യാമമാത്രേ ഗതേ രാത്രൌ വിനിര്ഗത്യ ഗുഹാമുഖാത് ആവസന്സംയുതാഃ കാന്തൈഃ പരര്ദ്ധിരചിതാം ഗുഹാമ്
രാത്രിയിൽ ഒരു യാമം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ ഗുഹാമുഖത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു പോയി, പ്രിയന്മാരോടൊപ്പം മഹാസംഭാവനയോടെ അലങ്കരിച്ച ഗുഹയിൽ താമസിച്ചു.
നാനാഗന്ധാന്വിതലതാം നാനാഗന്ധസുഗന്ധിനീമ് നാനാവിചിത്രശയനാം കുസുമോത്കരമണ്ഡിതാമ്
അവിടം വിവിധ സുഗന്ധമുള്ള താളികൾ നിറഞ്ഞതും, പലതരം സുഗന്ധങ്ങൾ പരത്തിയതും, വിവിധവിധമായ മനോഹരമായ കിടക്കകളും പുഷ്പക്കൂമ്പാരങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.
ഏവമ് അപ്സരസാം പശ്യന് ക്രീഡിതാനി സ പര്വതേ തപസ്തേപേ മഹാരാജന് കേശവാര്പിതമാനസഃ
അങ്ങനെ, അപ്പരന്മാരുടെ ക്രീഡകൾ കണ്ട്, മഹാരാജാവേ, അവൻ കേശവനിൽ മനസ്സു സമർപ്പിച്ച് അർപ്പണത്തോടെ തപസ്സു ചെയ്തു.
തമൂചുര്നൃപതിം ഗത്വാ ഗന്ധര്വാപ്സരസാം ഗണാഃ രാജന്സ്വര്ഗോപമം ദേശമ് ഇമം പ്രാപ്തോ ഽസ്യരിംദമ
അതിനുശേഷം ഗന്ധർവരും അപ്പരന്മാരും ചേർന്ന് രാജാവിനോടു പറഞ്ഞു: 'ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, സ്വർഗ്ഗത്തോടു സമമായ ഈ ദേശം നീ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.'
വയം ഹി തേ പ്രദാസ്യാമോ മനസഃ കാങ്ക്ഷിതാന്വരാന് താനാദായ ഗൃഹം ഗച്ഛ തിഷ്ഠേഹ യദി വാ പുനഃ
'നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നിനക്കു നൽകാം; അവ വാങ്ങി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും ഇവിടെ തന്നെ തുടരുകയോ ചെയ്യാം.'
അമോഘദര്ശനാഃ സര്വേ ഭവന്തസ്ത്വമിതൌജസഃ വരം വിതരതാദ്യൈവ പ്രസാദം മധുസൂദനാത്
'നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ദൈവാനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവരാണ്, നീയും മഹാശക്തിയുള്ളവനാണ്; ഇന്നുതന്നെ മധുസൂദനന്റെ കൃപയാൽ ഒരു വരം ലഭിക്കട്ടെ.'
ഏവമസ്ത്വിത്യഥോക്തസ്തൈഃ സ തു രാജാ പുരൂരവാഃ തത്രോവാസ സുഖീ മാസം പൂജയാനോ ജനാര്ദനമ്
അങ്ങനെ അവർ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, പുരൂരവൻ രാജാവ് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു സമ്മതിച്ചു, അവിടെ ഒരു മാസം സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു, ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ചു.
പ്രിയ ഏവ സദൈവാസീദ് ഗന്ധര്വാപ്സരസാം നൃപഃ തുതോഷ സ ജനോ രാജ്ഞസ് തസ്യാലൌല്യേന കര്മണാ
രാജാവിന് ഗന്ധർവർക്കും അപ്പരന്മാർക്കും എപ്പോഴും പ്രിയനായിരുന്നു; രാജാവിന്റെ അലോഭമായ പ്രവർത്തിയിൽ ജനങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചു.
ഫാല്ഗുനാമലപക്ഷാന്തേ രാജാ സ്വപ്നേ പുരൂരവാഃ തസ്യൈവ ദേവദേവസ്യ ശ്രുതവാന്ഗദിതം ശുഭമ്
ഫാൽഗുണമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, പുരൂരവൻ രാജാവ് സ്വപ്നത്തിൽ ദേവദേവന്റെ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു.
രാത്ര്യാമസ്യാം വ്യതീതായാമ് അത്രിണാ ത്വം സമേഷ്യസി തേന രാജന്സമാഗമ്യ കൃതകൃത്യോ ഭവിഷ്യസി
'ഈ രാത്രിയുടെ ഒരു യാമം കഴിഞ്ഞാൽ, നീ അത്രിമുനിയെ കാണും; രാജാവേ, അവനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നിന്റെ ലക്ഷ്യം നിനക്ക് സിദ്ധിക്കും.'
സ്വപ്നമേവം സ രാജര്ഷിര് ദൃഷ്ട്വാ ദേവേന്ദ്രവിക്രമഃ പ്രത്യൂഷകാലേ വിധിവത് സ്നാതഃ സ പ്രയതേന്ദ്രിയഃ
അങ്ങനെ സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ട രാജർഷി, ഇന്ദ്രനോടുള്ള വീര്യംപോലുള്ളവൻ, പ്രഭാതത്തിൽ ശുദ്ധമായി സ്നാനം ചെയ്തു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചു.
കൃതകൃത്യോ യഥാകാമം പൂജയിത്വാ ജനാര്ദനമ് ദദര്ശാത്രിം മുനിം രാജാ പ്രത്യക്ഷം തപസാം നിധിമ്
തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തീകരിച്ച് ഇഷ്ടപ്രകാരം ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, രാജാവ് തപസ്സിന്റെ നിധിയായ അത്രിമുനിയെ നേരിൽ കണ്ടു.
സ്വപ്നം തു ദേവദേവസ്യ ന്യവേദയത ധാര്മികഃ തതഃ ശുശ്രാവ വചനം ദേവതാനാം സമീരിതമ്
ധാർമികൻ ദേവദേവന്റെ സ്വപ്നം അറിയിച്ചു; അതിനുശേഷം ദേവതകൾ പറയുന്ന വാക്കുകൾ അവൻ കേട്ടു.
ഏവമേതന്മഹീപാല നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ഏവം പ്രസാദം സമ്പ്രാപ്യ ദേവദേവാജ്ജനാര്ദനാത്
രാജാവേ, കാര്യത്തിൽ ഇനി ആലോചന വേണ്ട; ഇങ്ങനെ ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
കൃതദേവാര്ചനോ രാജാ തഥാ ഹുതഹുതാശനഃ സര്വാന്കാമാനവാപ്തോ ഽസൌ വരദാനേന കേശവാത്
അവൻ ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചു, ഹോമം നടത്തി; അങ്ങനെ കേശവന്റെ വരപ്രസാദത്തിൽ രാജാവ് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടിയെടുത്തു.
തസ്യാശ്രമസ്യോത്തരതസ് ത്രിപുരാരിനിഷേവിതഃ നാനാരത്നമയൈഃ ശൃങ്ഗൈഃ കല്പദ്രുമസമന്വിതൈഃ
ആ ആശ്രമത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ത്രിപുരാസുരനെ തോൽപ്പിച്ചവൻ സന്ദർശിച്ച, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കുന്നുകളും, കല്പവൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു മല ഉണ്ട്.
മധ്യേ ഹിമവതഃ പൃഷ്ഠേ കൈലാസോ നാമ പര്വതഃ തസ്മിന്നിവസതി ശ്രീമാന് കുബേരഃ സഹ ഗുഹ്യകൈഃ
ഹിമവാന്റെ നടുവിൽ, അതിന്റെ പിൻഭാഗത്ത്, കൈലാസം എന്ന പർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു; അവിടെ മഹത്വമുള്ള കുബേരൻ ഗുഹ്യകന്മാരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
അപ്സരോ ഽനുഗുപ്തോ രാജാ മോദതേ ഹ്യലകാധിപഃ കൈലാസപാദസമ്ഭൂതം പുണ്യം ശീതജലം ശുഭമ്
അലകാപുരിയുടെ രാജാവ് അവിടെ അപ്സരസുകളാൽ തടയപ്പെടാതെ ആനന്ദിക്കുന്നു; കൈലാസത്തിന്റെ അടിവാരത്ത് വിശുദ്ധവും തണുത്തതുമായ ശുദ്ധജലം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
മന്ദോദകം നാമ സരഃ പയസ്തു ദധിസംനിഭമ് തസ്മാത് പ്രവഹതേ ദിവ്യാ നദീ മന്ദാകിനീ ശുഭാ
അവിടെ മന്ദോദകം എന്ന തടാകം ഉണ്ട്, അതിന്റെ വെള്ളം പാലിനെയും തയിരിനെയും പോലെ; അതിൽ നിന്ന് ദിവ്യവും ശുഭവുമായ മന്ദാകിനി എന്ന നദി ഒഴുകുന്നു.
ദിവ്യം ച നന്ദനം തത്ര തസ്യാസ്തീരേ മഹദ്വനമ് പ്രാഗുത്തരേണ കൈലാസാദ് ദിവ്യം സൌഗന്ധികം ഗിരിമ്
അത് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് ദിവ്യമായ വലിയ നന്ദനവനം ഉണ്ട്; കൈലാസത്തിന്റെ കിഴക്കേ വടക്കുഭാഗത്ത് ദിവ്യമായ സൌഗന്ധികപർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
സര്വധാതുമയം ദിവ്യം സുവേലം പര്വതം പ്രതി ചന്ദ്രപ്രഭോ നാമ ഗിരിഃ യഃ ശുഭ്രോ രത്നസംനിഭഃ
അവിടെ എല്ലാ ധാതുക്കളാലും നിർമ്മിതമായ ദിവ്യമായ സുവേലപർവതം ഉണ്ട്; അതിന് നേരെ ചന്ദ്രപ്രഭ എന്ന പർവതം, രത്നംപോലെ വെള്ളയണിഞ്ഞതായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
തത്സമീപേ സരോ ദിവ്യമ് അച്ഛോദം നാമ വിശ്രുതമ് തസ്മാത്പ്രഭവതേ ദിവ്യാ നദീ ഹ്യച്ഛോദകാ ശുഭാ
അതിനടുത്ത് അക്ഷോഡ എന്ന പ്രശസ്തമായ ദിവ്യസരസ്സും, അതിൽ നിന്ന് ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ അക്ഷോദകാ എന്ന നദിയും ഉണ്ട്.
തസ്യാസ്തീരേ വനം ദിവ്യം മഹച്ചൈത്രരഥം ശുഭമ് തസ്മിന്ഗിരൌ നിവസതി മണിഭദ്രഃ സഹാനുഗഃ
അത് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് ദിവ്യവും വലിയതുമായ ചൈത്രരഥവനം ഉണ്ട്; ആ പർവതത്തിൽ മണിഭദ്രൻ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
യക്ഷസേനാപതിഃ ക്രൂരോ ഗുഹ്യകൈഃ പരിവാരിതഃ പുണ്യാ മന്ദാകിനീ നാമ നദീ ഹ്യച്ഛോദകാ ശുഭാ
ക്രൂരനായ യക്ഷസേനാപതി ഗുഹ്യകന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടെ ശുദ്ധജലമുള്ള വിശുദ്ധവും ശുഭവുമായ മന്ദാകിനി നദി ഒഴുകുന്നു.
മഹീമണ്ഡലമധ്യേ തു പ്രവിഷ്ടേ തു മഹോദധിമ് കൈലാസദക്ഷിണേ പ്രാച്യാം ശിവം സര്വൌഷധിം ഗിരിമ്
ഭൂമണ്ഡലത്തിന്റെ നടുവിൽ, മഹാസമുദ്രം പ്രവേശിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, കൈലാസത്തിന്റെ തെക്കേ കിഴക്കുഭാഗത്ത് എല്ലാ ഔഷധികളും നിറഞ്ഞ ശിവപർവതം ഉണ്ട്.
മനഃശിലാമയം ദിവ്യം സുവേലം പര്വതം പ്രതി ലോഹിതോ ഹേമശൃങ്ഗസ്തു ഗിരിഃ സൂര്യപ്രഭോ മഹാന്
അവിടെ മനശ്ശിലയാൽ നിർമ്മിതമായ ദിവ്യമായ സുവേലപർവതം ഉണ്ട്; അതിന് നേരെ പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ ചുവപ്പു കുന്നുകളുള്ള വലിയ സൂര്യപ്രഭപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യ പാദേ മഹദ്ദിവ്യം ലോഹിതം സുമഹത്സരഃ തസ്മാത്പ്രഭവതേ പുണ്യോ ലൌഹിത്യശ്ച നദോ മഹാന്
അത് പർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്ത് വലിയ ദിവ്യമായ ചുവന്ന തടാകം ഉണ്ട്; അതിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധവും വലിയതുമായ ലൗഹിത്യനദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
ദിവ്യാരണ്യം വിശോകം ച തസ്യ തീരേ മഹദ്വനമ് തസ്മിന്ഗിരൌ നിവസതി യക്ഷോ മണിധരോ വശീ
അത് തടാകത്തിന്റെ തീരത്ത് ദിവ്യവും ദു:ഖരഹിതവുമായ വലിയ വനമുണ്ട്; ആ പർവതത്തിൽ സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള യക്ഷനായ മണിധരൻ വസിക്കുന്നു.
സൌമ്യൈഃ സുധാര്മികൈശ്ചൈവ ഗുഹ്യകൈഃ പരിവാരിതഃ കൈലാസാത്പശ്ചിമോദീച്യാം കകുദ്മാനൌഷധീഗിരിഃ
സൗമ്യരും ധാർമികരുമായ ഗുഹ്യകന്മാർ അവനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; കൈലാസത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഔഷധികൾ നിറഞ്ഞ കകുദ്മാൻപർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
കകുദ്മതി ച രുദ്രസ്യ ഉത്പത്തിശ്ച കകുദ്മിനഃ തദഞ്ജനം ത്രൈകകുദം ശൈലം ത്രികകുദം പ്രതി
കകുദ്മാനിൽ രുദ്രന്റെ ഉത്ഭവവും കകുദ്മിന്റെ ജനനവും സംഭവിച്ചു; അവിടെ അഞ്ജനപർവതവും ത്രികകുദപർവതവും ഉണ്ട്.