നാഭീബന്ധനസമ്ഭൂതോ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ പൂര്വതഃ ശ്വേതവര്ണസ്തു ബ്രാഹ്മണ്യം തസ്യ തേന വൈ
അവ്യക്തമായ ജനനമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതാണ്; കിഴക്കോട്ട് വെള്ള നിറം, അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണ സ്വഭാവം അവിടെയുണ്ട്.
പീതശ്ച ദക്ഷിണേനാസൌ തേന വൈശ്യത്വമിഷ്യേത ഭൃങ്ഗിപത്ത്രീനഭശ് ചൈവ പശ്ചിമേന സമന്വിതഃ തേനാസ്യ ശൂദ്രതാ സിദ്ധാ മേരോര് നാമാര്ഥകര്മതഃ
തെക്കോട്ട് മഞ്ഞ നിറം, അതിനാൽ വൈശ്യസ്വഭാവം; പടിഞ്ഞാറ് ഭൃംഗിപത്രത്തിന്റെ നിറം, അതിനാൽ പേരിലും അർത്ഥത്തിലും കർമ്മത്തിലും ശൂദ്രസ്വഭാവം അവിടെയുണ്ട്.
പാര്ശ്വമുത്തരതസ്തസ്യ രക്തവര്ണം സ്വഭാവതഃ തേനാസ്യ ക്ഷത്രഭാവഃ സ്യാദ് ഇതി വര്ണാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
വടക്കുവശം പ്രകൃതിപരമായി ചുവപ്പ് നിറമാണ്; അതിനാൽ ക്ഷത്രിയസ്വഭാവം അവിടെയുണ്ട്; ഇങ്ങനെ വർണങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നീലശ്ച വൈഡൂര്യമയഃ ശ്വേതഃ പീതോ ഹിരണ്മയഃ മയൂരബര്ഹവര്ണശ്ച ശാതകൌമ്ഭഃ സ ശൃങ്ഗവാന്
അത് നീലയും വൈഡൂര്യരത്നം പോലെയും വെള്ളയും മഞ്ഞയും സ്വർണ്ണവും മയിലിന്റെ ആകെയുള്ള നിറവും ശുദ്ധസ്വർണ്ണം പോലെയും കൊമ്പുള്ളതുമാണ്.
ഏതേ പര്വതരാജാനഃ സിദ്ധചാരണസേവിതാഃ തേഷാമന്തരവിഷ്കമ്ഭോ നവസാഹസ്രമുച്യതേ
ഇവയാണ് പർവ്വതങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാർ, സിദ്ധന്മാരും ദേവചാരികളും ഇവിടങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ഒമ്പതിനായിരം അളവാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
മധ്യേ ത്വിലാവൃതം നാമ മഹാമേരോഃ സമന്തതഃ ചതുര്വിംശത്സഹസ്രാണി വിസ്തീര്ണോ യോജനൈഃ സമഃ
ഇവയുടെ നടുവിൽ, മഹാമേരുവിനെ ചുറ്റി മുഴുവൻ, ഇലാവൃതം എന്ന പ്രദേശം ഉണ്ട്. അതിന്റെ വീതി ഇരുപത്തിനാലായിരം അളവാണ്, എല്ലാ ദിക്കിലും തുല്യമായി.
മധ്യേ തസ്യ മഹാമേരുര് വിധൂമ ഇവ പാവകഃ വേദ്യര്ധം ദക്ഷിണം മേരോര് ഉത്തരാര്ധം തഥോത്തരമ്
അവിടത്തിന്റെ നടുവിൽ മഹാമേരു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെയാണ് അതിന്റെ ഭാവം. അതിന്റെ ആലത്തിൻറെ പാതി തെക്കോട്ടും, മറ്റെ പാതി വടക്കോട്ടുമാണ്.
വര്ഷാണി യാനി സപ്താത്ര തേഷാം വൈ വര്ഷപര്വതാഃ ദ്വേ ദ്വേ സഹസ്രേ വിസ്തീര്ണാ യോജനൈര്ദക്ഷിണോത്തരമ്
ഇവിടെയുള്ള ഏഴു പ്രദേശങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടേതായ പർവ്വതനിരകൾ ഉണ്ട്. ഓരോ നിരയും വടക്കും തെക്കും രണ്ടായിരം അളവാണ്.
ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്താരസ് തേഷാമായാമ ഉച്യതേ നീലശ്ച നിഷധശ്ചൈവ തേഷാം ഹീനാശ്ച യേ പരേ
ജംബൂദ്വീപിന്റെ വീതി ഇവയുടെ നീളത്താൽ വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു. നീലയും നിഷധയും, അതിന് അപ്പുറമുള്ള മറ്റു പർവ്വതങ്ങളും കുറവാണ്.
ശ്വേതശ്ച ഹേമകൂടശ്ച ഹിമവാഞ്ഛൃങ്ഗവാംശ്ച യഃ ജമ്ബൂദ്വീപപ്രമാണേണ ഋഷഭഃ പരികീര്ത്യതേ
ശ്വേത, ഹേമകൂട, ശൃംഗങ്ങളോടുകൂടിയ ഹിമവാൻ എന്നിവയും പേരോടെ അറിയപ്പെടുന്നു. ജംബൂദ്വീപിന്റെ അളവനുസരിച്ച് ഋഷഭം പറയപ്പെടുന്നു.
തസ്മാദ്ദ്വാദശഭാഗേന ഹേമകൂടോ ഽപി ഹീയതേ ഹിമവാന്വിംശഭാഗേന തസ്മാദേവ പ്രഹീയതേ അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി ഹേമകൂടോ മഹാഗിരിഃ
അതിൽ നിന്ന് ഒരു പന്ത്രണ്ടിൽ ഒന്ന് കുറവാണ് ഹേമകൂടയുടെ അളവ്. അതിൽ നിന്ന് ഒരു ഇരുപതിൽ ഒന്ന് കുറവാണ് ഹിമവാൻ. മഹാപർവ്വതമായ ഹേമകൂടയുടെ അളവ് എൺപത്തിയെട്ടായിരമാണ്.
അശീതിര്ഹിമവാഞ്ഛൈല ആയതഃ പൂര്വപശ്ചിമേ ദ്വീപസ്യ മണ്ഡലീഭാവാദ് ധ്രാസവൃദ്ധീ പ്രകീര്തിതേ
ഹിമവാൻ പർവ്വതം കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും എൺപതിനായിരം അളവാണ്. ദ്വീപിന്റെ വട്ടാകൃതിയുടെ കാരണത്താൽ കുറയലും കൂടലും പറയുന്നു.
വര്ഷാണാം പര്വതാനാം ച യഥാഭേദം തഥോത്തരമ് തേഷാം മധ്യേ ജനപദാസ് താനി വര്ഷാണി സപ്ത വൈ
പ്രദേശങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും വ്യത്യാസപ്പെട്ടതുപോലെ വടക്കോട്ടും വ്യത്യാസമുണ്ട്. അവയുടെ നടുവിൽ ജനപദങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഇവയാണ് ആ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ.
പ്രപാതവിഷമൈസ്തൈസ്തു പര്വതൈരാവൃതാനി തു സപ്ത താനി നദീഭേദൈര് അഗമ്യാനി പരസ്പരമ്
ഈ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ കയറ്റം കൂടിയ കഠിനമായ പർവ്വതങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. നദികളുടെ വിഭജനങ്ങൾ കാരണം ഇവ പരസ്പരം എത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ്.
വസന്തി തേഷു സത്ത്വാനി നാനാജാതീനി സര്വശഃ ഇമം ഹൈമവതം വര്ഷം ഭാരതം നാമ വിശ്രുതമ്
ഇവിടങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതികളിൽപ്പെട്ട ജീവികൾ വസിക്കുന്നു. ഈ ഹിമപർവ്വത പ്രദേശം ഭാരതം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
ഹേമകൂടം പരം തസ്മാന് നാമ്നാ കിമ്പുരുഷം സ്മൃതമ് ഹേമകൂടാച്ച നിഷധം ഹരിവര്ഷം തദുച്യതേ
ഹേമകൂടയ്ക്ക് അപ്പുറം കിംപുരുഷം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം ഉണ്ട്. ഹേമകൂടയിൽ നിന്ന് നിഷധം വരെ ഹരിവർഷം എന്ന് പറയുന്നു.
ഹരിവര്ഷാത്പരം ചാപി മേരോസ്തു തദിലാവൃതമ് ഇലാവൃതാത്പരം നീലം രമ്യകം നാമ വിശ്രുതമ്
ഹരിവർഷത്തിന് അപ്പുറം, മേറുവിൽ, ഇലാവൃതം ഉണ്ട്. ഇലാവൃതത്തിന് അപ്പുറം നീലപർവ്വതം, രമ്യകം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
രമ്യകാദപരം ശ്വേതം വിശ്രുതം തദ്ധിരണ്യകമ് ഹിരണ്യകാത്പരം ചൈവ ശൃങ്ഗശാകംകുരം സ്മൃതമ്
രമ്യകത്തിന് അപ്പുറം ശ്വേതം, അതാണ് ഹിരണ്യകം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഹിരണ്യകത്തിന് അപ്പുറം ശൃംഗശാകങ്കുരം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ധനുഃസംസ്ഥേ തു വിജ്ഞേയേ ദേവര്ഷേ ദക്ഷിണോത്തരേ ദീര്ഘാണി തസ്യ ചത്വാരി മധ്യമം തദിലാവൃതമ്
ദക്ഷിണത്തും വടക്കത്തും വില്ലുപോലെ നിരത്തിയ നാല് ദീർഘ പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്, ദൈവമുനിവേ, അവയിൽ നടുവിലുള്ളത് ഇലാവൃതമാണ്.
പൂര്വതോ നിഷധസ്യേദം വേദ്യര്ധം ദക്ഷിണം സ്മൃതമ് പരം ത്വിലാവൃതം പശ്ചാദ് വേദ്യര്ധം തു തദുത്തരമ്
നിഷധയുടെ കിഴക്കോട്ട് ആലത്തിൻറെ തെക്കേ പാതി ഉണ്ട്. അതിന് അപ്പുറം ഇലാവൃതം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ആലത്തിൻറെ വടക്കേ പാതിയുണ്ട്.
തയോര്മധ്യേ തു വിജ്ഞേയോ മേരുര്യത്ര ത്വിലാവൃതമ് ദക്ഷിണേന തു നീലസ്യ നിഷധസ്യോത്തരേണ തു
അവയുടെ നടുവിൽ മഹാമേരു നിലകൊള്ളുന്നു, അവിടെയാണ് ഇലാവൃതം. നീലയുടെ തെക്കിലും നിഷധയുടെ വടക്കിലും.
ഉദഗായതോ മഹാശൈലോ മാല്യവാന്നാമ പര്വതഃ ദ്വാത്രിംശതാ സഹസ്രേണ പ്രതീച്യാം സാഗരാനുഗഃ
വടക്കോട്ട് ഉയരുന്ന മഹാപർവ്വതം മാല്യവാൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ട് സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന് മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം അളവാണ് അതിന്റെ നീളം.
മാല്യവാന്വൈ സഹസ്രൈക ആ നീലനിഷധായതഃ ദ്വാത്രിംശത്ത്വേവമപ്യുക്തഃ പര്വതോ ഗന്ധമാദനഃ
മാല്യവാൻ എന്ന പർവ്വതം, നീലപർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് നിഷധപർവ്വതം വരെ ആയിരം യോജന ദൂരം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, ഗന്ധമാദനപർവ്വതം മുപ്പത്തിരണ്ട് യോജന വീതിയുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു.
പരിമണ്ഡലയോര്മധ്യേ മേരുഃ കനകപര്വതഃ ചാതുര്വര്ണ്യസമോ വര്ണൈശ് ചതുരസ്രഃ സമുച്ഛ്രിതഃ
ഈ വലയംപോലെയുള്ള പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വർണ്ണംപോലെയുള്ള മേരു പർവ്വതം ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്നു. അതിന് നാലു വശങ്ങളിലും നാലു വർണ്ണങ്ങൾ പോലെ തിളക്കം, ചതുരാകൃതിയിലുള്ളത്.
നാനാവര്ണഃ സ പാര്ശ്വേഷു പൂര്വാന്തേ ശ്വേത ഉച്യതേ പീതം തു ദക്ഷിണം തസ്യ ഭൃങ്ഗിപത്ത്രനിഭം പരമ് ഉത്തരം തസ്യ രക്തം വൈ ഇതി വര്ണസമന്വിതഃ
മേരുവിന്റെ വശങ്ങളിൽ വിവിധ വർണ്ണങ്ങൾ കാണാം. കിഴക്കേ അറ്റത്ത് വെളുപ്പാണ്, തെക്കേ വശം മഞ്ഞനിറം, വടക്കേ വശം കരിമ്പട്ടിന്റെ ചിറകുപോലെയുള്ള കറുപ്പും പടിഞ്ഞാറ് ചുവപ്പുമാണ്. ഇങ്ങനെ മേരു പല നിറങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മേരുസ്തു ശുശുഭേ ദിവ്യോ രാജവത്സ തു വേഷ്ടിതഃ ആദിത്യതരുണാഭാസോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ
മേരു ദിവ്യമായും ഭംഗിയോടെ, രാജചിഹ്നങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടും, ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലും പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലും തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നു.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി ചതുരാശീതിസൂച്ഛ്രിതഃ പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ് അഷ്ടാവിംശതിവിസ്തൃതഃ
അത് എൺപത്തിനാലായിരം യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർന്നു, പതിനാറായിരം യോജന ഭൂമിക്കടിയിൽ ഇറങ്ങി, ഇരുപത്തിയെട്ടായിരം യോജന വീതിയിലുമാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
വിസ്തരാദ്ദ്വിഗുണശ്ചാസ്യ പരീണാഹഃ സമന്തതഃ സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ
അതിന്റേയും ചുറ്റളവ് അതിന്റെ വീതിയേക്കാൾ ഇരട്ടിയാണ്. ആ മഹത്തായ ദിവ്യപർവ്വതം ദൈവിക ഔഷധികൾകൊണ്ട് സമൃദ്ധമാണ്.
ഭുവനൈരാവൃതഃ സര്വൈര് ജാതരൂപപരിഷ്കൃതൈഃ തത്ര ദേവഗണാശ്ചൈവ ഗന്ധര്വാസുരരാക്ഷസാഃ ശൈലരാജേ പ്രമോദന്തേ സര്വതോ ഽപ്സരസാം ഗണൈഃ
അത് സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ലോകങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അസുരന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, അപ്പ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ പാർക്കുന്നു.
സ തു മേരുഃ പരിവൃതോ ഭുവനൈര്ഭൂതഭാവനൈഃ യസ്യേമേ ചതുരോ ദേശാ നാനാപാര്ശ്വേഷു സംസ്ഥിതാഃ
മേരു ലോകങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവിടം ജീവികളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്. അതിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ ഈ നാലു പ്രദേശങ്ങളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.