തസ്യ നാമ്നാ സമാഖ്യാതോ ജമ്ബൂദ്വീപോ വനസ്പതേഃ യോജനാനാം സഹസ്രം ച ശതധാ ച മഹാന്പുനഃ
ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ പേരിൽ ജംബൂദ്വീപം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ വിസ്തൃതി ആയിരം യോജനവും, അതിൽ നൂറിരട്ടി വലിയതുമാണ്.
ഉത്സേധോ വൃക്ഷരാജസ്യ ദിവമ് ആവൃത്യ തിഷ്ഠതി തസ്യ ജമ്ബൂഫലരസോ നദീ ഭൂത്വാ പ്രസര്പതി
ആ വൃക്ഷരാജാവിന്റെ ഉയരം ആകാശം മറച്ചു നിൽക്കുന്നു; അതിലെ ജംബൂഫലത്തിന്റെ രസം ഒരു നദിയായി ഒഴുകുന്നു.
മേരും പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ ജമ്ബൂമൂലഗതാ പുനഃ തം പിബന്തി സദാ ഹൃഷ്ടാ ജമ്ബൂരസമിലാവൃതേ
ആ നദി മേറുവിനെ ചുറ്റി, വീണ്ടും ജംബൂവൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നു; ഇലാവൃതത്തിൽ ഉള്ളവർ എന്നും ആ രസം ആനന്ദത്തോടെ കുടിക്കുന്നു.
ജമ്ബൂഫലരസം പീത്വാ ന ജരാ ബാധതേ ഽപി താന് ന ക്ഷുധാ ന ക്ലമോ വാപി ന ദുഃഖം ച തഥാവിധമ്
ജംബൂഫലത്തിന്റെ രസം കുടിച്ചാൽ അവർക്കു വയസ്സായിത്തീരില്ല; അവർക്കു വിശപ്പോ ക്ഷീണമോ മറ്റേതെങ്കിലും ദുഃഖമോ ഉണ്ടാകില്ല.
തത്ര ജാമ്ബൂനദം നാമ കനകം ദേവഭൂഷണമ് ഇന്ദ്രഗോപകസംകാശം ജായതേ ഭാസുരം ച യത്
അവിടെ ജാമ്പൂനദം എന്ന പേരിൽ ഒരു പൊന്നുണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ അലങ്കാരം, ഇന്ദ്രഗോപംപോലെയുള്ള പ്രകാശം അതിന്.
സര്വേഷാം വര്ഷവൃക്ഷാണാം ശുഭഃ ഫലരസസ്തു സഃ സ്കന്നം തു കാഞ്ചനം ശുഭ്രം ജായതേ ദേവഭൂഷണമ്
അവിടെയുള്ള എല്ലാ പ്രദേശവൃക്ഷങ്ങളുടെയും നല്ല ഫലരസം അതാണ്; അതിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്നത് ശുദ്ധമായ പൊന്നായി ദേവന്മാരുടെ അലങ്കാരമാകുന്നു.
തേഷാം മൂത്രം പുരീഷം വാ ദിക്ഷ്വഷ്ടാസു ച സര്വശഃ ഈശ്വരാനുഗ്രഹാദ്ഭൂമിര് മൃതാംശ്ച ഗ്രസതേ തു താന്
അവരുടെ മൂത്രവും മലവും എട്ട് ദിക്കുകളിലേക്കും ഭൂമി ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; മരിച്ചവരെയും ഭൂമി തന്നെ ആഗിരിക്കുന്നു.
രക്ഷഃപിശാചാ യക്ഷാശ്ച സര്വേ ഹൈമവതാസ്തു തേ ഹേമകൂടേ തു വിജ്ഞേയാ ഗന്ധര്വാഃ സാപ്സരോഗണാഃ
രക്ഷസുകളും പിശാചുകളും യക്ഷന്മാരും എല്ലാം ഹിമവത്പർവതത്തിൽ നിന്നവരാണ്; ഹേമകൂട്ടിൽ ഗന്ധർവരും അപ്പസരസുകളുടെയും കൂട്ടവും അറിയപ്പെടുന്നു.
സര്വേ നാഗാ നിഷേവന്തേ ശേഷവാസുകിതക്ഷകാഃ മഹാമേരൌ ത്രയസ്ത്രിംശത് ക്രീഡന്തേ യജ്ഞിയാഃ ശുഭാഃ
അവിടെ ശേഷൻ, വാസുകി, തക്ഷകൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാ പാമ്പുകളും വസിക്കുന്നു; മഹാമേരു പർവ്വതത്തിൽ മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദൈവികരും യജ്ഞങ്ങൾക്ക് ഉചിതമായവരുമായ ദേവതകൾ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
നീലവൈഡൂര്യയുക്തേ ഽസ്മിന് സിദ്ധാ ബ്രഹ്മര്ഷയോ ഽവസന് ദൈത്യാനാം ദാനവാനാം ച ശ്വേതഃ പര്വത ഉച്യതേ
നീലവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഈ പർവ്വതത്തിൽ സിദ്ധന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും താമസിക്കുന്നു; ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ഇടയിൽ ഈ വെള്ള പർവ്വതം പ്രശസ്തമാണ്.
ശൃങ്ഗവാന് പര്വതശ്രേഷ്ഠഃ പിതൄണാം പ്രതിസംചരഃ ഇത്യേതാനി മയോക്താനി നവവര്ഷാണി ഭാരതേ
പർവ്വതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ശൃംഗവാൻ, പിതാക്കന്മാരുടെ മടങ്ങിവരവിന്റെ വഴി ആകുന്നു; ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഭാരതത്തിലെ ഒമ്പത് പ്രദേശങ്ങളെ വിവരിച്ചു.
ഭൂതൈരപി നിവിഷ്ടാനി ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച തേഷാം വൃദ്ധിര്ബഹുവിധാ ദൃശ്യതേ ദേവമാനുഷൈഃ അശക്യാ പരിസംഖ്യാതും ശ്രദ്ധേയാ ച ബുഭൂഷതാ
ഇവിടങ്ങളിൽ ഭൂതങ്ങൾ പോലും വസിക്കുന്നു; ഇവയ്ക്ക് ചലനവും സ്ഥിരതയും ഉണ്ട്. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഇവയുടെ വളർച്ച പലവിധത്തിൽ കാണുന്നു; അവയെ എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല, അന്വേഷിക്കുന്നവർക്കു വിശ്വസിക്കാവുന്നതാണ്.
ചരിതം ബുധപുത്രസ്യ ജനാര്ദന മയാ ശ്രുതമ് ശ്രുതഃ ശ്രാദ്ധവിധിഃ പുണ്യഃ സര്വപാപപ്രണാശനഃ
ജനാർദ്ദനാ, ബുധന്റെ മകന്റെ കഥയും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ശ്രാദ്ധവിധിയും ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ധേന്വാഃ പ്രസൂയമാനായാഃ ഫലം ദാനസ്യ മേ ശ്രുതമ് കൃഷ്ണാജിനപ്രദാനം ച വൃഷോത്സര്ഗസ്തഥൈവ ച
കാളയെ പ്രസവിക്കുമ്പോൾ ദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും, കൃഷ്ണാജിനം നൽകുന്നതും, കാളയെ വിടുതൽ ചെയ്യുന്നതും ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ രൂപം നരേന്ദ്രസ്യ ബുധപുത്രസ്യ കേശവ കൌതൂഹലം സമുത്പന്നം തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ
രാജാവായ ബുധന്റെ മകന്റെ രൂപം ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ, കേശവാ, എനിക്ക് അതിൽ കൗതുകം തോന്നുന്നു; അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ ദയവായി പറയൂ.
കേന കര്മവിപാകേന സ തു രാജാ പുരൂരവാഃ അവാപ താദൃശം രൂപം സൌഭാഗ്യമപി ചോത്തമമ്
ആ രാജാവ് പുരൂരവസ് ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ ആ രൂപവും അത്ര ഉത്തമമായ ഭാഗ്യവും ലഭിച്ചു?
ദേവാംസ്ത്രിഭുവനശ്രേഷ്ഠാന് ഗന്ധര്വാംശ്ച മനോരമാന് ഉര്വശീ സംമതാ ത്യക്ത്വാ സര്വഭാവേന തം നൃപമ്
ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരിയായ ഉർവശി, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠരായ ദേവന്മാരെയും ആകർഷകമായ ഗന്ധർവന്മാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്റെ മുഴുവൻ മനസ്സോടെ ആ രാജാവിനോടാണ് ചേർന്നത്.
ശൃണു കര്മവിപാകേന യേന രാജാ പുരൂരവാഃ അവാപ താദൃശം രൂപം സൌഭാഗ്യമപി ചോത്തമമ്
രാജാവ് പുരൂരവസ് ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ ആ രൂപവും ഉത്തമമായ ഭാഗ്യവും ലഭിച്ചുവെന്നത് കേൾക്കൂ.
അതീതേ ജന്മനി പുരാ യോ ഽയം രാജാ പുരൂരവാഃ പുരൂരവാ ഇതി ഖ്യാതോ മദ്രദേശാധിപോ ഹി സഃ
മുന്ജന്മത്തിൽ ആ രാജാവ് പുരൂരവസ് എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; അവൻ മദ്രദേശത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു.
ചാക്ഷുഷസ്യാന്വയേ രാജാ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ സ വൈ നൃപഗുണൈര്യുക്തഃ കേവലം രൂപവര്ജിതഃ
ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ വംശത്തിൽ, ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ആ രാജാവ് രാജകീയ ഗുണങ്ങൾക്കൊന്നും കുറവില്ലാത്തവനായിരുന്നു, പക്ഷേ സൗന്ദര്യം മാത്രം ഇല്ലായിരുന്നു.
പുരൂരവാ മദ്രപതിഃ കര്മണാ കേന പാര്ഥിവഃ ബഭൂവ കര്മണാ കേന രൂപവാംശ്ചൈവ സൂതജ
മദ്രദേശാധിപനായ പുരൂരവസ് ഏത് കര്മ്മത്താൽ രാജാവായി, ഏത് കര്മ്മത്താൽ സുന്ദരനായി, സാരഥിയുടെ മകനേ, എന്നെ അറിയിക്കൂ.
ദ്വിജഗ്രാമേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ നാമ്നാ ചാസീത്പുരൂരവാഃ നദ്യാഃ കൂലേ മഹാരാജഃ പൂര്വജന്മനി പാര്ഥിവഃ
ദ്വിജന്മാരുടെ ഗ്രാമത്തിൽ പുരൂരവസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രധാന ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ മുന്ജന്മത്തിൽ ഒരു മഹാരാജാവായിരുന്നുവെന്നും നദിയുടെ തീരത്ത് വസിച്ചിരുന്നതുമാണ്.
സ തു മദ്രപതീ രാജാ യസ്തു നാമ്നാ പുരൂരവാഃ തസ്മിഞ്ജന്മന്യസൌ വിപ്രോ ദ്വാദശ്യാം തു സദാനഘ
മദ്രദേശത്തിന്റെ രാജാവായ പുരൂരവസ്, ആ ജന്മത്തിൽ ദ്വാദശി ദിവസം ഒരു ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു, പാപരഹിതനേ.
ഉപോഷ്യ പൂജയാമാസ രാജ്യകാമോ ജനാര്ദനമ് ചകാര സോപവാസശ്ച സ്നാനമ് അഭ്യങ്ഗപൂര്വകമ്
രാജ്യാധികാരം ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ചു; നിർബന്ധമായ സ്നാനവും അഭ്യംഗവും ചെയ്തുകൊണ്ട് വ്രതം പാലിച്ചു.
ഉപവാസഫലാത്പ്രാപ്തം രാജ്യം മദ്രേഷ്വകണ്ടകമ് ഉപോഷിതസ് തഥാഭ്യങ്ഗാദ് രൂപഹീനോ വ്യജായത
ഉപവാസഫലമായി അവൻ മദ്രദേശത്ത് തടസ്സമില്ലാതെ രാജ്യം നേടി; പക്ഷേ ഉപവാസകാലത്ത് അഭ്യംഗസ്നാനം ചെയ്തതിനാൽ സൗന്ദര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ഉപോഷിതൈര്നരൈസ് തസ്മാത് സ്നാനമ് അഭ്യങ്ഗപൂര്വകമ് വര്ജനീയം പ്രയത്നേന രൂപഘ്നം തത്പരം നൃപ
അതിനാൽ, രാജാവേ, ഉപവാസം ചെയ്യുന്നവർ അഭ്യംഗസ്നാനം ശ്രദ്ധയോടെ ഒഴിവാക്കണം; അതു സൗന്ദര്യം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഏതദ്വഃ കഥിതം സര്വം യദ്വൃത്തം പൂര്വജന്മനി മദ്രേശ്വരത്വചരിതം ശൃണു തസ്യ മഹീപതേഃ
മുന്ജന്മത്തില് നടന്ന സംഭവങ്ങള് എല്ലാം നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞുതന്നു. മദ്രരാജാവിന്റെ ജീവിതകഥ ഇനി ശ്രവിക്കൂ.
തസ്യ രാജഗുണൈഃ സര്വൈഃ സമുപേതസ്യ ഭൂപതേഃ ജനാനുരാഗോ നൈവാസീദ് രൂപഹീനസ്യ തസ്യ വൈ
ആ രാജാവിന് എല്ലാ രാജധർമ്മങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും രൂപസൗന്ദര്യം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ സ്നേഹം ലഭിച്ചില്ല.
രൂപകാമഃ സ മദ്രേശസ് തപസേ കൃതനിശ്ചയഃ രാജ്യം മന്ത്രിഗതം കൃത്വാ ജഗാമ ഹിമപര്വതമ്
രൂപം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മദ്രരാജാവ് തപസ്സിന് ഉറച്ച മനസ്സോടെ രാജ്യം മന്ത്രിമാർക്ക് ഏൽപ്പിച്ച്, ഹിമപർവതത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
വ്യവസായദ്വിതീയസ്തു പദ്ഭ്യമ് ഏവ മഹായശാഃ ദ്രഷ്ടും സ തീര്ഥസദനം വിഷയാന്തേ സ്വകേ നദീമ്
ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ, മഹത്വത്തിൽ പ്രശസ്തനായ രാജാവ്, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ ഉള്ള തിരുനദിയെ കാൽനടയായി ദർശിക്കാൻ പോയി.