ദശ തീര്ഥസഹസ്രാണി തിസ്രഃ കോട്യസ്തഥാപഗാഃ മാഘമാസേ ഗമിഷ്യന്തി ഗങ്ഗായാം ഭരതര്ഷഭ
ഭരതർഷഭാ, മാഘമാസത്തിൽ പത്ത് ആയിരം തീർത്ഥങ്ങളും മൂന്നു കോടി പുണ്യനദികളും ഗംഗയിലേക്കു പോകുന്നു.
സ്വസ്ഥോ ഭവ മഹാരാജ ഭുങ്ക്ഷ്വ രാജ്യമകണ്ടകമ് പുനര്ദ്രക്ഷ്യസി രാജേന്ദ്ര യജമാനോ വിശേഷതഃ
മഹാരാജാവേ, മനസ്സിൽ ആശ്വാസത്തോടെ കഷ്ടതയില്ലാതെ രാജ്യം ഭരിക്കൂ; രാജാധിരാജാ, നീ വീണ്ടും യജമാനനെ കാണും.
ഇത്യുക്ത്വാ സ മഹാഭാഗോ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാതപാഃ യുധിഷ്ഠിരസ്യ നൃപതേസ് തത്രൈവാന്തരധീയത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മഹാഭാഗനും മഹാതപസ്സുകാരനുമായ മാർകണ്ഡ്േയൻ അവിടെ തന്നെ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ മുന്നിൽ അദൃശ്യനായി.
തതസ്തത്ര സമാപ്ലാവ്യ ഗാത്രാണി സഗണോ നൃപഃ യഥോക്തേനാഥ വിധിനാ പരാം നിര്വൃതിമാഗമത്
അതിനുശേഷം രാജാവും കൂട്ടുകാരും അവിടെ ശരീരം കഴുകി, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ ആചാരം അനുസരിച്ച് പരമസന്തോഷം നേടി.
തഥാ ത്വമപി ദേവര്ഷേ പ്രയാഗാഭിമുഖോ ഭവ അഭിഷേകം തു കൃത്വാദ്യ കൃതകൃത്യോ ഭവിഷ്യസി
അങ്ങനെ നീയും ദേവർഷേ, പ്രയാഗത്തേക്കു പുറപ്പെടണം; ഇന്ന് അഭിഷേകം നടത്തി നീ കൃതാർത്ഥനാകും.
ഏവമുക്ത്വാഥ നന്ദീശസ് തത്രൈവാന്തരധീയത നാരദോ ഽപി ജഗാമാശു പ്രയാഗാഭിമുഖസ്തഥാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, നന്ദീശൻ അവിടെ തന്നെ അദൃശ്യനായി; നാരദനും ഉടൻ പ്രയാഗത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു.
തത്ര സ്നാത്വാ ച ജപ്ത്വാ ച വിധിദൃഷ്ടേന കര്മണാ ദാനം ദത്ത്വാ ദ്വിജാഗ്ര്യേഭ്യോ ഗതഃ സ്വഭവനം തദാ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ച്, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് ദാനം നൽകി, അവൻ പിന്നീട് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
കതി ദ്വീപാഃ സമുദ്രാ വാ പര്വതാ വാ കതി പ്രഭോ കിയന്തി ചൈവ വര്ഷാണി തേഷു നദ്യശ്ച കാഃ സ്മൃതാഃ
പ്രഭോ, എത്ര ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും ഉണ്ട്? അവയിൽ എത്ര ദേശങ്ങളുണ്ട്, അവിടെയുള്ള നദികൾ ഏതൊക്കെയെന്ന് ദയവായി പറയാമോ?
മഹാഭൂമിപ്രമാണം ച ലോകാലോകസ്തഥൈവ ച പര്യാപ്തിം പരിമാണം ച ഗതിശ്ചന്ദ്രാര്കയോസ്തഥാ
മഹാഭൂമി എത്ര വലുപ്പമുള്ളതാണെന്നും ലോകാലോകം എത്രയാണെന്നും ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എത്ര ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നും അവയുടെ അളവുകളും പരിധികളും ദയവായി പറയൂ.
ഏതദ്ബ്രവീഹി നഃ സര്വം വിസ്തരേണ യഥാര്ഥവിത് ത്വദുക്തമേതത്സകലം ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വയമ്
നിങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥം അറിയുന്നതുപോലെ ഇതെല്ലാം വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ. നിങ്ങൾ പറയുന്നതെല്ലാം ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദ്വീപഭേദസഹസ്രാണി സപ്ത ചാന്തര്ഗതാനി ച ന ശക്യന്തേ ക്രമേണേഹ വക്തും വൈ സകലം ജഗത്
ആയിരം ദ്വീപ് വിഭജനം ഉണ്ട്, അവയിൽ ഏഴും ഉൾപ്പെടുന്നു; ഈ ലോകം മുഴുവൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാൻ ഇവിടെ കഴിയില്ല.
സപ്തൈവ തു പ്രവക്ഷ്യാമി ചന്ദ്രാദിത്യഗ്രഹൈഃ സഹ തേഷാം മനുഷ്യതര്കേണ പ്രമാണാനി പ്രചക്ഷതേ
എന്നാൽ ഞാൻ ആ ഏഴ് ദ്വീപുകളും ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുമാണ് വിശദീകരിക്കുക; അവയുടെ അളവുകൾ മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപോലെയാണ് പറയുന്നത്.
അചിന്ത്യാഃ ഖലു യേ ഭാവാസ് താംസ്തു തര്കേണ സാധയേത് പ്രകൃതിഭ്യഃ പരം യച്ച തദചിന്ത്യസ്യ ലക്ഷണമ്
ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തതെല്ലാം തർക്കം കൊണ്ടു മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല; പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായതാണു ചിന്തിക്കാനാവാത്തതിന്റെ ലക്ഷണം.
സപ്ത വര്ഷാണി വക്ഷ്യാമി ജമ്ബൂദ്വീപം യഥാവിധമ് വിസ്തരം മണ്ഡലം യച്ച യോജനൈസ്താന്നിബോധത
ജംബൂദ്വീപിലെ ഏഴ് ദേശങ്ങൾ ക്രമമായി ഞാൻ വിശദമായി വിവരിക്കും; അതിന്റെ വിസ്തൃതി, വലിപ്പം, യോജനകളിൽ അളവുകൾ കേൾക്കൂ.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി ശതം ദ്വീപസ്യ വിസ്തരഃ നാനാജനപദാകീര്ണം പുരൈശ്ച വിവിധൈഃ ശുഭൈഃ
ആ ദ്വീപിന്റെ വീതി ഒരു ലക്ഷം യോജനമാണ്; വിവിധ ജനതകളും മനോഹരമായ നഗരങ്ങളും അതിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സിദ്ധചാരണസംകീര്ണം പര്വതൈരുപശോഭിതമ് സര്വധാതുപിനദ്ധൈസ്തൈഃ ശിലാജാലസമുദ്ഗതൈഃ
അത് സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും നിറഞ്ഞതാണ്; പർവതങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും ധാതുക്കളാൽ പൊതിഞ്ഞതും വലിയ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ ഉയർന്നതുമാണ്.
പര്വതപ്രഭവാഭിശ്ച നദീഭിസ്തു സമന്തതഃ പ്രാഗായതാ മഹാപാര്ശ്വാഃ ഷഡിമേ വര്ഷപര്വതാഃ
പർവതങ്ങളിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾ ചുറ്റും ഒഴുകുന്നു; വലിയ തീരങ്ങളോടുകൂടിയ ആറ് ദേശപർവതങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
അവഗാഹ്യ ഹ്യുഭയതഃ സമുദ്രൌ പൂര്വപശ്ചിമൌ ഹിമപ്രായശ്ച ഹിമവാന് ഹേമകൂടശ്ച ഹേമവാന്
രണ്ടുവശത്തും, കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും, സമുദ്രങ്ങൾ കടക്കേണ്ടിവരും; ഹിമവാൻ മിക്കവാറും ഹിമം നിറഞ്ഞതാണ്, ഹെമകൂടനും ഹെമവാനും അവിടെയുണ്ട്.
സര്വതഃ സുമുഖശ്ചാപി നിഷധഃ പര്വതോ മഹാന് ചാതുര്വര്ണ്യസ്തു സൌവര്ണോ മേരുശ്ചോല്ബമയഃ സ്മൃതഃ ചതുര്വിംശത്സഹസ്രാണി വിസ്തീര്ണഃ സ ചതുര്ദിശമ്
ചുറ്റും മനോഹരമായ മുഖമുള്ള മഹാപർവതമായ നിഷധ ഉണ്ട്; സ്വർണ്ണത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉയർന്ന മെരു പർവതം നാലു വർണ്ണങ്ങളോടും കൂടി, നാലു ദിശയിലായി ഇരുപത്തിനാലായിരം യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വൃത്താകൃതിപ്രമാണശ്ച ചതുരസ്രഃ സമാഹിതഃ നാനാവര്ണൈഃ സമഃ പാര്ശ്വൈഃ പ്രജാപതിഗുണാന്വിതഃ
അത് വൃത്താകൃതിയിലും ചതുരാകൃതിയിലും സമമായി നിലകൊള്ളുന്നു; വിവിധ വർണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും സർവ്വഭൂതികളുടെ കുണങ്ങൾ ഉള്ളതുമാണ്.
നാഭീബന്ധനസമ്ഭൂതോ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ പൂര്വതഃ ശ്വേതവര്ണസ്തു ബ്രാഹ്മണ്യം തസ്യ തേന വൈ
അവ്യക്തമായ ജനനമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചതാണ്; കിഴക്കോട്ട് വെള്ള നിറം, അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണ സ്വഭാവം അവിടെയുണ്ട്.
പീതശ്ച ദക്ഷിണേനാസൌ തേന വൈശ്യത്വമിഷ്യേത ഭൃങ്ഗിപത്ത്രീനഭശ് ചൈവ പശ്ചിമേന സമന്വിതഃ തേനാസ്യ ശൂദ്രതാ സിദ്ധാ മേരോര് നാമാര്ഥകര്മതഃ
തെക്കോട്ട് മഞ്ഞ നിറം, അതിനാൽ വൈശ്യസ്വഭാവം; പടിഞ്ഞാറ് ഭൃംഗിപത്രത്തിന്റെ നിറം, അതിനാൽ പേരിലും അർത്ഥത്തിലും കർമ്മത്തിലും ശൂദ്രസ്വഭാവം അവിടെയുണ്ട്.
പാര്ശ്വമുത്തരതസ്തസ്യ രക്തവര്ണം സ്വഭാവതഃ തേനാസ്യ ക്ഷത്രഭാവഃ സ്യാദ് ഇതി വര്ണാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
വടക്കുവശം പ്രകൃതിപരമായി ചുവപ്പ് നിറമാണ്; അതിനാൽ ക്ഷത്രിയസ്വഭാവം അവിടെയുണ്ട്; ഇങ്ങനെ വർണങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നീലശ്ച വൈഡൂര്യമയഃ ശ്വേതഃ പീതോ ഹിരണ്മയഃ മയൂരബര്ഹവര്ണശ്ച ശാതകൌമ്ഭഃ സ ശൃങ്ഗവാന്
അത് നീലയും വൈഡൂര്യരത്നം പോലെയും വെള്ളയും മഞ്ഞയും സ്വർണ്ണവും മയിലിന്റെ ആകെയുള്ള നിറവും ശുദ്ധസ്വർണ്ണം പോലെയും കൊമ്പുള്ളതുമാണ്.
ഏതേ പര്വതരാജാനഃ സിദ്ധചാരണസേവിതാഃ തേഷാമന്തരവിഷ്കമ്ഭോ നവസാഹസ്രമുച്യതേ
ഇവയാണ് പർവ്വതങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാർ, സിദ്ധന്മാരും ദേവചാരികളും ഇവിടങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ഒമ്പതിനായിരം അളവാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
മധ്യേ ത്വിലാവൃതം നാമ മഹാമേരോഃ സമന്തതഃ ചതുര്വിംശത്സഹസ്രാണി വിസ്തീര്ണോ യോജനൈഃ സമഃ
ഇവയുടെ നടുവിൽ, മഹാമേരുവിനെ ചുറ്റി മുഴുവൻ, ഇലാവൃതം എന്ന പ്രദേശം ഉണ്ട്. അതിന്റെ വീതി ഇരുപത്തിനാലായിരം അളവാണ്, എല്ലാ ദിക്കിലും തുല്യമായി.
മധ്യേ തസ്യ മഹാമേരുര് വിധൂമ ഇവ പാവകഃ വേദ്യര്ധം ദക്ഷിണം മേരോര് ഉത്തരാര്ധം തഥോത്തരമ്
അവിടത്തിന്റെ നടുവിൽ മഹാമേരു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെയാണ് അതിന്റെ ഭാവം. അതിന്റെ ആലത്തിൻറെ പാതി തെക്കോട്ടും, മറ്റെ പാതി വടക്കോട്ടുമാണ്.
വര്ഷാണി യാനി സപ്താത്ര തേഷാം വൈ വര്ഷപര്വതാഃ ദ്വേ ദ്വേ സഹസ്രേ വിസ്തീര്ണാ യോജനൈര്ദക്ഷിണോത്തരമ്
ഇവിടെയുള്ള ഏഴു പ്രദേശങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടേതായ പർവ്വതനിരകൾ ഉണ്ട്. ഓരോ നിരയും വടക്കും തെക്കും രണ്ടായിരം അളവാണ്.
ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്താരസ് തേഷാമായാമ ഉച്യതേ നീലശ്ച നിഷധശ്ചൈവ തേഷാം ഹീനാശ്ച യേ പരേ
ജംബൂദ്വീപിന്റെ വീതി ഇവയുടെ നീളത്താൽ വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു. നീലയും നിഷധയും, അതിന് അപ്പുറമുള്ള മറ്റു പർവ്വതങ്ങളും കുറവാണ്.
ശ്വേതശ്ച ഹേമകൂടശ്ച ഹിമവാഞ്ഛൃങ്ഗവാംശ്ച യഃ ജമ്ബൂദ്വീപപ്രമാണേണ ഋഷഭഃ പരികീര്ത്യതേ
ശ്വേത, ഹേമകൂട, ശൃംഗങ്ങളോടുകൂടിയ ഹിമവാൻ എന്നിവയും പേരോടെ അറിയപ്പെടുന്നു. ജംബൂദ്വീപിന്റെ അളവനുസരിച്ച് ഋഷഭം പറയപ്പെടുന്നു.