ശോണോ മഹാനദശ്ചൈവ നന്ദനാ സുകൃശാ ക്ഷമാ മന്ദാകിനീ ദശാര്ണാ ച ചിത്രകൂടാ തഥൈവ ച തമസാ പിപ്പലീ ശ്യേനീ തഥാ ചിത്രോത്പലാപി ച
ശോണ, മഹാനദ, നന്ദന, സുകൃഷ, ക്ഷമ, മന്ദാകിനി, ദശാർണ, ചിത്രകൂട, തമസ, പിപ്പലി, ശ്യേനി, ചിത്രോത്പല എന്നിവയും ഉണ്ട്.
വിമലാ ചഞ്ചലാ ചൈവ തഥാ ച ധൂതവാഹിനീ ശുക്തിമന്തീ ശുനീ ലജ്ജാ മുകുടാ ഹ്രാദികാപി ച ഋഷ്യവന്തപ്രസൂതാസ് താ നദ്യോ ഽമലജലാഃ ശുഭാഃ
വിമല, ചഞ്ചല, ധൂതവാഹിനി, ശുക്തിമന്തി, ശുനി, ലജ്ജ, മുകുട, ഹ്രാദിക എന്നിവ ഋശ്യവന്ത് പർവതത്തിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിക്കുന്ന, ശുദ്ധവും ശുഭവുമായ നദികളാണ്.
താപീ പയോഷ്ണീ നിര്വിന്ധ്യാ ക്ഷിപ്രാ ച ഋഷഭാ നദീ വേണാ വൈതരണീ ചൈവ വിശ്വമാലാ കുമുദ്വതീ
താപി, പയോഷ്ണി, നിര്വിന്ദ്യ, ക്ഷിപ്ര, ഋഷഭ, വേണ, വൈതരണി, വിശ്വമാല, കുമുദ്വതി എന്നിവയും ഉണ്ട്.
തോയാ ചൈവ മഹാഗൌരീ ദുര്ഗമാ തു ശിലാ തഥാ വിന്ധ്യപാദപ്രസൂതാസ് താഃ സര്വാഃ ശീതജലാഃ ശുഭാഃ
തോയ, മഹാഗൗരി, ദുര്ഗമ, ശില എന്നിവയും, ഇവയെല്ലാം വിന്ദ്യപാദത്തിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിക്കുന്ന, തണുത്തും ശുഭവുമായ വെള്ളമുള്ള നദികളാണ്.
ഗോദാവരീ ഭീമരഥീ കൃഷ്ണവേണീ ച വഞ്ജുലാ തുങ്ഗഭദ്രാ സുപ്രയോഗാ വാഹ്യാ കാവേരീ ചൈവ തു ദക്ഷിണാപഥനദ്യസ്താഃ സഹ്യപാദാദ്വിനിഃസൃതാഃ
ഗോദാവരി, ഭീമരഥി, കൃഷ്ണവേണി, വഞ്ജുല, തുങ്ഗഭദ്ര, സുപ്രയോഗ, വായ്യ, കാവേരി എന്നിവ—all ദക്ഷിണദേശത്തിലെ നദികൾ—സഹ്യപർവ്വതത്തിന്റെ കാൽത്തട്ടിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
കൃതമാലാ താമ്രപര്ണീ പുഷ്പജാ ഹ്യുത്പലാവതീ മലയപ്രസൂതാ നദ്യസ് താഃ സര്വാഃ ശീതജലാഃ ശുഭാഃ
കൃതമാല, താമ്രപർണി, പുഷ്പജ, ഉത്പലാവതി—ഇവയെല്ലാം മലയപർവ്വതത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച നദികളാണ്. ഇവയുടെ വെള്ളം തണുത്തതും ശുദ്ധവും ഭാഗ്യകരവുമാണ്.
ത്രിഭാഗാ ഋഷികുല്യാ ച ഇക്ഷുദാ ത്രിദിവാചലാ താമ്രപര്ണീ തഥാ മൂലീ ശരവാ വിമലാ തഥാ മഹേന്ദ്രതനയാഃ സര്വാഃ പ്രഖ്യാതാഃ ശുഭഗാമിനീഃ
തൃഭാഗ, ഋഷികുല്യ, ഇക്ഷുദ, ത്രിദിവാചല, താമ്രപർണി, മൂലി, ശരവ, വിമല, മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിന്റെ പുത്രിമാർ—ഇവയെല്ലാം പ്രശസ്തമായ, ഭാഗ്യകരമായി ഒഴുകുന്ന നദികളാണ്.
കാശികാ സുകുമാരീ ച മന്ദഗാ മന്ദവാഹിനീ കൃപാ ച പാശിനീ ചൈവ ശുക്തിമന്താത്മജാസ് തു താഃ
കാശിക, സുകുമാരി, മന്ദഗ, മന്ദവാഹിനി, കൃപ, പാശിനി—ഇവയെല്ലാം ശുക്തിമന്തന്റെ പുത്രിമാരാണ്.
സര്വാഃ പുണ്യജലാഃ പുണ്യാഃ സര്വഗാശ്ച സമുദ്രഗാഃ വിശ്വസ്യ മാതരഃ സര്വാഃ സര്വപാപഹരാഃ ശുഭാഃ
ഇവയെല്ലാം പുണ്യജലമുള്ള, ഭാഗ്യകരമായ, എല്ലിടത്തും ഒഴുകുന്ന, ഒടുവിൽ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്ന നദികളാണ്. ഇവ ലോകത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്; പുണ്യകരവും എല്ലാ പാപവും നീക്കുന്നതുമാണ്.
താസാം നദ്യുപനദ്യശ്ച ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ താസ്വിമേ കുരുപാഞ്ചാലാഃ ശാല്വാശ്ചൈവ സജാങ്ഗലാഃ
ഈ നദികൾക്കും അവയുടെ ഉപനദികൾക്കും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും അധികം ശാഖകളുണ്ട്. അവിടെയാണ് കുറുക്കൾ, പാഞ്ചാലർ, ശാൽവന്മാർ, ജാംഗളദേശവാസികൾ എന്നിവരും താമസിക്കുന്നത്.
ശൂരസേനാ ഭദ്രകാരാ ബാഹ്യാഃ സഹപടച്ചരാഃ മത്സ്യാഃ കിരാതാഃ കുല്യാശ്ച കുന്തലാഃ കാശികോശലാഃ
ശൂരസേനർ, ഭദ്രകാരർ, വായ്യർ, സഹപടച്ചരർ, മത്സ്യർ, കിരാതർ, കുല്യർ, കുന്തലർ, കാശികൾ, കോശലർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
ആവന്താശ്ച കലിങ്ഗാശ്ച മൂകാശ്ചൈവാന്ധകൈഃ സഹ മധ്യദേശാ ജനപദാഃ പ്രായശഃ പരികീര്തിതാഃ
ആവന്തർ, കലിംഗർ, മൂകർ, അന്തകർ എന്നിവരും, മധ്യദേശത്തിലെ ജനങ്ങൾ ഇവിടെയാണെന്ന് പൊതുവെ പറയപ്പെടുന്നു.
സഹ്യസ്യാനന്തരേ ചൈതേ തത്ര ഗോദാവരീ നദീ പൃഥിവ്യാമപി കൃത്സ്നായാം സ പ്രദേശോ മനോരമഃ
സഹ്യപർവ്വതത്തിനു അപ്പുറമാണ് ഗോദാവരി നദി ഒഴുകുന്നത്. ഭൂമിയിലെ മനോഹരമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്.
യത്ര ഗോവര്ധനോ നാമ മന്ദരോ ഗന്ധമാദനഃ രാമപ്രിയാര്ഥം സ്വര്ഗീയാ വൃക്ഷാ ദിവ്യാസ്തഥൌഷധീഃ
അവിടെ ഗോവർദ്ധന, മന്ദര, ഗന്ധമാദന എന്നിങ്ങനെ പർവ്വതങ്ങൾ ഉണ്ട്. രാമന്റെ ഇഷ്ടത്തിനായി സ്വർഗ്ഗീയവൃക്ഷങ്ങളും ദൈവിക ഔഷധികളും അവിടെ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്.
ഭരദ്വാജേന മുനിനാ പ്രിയാര്ഥമവതാരിതാഃ തതഃ പുഷ്പവരോ ദേശസ് തേന ജജ്ഞേ മനോരമഃ
ഭരദ്വാജമഹർഷി തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി അവയെ താഴെ കൊണ്ടുവന്നു. അതിനാൽ ആ ദേശം മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
വാഹ്ലീകാ വാടധാനാശ്ച ആഭീരാഃ കാലതോയകാഃ പുരംധ്രാശ്ചൈവ ശൂദ്രാശ്ച പല്ലവാശ് ചാത്തഖണ്ഡികാഃ
വാഹ്ലികർ, വാടധാനർ, ആഭീരർ, കാലതോയകർ, പുരന്ധ്രർ, ശൂദ്രർ, പല്ലവർ, അട്ടഖണ്ഡികർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
ഗാന്ധാരാ യവനാശ്ചൈവ സിന്ധുസൌവീരമദ്രകാഃ ശകാ ദ്രുഹ്യാഃ പുലിന്ദാശ്ച പാരദാഹാരമൂര്തികാഃ
ഗാന്ധാരർ, യവനർ, സിന്ദു, സൗവീര, മദ്രകർ, ശകർ, ദ്രുഹ്യർ, പുലിന്ദർ, പാരദർ, ആരമൂർത്തികർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
രാമഠാഃ കണ്ടകാരാശ്ച കൈകേയാ ദശനാമകാഃ ക്ഷത്രിയോപനിവേശ്യാശ്ച വൈശ്യാഃ ശൂദ്രകുലാനി ച
രാമഠർ, കണ്ഠകാരർ, കൈകേയർ, ദശനാമകർ, ക്ഷത്രിയരുടെ കുടിയിരിപ്പുകൾ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രകുടുംബങ്ങൾ—all ഇവിടെയുണ്ട്.
അത്രയോ ഽഥ ഭരദ്വാജാഃ പ്രസ്ഥലാഃ സദസേരകാഃ ലമ്പകാസ് തലഗാനാശ്ച സൈനികാഃ സഹ ജാങ്ഗലൈഃ ഏതേ ദേശാ ഉദീച്യാസ്തു പ്രാച്യാന്ദേശാന്നിബോധത
അത്രയർ, ഭരദ്വാജർ, പ്രസ്ഥലർ, സദസേരകർ, ലംപകർ, തളഗാനർ, സൈനികർ, ജാംഗളർ എന്നിവരാണ് ഈ ഉത്തരദേശങ്ങൾ. ഇനി കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
അങ്ഗാ വങ്ഗാ മദ്ഗുരകാ അന്തര്ഗിരിബഹിര്ഗിരീ തതഃ പ്ലവംഗമാതംഗാ യമകാ മല്ലവര്ണകാഃ സുഹ്മോത്തരാഃ പ്രവിജയാ മാര്ഗവാ ഗേയമാലവാഃ
അംഗർ, വംഗർ, മദ്ഗുരകർ, അകത്തും പുറത്തുമുള്ള പർവ്വതവാസികൾ, പ്ലവംഗർ, മാതംഗർ, യമകർ, മല്ലവർണകർ, സുഹ്മോത്തരർ, പ്രവിജയർ, മാർഗവർ, ഗേയമാലവർ—all ഇവിടെയുണ്ട്.
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാശ്ച പുണ്ഡ്രാശ്ച വിദേഹാസ്താമ്രലിപ്തകാഃ ശാല്വമാഗധഗോനര്ദാഃ പ്രാച്യാ ജനപദാഃ സ്മൃതാഃ
പ്രാച്യോതിഷർ, പുണ്ഡർ, വിദേഹർ, താമ്രലിപ്തകർ, ശാൽവർ, മാഗധർ, ഗോനർദർ—ഇവരാണ് കിഴക്കൻ ദേശത്തിലെ ജനങ്ങൾ.
തേഷാം പരേ ജനപദാ ദക്ഷിണാപഥവാസിനഃ പാണ്ഡ്യാശ്ച കേരലാശ്ചൈവ ചോലാഃ കുല്യാസ്തഥൈവ ച
അവരുടെ അതിരുകൾക്കപ്പുറം ദക്ഷിണദേശത്ത് താമസിക്കുന്നവർ: പാണ്ഡ്യർ, കേരളവർ, ചോഴർ, കുല്യർ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
സേതുകാഃ സൂതികാശ്ചൈവ കുപഥാം വാജിവാസികാഃ നവരാഷ്ട്രാ മാഹിഷികാഃ കലിങ്ഗാശ്ചൈവ സര്വശഃ
സേതുകന്മാർ, സൂതികന്മാർ, കുപഥവർഗ്ഗം, വാജിവാസികർ, നവരാജ്യക്കാരും, മാഹിഷികരും, എല്ലായിടത്തുമുള്ള കലിംഗന്മാരും.
കാരൂഷാശ്ച സഹൈഷീകാ ആടവ്യാഃ ശബരാസ്തഥാ പുലിന്ദാ വിന്ധ്യപുഷികാ വൈദര്ഭാ ദണ്ഡകൈഃ സഹ
കാരൂഷന്മാർ, ഐഷികന്മാർ, ആടവ്യവർഗ്ഗം, ശബരന്മാർ, പുലിന്ദന്മാർ, വിന്ധ്യപുഷികർ, വൈദർഭരും, ദണ്ഡകർക്കുമൊപ്പം.
കുലീയാശ്ച സിരാലാശ്ച രൂപസാസ് താപസൈഃ സഹ തഥാ തൈത്തിരികാശ്ചൈവ സര്വേ കാരസ്കരാസ്തഥാ
കുലിയന്മാർ, സിറാലന്മാർ, രൂപസർ, താപസന്മാരോടൊപ്പം, തൈത്തിരികന്മാരും, കാർസ്കരന്മാരും.
വാസിക്യാശ്ചൈവ യേ ചാന്യേ യേ ചൈവാന്തരനര്മദാഃ ഭാരുകച്ഛാഃ സമാഹേയാഃ സഹ സാരസ്വതൈസ്തഥാ
വാസിക്യർ, മറ്റു ചിലർ, നർമ്മദാനദികളുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കുന്നവർ, ഭാരുകച്ചർ, സമാഹേയർ, സാരസ്വതന്മാരോടൊപ്പം.
കാച്ഛീകാശ്ചൈവ സൌരാഷ്ട്രാ ആനര്താ അര്ബുദൈഃ സഹ ഇത്യേതേ അപരാന്താസ്തു ശൃണു യേ വിന്ധ്യവാസിനഃ
കാച്ചികർ, സൗരാഷ്ട്രവർഗ്ഗം, ആനർത്തർ, അർബുദന്മാരോടൊപ്പം—ഇവരാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ദേശക്കാരൻമാർ; ഇനി വിന്ധ്യപ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്നവരെ കേൾക്കൂ.
മാലവാശ്ച കരൂഷാശ്ച മേകലാശ്ചോത്കലൈഃ സഹ ഔണ്ഡ്രാ മാഷാ ദശാര്ണാശ്ച ഭോജാഃ കിഷ്കിന്ധകൈഃ സഹ
മാളവന്മാർ, കാരൂഷന്മാർ, മേക്കളർ, ഉത്കളന്മാരോടൊപ്പം, ഔണ്ട്രർ, മാഷർ, ദശാർണർ, ഭോജർ, കിഷ്കിന്ദകർക്കുമൊപ്പം.
സ്തോശലാഃ കോസലാശ്ചൈവ ത്രൈപുരാ വൈദിശാസ്തഥാ തുമുരാസ് തുമ്ബരാശ്ചൈവ പദ്ഗമാ നൈഷധൈഃ സഹ
സ്തോഷലർ, കോസലർ, ത്രൈപുരവർഗ്ഗം, വൈദിശർ, തുമുരർ, തുംബരർ, പത്ഗമർ, നൈഷധന്മാരോടൊപ്പം.
അരൂപാഃ ശൌണ്ഡികേരാശ്ച വീതിഹോത്രാ അവന്തയഃ ഏതേ ജനപദാഃ ഖ്യാതാ വിന്ധ്യപൃഷ്ഠനിവാസിനഃ
അരൂപർ, ശൗണ്ടികേരർ, വീതിഹോത്രർ, അവന്തികൾ—ഇവരാണ് വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൻ്റെ ചരിവിൽ പ്രശസ്തരായ ജനങ്ങൾ.