദ് യഥാക്രമമ്
ഇപ്പോൾ വടക്കേ ഭാഗത്തെയും ചുറ്റളവിന്റെയും അളവ്. ദക്ഷിണം, വടക്കം, നടുവു എന്നിവ ക്രമത്തിൽ കണ്ടെത്തണം.
സ്ഥാനം ജരദ്ഗവം മധ്യേ തഥൈരാവതമുത്തമമ് വൈശ്വാനരം ദക്ഷിണതോ നിര്ദിഷ്ടമിഹ തത്ത്വതഃ
ജരദ്ഗവം നടുവിലാണ്, അതുപോലെ എരാവതം ഏറ്റവും ഉയർന്നതും. വൈശ്വാനരൻ ദക്ഷിണത്താണ് സത്യമായി ഇവിടെ പറയുന്നത്.
നാഗവീഥ്യുത്തരാ വീഥീ ഹ്യ് അജവീഥിസ് തു ദക്ഷിണാ ഉഭേ ആഷാഢമൂലം തു അജവീഥ്യാദയസ് ത്രയഃ
നാഗവീതി വടക്കേ വഴി, അജവീതി ദക്ഷിണ വഴി. ഇരുവരും, ആശാഢമൂലവും അജവീതിയുടെ മൂന്ന് ആരംഭങ്ങളാണ്.
അഭിജിത്പൂര്വതഃ സ്വാതിം നാഗവീഥ്യുത്തരാസ് ത്രയഃ അശ്വിനീ കൃത്തികാ യാമ്യാ നാഗവീഥ്യസ് ത്രയഃ സ്മൃതാഃ
അഭിജിതിന്റെ കിഴക്കോട്ട് സ്വാതിയും, വടക്കേ പാമ്പിന്റെ പാതയിലെ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങളും ഉണ്ട്. അശ്വിനിയും കൃതികയും തെക്കോട്ട്, അവിടെ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ പാമ്പിന്റെ തെക്കേ പാതയായി അറിയപ്പെടുന്നു.
രോഹിണ്യാര്ദ്രാ മൃഗശിരോ നാഗവീഥിര് ഇതി സ്മൃതാ പുഷ്യാശ്ലേഷാ പുനര്വസ്വോര് വീഥീ ചൈരാവതീ സ്മൃതാ
രോഹിണി, ആർദ്ര, മൃഗശിരസ് എന്നിവ പാമ്പിന്റെ പാതയായി അറിയപ്പെടുന്നു. പുഷ്യ, ആശ്ലേഷ, പുനർവസു എന്നിവയെ എയർാവതിയുടെ പാതയെന്നു പറയുന്നു.
തിസ്രസ്തു വീഥയോ ഹ്യേതാ ഉത്തരോ മാര്ഗ ഉച്യതേ പൂര്വോത്തരാ ച ഫല്ഗുന്യൌ മഘാ ചൈവാര്ഷഭീ ഭവേത്
ഈ മൂന്നു പാതകളും ചേർന്നതാണ് വടക്കേ വഴി എന്നു പറയുന്നു. പൂവഫല്ഗുനി, ഉത്തരഫല്ഗുനി, മഘ എന്നിവ വൃഷഭരാശിയിലാണെന്ന് പറയുന്നു.
പൂര്വോത്തരപ്രോഷ്ഠപദൌ ഗോവീഥീ രേവതീ സ്മൃതാ ശ്രവണം ച ധനിഷ്ഠാ ച വാരുണം ച ജരദ്ഗവമ്
പൂർവപ്രോഷ്ടപദ, ഉത്തരപ്രോഷ്ടപദ, രേവതി എന്നിവയെ പശുവിന്റെ പാതയെന്നു പറയുന്നു. ശ്രവണം, ധനിഷ്ഠ, വരുണം എന്നിവയെ ജരദ്ഗവം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ഏതാസ്തു വീഥയസ് തിസ്രോ മധ്യമോ മാര്ഗ ഉച്യതേ ഹസ്തശ്ചിത്രാ തഥാ സ്വാതീ ഹ്യ് അജവീഥിരിതി സ്മൃതാ
ഈ മൂന്നു പാതകളും ചേർന്നതാണ് മധ്യവഴി എന്നു പറയുന്നു. ഹസ്തം, ചിത്ര, സ്വാതി എന്നിവയെ ആടിന്റെ പാതയെന്നു പറയുന്നു.
ജ്യേഷ്ഠാ വിശാഖാ മൈത്രം ച മൃഗവീഥീ തഥോച്യതേ മൂലം പൂര്വോത്തരാഷാഢേ വീഥീ വൈശ്വാനരീ ഭവേത്
ജ്യേഷ്ഠ, വിശാഖ, മൈത്രം എന്നിവയെ മൃഗത്തിന്റെ പാതയെന്നു പറയുന്നു. മൂലം, പൂവര്ഷാഢ, ഉത്തരഷാഢ എന്നിവയെ വൈശ്വാനരിയുടെ പാതയെന്നു പറയുന്നു.
സ്മൃതാസ്തിസ്രസ്തു വീഥ്യസ്താ മാര്ഗേ വൈ ദക്ഷിണേ പുനഃ കാഷ്ഠയോരന്തരം ചൈതദ് വക്ഷ്യതേ യോജനൈഃ പുനഃ
ഈ മൂന്നു പാതകളും ദക്ഷിണവഴിയിലും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഇനി ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലെ ദൂരം യോജനങ്ങളിൽ പറയാം.
ഏതച്ഛതസഹസ്രാണാമ് ഏകത്രിംശത്തു വൈ സ്മൃതമ് ശതാനി ത്രീണി ചാന്യാനി ത്രയസ്ത്രിംശത്തഥൈവ ച
ഈ ലക്ഷത്തിൽ മുപ്പത്തൊന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ മൂന്നു നൂറും, അതുപോലെ മുപ്പത്തിമൂന്നും ഉണ്ട്.
കാഷ്ഠയോരന്തരം ഹ്യേതദ് യോജനാനാം പ്രകീര്തിതമ് കാഷ്ഠയോര്ലേഖയോശ്ചൈവ അയനേ ദക്ഷിണോത്തരേ
ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലെ ദൂരം ഇങ്ങനെ യോജനങ്ങളിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദക്ഷിണായനത്തിലും ഉത്തരായനത്തിലും ഭാഗങ്ങളുടെ രേഖകൾക്കിടയിലും ഇതേ പോലെ ആണ്.
തേ വക്ഷ്യാമി പ്രസംഖ്യായ യോജനൈസ്തു നിബോധത ഏകൈകമന്തരം തദ്വദ് യുക്താന്യേതാനി സപ്തഭിഃ
ഇനി ഞാൻ കണക്കിനായി യോജനങ്ങളിൽ ദൂരം പറയുന്നു. ഓരോ ഇടവേളയും ഏഴു ചേർത്താണ്.
സഹസ്രേണാതിരിക്താ ച തതോ ഽന്യാ പഞ്ചവിംശതിഃ ലേഖയോഃ കാഷ്ഠയോശ്ചൈവ ബാഹ്യാഭ്യന്തരയോശ്ചരന്
ആയിരത്തിൽ ഇരുപത്തഞ്ച് കൂടി അധികം ഉണ്ട്. ഭാഗങ്ങളുടെ അകത്തും പുറത്തും ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അഭ്യന്തരം സ പര്യേതി മണ്ഡലാന്യുത്തരായണേ ബാഹ്യതോ ദക്ഷിണേനൈവ സതതം സൂര്യമണ്ഡലമ്
ഉത്തരായനത്തിൽ അകത്തെ വൃത്തങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ദക്ഷിണായനത്തിൽ എപ്പോഴും പുറത്തെ സൂര്യവൃത്തം സഞ്ചരിക്കുന്നു.