സര്വധാതുമയം ദിവ്യം സുവേലം പര്വതം പ്രതി ചന്ദ്രപ്രഭോ നാമ ഗിരിഃ യഃ ശുഭ്രോ രത്നസംനിഭഃ
അവിടെ എല്ലാ ധാതുക്കളാലും നിർമ്മിതമായ ദിവ്യമായ സുവേലപർവതം ഉണ്ട്; അതിന് നേരെ ചന്ദ്രപ്രഭ എന്ന പർവതം, രത്നംപോലെ വെള്ളയണിഞ്ഞതായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
തത്സമീപേ സരോ ദിവ്യമ് അച്ഛോദം നാമ വിശ്രുതമ് തസ്മാത്പ്രഭവതേ ദിവ്യാ നദീ ഹ്യച്ഛോദകാ ശുഭാ
അതിനടുത്ത് അക്ഷോഡ എന്ന പ്രശസ്തമായ ദിവ്യസരസ്സും, അതിൽ നിന്ന് ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ അക്ഷോദകാ എന്ന നദിയും ഉണ്ട്.
തസ്യാസ്തീരേ വനം ദിവ്യം മഹച്ചൈത്രരഥം ശുഭമ് തസ്മിന്ഗിരൌ നിവസതി മണിഭദ്രഃ സഹാനുഗഃ
അത് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് ദിവ്യവും വലിയതുമായ ചൈത്രരഥവനം ഉണ്ട്; ആ പർവതത്തിൽ മണിഭദ്രൻ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
യക്ഷസേനാപതിഃ ക്രൂരോ ഗുഹ്യകൈഃ പരിവാരിതഃ പുണ്യാ മന്ദാകിനീ നാമ നദീ ഹ്യച്ഛോദകാ ശുഭാ
ക്രൂരനായ യക്ഷസേനാപതി ഗുഹ്യകന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടെ ശുദ്ധജലമുള്ള വിശുദ്ധവും ശുഭവുമായ മന്ദാകിനി നദി ഒഴുകുന്നു.
മഹീമണ്ഡലമധ്യേ തു പ്രവിഷ്ടേ തു മഹോദധിമ് കൈലാസദക്ഷിണേ പ്രാച്യാം ശിവം സര്വൌഷധിം ഗിരിമ്
ഭൂമണ്ഡലത്തിന്റെ നടുവിൽ, മഹാസമുദ്രം പ്രവേശിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, കൈലാസത്തിന്റെ തെക്കേ കിഴക്കുഭാഗത്ത് എല്ലാ ഔഷധികളും നിറഞ്ഞ ശിവപർവതം ഉണ്ട്.
മനഃശിലാമയം ദിവ്യം സുവേലം പര്വതം പ്രതി ലോഹിതോ ഹേമശൃങ്ഗസ്തു ഗിരിഃ സൂര്യപ്രഭോ മഹാന്
അവിടെ മനശ്ശിലയാൽ നിർമ്മിതമായ ദിവ്യമായ സുവേലപർവതം ഉണ്ട്; അതിന് നേരെ പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ ചുവപ്പു കുന്നുകളുള്ള വലിയ സൂര്യപ്രഭപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യ പാദേ മഹദ്ദിവ്യം ലോഹിതം സുമഹത്സരഃ തസ്മാത്പ്രഭവതേ പുണ്യോ ലൌഹിത്യശ്ച നദോ മഹാന്
അത് പർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്ത് വലിയ ദിവ്യമായ ചുവന്ന തടാകം ഉണ്ട്; അതിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധവും വലിയതുമായ ലൗഹിത്യനദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
ദിവ്യാരണ്യം വിശോകം ച തസ്യ തീരേ മഹദ്വനമ് തസ്മിന്ഗിരൌ നിവസതി യക്ഷോ മണിധരോ വശീ
അത് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് ദിവ്യവും ദു:ഖരഹിതവുമായ വലിയ വനമുണ്ട്; ആ പർവതത്തിൽ സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള യക്ഷനായ മണിധരൻ വസിക്കുന്നു.
സൌമ്യൈഃ സുധാര്മികൈശ്ചൈവ ഗുഹ്യകൈഃ പരിവാരിതഃ കൈലാസാത്പശ്ചിമോദീച്യാം കകുദ്മാനൌഷധീഗിരിഃ
സൗമ്യരും ധാർമികരുമായ ഗുഹ്യകന്മാർ അവനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; കൈലാസത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഔഷധികൾ നിറഞ്ഞ കകുദ്മാൻപർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
കകുദ്മതി ച രുദ്രസ്യ ഉത്പത്തിശ്ച കകുദ്മിനഃ തദഞ്ജനം ത്രൈകകുദം ശൈലം ത്രികകുദം പ്രതി
കകുദ്മാനിൽ രുദ്രന്റെ ഉത്ഭവവും കകുദ്മിന്റെ ജനനവും സംഭവിച്ചു; അവിടെ അഞ്ജനപർവതവും ത്രികകുദപർവതവും ഉണ്ട്.
സര്വധാതുമയസ്തത്ര സുമഹാന്വൈദ്യുതോ ഗിരിഃ തസ്യ പാദേ മഹദ്ദിവ്യം മാനസം സിദ്ധസേവിതമ്
അവിടെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളാലും രൂപംകൊണ്ടു, മിന്നൽപോലെ പ്രകാശമുള്ള ഒരു മഹത്തായ പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ അടിവാരത്ത്, സിദ്ധന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന, വിശാലവും ദൈവികവുമായ മാനസസരസ്സുണ്ട്.
തസ്മാത്പ്രഭവതേ പുണ്യാ സരയൂര്ലോകപാവനീ യസ്യാസ്തീരേ വനം ദിവ്യം വൈഭ്രാജം നാമ വിശ്രുതമ്
അവിടെ നിന്നാണ് ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പുണ്യമായ സരയൂ നദി ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അതിന്റെ തീരത്താണ് വൈഭ്രാജം എന്ന പ്രശസ്തവും ദൈവികവുമായ വനമുണ്ട്.
കുബേരാനുചരസ്തസ്മിന് പ്രഹേതിതനയോ വശീ ബ്രഹ്മധാതാ നിവസതി രാക്ഷസോ ഽനന്തവിക്രമഃ
അവിടെ, പ്രഹേതിതന്റെ പുത്രനും കുബേരന്റെ അനുചരനുമായ, അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ള, സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള ബ്രഹ്മധാതാ എന്ന രാക്ഷസൻ വസിക്കുന്നു.
കൈലാസാത്പശ്ചിമാമാശാം ദിവ്യഃ സര്വൌഷധിഗിരിഃ വരുണഃ പര്വതശ്രേഷ്ഠോ രുക്മധാതുവിഭൂഷിതഃ
കൈലാസിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ദൈവികമായ എല്ലാ ഔഷധങ്ങളും നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന, പൊന്നിന്റെ നരമ്പുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, പർവതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ വരുണപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു.
ഭവസ്യ ദയിതഃ ശ്രീമാന് പര്വതോ ഹൈമസംനിഭഃ ശാതകൌമ്ഭമയൈര്ദിവ്യൈഃ ശിലാജാലൈഃ സമാചിതഃ
ഭവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനും, പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്നവനുമായ ആ പർവതം, ശുദ്ധമായ പൊന്നുകൊണ്ടും ദൈവികമായ പാറക്കല്ലുകളാലും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശതസങ്ഖ്യൈസ് താപനീയൈഃ ശൃങ്ഗൈര്ദിവമിവോല്ലിഖന് ശൃങ്ഗവാന്സുമഹാദിവ്യോ ദുര്ഗഃ ശൈലോ മഹാചിതഃ
നൂറുകണക്കിന് കനലുപോലുള്ള പൊന്നിൻ കുന്തങ്ങളാൽ ആകാശം തൊടുന്ന പോലെ, മഹത്തായ ദൈവികവുമായ ശൃംഗവാൻ പർവതം, അത്യന്തം ഉന്നതവും ദുർജയവുമാണ്.
തസ്മിന്ഗിരൌ നിവസതി ഗിരിശോ ധൂമ്രലോഹിതഃ തസ്യ പാദാത്പ്രഭവതി ശൈലോദം നാമ തത്സരഃ
ആ പർവതത്തിൽ ധൂമ്രലോഹിതൻ എന്ന ഗിരിശൻ വസിക്കുന്നു. അതിന്റെ അടിവാരത്തിൽ ശൈലോദം എന്ന തടാകം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
തസ്മാത്പ്രഭവതേ പുണ്യാ നദീ ശൈലോദകാ ശുഭാ സാ ചക്ഷുസീ തയോര്മധ്യേ പ്രവിഷ്ടാ പശ്ചിമോദധിമ്
ആ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് പുണ്യവും ശുഭവുമായ ശൈലോദകാ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. അതിനിടയിൽ ചക്ഷുഷി നദി പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
അസ്ത്യുത്തരേണ കൈലാസാച് ഛിവഃ സര്വൌഷധോ ഗിരിഃ ഗൌരം തു പര്വതശ്രേഷ്ഠം ഹരിതാലമയം പ്രതി
കൈലാസിന്റെ വടക്കോട്ട് സർവൗഷധപർവതം എന്ന ദൈവികപർവതം ഉണ്ട്. അതിനെ നേരിട്ട്, വെള്ളയണിഞ്ഞ്, ഹരിതാളം കൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ മറ്റൊരു പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു.
ഹിരണ്യശൃങ്ഗഃ സുമഹാദിവ്യൌഷധിമയോ ഗിരിഃ തസ്യ പാദേ മഹദ്ദിവ്യം സരഃ കാഞ്ചനവാലുകമ്
ഹിരണ്യശൃംഗം എന്ന മഹത്തായ ദൈവികപർവതം, അത്ഭുത ഔഷധങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ അടിവാരത്ത് പൊന്നുപൊലിഞ്ഞ മണലുള്ള വലിയ ദൈവികസരസ്സുണ്ട്.
രമ്യം ബിന്ദുസരോ നാമ യത്ര രാജാ ഭഗീരഥഃ ഗങ്ഗാര്ഥേ സ തു രാജര്ഷിര് ഉവാസ ബഹുലാഃ സമാഃ
അവിടെ ബിന്ദുസരസ് എന്ന മനോഹരമായ തടാകം ഉണ്ട്. അവിടെ രാജാവ് ഭഗീരഥൻ, ഗംഗയെ നേടാനായി, വർഷങ്ങളോളം വസിച്ചിരുന്നു.
ദിവം യാസ്യന്തു മേ പൂര്വേ ഗങ്ഗാതോയാപ്ലുതാസ്ഥികാഃ തത്ര ത്രിപഥഗാ ദേവീ പ്രഥമം തു പ്രതിഷ്ഠിതാ
എന്റെ പൂർവ്വികന്മാരിൽ, ഗംഗാജലത്തിൽ കഴുകപ്പെട്ട അസ്ഥികൾ ഉള്ളവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു. അവിടെയാണ് ത്രിപഥഗാ ദേവി ആദ്യം ഇറങ്ങിയത്.
സോമപാദാത്പ്രസൂതാ സാ സപ്തധാ പ്രവിഭജ്യതേ യൂപാ മണിമയാസ്തത്ര വിമാനാശ്ച ഹിരണ്മയാഃ
സോമന്റെ അടിവാരത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ ജനിച്ചത്; അവൾ ഏഴായി വിഭജിച്ചു. അവിടെ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ യൂപങ്ങളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വിഹായസങ്ങളും ഉണ്ട്.
തത്രേഷ്ട്വാ ക്രതുഭിഃ സിദ്ധഃ ശക്രഃ സുരഗണൈഃ സഹ ദിവ്യശ്ഛായാപഥസ് തത്ര നക്ഷത്രാണാം തു മണ്ഡലമ്
അവിടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, ഇന്ദ്രൻ ദേവതകളോടൊപ്പം സിദ്ധി നേടി. അവിടെയാണ് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വട്ടവും ദൈവികമായ ഛായാമാർഗവും.
ദൃശ്യതേ ഭാസുരാ രാത്രൌ ദേവീ ത്രിപഥഗാ തു സാ അന്തരിക്ഷം ദിവം ചൈവ ഭാവയിത്വാ ഭുവം ഗതാ
രാത്രിയിൽ അവിടെയാണ് തിളങ്ങുന്ന ത്രിപഥഗാ ദേവിയെ കാണാൻ കഴിയുന്നത്. ആകാശവും സ്വർഗവും കടന്ന്, അവൾ ഭൂമിയിൽ എത്തിയിരുന്നു.
ഭവോത്തമാങ്ഗേ പതിതാ സംരുദ്ധാ യോഗമായയാ തസ്യാ യേ ബിന്ദവഃ കേചിത് ക്രുദ്ധായാഃ പതിതാ ഭുവി
ഭവന്റെ മുകളിലേക്കാണ് അവൾ വീണത്; യോഗമായയാൽ അവളെ തടഞ്ഞു. അവളെ കോപത്തോടെ വീണ ചില തുള്ളികൾ ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.
കൃതം തു തൈര്ബഹുസരസ് തതോ ബിന്ദുസരഃ സ്മൃതമ് തതസ്തസ്യാ നിരുദ്ധായാ ഭവേന സഹസാ രുഷാ
ആ തുള്ളികളാൽ അനേകം തടാകങ്ങൾ ഉണ്ടായി; അതിനാലാണ് അതിനെ ബിന്ദുസരസ് എന്നു വിളിക്കുന്നത്. പിന്നീടു ഭവൻ ക്രോധത്തോടെ അവളെ തടഞ്ഞു.
ജ്ഞാത്വാ തസ്യാ ഹ്യഭിപ്രായം ക്രൂരം ദേവ്യാശ്ചികീര്ഷിതമ് ഭിത്ത്വാ വിശാമി പാതാലം സ്രോതസാ ഗൃഹ്യ ശംകരമ്
ദേവിയുടെ ഭയങ്കരമായ ഉദ്ദേശവും ആഗ്രഹവും ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി; ഞാൻ സ്രോതസ്സിൽ ശങ്കരനെ ചേർത്ത് പാതാളം തുരന്ന് കടന്നു പോയി.
അഥാവലേപം തം ജ്ഞാത്വാ തസ്യാഃ ക്രുദ്ധസ്തു ശംകരഃ തിരോഭാവയിതും ബുദ്ധിര് ആസീദങ്ഗേഷു താം നദീമ്
അവളുടെ അഹങ്കാരം മനസ്സിലാക്കി ശംകരൻ കോപത്തോടെ, ആ നദിയെ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അദൃശ്യമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ദൃഷ്ട്വാ രാജാനമഗ്രതഃ ധമനീസംതതം ക്ഷീണം ക്ഷുധാവ്യാകുലിതേന്ദ്രിയമ്
അത് നടക്കുമ്പോൾ തന്നെ, രാജാവിനെ നേരിൽ കണ്ടു; അവന്റെ നാഡികൾ മുഴുവൻ പുറത്തു കാണപ്പെടുന്നു, ക്ഷീണിച്ച ശരീരം, വിശപ്പാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തമായ അവസ്ഥയിൽ.