സഹഃ കനീയാനേതേഷാമ് ഉദാരഃ കീര്തിവര്ധനഃ ഭാവനാസ് തത്ര ദേവാഃ സ്യുര് ഊര്ജാഃ സപ്തര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ
ഇവരിൽ സഹൻ ഏറ്റവും ഇളയവനായിരുന്നു, മഹാത്മാവും കീർത്തിവർധകനുമായിരുന്നു. ഭാവനന്മാർ അന്നത്തെ ദേവന്മാരായിരുന്നു; ഊർജന്മാർ സപ്തർഷിമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
കൌകുരുണ്ഡിശ്ച ദാല്ഭ്യശ്ച ശങ്ഗഃ പ്രവഹണഃ ശിവഃ സിതശ്ച സസ്മിതശ്ചൈവ സപ്തൈതേ യോഗവര്ധനാഃ
കൗകുരുണ്ടി, ദാൽഭ്യൻ, ശംഗൻ, പ്രവഹണൻ, ശിവൻ, സിതൻ, സസ്മിതൻ—ഈ ഏഴുപേരും യോഗം വർധിപ്പിച്ചവരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
മന്വന്തരം ചതുര്ഥം തു താമസം നാമ വിശ്രുതമ് കവിഃ പൃഥുസ് തഥൈവാഗ്നിര് അകപിഃ കപിരേവ ച
നാലാമത്തെ മന്വന്തരം താമസം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കവി, പൃഥു, അഗ്നി, അകപി, കപി എന്നിങ്ങനെ ഈ മന്വന്തരത്തിലെ മഹർഷിമാർ ആണു.
തഥൈവ ജല്പധീമാനൌ മുനയഃ സപ്ത താമസേ സാധ്യാ ദേവഗണാ യത്ര കഥിതാസ്താമസേ ഽന്തരേ
അതു പോലെ തന്നെ ജൽപധീയും ധീമാനും ഈ താമസ മന്വന്തരത്തിലെ സപ്തർഷിമാരിൽ ഇരുവരാണ്. ഈ മന്വന്തരത്തിൽ സാദ്ധ്യന്മാർ ദേവതകളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
അകല്മഷസ് തഥാ ധന്വീ തപോമൂലസ്തപോധനഃ തപോരതിസ്തപസ്യശ്ച തപോദ്യുതിപരംതപൌ
അകല്മഷൻ, ധൻവി, തപോമൂലൻ, തപോധനൻ, തപോരതി, തപസ്യ, തപോദ്യുതി, പരന്തപൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് പേരുകൾ.
തപോഭാഗീ തപോയോഗീ ധര്മാചാരരതാഃ സദാ താമസസ്യ സുതാഃ സര്വേ ദശ വംശവിവര്ധനാഃ
തപോഭാഗി, തപയോഗി, എന്നും ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണിക്കുന്നവൻ, ഇവരൊക്കെയും താമസന്റെ പത്തുപുത്രന്മാർ ആണു; ഇവർ വംശം വളർത്തിയവരാണ്.
പഞ്ചമസ്യ മനോസ് തദ്വദ് രൈവതസ്യാന്തരം ശൃണു ദേവബാഹുഃ സുബാഹുശ്ച പര്ജന്യഃ സോമപോ മുനിഃ
ഇനി അഞ്ചാമത്തെ മന്വന്തരം, അതായത് രൈവതന്റെ കാലം, കേൾക്കൂ. ദേവബാഹു, സുബാഹു, പർജന്യൻ, സോമപൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് മഹർഷിമാർ.
ഹിരണ്യരോമാ സപ്താശ്വഃ സപ്തൈതേ ഋഷയഃ സ്മൃതാഃ ദേവാശ്ചാഭൂതരജസസ് തഥാ പ്രകൃതയഃ ശുഭാഃ
ഹിരണ്യരോമൻ, സപ്താശ്വൻ, ഇവരും ചേർന്ന് ഏഴു മഹർഷിമാർ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാർ ആഭൂതരാജസന്മാർ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പ്രകൃതികൾ ശുഭമായവയാണ്.
അരുണസ് തത്ത്വദര്ശീ ച വിത്തവാന്ഹവ്യപഃ കപിഃ യുക്തോ നിരുത്സുകഃ സത്ത്വോ നിര്മോഹോ ഽഥ പ്രകാശകഃ
അരുണൻ, സത്യദർശി, സമ്പന്നനായ ഹവ്യൻ, കപി, യുക്തൻ, നിരുത്സുകൻ, സത്ത്വൻ, നിർമോഹൻ, പ്രകാശകൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് പേരുകൾ.
ധര്മവീര്യബലോപേതാ ദശൈതേ രൈവതാത്മജാഃ ഭൃഗുഃ സുധാമാ വിരജാഃ സഹിഷ്ണുര്നാദ ഏവ ച
ധർമ്മം, വീര്യം, ബലം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നരായ രൈവതന്റെ പത്തുപുത്രന്മാർ: ഭൃഗു, സുധാമ, വിരജ, സഹിഷ്ണു, നാദൻ തുടങ്ങിയവരാണ്.
വിവസ്വാനതിനാമാ ച ഷഷ്ഠേ സപ്തര്ഷയോ ഽപരേ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ ദേവാ ലേഖാ നാമ പരിശ്രുതാഃ
വിവസ്വാൻ, അതി എന്നിവരും ചേർന്ന് ആറാം മന്വന്തരമായ ചാക്ഷുഷമന്വന്തരത്തിലെ സപ്തർഷിമാരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാർ ലേഖകൾ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരാണ്.
ഋഭവോ ഽഥ ഋഭാദ്യാശ് ച വാരിമൂലാ ദിവൌകസഃ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ പ്രോക്താ ദേവാനാം പഞ്ച യോനയഃ
ഋഭുക്കൾക്കും ഋഭാദികൾക്കും ജലത്തിൽ വേരുള്ള ദേവന്മാർക്കും ഈ ചാക്ഷുഷമന്വന്തരത്തിൽ അഞ്ചു ദേവയോനികൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
രുരുപ്രഭൃതയസ്തദ്വച് ചാക്ഷുഷസ്യ സുതാ ദശ പ്രോക്താഃ സ്വായമ്ഭുവേ വംശേ യേ മയാ പൂര്വമേവ തു
അതു പോലെ തന്നെ, രുരു തുടങ്ങിയ ചാക്ഷുഷന്റെ പത്തുപുത്രന്മാരും, ഞാൻ മുമ്പ് സ്വായംഭുവവംശത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അന്തരം ചാക്ഷുഷം ചൈതന് മയാ തേ പരികീര്തിതമ് സപ്തമം തത്പ്രവക്ഷ്യാമി യദ്വൈവസ്വതമുച്യതേ
ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്ക് ചാക്ഷുഷമന്വന്തരം വിശദീകരിച്ചു. ഇനി ഏഴാമത്തേത്, വൈവസ്വതം എന്നറിയപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പറയും.
അത്രിശ് ചൈവ വസിഷ്ഠശ്ച കശ്യപോ ഗൌതമസ്തഥാ ഭരദ്വാജസ്തഥാ യോഗീ വിശ്വാമിത്രഃ പ്രതാപവാന്
അത്രി, വസിഷ്ഠൻ, കശ്യപൻ, ഗൗതമൻ, യോഗിയായ ഭാരദ്വാജൻ, പ്രതാപശാലിയായ വിശ്വാമിത്രൻ—
ജമദഗ്നിശ്ച സപ്തൈതേ സാമ്പ്രതം യേ മഹര്ഷയഃ കൃത്വാ ധര്മവ്യവസ്ഥാനം പ്രയാന്തി പരമം പദമ്
ജമദഗ്നിയും ചേർന്ന്, ഇവരാണു ഇപ്പോഴത്തെ മഹർഷിമാർ. ഇവർ ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചശേഷം പരമപദത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
സാധ്യാ വിശ്വേ ച രുദ്രാശ്ച മരുതോ വസവോ ഽശ്വിനൌ ആദിത്യാശ്ച സുരാസ്തദ്വത് സപ്ത ദേവഗണാഃ സ്മൃതാഃ
സാദ്ധ്യന്മാർ, വിശ്വന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, മരുതുകൾ, വസുക്കൾ, അശ്വിനികൾ, ആദിത്യന്മാർ—ഇവയാണ് ദേവഗണങ്ങളിൽ ഏഴു വിഭാഗങ്ങൾ.
ഇക്ഷ്വാകുപ്രമുഖാശ്ചാസ്യ ദശ പുത്രാഃ സ്മൃതാ ഭുവി മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു സപ്ത സപ്ത മഹര്ഷയഃ
ഇക്ഷ്വാകു മുതലായ പത്തുപുത്രന്മാരാണ് ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധരായിരിക്കുന്നത്. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഏഴു മഹർഷിമാർ ഉണ്ടാകും.
കൃത്വാ ധര്മവ്യവസ്ഥാനം പ്രയാന്തി പരമം പദമ് സാവര്ണ്യസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി മനോര്ഭാവി തഥാന്തരമ്
ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചശേഷം അവർ പരമപദത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഇനി ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന സാവർണ്യന്റെ മന്വന്തരത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയും.
അശ്വത്ഥാമാ ശരദ്വാംശ്ച കൌശികോ ഗാലവസ്തഥാ ശതാനന്ദഃ കാശ്യപശ്ച രാമശ്ച ഋഷയഃ സ്മൃതാഃ
അശ്വത്താമൻ, ശരദ്വാൻ, കൗശികൻ, ഗാലവൻ, ശതാനന്ദൻ, കശ്യപൻ, രാമൻ—ഇവരാണ് സ്മരണയിൽ ഉള്ള മഹർഷിമാർ.
ധൃതിര് വരീയാന് യവസഃ സുവര്ണോ വഷ്ടിരേവ ച ചരിഷ്ണുര് ഈഡ്യഃ സുമതിര് വസുഃ ശുക്രശ്ച വീര്യവാന്
ധൃതിയാണ് ഏറ്റവും ശക്തൻ, യവസം സ്വർണ്ണംപോലെയാണ്, വഷ്ടിയും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. ചരിഷ്ണു പ്രശംസനീയൻ, സുമതി സമ്പത്താണ്, ശുക്രൻ ശക്തിയുള്ളവനാണ്.
ഭവിഷ്യാ ദശ സാവര്ണേര് മനോഃ പുത്രാഃ പ്രകീര്തിതാഃ രൌച്യാദയസ്തഥാന്യേ ഽപി മനവഃ സംപ്രകീര്തിതാഃ
ഭാവിയിൽ സാവർണി മനുവിന്റെ പത്ത് പുത്രന്മാർ, റൗച്യൻ തുടങ്ങിയവർ, പ്രസിദ്ധരായിരിക്കും. മറ്റു മനുക്കളെയും ഇതുപോലെ തന്നെ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
രുചേഃ പ്രജാപതേഃ പുത്രോ രൌച്യോ നാമ ഭവിഷ്യതി മനുര് ഭൂതിസുതസ് തദ്വദ് ഭൌത്യോ നാമ ഭവിഷ്യതി
രുചി എന്ന പ്രജാപതിക്ക് റൗച്യൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു മകൻ ജനിക്കും; അവൻ മനുവാകും. അതുപോലെ, ഭൂതി എന്നവന്റെ മകനായ ഭൗത്യൻ എന്നവനും മനുവാകും.
തതസ്തു മേരുസാവര്ണിര് ബ്രഹ്മസൂനുര് മനുഃ സ്മൃതഃ ഋതശ്ച ഋതധാമാ ച വിഷ്വക്സേനോ മനുസ് തഥാ
അതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ മെരുസാവർണി മനുവായി അറിയപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, ഋത, ഋതധാമ, വിശ്വക്ഷേണൻ എന്നിവരും മനുക്കളാണ്.
അതീതാനാഗതാശ്ചൈതേ മനവഃ പരികീര്തിതാഃ ഷഡൂനം യുഗസാഹസ്രമ് ഏഭിര് വ്യാപ്തം നരാധിപ
ഇവരാണു കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ മനുക്കൾ. രാജാവേ, ഇവരാൽ ഏകദേശം ആറായിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു.
സ്വേ സ്വേ ഽന്തരേ സര്വമിദമ് ഉത്പാദ്യ സചരാചരമ് കല്പക്ഷയേ വിനിര്വൃത്തേ മുച്യന്തേ ബ്രഹ്മണാ സഹാ
ഓരോ മനുവിന്റെയും കാലഘട്ടത്തിൽ, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. കാല്പത്തിന്റെ അവസാനം, എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം ലയിക്കുന്നു.
ഏതേ യുഗസഹസ്രാന്തേ വിനശ്യന്തി പുനഃ പുനഃ ബ്രഹ്മാദ്യാ വിഷ്ണുസായുജ്യം യാതാ യാസ്യന്തി വൈ ദ്വിജാഃ
ഈ ആയിരക്കണക്കിന് യുഗങ്ങളുടെ അവസാനം, ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും വീണ്ടും വീണ്ടും നശിക്കുന്നു. ദ്വിജന്മാരേ, അവർ വിഷ്ണുവിൽ ഐക്യമായിട്ടുണ്ട്, വീണ്ടും ഐക്യമായും പോകും.
ബഹുഭിര് ധാരിണീ ഭുക്താ ഭൂപാലൈഃ ശ്രൂയതേ പുരാ പാര്ഥിവാഃ പൃഥിവീയോഗാത് പൃഥിവീ കസ്യ യോഗതഃ
പല രാജാക്കന്മാർ ഭൂമിയെ ഭരിച്ചതായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു. രാജാവേ, ഒരു ഭരണാധികാരിയെ വിട്ട് ഭൂമി വേർപെടുമ്പോൾ, ആരുടെ കൂടിയാണവൾ വീണ്ടും ചേരുന്നത്?
കിമ് അര്ഥം ച കൃതാ സംജ്ഞാ ഭൂമേഃ കിം പാരിഭാഷികീ ഗൌര് ഇതീയം ച വിഖ്യാതാ സൂത കസ്മാദ്ബ്രവീഹി നഃ
ഭൂമിക്ക് ഈ പേര് എന്തുകൊണ്ടാണ് ലഭിച്ചത്? അവളെ 'ഗൗ' എന്നുപറയുന്നതിന് എന്താണ് കാരണം? സൂതാ, അവൾ ഇങ്ങനെ പ്രശസ്തയായതെന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
വംശേ സ്വായമ്ഭുവസ്യാസീദ് അങ്ഗോ നാമ പ്രജാപതിഃ മൃത്യോസ്തു ദുഹിതാ തേന പരിണീതാ സുദുര്മുഖാ
സ്വായംഭുവവംശത്തിൽ അങ്കൻ എന്നൊരു പ്രജാപതി ഉണ്ടായിരുന്നു. മരണന്റെ മകളായ സുദുര്മുഖയെ അവൻ വിവാഹം ചെയ്തു.