തസ്മാദ്ദ്വാദശഭാഗേന ഹേമകൂടോ ഽപി ഹീയതേ ഹിമവാന്വിംശഭാഗേന തസ്മാദേവ പ്രഹീയതേ അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി ഹേമകൂടോ മഹാഗിരിഃ
അതിൽ നിന്ന് ഒരു പന്ത്രണ്ടിൽ ഒന്ന് കുറവാണ് ഹേമകൂടയുടെ അളവ്. അതിൽ നിന്ന് ഒരു ഇരുപതിൽ ഒന്ന് കുറവാണ് ഹിമവാൻ. മഹാപർവ്വതമായ ഹേമകൂടയുടെ അളവ് എൺപത്തിയെട്ടായിരമാണ്.
അശീതിര്ഹിമവാഞ്ഛൈല ആയതഃ പൂര്വപശ്ചിമേ ദ്വീപസ്യ മണ്ഡലീഭാവാദ് ധ്രാസവൃദ്ധീ പ്രകീര്തിതേ
ഹിമവാൻ പർവ്വതം കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും എൺപതിനായിരം അളവാണ്. ദ്വീപിന്റെ വട്ടാകൃതിയുടെ കാരണത്താൽ കുറയലും കൂടലും പറയുന്നു.
വര്ഷാണാം പര്വതാനാം ച യഥാഭേദം തഥോത്തരമ് തേഷാം മധ്യേ ജനപദാസ് താനി വര്ഷാണി സപ്ത വൈ
പ്രദേശങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും വ്യത്യാസപ്പെട്ടതുപോലെ വടക്കോട്ടും വ്യത്യാസമുണ്ട്. അവയുടെ നടുവിൽ ജനപദങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഇവയാണ് ആ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ.
പ്രപാതവിഷമൈസ്തൈസ്തു പര്വതൈരാവൃതാനി തു സപ്ത താനി നദീഭേദൈര് അഗമ്യാനി പരസ്പരമ്
ഈ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ കയറ്റം കൂടിയ കഠിനമായ പർവ്വതങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. നദികളുടെ വിഭജനങ്ങൾ കാരണം ഇവ പരസ്പരം എത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ്.
വസന്തി തേഷു സത്ത്വാനി നാനാജാതീനി സര്വശഃ ഇമം ഹൈമവതം വര്ഷം ഭാരതം നാമ വിശ്രുതമ്
ഇവിടങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതികളിൽപ്പെട്ട ജീവികൾ വസിക്കുന്നു. ഈ ഹിമപർവ്വത പ്രദേശം ഭാരതം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
ഹേമകൂടം പരം തസ്മാന് നാമ്നാ കിമ്പുരുഷം സ്മൃതമ് ഹേമകൂടാച്ച നിഷധം ഹരിവര്ഷം തദുച്യതേ
ഹേമകൂടയ്ക്ക് അപ്പുറം കിംപുരുഷം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം ഉണ്ട്. ഹേമകൂടയിൽ നിന്ന് നിഷധം വരെ ഹരിവർഷം എന്ന് പറയുന്നു.
ഹരിവര്ഷാത്പരം ചാപി മേരോസ്തു തദിലാവൃതമ് ഇലാവൃതാത്പരം നീലം രമ്യകം നാമ വിശ്രുതമ്
ഹരിവർഷത്തിന് അപ്പുറം, മേറുവിൽ, ഇലാവൃതം ഉണ്ട്. ഇലാവൃതത്തിന് അപ്പുറം നീലപർവ്വതം, രമ്യകം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
രമ്യകാദപരം ശ്വേതം വിശ്രുതം തദ്ധിരണ്യകമ് ഹിരണ്യകാത്പരം ചൈവ ശൃങ്ഗശാകംകുരം സ്മൃതമ്
രമ്യകത്തിന് അപ്പുറം ശ്വേതം, അതാണ് ഹിരണ്യകം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഹിരണ്യകത്തിന് അപ്പുറം ശൃംഗശാകങ്കുരം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ധനുഃസംസ്ഥേ തു വിജ്ഞേയേ ദേവര്ഷേ ദക്ഷിണോത്തരേ ദീര്ഘാണി തസ്യ ചത്വാരി മധ്യമം തദിലാവൃതമ്
ദക്ഷിണത്തും വടക്കത്തും വില്ലുപോലെ നിരത്തിയ നാല് ദീർഘ പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്, ദൈവമുനിവേ, അവയിൽ നടുവിലുള്ളത് ഇലാവൃതമാണ്.
പൂര്വതോ നിഷധസ്യേദം വേദ്യര്ധം ദക്ഷിണം സ്മൃതമ് പരം ത്വിലാവൃതം പശ്ചാദ് വേദ്യര്ധം തു തദുത്തരമ്
നിഷധയുടെ കിഴക്കോട്ട് ആലത്തിൻറെ തെക്കേ പാതി ഉണ്ട്. അതിന് അപ്പുറം ഇലാവൃതം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ആലത്തിൻറെ വടക്കേ പാതിയുണ്ട്.
തയോര്മധ്യേ തു വിജ്ഞേയോ മേരുര്യത്ര ത്വിലാവൃതമ് ദക്ഷിണേന തു നീലസ്യ നിഷധസ്യോത്തരേണ തു
അവയുടെ നടുവിൽ മഹാമേരു നിലകൊള്ളുന്നു, അവിടെയാണ് ഇലാവൃതം. നീലയുടെ തെക്കിലും നിഷധയുടെ വടക്കിലും.
ഉദഗായതോ മഹാശൈലോ മാല്യവാന്നാമ പര്വതഃ ദ്വാത്രിംശതാ സഹസ്രേണ പ്രതീച്യാം സാഗരാനുഗഃ
വടക്കോട്ട് ഉയരുന്ന മഹാപർവ്വതം മാല്യവാൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ട് സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന് മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം അളവാണ് അതിന്റെ നീളം.
മാല്യവാന്വൈ സഹസ്രൈക ആ നീലനിഷധായതഃ ദ്വാത്രിംശത്ത്വേവമപ്യുക്തഃ പര്വതോ ഗന്ധമാദനഃ
മാല്യവാൻ എന്ന പർവ്വതം, നീലപർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് നിഷധപർവ്വതം വരെ ആയിരം യോജന ദൂരം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, ഗന്ധമാദനപർവ്വതം മുപ്പത്തിരണ്ട് യോജന വീതിയുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു.
പരിമണ്ഡലയോര്മധ്യേ മേരുഃ കനകപര്വതഃ ചാതുര്വര്ണ്യസമോ വര്ണൈശ് ചതുരസ്രഃ സമുച്ഛ്രിതഃ
ഈ വലയംപോലെയുള്ള പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വർണ്ണംപോലെയുള്ള മേരു പർവ്വതം ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്നു. അതിന് നാലു വശങ്ങളിലും നാലു വർണ്ണങ്ങൾ പോലെ തിളക്കം, ചതുരാകൃതിയിലുള്ളത്.
നാനാവര്ണഃ സ പാര്ശ്വേഷു പൂര്വാന്തേ ശ്വേത ഉച്യതേ പീതം തു ദക്ഷിണം തസ്യ ഭൃങ്ഗിപത്ത്രനിഭം പരമ് ഉത്തരം തസ്യ രക്തം വൈ ഇതി വര്ണസമന്വിതഃ
മേരുവിന്റെ വശങ്ങളിൽ വിവിധ വർണ്ണങ്ങൾ കാണാം. കിഴക്കേ അറ്റത്ത് വെളുപ്പാണ്, തെക്കേ വശം മഞ്ഞനിറം, വടക്കേ വശം കരിമ്പട്ടിന്റെ ചിറകുപോലെയുള്ള കറുപ്പും പടിഞ്ഞാറ് ചുവപ്പുമാണ്. ഇങ്ങനെ മേരു പല നിറങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മേരുസ്തു ശുശുഭേ ദിവ്യോ രാജവത്സ തു വേഷ്ടിതഃ ആദിത്യതരുണാഭാസോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ
മേരു ദിവ്യമായും ഭംഗിയോടെ, രാജചിഹ്നങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടും, ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലും പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലും തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നു.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി ചതുരാശീതിസൂച്ഛ്രിതഃ പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ് അഷ്ടാവിംശതിവിസ്തൃതഃ
അത് എൺപത്തിനാലായിരം യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർന്നു, പതിനാറായിരം യോജന ഭൂമിക്കടിയിൽ ഇറങ്ങി, ഇരുപത്തിയെട്ടായിരം യോജന വീതിയിലുമാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
വിസ്തരാദ്ദ്വിഗുണശ്ചാസ്യ പരീണാഹഃ സമന്തതഃ സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ
അതിന്റേയും ചുറ്റളവ് അതിന്റെ വീതിയേക്കാൾ ഇരട്ടിയാണ്. ആ മഹത്തായ ദിവ്യപർവ്വതം ദൈവിക ഔഷധികൾകൊണ്ട് സമൃദ്ധമാണ്.
ഭുവനൈരാവൃതഃ സര്വൈര് ജാതരൂപപരിഷ്കൃതൈഃ തത്ര ദേവഗണാശ്ചൈവ ഗന്ധര്വാസുരരാക്ഷസാഃ ശൈലരാജേ പ്രമോദന്തേ സര്വതോ ഽപ്സരസാം ഗണൈഃ
അത് സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ലോകങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അസുരന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, അപ്പ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ പാർക്കുന്നു.
സ തു മേരുഃ പരിവൃതോ ഭുവനൈര്ഭൂതഭാവനൈഃ യസ്യേമേ ചതുരോ ദേശാ നാനാപാര്ശ്വേഷു സംസ്ഥിതാഃ
മേരു ലോകങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവിടം ജീവികളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്. അതിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ ഈ നാലു പ്രദേശങ്ങളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഭദ്രാശ്വം ഭാരതം ചൈവ കേതുമാലം ച പശ്ചിമേ ഉത്തരാശ്ചൈവ കുരവഃ കൃതപുണ്യപ്രതിശ്രയാഃ
ഭദ്രാശ്വം, ഭാരതം, പടിഞ്ഞാറ് കേതുമാലം, വടക്കോട്ട് കുരുക്കൾ—ഇവയെല്ലാം പുണ്യശേഷമുള്ളവർക്ക് അഭയസ്ഥലങ്ങളാണ്.
വിഷ്കമ്ഭപര്വതാസ്തദ്വന് മന്ദരോ ഗന്ധമാദനഃ വിപുലശ്ച സുപാര്ശ്വശ്ച സര്വരത്നവിഭൂഷിതാഃ
അവിടെ മന്ദരപർവ്വതം, ഗന്ധമാദനം, വിപുലം, സുപാർശ്വം എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പർവ്വതങ്ങൾ ഉണ്ട്.
അരുണോദം മാനസം ച സിതോദം ഭദ്രസംജ്ഞിതമ് തേഷാമുപരി ചത്വാരി സരാംസി ച വനാനി ച
അരുണോദം, മാനസം, സിതോദം, ഭദ്രം എന്ന പേരുള്ളത്—ഇവയൊക്കെ ആ പർവ്വതങ്ങളുടെ മുകളിൽ കുളങ്ങളും കാടുകളും ആയി നിലകൊള്ളുന്നു.
തഥാ ഭദ്രകദമ്ബസ്തു പര്വതേ ഗന്ധമാദനേ ജമ്ബൂവൃക്ഷസ്തഥാശ്വത്ഥോ വിപുലേ ഽഥ വടഃ പരമ്
അത് പോലെ ഭദ്രകദമ്പം ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിൽ വളരുന്നു. ജമ്പുവൃക്ഷവും അശ്വത്തും വിപുലപർവ്വതത്തിൽ, അതോടൊപ്പം വലിയ വടവൃക്ഷവും ഉണ്ട്.
ഗന്ധമാദനപാര്ശ്വേ തു പശ്ചിമേ ഽമരഗണ്ഡികഃ ദ്വാത്രിംശച്ച സഹസ്രാണി യോജനൈഃ സര്വതഃ സമഃ
ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് അമരഗന്ധിക എന്ന സ്ഥലം ഉണ്ട്. അതു മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജന ദൂരം എല്ലാ ദിശകളിലുമാണ്.
തത്ര തേ ശുഭകര്മാണഃ കേതുമാലാഃ പരിശ്രുതാഃ തത്ര കാലാനലാഃ സര്വേ മഹാസത്ത്വാ മഹാബലാഃ
അവിടെ കേതുമാലർ നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് പ്രശസ്തരാണ്. അവിടം മഹാശക്തിയും ബലവും ഉള്ള കാലാനലന്മാർ വസിക്കുന്നു.
സ്ത്രിയശ് ചോത്പലവര്ണാഭാഃ സുന്ദര്യഃ പ്രിയദര്ശനാഃ തത്ര ദിവ്യോ മഹാവൃക്ഷഃ പനസഃ പത്ത്രഭാസുരഃ
അവിടെ സ്ത്രീകൾ നീല ഉത്പലപൂവിന്റെ നിറത്തിൽ, സുന്ദരികളും മനോഹരരൂപവതികളുമാണ്. അവിടെ ദിവ്യമായ വലിയ പ്ലാവു വൃക്ഷം തിളങ്ങുന്ന ഇലകളോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യ പീത്വാ ഫലരസം സംജീവന്തി സമായുതമ് തസ്യ മാല്യവതഃ പാര്ശ്വേ പൂര്വേ പൂര്വാ തു ഗണ്ഡികാ ദ്വാത്രിംശച്ച സഹസ്രാണി തത്രാപി ശതമുച്യതേ
അവരുടെ പഴംരസം കുടിച്ചാൽ അവർ ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു. മാല്യവാന്റെ കിഴക്കേ വശത്ത് കിഴക്കൻ ഗന്ധിക ഉണ്ട്, അതും മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജന ദൂരം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ നൂറോളം സ്ഥലങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
ഭദ്രാശ്വസ്തത്ര വിജ്ഞേയോ നിത്യം മുദിതമാനസഃ ഭദ്രമാലവനം തത്ര കാലാമ്രശ്ച മഹാദ്രുമഃ
അവിടെ ഭദ്രാശ്വൻ എന്നും സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു. അവിടെ ഭദ്രമാലവനം ഉണ്ട്, കൂടാതെ വലിയ കാളാമ്രവൃക്ഷവും വളരുന്നു.
തത്ര തേ പുരുഷാഃ ശ്വേതാ മഹാസത്ത്വാ മഹാബലാഃ സ്ത്രിയഃ കുമുദവര്ണാഭാഃ സുന്ദര്യഃ പ്രിയദര്ശനാഃ
അവിടെ പുരുഷന്മാർ വെളുപ്പും മഹാശക്തിയും ബലവും ഉള്ളവരാണ്. സ്ത്രീകൾ കുമുദപൂവിന്റെ നിറത്തിൽ, സുന്ദരികളും മനോഹരരൂപവതികളുമാണ്.