അനാമയാ ഹ്യശോകാശ്ച നിത്യം മുദിതമാനസാഃ സുവര്ണവര്ണാശ്ച നരാഃ സ്ത്രിയശ്ചാപ്സരസഃ സ്മൃതാഃ
അവിടെയുള്ള പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും രോഗമോ ദുഃഖമോ ഇല്ലാതെ എന്നും സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു, സ്വർണ്ണംപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, സ്ത്രീകൾ അപ്പസരസുകളെപ്പോലെയാണ്.
തതഃ പരം കിമ്പുരുഷാദ് ധരിവര്ഷം പ്രചക്ഷതേ മഹാരജതസംകാശാ ജായന്തേ യത്ര മാനവാഃ
അത് കഴിഞ്ഞ് കിംപുരുഷദേശത്തിന് അപ്പുറം ഹരിവർഷം എന്നു പറയുന്നു, അവിടെ ജനിക്കുന്ന മനുഷ്യർ വലിയ വെള്ളിയുടെ പ്രകാശംപോലെയാണ്.
ദേവലോകച്യുതാഃ സര്വേ ബഹുരൂപാശ്ച സര്വശഃ ഹരിവര്ഷേ നരാഃ സര്വേ പിബന്തീക്ഷുരസം ശുഭമ്
ഹരിവർഷത്തിലെ എല്ലാവരും ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരാണ്, പലവിധ രൂപങ്ങൾ അവർക്കുണ്ട്, അവിടെ എല്ലാവരും നല്ല ഇക്ഷുരസം കുടിക്കുന്നു.
ന ജരാ ബാധതേ തത്ര തേന ജീവന്തി തേ ചിരമ് ഏകാദശ സഹസ്രാണി തേഷാമായുഃ പ്രകീര്തിതമ്
അവിടെ വയസ്സായിത്തീരുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട് അവർ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്നു; അവർക്കുള്ള ആയുസ്സ് പതിനൊന്നായിരം വർഷം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
മധ്യമം തന്മയാ പ്രോക്തം നാമ്നാ വര്ഷമിലാവൃതമ് ന തത്ര സൂര്യസ്തപതി ന ച ജാനന്തി മാനവാഃ
ഇലാവൃതം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നടുവൻ പ്രദേശം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവിടെ സൂര്യൻ ഉദയിക്കുന്നില്ല, അതു മനുഷ്യർക്കറിയില്ല.
ചന്ദ്രസൂര്യൌ സനക്ഷത്രാവ് അപ്രകാശാവിലാവൃതേ പദ്മപ്രഭാഃ പദ്മവര്ണാഃ പദ്മപത്ത്രനിഭേക്ഷണാഃ
ഇലാവൃതത്തിൽ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശിക്കാറില്ല; അവിടെയുള്ളവർക്ക് താമരയുടെ പ്രകാശവും നിറവും, താമരയിലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും ഉണ്ട്.
പദ്മഗന്ധാശ്ച ജായന്തേ തത്ര സര്വേ ച മാനവാഃ ജമ്ബൂഫലരസാഹാരാ അനിഷ്പന്ദാഃ സുഗന്ധിനഃ
അവിടെ ജനിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും താമരയുടെ സുഗന്ധം ഉണ്ട്, ജംബൂഫലത്തിന്റെ രസം ഭക്ഷ്യമായി കഴിക്കുന്നു, അവർക്കു ചലനം ഇല്ല, മനോഹരമായ സുഗന്ധം പരക്കും.
ദേവലോകച്യുതാഃ സര്വേ മഹാരജതവാസസഃ ത്രയോദശ സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ നരോത്തമാഃ
അവിടെയുള്ള എല്ലാവരും ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരാണ്, വലിയ വെള്ളി വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ആ മഹാനായ മനുഷ്യർ പതിമൂന്നായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.
ആയുഷ്പ്രമാണം ജീവന്തി യേ തു വര്ഷ ഇലാവൃതേ മേരോസ്തു ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ നിഷധസ്യോത്തരേണ വാ
ഇലാവൃതത്തിൽ, മേറുവിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തോ, നിഷധയുടെ വടക്കുഭാഗത്തോ ജീവിക്കുന്നവർക്കും അതേ ആയുസ്സ് തന്നെയാണ്.
സുദര്ശനോ നാമ മഹാഞ് ജമ്ബൂവൃക്ഷഃ സനാതനഃ നിത്യപുഷ്പഫലോപേതഃ സിദ്ധചാരണസേവിതഃ
അവിടെ സുധർശനൻ എന്ന പേരിൽ വലിയ, ശാശ്വതമായ ജംബൂവൃക്ഷം ഉണ്ട്, എന്നും പുഷ്പവും പഴവും നിറഞ്ഞു, സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും സേവിക്കുന്നു.
തസ്യ നാമ്നാ സമാഖ്യാതോ ജമ്ബൂദ്വീപോ വനസ്പതേഃ യോജനാനാം സഹസ്രം ച ശതധാ ച മഹാന്പുനഃ
ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ പേരിൽ ജംബൂദ്വീപം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ വിസ്തൃതി ആയിരം യോജനവും, അതിൽ നൂറിരട്ടി വലിയതുമാണ്.
ഉത്സേധോ വൃക്ഷരാജസ്യ ദിവമ് ആവൃത്യ തിഷ്ഠതി തസ്യ ജമ്ബൂഫലരസോ നദീ ഭൂത്വാ പ്രസര്പതി
ആ വൃക്ഷരാജാവിന്റെ ഉയരം ആകാശം മറച്ചു നിൽക്കുന്നു; അതിലെ ജംബൂഫലത്തിന്റെ രസം ഒരു നദിയായി ഒഴുകുന്നു.
മേരും പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ ജമ്ബൂമൂലഗതാ പുനഃ തം പിബന്തി സദാ ഹൃഷ്ടാ ജമ്ബൂരസമിലാവൃതേ
ആ നദി മേറുവിനെ ചുറ്റി, വീണ്ടും ജംബൂവൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നു; ഇലാവൃതത്തിൽ ഉള്ളവർ എന്നും ആ രസം ആനന്ദത്തോടെ കുടിക്കുന്നു.
ജമ്ബൂഫലരസം പീത്വാ ന ജരാ ബാധതേ ഽപി താന് ന ക്ഷുധാ ന ക്ലമോ വാപി ന ദുഃഖം ച തഥാവിധമ്
ജംബൂഫലത്തിന്റെ രസം കുടിച്ചാൽ അവർക്കു വയസ്സായിത്തീരില്ല; അവർക്കു വിശപ്പോ ക്ഷീണമോ മറ്റേതെങ്കിലും ദുഃഖമോ ഉണ്ടാകില്ല.
തത്ര ജാമ്ബൂനദം നാമ കനകം ദേവഭൂഷണമ് ഇന്ദ്രഗോപകസംകാശം ജായതേ ഭാസുരം ച യത്
അവിടെ ജാമ്പൂനദം എന്ന പേരിൽ ഒരു പൊന്നുണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ അലങ്കാരം, ഇന്ദ്രഗോപംപോലെയുള്ള പ്രകാശം അതിന്.
സര്വേഷാം വര്ഷവൃക്ഷാണാം ശുഭഃ ഫലരസസ്തു സഃ സ്കന്നം തു കാഞ്ചനം ശുഭ്രം ജായതേ ദേവഭൂഷണമ്
അവിടെയുള്ള എല്ലാ പ്രദേശവൃക്ഷങ്ങളുടെയും നല്ല ഫലരസം അതാണ്; അതിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്നത് ശുദ്ധമായ പൊന്നായി ദേവന്മാരുടെ അലങ്കാരമാകുന്നു.
തേഷാം മൂത്രം പുരീഷം വാ ദിക്ഷ്വഷ്ടാസു ച സര്വശഃ ഈശ്വരാനുഗ്രഹാദ്ഭൂമിര് മൃതാംശ്ച ഗ്രസതേ തു താന്
അവരുടെ മൂത്രവും മലവും എട്ട് ദിക്കുകളിലേക്കും ഭൂമി ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; മരിച്ചവരെയും ഭൂമി തന്നെ ആഗിരിക്കുന്നു.
രക്ഷഃപിശാചാ യക്ഷാശ്ച സര്വേ ഹൈമവതാസ്തു തേ ഹേമകൂടേ തു വിജ്ഞേയാ ഗന്ധര്വാഃ സാപ്സരോഗണാഃ
രക്ഷസുകളും പിശാചുകളും യക്ഷന്മാരും എല്ലാം ഹിമവത്പർവതത്തിൽ നിന്നവരാണ്; ഹേമകൂട്ടിൽ ഗന്ധർവരും അപ്പസരസുകളുടെയും കൂട്ടവും അറിയപ്പെടുന്നു.
സര്വേ നാഗാ നിഷേവന്തേ ശേഷവാസുകിതക്ഷകാഃ മഹാമേരൌ ത്രയസ്ത്രിംശത് ക്രീഡന്തേ യജ്ഞിയാഃ ശുഭാഃ
അവിടെ ശേഷൻ, വാസുകി, തക്ഷകൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാ പാമ്പുകളും വസിക്കുന്നു; മഹാമേരു പർവ്വതത്തിൽ മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദൈവികരും യജ്ഞങ്ങൾക്ക് ഉചിതമായവരുമായ ദേവതകൾ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
നീലവൈഡൂര്യയുക്തേ ഽസ്മിന് സിദ്ധാ ബ്രഹ്മര്ഷയോ ഽവസന് ദൈത്യാനാം ദാനവാനാം ച ശ്വേതഃ പര്വത ഉച്യതേ
നീലവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഈ പർവ്വതത്തിൽ സിദ്ധന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും താമസിക്കുന്നു; ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ഇടയിൽ ഈ വെള്ള പർവ്വതം പ്രശസ്തമാണ്.
ശൃങ്ഗവാന് പര്വതശ്രേഷ്ഠഃ പിതൄണാം പ്രതിസംചരഃ ഇത്യേതാനി മയോക്താനി നവവര്ഷാണി ഭാരതേ
പർവ്വതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ശൃംഗവാൻ, പിതാക്കന്മാരുടെ മടങ്ങിവരവിന്റെ വഴി ആകുന്നു; ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഭാരതത്തിലെ ഒമ്പത് പ്രദേശങ്ങളെ വിവരിച്ചു.
ഭൂതൈരപി നിവിഷ്ടാനി ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച തേഷാം വൃദ്ധിര്ബഹുവിധാ ദൃശ്യതേ ദേവമാനുഷൈഃ അശക്യാ പരിസംഖ്യാതും ശ്രദ്ധേയാ ച ബുഭൂഷതാ
ഇവിടങ്ങളിൽ ഭൂതങ്ങൾ പോലും വസിക്കുന്നു; ഇവയ്ക്ക് ചലനവും സ്ഥിരതയും ഉണ്ട്. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഇവയുടെ വളർച്ച പലവിധത്തിൽ കാണുന്നു; അവയെ എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല, അന്വേഷിക്കുന്നവർക്കു വിശ്വസിക്കാവുന്നതാണ്.
ചരിതം ബുധപുത്രസ്യ ജനാര്ദന മയാ ശ്രുതമ് ശ്രുതഃ ശ്രാദ്ധവിധിഃ പുണ്യഃ സര്വപാപപ്രണാശനഃ
ജനാർദ്ദനാ, ബുധന്റെ മകന്റെ കഥയും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ശ്രാദ്ധവിധിയും ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ധേന്വാഃ പ്രസൂയമാനായാഃ ഫലം ദാനസ്യ മേ ശ്രുതമ് കൃഷ്ണാജിനപ്രദാനം ച വൃഷോത്സര്ഗസ്തഥൈവ ച
കാളയെ പ്രസവിക്കുമ്പോൾ ദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും, കൃഷ്ണാജിനം നൽകുന്നതും, കാളയെ വിടുതൽ ചെയ്യുന്നതും ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ രൂപം നരേന്ദ്രസ്യ ബുധപുത്രസ്യ കേശവ കൌതൂഹലം സമുത്പന്നം തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ
രാജാവായ ബുധന്റെ മകന്റെ രൂപം ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ, കേശവാ, എനിക്ക് അതിൽ കൗതുകം തോന്നുന്നു; അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ ദയവായി പറയൂ.
കേന കര്മവിപാകേന സ തു രാജാ പുരൂരവാഃ അവാപ താദൃശം രൂപം സൌഭാഗ്യമപി ചോത്തമമ്
ആ രാജാവ് പുരൂരവസ് ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ ആ രൂപവും അത്ര ഉത്തമമായ ഭാഗ്യവും ലഭിച്ചു?
ദേവാംസ്ത്രിഭുവനശ്രേഷ്ഠാന് ഗന്ധര്വാംശ്ച മനോരമാന് ഉര്വശീ സംമതാ ത്യക്ത്വാ സര്വഭാവേന തം നൃപമ്
ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരിയായ ഉർവശി, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠരായ ദേവന്മാരെയും ആകർഷകമായ ഗന്ധർവന്മാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്റെ മുഴുവൻ മനസ്സോടെ ആ രാജാവിനോടാണ് ചേർന്നത്.
ശൃണു കര്മവിപാകേന യേന രാജാ പുരൂരവാഃ അവാപ താദൃശം രൂപം സൌഭാഗ്യമപി ചോത്തമമ്
രാജാവ് പുരൂരവസ് ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ ആ രൂപവും ഉത്തമമായ ഭാഗ്യവും ലഭിച്ചുവെന്നത് കേൾക്കൂ.
അതീതേ ജന്മനി പുരാ യോ ഽയം രാജാ പുരൂരവാഃ പുരൂരവാ ഇതി ഖ്യാതോ മദ്രദേശാധിപോ ഹി സഃ
മുന്ജന്മത്തിൽ ആ രാജാവ് പുരൂരവസ് എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; അവൻ മദ്രദേശത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു.
ചാക്ഷുഷസ്യാന്വയേ രാജാ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ സ വൈ നൃപഗുണൈര്യുക്തഃ കേവലം രൂപവര്ജിതഃ
ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ വംശത്തിൽ, ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ആ രാജാവ് രാജകീയ ഗുണങ്ങൾക്കൊന്നും കുറവില്ലാത്തവനായിരുന്നു, പക്ഷേ സൗന്ദര്യം മാത്രം ഇല്ലായിരുന്നു.