ദത്ത്വാ സിതദ്വിതീയായാമ് ഇന്ദോര്ലവണഭാജനമ് സമാന്തേ ഗോപ്രദോ യാതി വിപ്രായ ശിവമന്ദിരമ് കല്പാന്തേ രാജരാജഃ സ്യാത് സോമവ്രതമിദം സ്മൃതമ്
ശുക്ലപക്ഷം രണ്ടാം ദിവസം ഇന്ദ്രന് വേണ്ടി ഉപ്പു നിറച്ച പാത്രം ദാനം ചെയ്ത്, അവസാനം ശിവക്ഷേത്രത്തില് ഒരു ബ്രാഹ്മണന് പശു നല്കിയാല് കാല്പാന്ത്യത്തില് രാജാധിരാജനാകും. ഇതാണ് സോമവ്രതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
പ്രതിപദ്യേകഭക്താശീ സമാന്തേ കപിലാപ്രദഃ വൈശ്വാനരപദം യാതി ശിവവ്രതമിദം സ്മൃതമ്
പ്രതിപത日に ഒരിക്കല് മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവസാനം കപിലപശു ദാനം ചെയ്താല് വൈശ്വാനരപദം ലഭിക്കും. ഇതാണ് ശിവവ്രതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദശമ്യാമ് ഏകഭക്താശീ സമാന്തേ ദശധേനുദഃ ദിശശ്ച കാഞ്ചനൈര്ദദ്യാദ് ബ്രഹ്മാണ്ഡാധിപതിര്ഭവേത് ഏതദ് വിശ്വവ്രതം നാമ മഹാപാതകനാശനമ്
പത്താം തിയ്യതി ഒരിക്കല് മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവസാനം പത്ത് പശുക്കളും, ദിശകള്ക്ക് പൊന്നും ദാനം ചെയ്താല് ബ്രഹ്മാണ്ഡാധിപത്യം ലഭിക്കും. ഇതാണ് വിശ്വവ്രതം എന്നു വിളിക്കുന്നു; മഹാപാപങ്ങള് നശിപ്പിക്കുന്നതും.
യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി വ്രതഷഷ്ടിമ് അനുത്തമാമ് മന്വന്തരശതം സോ ഽപി ഗന്ധര്വാധിപതിര്ഭവേത്
ആര്ക്കെങ്കിലും ഈ അറുപത് ഉത്തമവ്രതങ്ങള് വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ഒരു ശതമന്വന്തരം വരെ ഗന്ധര്വരാധിപതിയാകും.
ഷഷ്ടിവ്രതം നാരദ പുണ്യമേതത് തവോദിതം വിശ്വജനീനമന്യത് ശ്രോതും തവേച്ഛാ തദുദീരയാമി പ്രിയേഷു കിം വാകഥനീയമ് അസ്തി
നാരദാ, ഈ അറുപത് പുണ്യവ്രതങ്ങള് നിന്റെ മുഖേന പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നവയാണ്. വേറേത് കേള്ക്കാന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില് പറയാം. പ്രിയജനങ്ങള്ക്കിടയില് പറയാനുള്ളത് മറ്റെന്താണ്?
നൈര്മല്യം ഭാവശുദ്ധിശ്ച വിനാ സ്നാനം ന വിദ്യതേ തസ്മാന്മനോവിശുദ്ധ്യര്ഥം സ്നാനമാദൌ വിധീയതേ
ശുദ്ധിയും മനസ്സിന്റെ വിശുദ്ധിയും ഇല്ലാതെ സ്നാനം പൂര്ണമാകുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിക്കായി ആദ്യം സ്നാനം നിര്ദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അനുദ്ധൃതൈരുദ്ധൃതൈര്വാ ജലൈഃ സ്നാനം സമാചരേത് തീര്ഥം ച കല്പയേദ്വിദ്വാന് മൂലമന്ത്രേണ മന്ത്രവിത് നമോ നാരായണായേതി മൂലമന്ത്ര ഉദാഹൃതഃ
എടുത്ത വെള്ളം കൊണ്ടോ, എടുക്കാതെയുള്ള വെള്ളം കൊണ്ടോ സ്നാനം നടത്തണം. മന്ത്രം അറിയുന്ന ജ്ഞാനി മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് തീര്ത്ഥം സ്ഥാപിക്കണം. 'നമോ നാരായണായ' എന്നതാണ് മൂലമന്ത്രം.
ദര്ഭപാണിസ്തു വിധിനാ ആചാന്തഃ പ്രയതഃ ശുചിഃ ചതുര്ഹസ്തസമായുക്തം ചതുരസ്രം സമന്തതഃ പ്രകല്പ്യാവാഹയേദ് ഗങ്ഗാമ് ഏഭിര്മന്ത്രൈര്വിചക്ഷണഃ
ദര്ഭ പുല്ല് കൈയില് പിടിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്, മനസ്സോടെ ശുദ്ധനായ്, നാലു കൈ നീളവും നാലു വശവും ഉള്ള സ്ഥലത്ത് ഒരുക്കി, ഈ മന്ത്രങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് ഗംഗയെ ആഹ്വാനിക്കണം.
വിഷ്ണോഃ പാദപ്രസൂതാസി വൈഷ്ണവീ വിഷ്ണുദേവതാ പാഹി നസ് ത്വേനസസ് തസ്മാദ് ആജന്മമരണാന്തികാത്
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവളായ വൈഷ്ണവിയായ ദേവതേ, ജനനം മുതൽ മരണം വരെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ കാക്കണമേ.
തിസ്രഃ കോട്യോ ഽര്ധകോടീ ച തീര്ഥാനാം വായുരബ്രവീത് ദിവി ഭുവ്യന്തരിക്ഷേ ച താനി തേ സന്തി ജാഹ്നവി
മൂന്ന് കോടി യും അരകോടിയും തീർത്ഥങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും ഉണ്ടെന്ന് വായു പറഞ്ഞു, ജാഹ്നവിയേ, അവ എല്ലാം നിന്റെ ഉള്ളിലാണു്.
നന്ദിനീത്യേവ തേ നാമ ദേവേഷു നലിനീതി ച ദക്ഷാ പൃഥ്വീ ച വിഹഗാ വിശ്വകായാമൃതാ ശിവാ
ദേവന്മാരിൽ നിന്റെ പേര് നന്ദിനി, നളിനി; നീ ദക്ഷ, ഭൂമി, വിഹഗ, വിശ്വകായ, അമൃത, ശിവ എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.
വിദ്യാധരീ സുപ്രശാന്താ തഥാ വിശ്വപ്രസാദിനീ ക്ഷേമാ ച ജാഹ്നവീ ചൈവ ശാന്താ ശാന്തിപ്രദായിനീ
നീ വിദ്യാധരിയായും, അത്യന്തം ശാന്തയായും, ലോകം മുഴുവൻ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവളായും, ക്ഷേമ, ജാഹ്നവി, ശാന്ത, ശാന്തി നൽകുന്നവളായും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏതാനി പുണ്യനാമാനി സ്നാനകാലേ പ്രകീര്തയേത് ഭവേത്സംനിഹിതാ തത്ര ഗങ്ഗാ ത്രിപഥഗാമിനീ
സ്നാനസമയത്ത് ഈ പുണ്യനാമങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം; അപ്പോൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലൂടെയും ഒഴുകുന്ന ഗംഗാ അവിടെ സന്നിഹിതയാകും.
സപ്തവാരാഭിജപ്തേന കരസമ്പുടയോജിതഃ മൂര്ധ്നി കുര്യാജ്ജലം ഭൂയസ് ത്രിചതുഷ്പഞ്ചസപ്തകമ് സ്നാനം കുര്യാന്മൃദാ തദ്വദ് ആമന്ത്ര്യ തു വിധാനതഃ
ഏഴു പ്രാവശ്യം ഈ നാമങ്ങൾ കൈകൂപ്പി ഉച്ചരിച്ച ശേഷം, തലയിൽ മൂന്നു, നാല്, അഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ഏഴ് പ്രാവശ്യം വെള്ളം ഒഴിച്ച്, മണ്ണുപയോഗിച്ച് വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം.
അശ്വക്രാന്തേ രഥക്രാന്തേ വിഷ്ണുക്രാന്തേ വസുംധരേ മൃത്തികേ ഹര മേ പാപം യന്മയാ ദുഷ്കൃതം കൃതമ്
കുതിരകളും രഥങ്ങളും വിഷ്ണുവും നടന്നു കടന്ന ഭൂമിയേ, മണ്ണേ, ഞാൻ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും നീ അകറ്റണമേ.
ഉദ്ധൃതാസി വരാഹേണ കൃഷ്ണേന ശതബാഹുനാ മൃത്തികേ ബ്രഹ്മദത്താസി കാശ്യപേനാഭിമന്ത്രിതാ ആരുഹ്യ മമ ഗാത്രാണി സര്വം പാപം പ്രചോദയ
മണ്ണേ, നൂറുകൈകളുള്ള കൃഷ്ണനും വരാഹവേഷം ധരിച്ചവനും നിന്നെ ഉയർത്തി; ബ്രഹ്മാവു നിന്നെ നൽകിയതും കശ്യപൻ അഭിമന്ത്രിച്ചതും ആണു. എന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്തി, എന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീ അകറ്റണം.
മൃത്തികേ ദേഹി നഃ പുഷ്ടിം ത്വയി സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ് നമസ്തേ സര്വലോകാനാം പ്രഭവാരണി സുവ്രതേ
മണ്ണേ, ഞങ്ങൾക്ക് പോഷണം നൽകണം; എല്ലാം നിന്നിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവവും അടിസ്ഥാനവുമായ സദ്ഗുണശാലിനിയായ നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ഏവം സ്നാത്വാ തതഃ പശ്ചാദ് ആചമ്യ ച വിധാനതഃ ഉത്ഥായ വാസസീ ശുക്ലേ ശുദ്ധേ തു പരിധായ വൈ തതസ്തു തര്പണം കുര്യാത് ത്രൈലോക്യാപ്യായനായ വൈ
ഇങ്ങനെ സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, വിധിപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്, എഴുന്നേറ്റ്, ശുദ്ധമായ വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച ശേഷം, മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും സമൃദ്ധി നൽകാൻ തർപ്പണം നടത്തണം.
ദേവാ യക്ഷാസ്തഥാ നാഗാ ഗന്ധര്വാപ്സരസോ ഽസുരാഃ ക്രൂരാഃ സര്പാഃ സുപര്ണാശ്ച തരവോ ജമ്ബുകാഃ ഖഗാഃ
ദേവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, നാഗന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, അസുരന്മാർ, ക്രൂരസർപ്പങ്ങൾ, സൂപർണ്ണന്മാർ, വൃക്ഷങ്ങൾ, കുരങ്ങന്മാർ, പക്ഷികൾ—
വായ്വാധാരാ ജലാധാരാസ് തഥൈവാകാശഗാമിനഃ നിരാധാരാശ്ച യേ ജീവാ യേ തു ധര്മരതാസ്തഥാ
വായുവിൽ, വെള്ളത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, ആധാരമില്ലാത്തവർ, ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദിക്കുന്നവർ—
തേഷാമാപ്യായനായൈതദ് ദീയതേ സലിലം മയാ കൃതോപവീതീ ദേവേഭ്യോ നിവീതീ ച ഭവേത്തതഃ
ഇവർക്കെല്ലാവർക്കും തൃപ്തി നൽകാൻ ഞാൻ ഈ വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്ക് ഉപവീതം ചെയ്തശേഷം, നിവീതിയും ചെയ്യണം.
മനുഷ്യാംസ്തര്പയേദ്ഭക്ത്യാ ബ്രഹ്മപുത്രാനൃഷീംസ്തഥാ സനകശ്ച സനന്ദശ്ച തൃതീയശ്ച സനാതനഃ
ഭക്തിയോടെ മനുഷ്യരെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരെയും, സനക, സനന്ദ, സനാതന എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഋഷിമാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
കപിലശ്ചാസുരിശ്ചൈവ വോഢുഃ പഞ്ചശിഖസ്തഥാ സര്വേ തേ തൃപ്തിമായാന്തു മദ്ദത്തേനാമ്ബുനാ സദാ
കപിലൻ, അസുരി, വോധു, പഞ്ചശിഖൻ എന്നിവരും, ഞാൻ അർപ്പിച്ച വെള്ളംകൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും തൃപ്തരാകട്ടെ.
മരീചിമത്ര്യങ്ഗിരസം പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ് പ്രചേതസം വസിഷ്ഠം ച ഭൃഗും നാരദമേവ ച ദേവബ്രഹ്മഋഷീന് സര്വാംസ് തര്പയേദ് അക്ഷതൌദകൈഃ
മരീചി, അത്രി, അംഗിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, പ്രചേതസ്, വസിഷ്ഠ, ഭൃഗു, നാരദൻ, ദൈവിക-ബ്രാഹ്മണ ഋഷിമാർ എന്നിവരെ അക്ഷതമായ വെള്ളംകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
അപസവ്യം തതഃ കൃത്വാ സവ്യം ജാന്വാച്യ ഭൂതലേ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥാ സൌമ്യാ ഹവിഷ്മന്തസ്തഥോഷ്മപാഃ
പിന്നീട് യജ്ഞോപവീതം ഇടതുഭാഗത്തും വലതുഭാഗത്തും മാറ്റി, വലതുകാൽ നിലത്ത് വെച്ച്, അഗ്നിഷ്വാത്തർ, സൗമ്യർ, ഹവിഷ്മാൻ, ഉഷ്മപാഃ എന്നിവർക്കും അർപ്പണം നടത്തണം.
സുകാലിനോ ബര്ഹിഷദസ് തഥാന്യേ വാജ്യപാഃ പുനഃ സംതര്പ്യാഃ പിതരോ ഭക്ത്യാ സതിലോദകചന്ദനൈഃ
സമയോചിതമായ ബർഹിഷദുകൾ, വാജ്യാപന്മാർ മുതലായ മറ്റ് പിതൃദേവതകളെ, തിലവും ചന്ദനവും കലർത്തിയ വെള്ളംകൊണ്ടും ഭക്തിയോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
യമായ ധര്മരാജായ മൃത്യവേ ചാന്തകായ ച വൈവസ്വതായ കാലായ സര്വഭൃതക്ഷയായ ച
യമന്, ധര്മരാജാവ്, മരണന്, അന്തകന്, വൈവസ്വതന്, കാലന്, എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നവന് — ഇവര്ക്കെല്ലാം നമസ്കാരം.
ഔദുമ്ബരായ ദധ്നായ നീലായ പരമേഷ്ഠിനേ വൃകോദരായ ചിത്രായ ചിത്രഗുപ്തായ വൈ നമഃ ദര്ഭപാണിസ്തു വിധിനാ പിതൄന്സംതര്പയേദ്ബുധഃ
ഓദുംബരന്, ദധ്നന്, നീലന്, പരമേഷ്ഠി, വൃക്കോദരന്, ചിത്രന്, ചിത്രഗുപ്തന് — ഇവരെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ദര്ഭയെടുത്ത്, വിധിപ്രകാരം പിതൃകള്ക്ക് ബുദ്ധിമാന്മാര് തൃപ്തി നല്കണം.
പിത്രാദീന്നാമഗോത്രേണ തഥാ മാതാമഹാനപി സംതര്പ്യ വിധിനാ ഭക്ത്യാ ഇമം മന്ത്രമുദീരയേത്
പിതാക്കളെയും മാതാവിന്റെ വംശജരെയും പേരും കുടുംബവും പറയിച്ച്, ഭക്തിയോടെ വിധിപ്രകാരം തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
യേ ഽബാന്ധവാ ബാന്ധവാ വാ യേ ഽന്യജന്മനി ബാന്ധവാഃ തേ തൃപ്തിമഖിലാം യാന്തു യശ് ചാസ്മത്തോ ഽഭിവാഞ്ഛതി
ബന്ധുക്കളല്ലാത്തവരും, മുന്ജന്മത്തില് ബന്ധുക്കളായിരുന്നവരും, ഞാനില്നിന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും — എല്ലാവരും പൂര്ണമായ തൃപ്തി നേടട്ടെ.