തേഷാമാപ്യായനായൈതദ് ദീയതേ സലിലം മയാ കൃതോപവീതീ ദേവേഭ്യോ നിവീതീ ച ഭവേത്തതഃ
ഇവർക്കെല്ലാവർക്കും തൃപ്തി നൽകാൻ ഞാൻ ഈ വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്ക് ഉപവീതം ചെയ്തശേഷം, നിവീതിയും ചെയ്യണം.
മനുഷ്യാംസ്തര്പയേദ്ഭക്ത്യാ ബ്രഹ്മപുത്രാനൃഷീംസ്തഥാ സനകശ്ച സനന്ദശ്ച തൃതീയശ്ച സനാതനഃ
ഭക്തിയോടെ മനുഷ്യരെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരെയും, സനക, സനന്ദ, സനാതന എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഋഷിമാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
കപിലശ്ചാസുരിശ്ചൈവ വോഢുഃ പഞ്ചശിഖസ്തഥാ സര്വേ തേ തൃപ്തിമായാന്തു മദ്ദത്തേനാമ്ബുനാ സദാ
കപിലൻ, അസുരി, വോധു, പഞ്ചശിഖൻ എന്നിവരും, ഞാൻ അർപ്പിച്ച വെള്ളംകൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും തൃപ്തരാകട്ടെ.
മരീചിമത്ര്യങ്ഗിരസം പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ് പ്രചേതസം വസിഷ്ഠം ച ഭൃഗും നാരദമേവ ച ദേവബ്രഹ്മഋഷീന് സര്വാംസ് തര്പയേദ് അക്ഷതൌദകൈഃ
മരീചി, അത്രി, അംഗിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, പ്രചേതസ്, വസിഷ്ഠ, ഭൃഗു, നാരദൻ, ദൈവിക-ബ്രാഹ്മണ ഋഷിമാർ എന്നിവരെ അക്ഷതമായ വെള്ളംകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
അപസവ്യം തതഃ കൃത്വാ സവ്യം ജാന്വാച്യ ഭൂതലേ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥാ സൌമ്യാ ഹവിഷ്മന്തസ്തഥോഷ്മപാഃ
പിന്നീട് യജ്ഞോപവീതം ഇടതുഭാഗത്തും വലതുഭാഗത്തും മാറ്റി, വലതുകാൽ നിലത്ത് വെച്ച്, അഗ്നിഷ്വാത്തർ, സൗമ്യർ, ഹവിഷ്മാൻ, ഉഷ്മപാഃ എന്നിവർക്കും അർപ്പണം നടത്തണം.
സുകാലിനോ ബര്ഹിഷദസ് തഥാന്യേ വാജ്യപാഃ പുനഃ സംതര്പ്യാഃ പിതരോ ഭക്ത്യാ സതിലോദകചന്ദനൈഃ
സമയോചിതമായ ബർഹിഷദുകൾ, വാജ്യാപന്മാർ മുതലായ മറ്റ് പിതൃദേവതകളെ, തിലവും ചന്ദനവും കലർത്തിയ വെള്ളംകൊണ്ടും ഭക്തിയോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
യമായ ധര്മരാജായ മൃത്യവേ ചാന്തകായ ച വൈവസ്വതായ കാലായ സര്വഭൃതക്ഷയായ ച
യമന്, ധര്മരാജാവ്, മരണന്, അന്തകന്, വൈവസ്വതന്, കാലന്, എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നവന് — ഇവര്ക്കെല്ലാം നമസ്കാരം.
ഔദുമ്ബരായ ദധ്നായ നീലായ പരമേഷ്ഠിനേ വൃകോദരായ ചിത്രായ ചിത്രഗുപ്തായ വൈ നമഃ ദര്ഭപാണിസ്തു വിധിനാ പിതൄന്സംതര്പയേദ്ബുധഃ
ഓദുംബരന്, ദധ്നന്, നീലന്, പരമേഷ്ഠി, വൃക്കോദരന്, ചിത്രന്, ചിത്രഗുപ്തന് — ഇവരെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ദര്ഭയെടുത്ത്, വിധിപ്രകാരം പിതൃകള്ക്ക് ബുദ്ധിമാന്മാര് തൃപ്തി നല്കണം.
പിത്രാദീന്നാമഗോത്രേണ തഥാ മാതാമഹാനപി സംതര്പ്യ വിധിനാ ഭക്ത്യാ ഇമം മന്ത്രമുദീരയേത്
പിതാക്കളെയും മാതാവിന്റെ വംശജരെയും പേരും കുടുംബവും പറയിച്ച്, ഭക്തിയോടെ വിധിപ്രകാരം തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
യേ ഽബാന്ധവാ ബാന്ധവാ വാ യേ ഽന്യജന്മനി ബാന്ധവാഃ തേ തൃപ്തിമഖിലാം യാന്തു യശ് ചാസ്മത്തോ ഽഭിവാഞ്ഛതി
ബന്ധുക്കളല്ലാത്തവരും, മുന്ജന്മത്തില് ബന്ധുക്കളായിരുന്നവരും, ഞാനില്നിന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും — എല്ലാവരും പൂര്ണമായ തൃപ്തി നേടട്ടെ.
തതശ്ചാചമ്യ വിധിവദ് ആലിഖേത്പദ്മമഗ്രതഃ അക്ഷതാഭിഃ സപുഷ്പാഭിഃ സജലാരുണചന്ദനമ് അര്ഘ്യം ദദ്യാത്പ്രയത്നേന സൂര്യനാമാനി കീര്തയേത്
ശുദ്ധജലം കുടിച്ച്, മുന്നില് ഒരു താമര വരച്ച്, അക്ഷതയും പുഷ്പങ്ങളും വെള്ളവും ചുവന്ന ചന്ദനവും ചേര്ത്ത് അര്ഘ്യം സമര്പ്പിച്ച്, സൂര്യന്റെ നാമങ്ങള് ശ്രദ്ധയോടെ ഉച്ചരിക്കണം.
നമസ്തേ വിഷ്ണുരൂപായ നമോ വിഷ്ണുമുഖായ വൈ സഹസ്രരശ്മയേ നിത്യം നമസ്തേ സര്വതേജസേ
വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപമായവനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ മുഖമുള്ളവനേ, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവനേ, ശാശ്വതപ്രഭയുള്ളവനേ — നിനക്ക് നമസ്കാരം.
നമസ്തേ ശിവ സര്വേശ നമസ്തേ സര്വവത്സല ജഗത്സ്വാമിന്നമസ്തേ ഽസ്തു ദിവ്യചന്ദനഭൂഷിത
ശിവനേ, എല്ലാം ഭരിക്കുന്നവനേ, എല്ലാവരോടും സ്നേഹമുള്ളവനേ, ലോകത്തിന്റെ നാഥനേ, ദിവ്യചന്ദനത്തില് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനേ — നിനക്ക് നമസ്കാരം.
പദ്മാസന നമസ്തേ ഽസ്തു കുണ്ഡലാങ്ഗദഭൂഷിത നമസ്തേ സര്വലോകേശ ജഗത്സര്വം വിബോധസേ
താമരാസനത്തില് ഇരിക്കുന്നവനേ, കുണ്ഡലവും ആംഗദവും ധരിച്ചവനേ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, ലോകത്തെ ഉണര്ത്തുന്നവനേ — നിനക്ക് നമസ്കാരം.
സുകൃതം ദുഷ്കൃതം ചൈവ സര്വം പശ്യസി സര്വഗ സത്യദേവ നമസ്തേ ഽസ്തു പ്രസീദ മമ ഭാസ്കര
നല്ലതും കെട്ടതുമായ പ്രവൃത്തികള് എല്ലാം കാണുന്നവനേ, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനേ, സത്യദേവനേ, ഭാസ്കരനേ, ദയചെയ്യണം, നിനക്ക് നമസ്കാരം.
ദിവാകര നമസ്തേ ഽസ്തു പ്രഭാകര നമോ ഽസ്തു തേ ഏവം സൂര്യം നമസ്കൃത്യ ത്രിഃ കൃത്വാഥ പ്രദക്ഷിണമ് ദ്വിജം ഗാം കാഞ്ചനം സ്പൃഷ്ട്വാ തതോ വിഷ്ണുഗൃഹം വ്രജേത്
ദിവസം നല്കുന്നവനേ, പ്രകാശം നല്കുന്നവനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. ഇങ്ങനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സൂര്യനെ നമസ്കരിച്ച്, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തശേഷം, ഒരു ബ്രാഹ്മണനെയും പശുവിനെയും പൊന്നിനെയും സ്പര്ശിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് പോകണം.
അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രയാഗസ്യോപവര്ണനമ് മാര്കണ്ഡേയേന കഥിതം യത്പുരാ പാണ്ഡുസൂനവേ
ഇനി, പ്രയാഗത്തിന്റെ കഥ പറയാം. പുരാതനകാലത്ത് മാര്ക്കണ്ഡേയന് പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞതാണത്.
ഭാരതേ തു യദാ വൃത്തേ പ്രാപ്തരാജ്യേ പൃഥാസുതേ ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാജാ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ഭാരതത്തില് സംഭവങ്ങള് കഴിഞ്ഞ്, പൃഥയുടെ മകനായവന് രാജ്യം നേടുമ്പോള്, അപ്പോഴാണ് കുന്തിയുടെ മകനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന് രാജാവായത്.
ഭ്രാതൃശോകേന സംതപ്തശ് ചിന്തയന്സ പുനഃ പുനഃ ആസീത്സുയോധനോ രാജാ ഏകാദശചമൂപതിഃ
സഹോദരന്മാരുടെ ദുഃഖത്തില് കനലായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചുകൊണ്ട്, പതിനൊന്ന് സൈന്യങ്ങളുടെ നായകനായ സുയോധനനോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
അസ്മാന്സംതാപ്യ ബഹുശഃ സര്വേ തേ നിധനം ഗതാഃ വാസുദേവം സമാശ്രിത്യ പഞ്ച ശേഷാസ്തു പാണ്ഡവാഃ
നമുക്ക് അനേകം ദുഃഖം നല്കി, അവരൊക്കെയും മരണപ്പെട്ടു; വാസുദേവനെ ആശ്രയിച്ച് അഞ്ചു പാണ്ഡവര് മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
ഹത്വാ ഭീഷ്മം ച ദ്രോണം ച കര്ണം ചൈവ മഹാബലമ് ദുര്യോധനം ച രാജാനം പുത്രഭ്രാതൃസമന്വിതമ്
ഭീഷ്മനെയും ദ്രോണനെയും മഹാബലനായ കര്ണ്ണനെയും, പുത്രന്മാരോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടിയിരുന്ന രാജാവായ ദുര്യോധനനെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
രാജാനോ നിഹതാഃ സര്വേ യേ ചാന്യേ ശൂരമാനിനഃ കിം നോ രാജ്യേന ഗോവിന്ദ കിം ഭോഗൈര്ജീവിതേന വാ
എല്ലാ രാജാക്കളും, വീരന്മാരെന്നു കരുതിയവരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഗോവിന്ദാ, രാജ്യം എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? ഭോഗങ്ങള്ക്കും ജീവന്ക്കും എന്ത് വില?
ധിക് കഷ്ടമിതി സംചിത്യ രാജാ വൈക്ലവ്യഭാഗതഃ നിര്വിചേഷ്ടോ നിരുത്സാഹഃ കിംചിത് തിഷ്ഠത്യധോമുഖഃ
‘അയ്യോ, എത്ര ദുഃഖം’ എന്നു ചിന്തിച്ച്, രാജാവ് വിഷാദത്തില് ആകുന്നു; ഒന്നും ചെയ്യാതെ, ഉത്സാഹം ഇല്ലാതെ, തലകുനിച്ച് കുറച്ചു നേരം നിന്നു.
ലബ്ധസംജ്ഞോ യദാ രാജാ ചിന്തയന്സ പുനഃ പുനഃ കതരോ വിനിയോഗോ വാ നിയമം തീര്ഥമേവ ച
ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയ രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചു; ഏത് വ്രതം ആചരിക്കണം, ഏത് തീര്ത്ഥയാത്ര പോകണം എന്നു വിചാരിച്ചു.
യേനാഹം ശീഘ്രമ് ആമുഞ്ചേ മഹാപാതകികില്ബിഷാത് യത്ര സ്ഥിത്വാ നരോ യാതി വിഷ്ണുലോകമനുത്തമമ്
എനിക്ക് വലിയ പാപങ്ങളുടെ കറയിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ മോചനം ലഭിക്കാൻ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്? അവിടെ താമസിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമമായ ലോകത്തെത്തും.
കഥം പൃച്ഛാമി വൈ കൃഷ്ണം യേനേദം കാരിതോ ഽസ്മ്യഹമ് ധൃതരാഷ്ട്രം കഥം പൃച്ഛേ യസ്യ പുത്രശതം ഹതമ്
എനിക്ക് ഇതെങ്ങനെ കൃഷ്ണനോട് ചോദിക്കാം? ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്യാൻ എന്നെ നിർബന്ധിച്ചത് അവനല്ലേ? ധൃതരാഷ്ട്രനോട് എങ്ങനെ ചോദിക്കാം? അവന്റെ നൂറു മക്കളും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
വ്യാസം കഥമഹം പൃച്ഛേ യസ്യ ഗോത്രക്ഷയഃ കൃതഃ ഏവം വൈക്ലവ്യമാപന്നോ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ രുദന്തി പാണ്ഡവാഃ സര്വേ ഭ്രാതൃശോകപരിപ്ലുതാഃ
വ്യാസനോട് എങ്ങനെ ചോദിക്കാം? അവന്റെ വംശം തന്നെ നശിച്ചുപോയി. ഇങ്ങനെ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകെയുള്ള യുദ്ധിഷ്ഠിരനും സഹോദരന്മാരെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകി പാണ്ഡവന്മാരൊക്കെയും കരയുന്നു.
യേ ച തത്ര മഹാത്മാനഃ സമേതാഃ പാണ്ഡവാഃ സ്മൃതാഃ കുന്തീ ച ദ്രൌപദീ ചൈവ യേ ച തത്ര സമാഗതാഃ ഭൂമൌ നിപതിതാഃ സര്വേ രുദന്തസ്തു സമന്തതഃ
അവിടെ കൂടിച്ചേർന്ന മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാരും, കുന്തിയും ദ്രൗപദിയും, മറ്റുള്ളവരും എല്ലാവരും നിലത്ത് വീണു ചുറ്റും കരയുകയാണ്.
വാരാണസ്യാം മാര്കണ്ഡേയസ് തേന ജ്ഞാതോ യുധിഷ്ഠിരഃ യഥാ വൈക്ലവ്യമാപന്നോ രുദമാനസ്തു ദുഃഖിതഃ
വാരാണസിയിൽ മാർകണ്ഡേയൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനുമായി പരിചയപ്പെട്ടിരുന്നു. വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകിയ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അപ്പോൾ കരയുകയും വിഷമിക്കുകയും ചെയ്തു.
അചിരേണൈവ കാലേന മാര്കണ്ഡേയോ മഹാതപാഃ സമ്പ്രാപ്തോ ഹാസ്തിനപുരം രാജദ്വാരേ ഹ്യതിഷ്ഠത
അത്രയും നേരം വൈകാതെ മഹാതപസ്സുകാരനായ മാർകണ്ഡേയൻ ഹസ്തിനാപുരത്തേക്ക് എത്തി രാജധാനിയുടെ വാതിലിൽ നിന്നു.