സാഗരാഃ സരിതഃ ശൈലാ നാഗാ വിദ്യാധരാശ്ച യേ ഹരിശ്ച ഭഗവനാസ്തേ പ്രജാപതിപുരഃസരഃ
സമുദ്രങ്ങളും നദികളും പർവതങ്ങളും നാഗന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും, പ്രജാപതിമാരോടൊപ്പം ഭഗവാൻ ഹരിയും അവിടെയുണ്ട്.
ഗങ്ഗായമുനയോര്മധ്യേ പൃഥിവ്യാ ജഘനം സ്മൃതമ് പ്രയാഗം രാജശാര്ദൂല ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് തതഃ പുണ്യതമം നാസ്തി ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരത
ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിലുള്ള ഇടം ഭൂമിയുടെ ഗർഭം എന്നുപറയപ്പെടുന്നു; രാജശാർദൂല, പ്രയാഗം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. ഭാരത, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇതിലും വിശുദ്ധമായത് ഒന്നുമില്ല.
ശ്രവണാത്തസ്യ തീര്ഥസ്യ നാമസംകീര്തനാദപി മൃത്തികാലമ്ഭനാദ്വാപി നരഃ പാപാത്പ്രമുച്യതേ
ആ തിരുനദിയുടെ പേര് കേൾക്കുന്നതുകൊണ്ടോ, അതിന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ, അതിന്റെ മണ്ണ് എടുത്തുകൊണ്ടോ, മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
തത്രാഭിഷേകം യഃ കുര്യാത് സംഗമേ ശംസിതവ്രതഃ തുല്യം ഫലമവാപ്നോതി രാജസൂയാശ്വമേധയോഃ
ആ സംഗമത്തിൽ വ്രതനിഷ്ഠയോടെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ രാജസൂയവും അശ്വമേധവും ചെയ്തതിന്റെ തുല്യഫലം നേടുന്നു.
ന ദേവവചനാത്താത ന ലോകവചനാത്തഥാ മതിര് ഉത്ക്രമണീയാ തേ പ്രയാഗഗമനം പ്രതി
ദൈവങ്ങളുടെയോ മനുഷ്യരുടെയോ വാക്കുകൾ കേട്ട് പ്രയാഗത്തിലേക്കുള്ള നിന്റെ മനസ്സു动ിക്കരുതേ, പ്രിയനേ.
ദശ തീര്ഥസഹസ്രാണി ഷഷ്ടികോട്യസ്തഥാ പരാഃ തേഷാം സാംനിധ്യമത്രൈവ തതസ്തു കുരുനന്ദന
കുരുനന്ദനാ, പത്തായിരം തിരുത്തുകളും അറുപത് കോടി തിരുത്തുകളും ഇവിടെയുണ്ട്; അവയുടെ സാന്നിധ്യം ഇവിടെയാണു.
യാ ഗതിര് യോഗയുക്തസ്യ സത്യസ്ഥസ്യ മനീഷിണഃ സാ ഗതിസ്ത്യജതഃ പ്രാണാന് ഗങ്ഗായമുനസംഗമേ
യോഗത്തിൽ ഏകാഗ്രനായി സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജ്ഞാനിക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഗതിയേ, ഗംഗയമുനാസംഗമത്തിൽ പ്രാണം വിട്ടവനും നേടുന്നു.
ന തേ ജീവന്തി ലോകേ ഽസ്മിംസ് തത്ര തത്ര യുധിഷ്ഠിര യേ പ്രയാഗം ന സമ്പ്രാപ്താസ് ത്രിഷു ലോകേഷു വഞ്ചിതാഃ
യുധിഷ്ഠിരാ, പ്രയാഗം കാണാത്തവർ ഈ ലോകത്ത് ജീവിക്കുന്നില്ല; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവർ വഞ്ചിതരാണ്.
ഏവം ദൃഷ്ട്വാ തു തത്തീര്ഥം പ്രയാഗം പരമം പദമ് മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ ശശാങ്ക ഇവ രാഹുണാ
അങ്ങനെ ആ തിരുനദിയായ പ്രയാഗം, പരമപദം, കണ്ടാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും; ചന്ദ്രൻ രാഹുവിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതുപോലെ.
കമ്ബലാശ്വതരൌ നാഗൌ വിപുലേ യമുനാതടേ തത്ര സ്നാത്വാ ച പീത്വാ ച സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
വിപുലമായ യമുനാതീരത്ത് കംബലനും അശ്വതരനും എന്ന നാഗന്മാർ ഉണ്ട്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തും വെള്ളം കുടിച്ചും എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
തത്ര ഗത്വാ ച സംസ്ഥാനം മഹാദേവസ്യ വിശ്രുതമ് നരസ്താരയതേ സര്വാന് ദശ പൂര്വാന്ദശാപരാന്
അവിടെ മഹാദേവന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയാൽ, ആൾ തന്റെ പത്ത് മുൻപൂർവ്വികരെയും പത്ത് പിന്പുറക്കാരെയും രക്ഷിക്കും.
കൃത്വാഭിഷേകം തു നരഃ സോ ഽശ്വമേധഫലം ലഭേത് സ്വര്ഗലോകമവാപ്നോതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ ആൾക്ക് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; സൃഷ്ടി സംഹാരമുണ്ടാകുന്നതുവരെ സ്വർഗ്ഗലോകം ലഭിക്കും.
പൂര്വപാര്ശ്വേ തു ഗങ്ഗായാസ് ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരത കൂപം ചൈവ തു സാമുദ്രം പ്രതിഷ്ഠാനം ച വിശ്രുതമ്
ഭാരതാ, ഗംഗയുടെ കിഴക്കേ കരയിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ സമുദ്രകൂപ്പവും പ്രസിദ്ധമായ പ്രതിഷ്ഠാനവും ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മചാരീ ജിതക്രോധസ് ത്രിരാത്രം യദി തിഷ്ഠതി സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ സോ ഽശ്വമേധഫലം ലഭേത്
ബ്രഹ്മചാരിയും കോപം ജയിച്ചവനും അവിടെ മൂന്നു രാത്രികൾ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, അവന്റെ ആത്മാവ് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധിയാകുന്നു; അശ്വമേധയാഗഫലം അവന് ലഭിക്കും.
ഉത്തരേണ പ്രതിഷ്ഠാനാദ് ഭാഗീരഥ്യാസ്തു പൂര്വതഃ ഹംസപ്രപതനം നാമ തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ്
പ്രതിഷ്ഠാനത്തിന്റെ വടക്കിലും ഭാഗീരഥിയുടെ കിഴക്കിലും ഹംസപ്രപതനം എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ഒരു തീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അശ്വമേധഫലം തസ്മിന് സ്നാനമാത്രേണ ഭാരത യാവച്ചന്ദ്രശ്ച സൂര്യശ്ച താവത്സ്വര്ഗേ മഹീയതേ
ഭാരതാ, അവിടെ കുളിച്ചാൽ മാത്രം അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കും.
ഉര്വശീരമണേ പുണ്യേ വിപുലേ ഹംസപാണ്ഡുരേ പരിത്യജതി യഃ പ്രാണാഞ് ശൃണു തസ്യാപി യത്ഫലമ്
ഉർവശിയുടെ ആനന്ദഭൂമിയായ വിശുദ്ധവും വിശാലവുമായ ഹംസപാണ്ഡുരത്തിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും കേൾക്കു.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി ഷഷ്ടിവര്ഷശതാനി ച സേവ്യതേ പിതൃഭിഃ സാര്ധം സ്വര്ഗലോകേ നരാധിപ
രാജാവേ, അത്തരം ഒരാൾക്ക് അപ്പൻമാരോടൊപ്പം അറുപതിനായിരം ആറും അറുപത് വർഷം സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കാം.
ഉര്വശീം തു സദാ പശ്യേത് സ്വര്ഗലോകേ നരോത്തമ പൂജ്യതേ സതതം പുത്ര ഋഷിഗന്ധര്വകിംനരൈഃ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എപ്പോഴും ഉർവശിയെ കാണും; മകനേ, സദാ ഋഷിമാരും ഗാന്ധർവരും കിന്നരന്മാരും അവനെ ആദരിക്കും.
തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടഃ ക്ഷീണകര്മാ ദിവശ്ച്യുതഃ ഉര്വശീസദൃശീനാം തു കന്യാനാം ലഭതേ ശതമ്
പിന്നീട്, പുണ്യം ക്ഷയിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, ഉർവശിയെപ്പോലെയുള്ള നൂറ് കന്യാകമാരെ അവൻ നേടും.
മധ്യേ നാരീസഹസ്രാണാം ബഹൂനാം ച പതിര്ഭവേത് ദശഗ്രാമസഹസ്രാണാം ഭോക്താ ഭവതി ഭൂമിപഃ
ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ, അവൻ പലരുടെയും ഭർത്താവാകും; പത്തു ആയിരം ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭോഗം അനുഭവിക്കുന്ന രാജാവായും അവൻ ഭവിക്കും.
കാഞ്ചീനൂപുരശബ്ദേന സുപ്തോ ഽസൌ പ്രതിബുധ്യതേ ഭുക്ത്വാ തു വിപുലാന് ഭോഗാംസ് തത്തീര്ഥം ഭജതേ പുനഃ
പൊന്നാലങ്കരിച്ച പാദസരം മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തിൽ ഉറക്കം തകർന്നു, വലിയ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, അവൻ വീണ്ടും ആ തീർത്ഥത്തെ തേടിപ്പോകും.
ശുക്ലാമ്ബരധരോ നിത്യം നിയതഃ സംയതേന്ദ്രിയഃ ഏകം കാലം തു ഭുഞ്ജാനോ മാസം ഭൂമിപതിര്ഭവേത്
എപ്പോഴും വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച്, നിയന്ത്രിതനും ഇന്ദ്രിയജയനുമാണ് അവൻ; ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ഒരു മാസം രാജാവായി ഭരിക്കും.
സുവര്ണാലംകൃതാനാം തു നാരീണാം ലഭതേ ശതമ് പൃഥിവ്യാമ് ആസമുദ്രായാം മഹാഭൂമിപതിര്ഭവേത്
പൊന്നാലങ്കരിച്ച നൂറ് സ്ത്രീകളെ അവൻ നേടും; സമുദ്രം വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഭൂമിയിൽ മഹാരാജാവായും ഭവിക്കും.
ധനധാന്യസമായുക്തോ ദാതാ ഭവതി നിത്യശഃ ഭുക്ത്വാ തു വിപുലാന്ഭോഗാംസ് തത്തീര്ഥം ലഭതേ പുനഃ
സമ്പത്തിലും ധാന്യത്തിലും സമൃദ്ധനായവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ദാനശീലൻ ആയിരിക്കും; വലിയ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം, അവൻ വീണ്ടും ആ തീർത്ഥം പ്രാപിക്കും.
അഥ സംധ്യാവടേ രമ്യേ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേന്ദ്രിയഃ ഉപവാസീ ശുചിഃ സംധ്യാം ബ്രഹ്മലോകമവാപ്നുയാത്
സുന്ദരമായ സന്ധ്യാവട്ടത്തിൽ, ബ്രഹ്മചാരിയും ഇന്ദ്രിയജയനും ഉപവാസിയും ശുദ്ധനും ആയവൻ സന്ധ്യാകാലത്ത് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.
കോടിതീര്ഥം സമാസാദ്യ യസ്തു പ്രാണാന്പരിത്യജേത് കോടിവര്ഷസഹസ്രാണാം സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
കോറ്റിതീർത്ഥത്തിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, കോടിയാണ്ട് വർഷം സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടഃ ക്ഷീണകര്മാ ദിവശ്ച്യുതഃ സുവര്ണമണിമുക്താഢ്യകുലേ ജായേത രൂപവാന്
പിന്നീട്, പുണ്യം തീർന്നപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, പൊന്നും മാണിക്ക്യവും മുത്തും നിറഞ്ഞ സമ്പന്നമായ കുടുംബത്തിൽ സുന്ദരനായി ജനിക്കും.
തതോ ഭോഗവതീം ഗത്വാ വാസുകേരുത്തരേണ തു ദശാശ്വമേധകം നാമ തീര്ഥം തത്രാപരം ഭവേത്
അതിനുശേഷം, വാസുകിയുടെ വടക്കേ ഭാഗത്തുള്ള ഭോഗവതിയിലേക്ക് പോയാൽ, അവിടെ ദശാശ്വമേധകം എന്ന മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്.
കൃതാഭിഷേകസ്തു നരഃ സോ ഽശ്വമേധഫലം ലഭേത് ധനാഢ്യോ രൂപവാന്ദക്ഷോ ദാതാ ഭവതി ധാര്മികഃ
അവിടെ അഭിഷേകം നടത്തിയവന് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; സമ്പന്നനും സുന്ദരനും കഴിവുള്ളവനും ദാനശീലനും ധാർമ്മികനും ആകും.