യാമുനേ ചോത്തരേ കൂലേ പ്രയാഗസ്യ തു ദക്ഷിണേ ഋണപ്രമോചനം നാമ തത്തീര്ഥം പരമം സ്മൃതമ്
യമുനയുടെ വടക്കേ കരയിലും പ്രയാഗയുടെ തെക്കേ ഭാഗത്തുമാണ്, 'കഴിവ് മോചനം' എന്ന പേരിലുള്ള ആ തിരുത്തൽ, അതിവിശിഷ്ടമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഏകരാത്രോഷിതഃ സ്നാത്വാ ഋണൈഃ സര്വൈഃ പ്രമുച്യതേ സ്വര്ഗലോകമവാപ്നോതി അനൃണശ്ച സദാ ഭവേത്
അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ച് സ്നാനം ചെയ്താൽ, എല്ലാകഴിവുകളിൽ നിന്നുമുക്തനാകുന്നു; സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുകയും എപ്പോഴും കടമകളില്ലാത്തവനായി ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ പ്രയാഗസ്യ യത്ത്വയാ പരികീര്തിതമ് വിശുദ്ധം മേ ഽദ്യ ഹൃദയം പ്രയാഗസ്യ തു കീര്തനാത്
നീ പ്രയാഗത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത് ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ, പ്രയാഗത്തെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ വൃത്താന്തം എന്റെ ഹൃദയം ഇന്ന് വിശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
അനാശകഫലം ബ്രൂഹി ഭഗവംസ്തത്ര കീദൃശമ് യം ച ലോകമവാപ്നോതി വിശുദ്ധഃ സര്വകില്ബിഷൈഃ
ഭഗവാനേ, അവിടെ ഉപവാസം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലം എങ്ങനെയാണെന്ന് പറയൂ. എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായാൽ ഏത് ലോകം ലഭിക്കും എന്നും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശൃണു രാജന്പ്രയാഗേ തു അനാശകഫലം വിഭോ പ്രാപ്നോതി പുരുഷോ ധീമാഞ് ശ്രദ്ദധാനോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
രാജാവേ, പ്രയാഗത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: വിശ്വാസവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഉള്ള ധീരൻ അതു നേടുന്നു.
അഹീനാങ്ഗോ ഽപ്യരോഗശ്ച പഞ്ചേന്ദ്രിയസമന്വിതഃ അശ്വമേധഫലം തസ്യ ഗച്ഛതസ്തു പദേ പദേ
അവൻ അകൃത്യങ്ങളില്ലാത്തവനും രോഗമില്ലാത്തവനും അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മുഴുവനും ഉള്ളവനും ആകുമ്പോൾ, ഓരോ അടിയിലും അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നു.
കുലാനി താരയേദ്രാജന് ദശ പൂര്വാന്ദശാപരാന് മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ ഗച്ഛേത്തു പരമം പദമ്
രാജാവേ, അവൻ പത്ത് തലമുറ മുൻപുള്ളവരെയും പത്ത് തലമുറ പിന്നിലുള്ളവരെയും രക്ഷിക്കുന്നു; എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.
മഹാഭാഗ്യം ഹി ധര്മസ്യ യത്ത്വം വദസി മേ പ്രഭോ അല്പേനൈവ പ്രയത്നേന ബഹൂന്ധര്മാനവാപ്നുതേ
പ്രഭോ, നീ പറഞ്ഞത് ധർമ്മത്തിനുള്ള വലിയ ഭാഗ്യമാണ്; വളരെ ചെറിയ പരിശ്രമത്തിൽ തന്നെ അനേകം ധർമ്മങ്ങൾ നേടാൻ കഴിയും.
അശ്വമേധൈസ്തു ബഹുഭിഃ പ്രാപ്യതേ സുവ്രതൈരിഹ ഇമം മേ സംശയം ഛിന്ദ്ധി പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
നല്ലവരായവർ ഇവിടെ അനേകം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾക്കു തുല്യമായത് എങ്ങനെ എന്ന് എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്. ദയവായി ഈ സംശയം നീക്കി തരണമേ.
ശൃണു രാജന്മഹാവീര യദുക്തം ബ്രഹ്മയോനിനാ ഋഷീണാം സംനിധൌ പൂര്വം കഥ്യമാനം മയാ ശ്രുതമ്
രാജാവേ, മഹാശൂരനായവനേ, ബ്രഹ്മാവു ഋഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പറഞ്ഞതും ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടതും ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
പഞ്ചയോജനവിസ്തീര്ണം പ്രയാഗസ്യ തു മണ്ഡലമ് പ്രവിഷ്ടമാത്രേ തദ്ഭൂമാവ് അശ്വമേധഃ പദേ പദേ
അഞ്ച് യോജന വീതിയുള്ള പ്രയാഗം എന്ന പ്രദേശത്ത് കാൽവെച്ചുമാത്രം ഓരോ അടിയിലും അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
വ്യതീതാന്പുരുഷാന്സപ്ത ഭവിഷ്യാംശ്ച ചതുര്ദശ നരസ്താരയതേ സര്വാന് യസ്തു പ്രാണാന്പരിത്യജേത്
അവിടെ ജീവൻ വിട്ടവൻ ഏഴു മുൻപക്കാർക്കും പതിനാലു വരാനിരിക്കുന്നവർക്കും മോക്ഷം നൽകുന്നു.
ഏവം ജ്ഞാത്വാ തു രാജേന്ദ്ര സദാ സേവാപരോ ഭവേത് അശ്രദ്ദധാനാഃ പുരുഷാഃ പാപോപഹതചേതസഃ ന പ്രാപ്നുവന്തി തത്സ്ഥാനം പ്രയാഗം ദേവരക്ഷിതമ്
ഇതറിയുന്ന രാജാധിരാജാവേ, എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ സേവനം ചെയ്യണം. വിശ്വാസമില്ലാത്തവരും പാപം നിറഞ്ഞ മനസ്സുള്ളവരും ദേവന്മാർ കാത്തിരിക്കുന്ന പ്രയാഗം എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എത്താൻ കഴിയില്ല.
സ്നേഹാദ്വാ ദ്രവ്യലോഭാദ്വാ യേ തു കാമവശം ഗതാഃ കഥം തീര്ഥഫലം തേഷാം കഥം പുണ്യഫലം ഭവേത്
പ്രേമം കൊണ്ടോ ദ്രവ്യലോഭം കൊണ്ടോ, ആസക്തിയാൽ ആകൃഷ്ടരായവർക്ക് തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലവും പുണ്യഫലവും എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
വിക്രയഃ സര്വഭാണ്ഡാനാം കാര്യാകാര്യമജാനതഃ പ്രയാഗേ കാ ഗതിസ്തസ്യ തന്മേ ബ്രൂഹി പിതാമഹ
ഏത് ചെയ്യണം, ചെയ്യരുത് എന്നറിയാതെ തന്റെ എല്ലാ വസ്തുക്കളും പ്രയാഗത്തിൽ വിറ്റു കളയുന്നവനു എന്ത് ഫലമാണ് കിട്ടുക? ഇതു പറഞ്ഞുതരണമേ, പിതാമഹനേ.
ശൃണു രാജന്മഹാഗുഹ്യം സര്വപാപപ്രണാശനമ് മാസമേകം തു യഃ സ്നായാത് പ്രയാഗേ നിയതേന്ദ്രിയഃ മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ സ ഗച്ഛേത്പരമം പദമ്
രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന മഹാരഹസ്യം കേൾക്കൂ: ഒരു മാസം പ്രയാഗത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പരമപദം പ്രാപിക്കും.
വിശ്രമ്ഭഘാതകാനാം തു പ്രയാഗേ ശൃണു യത്ഫലമ് ത്രികാലമേവ സ്നായീത ആഹാരം ഭൈക്ഷ്യമാചരേത് ത്രിഭിര്മാസൈഃ സ മുച്യേത പ്രയാഗേ തു ന സംശയഃ
വിശ്വാസം തകർക്കുന്നവർക്കു പ്രയാഗത്തിൽ കിട്ടുന്ന ഫലം കേൾക്കൂ: ഒരാൾ ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്ത് ഭിക്ഷയാൽ മാത്രം ജീവിച്ചാൽ, മൂന്നു മാസത്തിനകം അവൻ പ്രയാഗത്തിൽ പാപമുക്തനാകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അജ്ഞാനേന തു യസ്യേഹ തീര്ഥയാത്രാദികം ഭവേത് സര്വകാമസമൃദ്ധസ്തു സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ സ്ഥാനം ച ലഭതേ നിത്യം ധനധാന്യസമാകുലമ്
ഇവിടെ അജ്ഞാനവശാൽ തീർത്ഥയാത്ര തുടങ്ങിയവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരവും സമ്പത്തും ധാന്യസമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞ സ്ഥാനം എപ്പോഴും ലഭിക്കും.
ഏവം ജ്ഞാനേന സമ്പൂര്ണഃ സദാ ഭവതി ഭോഗവാന് താരിതാഃ പിതരസ്തേന നരകാത്പ്രപിതാമഹാഃ
ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തിൽ പൂർണ്ണനായവൻ എപ്പോഴും സൗഖ്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; അവനാൽ പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകും.
ധര്മാനുസാരി തത്ത്വജ്ഞ പൃച്ഛതസ്തേ പുനഃ പുനഃ ത്വത്പ്രിയാര്ഥം സമാഖ്യാതം ഗുഹ്യമേതത്സനാതനമ്
ധർമ്മം അനുസരിക്കുന്നവനേ, സത്യം അറിയുന്നവനേ, നീ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചതിനാൽ, നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഈ പ്രാചീന രഹസ്യം ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തി.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ അദ്യ മേ താരിതം കുലമ് പ്രീതോ ഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോ ഽസ്മി ദര്ശനാദേവ തേ മുനേ
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് എന്റെ കുടുംബം രക്ഷപെട്ടിരിക്കുന്നു; മഹർഷേ, നിന്നെ കാണുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ ഞാൻ സന്തോഷവും അനുഗ്രഹവും അനുഭവിക്കുന്നു.
ത്വദ്ദര്ശനാത്തു ധര്മാത്മന് മുക്തോ ഽഹം ചാദ്യ കില്ബിഷാത് ഇദാനീം വേദ്മി ചാത്മാനം ഭഗവന്ഗതകല്മഷമ്
ധർമ്മാത്മാവേ, നിന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് ഇന്ന് ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി; ഭാഗ്യവാനായവനേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ പാപരഹിതനായ് എന്റെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ദിഷ്ട്യാ തേ സഫലം ജന്മ ദിഷ്ട്യാ തേ താരിതം കുലമ് കീര്തനാദ്വര്ധതേ പുണ്യം ശ്രുതാത്പാപപ്രണാശനമ്
നിന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത് ഭാഗ്യമാണ്, നിന്റെ കുടുംബം രക്ഷപ്പെട്ടത് ഭാഗ്യമാണ്. കീർത്തനം ചെയ്താൽ പുണ്യം വർദ്ധിക്കും, കേൾക്കുന്നതിലൂടെ പാപം നശിക്കും.
യമുനായാം തു കിം പുണ്യം കിം ഫലം തു മഹാമുനേ ഏതന്മേ സര്വമാഖ്യാഹി യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ്
യമുനയിൽ എന്താണ് വലിയ പുണ്യവും ഫലവും, മഹർഷേ? നീ കണ്ടതും കേട്ടതുമെല്ലാം ദയവായി എന്നോട് വിശദമായി പറയൂ.
തപനസ്യ സുതാ ദേവീ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതാ സമാഖ്യാതാ മഹാഭാഗാ യമുനാ തത്ര നിമ്നഗാ
സൂര്യന്റെ മകളായ ദേവി, മൂന്നു ലോകത്തും പ്രശസ്തയായ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ യമുനയാണ് അവിടെ ഒഴുകുന്നത്.
യേനൈവ നിഃസൃതാ ഗങ്ഗാ തേനൈവ യമുനാ ഗതാ യോജനാനാം സഹസ്രേഷു കീര്തനാത്പാപനാശിനീ
ഗംഗ ഒഴുകിയ അതേ വഴിയിലൂടെയാണ് യമുനയും പോയത്; ആയിരക്കണക്കിന് യോജന ദൂരം, അവളെ സ്തുതിച്ചാൽ പാപം നശിക്കും.
തത്ര സ്നാത്വാ ച പീത്വാ ച യമുനായാം യുധിഷ്ഠിര കീര്തനാല്ലഭതേ പുണ്യം ദൃഷ്ട്വാ ഭദ്രാണി പശ്യതി
അവിടെ യമുനയില് കുളിച്ചും വെള്ളം കുടിച്ചും, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, ഭക്തിപൂര്വം സ്തുതി ചെയ്താല് വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും; നല്ല കാര്യങ്ങള് കാണാനും സാധിക്കും.
അവഗാഹ്യ ച പീത്വാ ച പുനാത്യാസപ്തമം കുലമ് പ്രാണാംസ്ത്യജതി യസ്തത്ര സ യാതി പരമാം ഗതിമ്
അവിടെ കുളിച്ചും വെള്ളം കുടിച്ചും ചെയ്താല് ഏഴാം തലമുറവരെ ശുദ്ധീകരിക്കും; അവിടെ ജീവന് വിട്ടാല് പരമഗതി നേടും.
അഗ്നിതീര്ഥമിതി ഖ്യാതം യമുനാദക്ഷിണേ തടേ പശ്ചിമേ ധര്മരാജസ്യ തീര്ഥം തു നരകം സ്മൃതമ്
യമുനയുടെ തെക്കേ കരയില് അഗ്നിതീര്ത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; പടിഞ്ഞാറ് ധര്മരാജാവിന്റെ തീര്ത്ഥം നരകം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തത്ര സ്നാത്വാ ദിവം യാന്തി യേ മൃതാസ്തേ ഽപുനര്ഭവാഃ ഏവം തീര്ഥസഹസ്രാണി യമുനാദക്ഷിണേ തടേ
അവിടെ കുളിച്ച് മരിക്കുന്നവര് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു, പിന്നെ വീണ്ടും ജന്മം ഉണ്ടാവില്ല; അങ്ങനെ യമുനയുടെ തെക്കേ കരയില് ആയിരക്കണക്കിന് തീര്ത്ഥങ്ങള് ഉണ്ട്.