ദൈത്യാധിപാനാമഥ ദാനവാനാം പ്രഹ്ലാദമീശം ച യമം പിതൄണാമ് പിശാചരക്ഷഃപശുഭൂതയക്ഷവേതാലരാജം ത്വ് അഥ ശൂലപാണിമ്
പിന്നീട് ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും അധിപനായി പ്രഹ്ലാദനെയും, പിതൃകളുടെ അധിപനായി യമനെയും, പിശാച്, രക്ഷസ്, മൃഗങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങൾ, യക്ഷൻമാർ, വേതാളന്മാർ എന്നിവരുടെ അധിപനായി ശൂലധാരിയെ നിയമിച്ചു.
പ്രാലേയശൈലം ച പതിം ഗിരീണാമ് ഈശം സമുദ്രം സസരിന്നദാനാമ് ഗന്ധര്വവിദ്യാധരകിംനരാണാമ് ഈശം പുനശ്ചിത്രരഥം ചകാര
പർവ്വതങ്ങൾക്ക് പാളി മലനെയും, നദികൾക്കും സമുദ്രത്തിനെയും, ഗന്ധർവൻമാർക്കും വിദ്യാധരന്മാർക്കും കിന്നരന്മാർക്കും അധിപനായി വീണ്ടും ചിത്രരഥനെയും നിയമിച്ചു.
നാഗാധിപം വാസുകിമുഗ്രവീര്യം സര്പാധിപം തക്ഷകമാദിദേശ ദിശാം ഗജാനാമധിപം ചകാര ഗജേന്ദ്രമൈരാവതനാമധേയമ്
ശക്തിയുള്ള വാസുകിയെ നാഗങ്ങളുടെ അധിപനായി, തക്ഷകനെ സർപ്പങ്ങളുടെ അധിപനായി, ദിശകളിലെ ഗജങ്ങൾക്കു ഗജേന്ദ്രനായ എരാവതത്തെ അധിപനായി നിയമിച്ചു.
സുപര്ണമീശം പതതാമഥാശ്വരാജാനമുച്ചൈഃശ്രവസം ചകാര സിംഹം മൃഗാണാം വൃഷഭം ഗവാം ച പ്ലക്ഷം പുനഃ സര്വവനസ്പതീനാമ്
പക്ഷികളുടെ അധിപനായി സുപർണ്ണനെയും, കുതിരകളുടെ രാജാവായി ഉച്ചൈശ്രവസിനെ, മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹത്തെയും, പശുക്കളിൽ വൃഷഭത്തെയും, എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങൾക്കും പ്ലക്ഷവൃക്ഷത്തെയും അധിപനാക്കി.
പിതാമഹഃ പൂര്വമഥാഭ്യഷിഞ്ചച് ചൈതാന്പുനഃ സര്വദിശാധിനാഥാന് പൂര്വേണ ദിക്പാലമ് അഥാഭ്യഷിഞ്ചന് നാമ്നാ സുധര്മാണമ് അരാതികേതുമ്
ആദ്യം പിതാമഹൻ ഇവരെ എല്ലാ ദിക്കുകളുടെ അധിപതികളായി അഭിഷേകം ചെയ്തു. പിന്നെ, സുധർമ്മൻ എന്ന അരാതികേതുവിനെ കിഴക്കൻ ദിക്കിന്റെ രക്ഷകനായി വീണ്ടും അഭിഷേകം ചെയ്തു.
തതോ ഽധിപം ദക്ഷിണതശ്ചകാര സര്വേശ്വരം ശങ്ഖപദാഭിധാനമ് സ കേതുമന്തം ച ദിഗീശമീശശ് ചകാര പശ്ചാദ് ഭുവനാണ്ഡഗര്ഭഃ
അതിനുശേഷം, ശംഖപദൻ എന്ന സർവ്വാധിപതിയെ തെക്കൻ ദിക്കിന്റെ രാജാവായി നിയമിച്ചു. ഭൂവണ്ടത്തിന്റെ ഗർഭമായിരുന്ന കെതുമന്തിനെ പാശ്ചാത്യ ദിക്കിന്റെ രക്ഷകനായി നിയമിച്ചു.
ഹിരണ്യരോമാണമ് ഉദഗ്ദിഗീശം പ്രജാപതിര് ദേവസുതം ചകാര അദ്യാപി കുര്വന്തി ദിശാമ് അധീശാഃ ശത്രൂന് ദഹന്തസ്തു ഭുവോ ഽഭിരക്ഷാമ്
പ്രജാപതി ദേവപുത്രനായ ഹിരണ്യരോമനെ വടക്കൻ ദിക്കിന്റെ രക്ഷകനായി നിയമിച്ചു. ഇന്നും ദിക്കുകളുടെ അധിപതികൾ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച് ഭൂമിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
ചതുര്ഭിര് ഏഭിഃ പൃഥുനാമധേയോ നൃപോ ഽഭിഷിക്തഃ പ്രഥമം പൃഥിവ്യാമ് ഗതേ ഽന്തരേ ചാക്ഷുഷനാമധേയേ വൈവസ്വതാഖ്യേ ച പുനഃ പ്രവൃത്തേ പ്രജാപതിഃ സോ ഽസ്യ ചരാചരസ്യ ബഭൂവ സൂര്യാന്വയവംശചിഹ്നഃ
ഈ നാലുപേരോടൊപ്പം, പൃഥു എന്ന രാജാവിനെ ഭൂമിയിൽ ആദ്യം അഭിഷേകം ചെയ്തു. ചാക്ഷുഷനാമമുള്ള കാലഘട്ടം അവസാനിച്ച് വൈവസ്വതനാമമുള്ള കാലം തുടങ്ങുമ്പോൾ, സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച പ്രജാപതി സകല ചലനസ്ഥിരജന്തുക്കളുടെയും അധിപതിയായി.
ഏവം ശ്രുത്വാ മനുഃ പ്രാഹ പുനരേവ ജനാര്ദനമ് പൂര്വേഷാം ചരിതം ബ്രൂഹി മനൂനാം മധുസൂദന
ഇങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം, മനു വീണ്ടും ജനാർദ്ദനനോടു പറഞ്ഞു: 'മധുസൂദനാ, മുൻകാല മനുക്കളുടെ പ്രവർത്തികൾ ദയവായി പറയൂ.'
മന്വന്തരാണി രാജേന്ദ്ര മനൂനാം ചരിതം ച യത് പ്രമാണം ചൈവ കാലസ്യ താം സൃഷ്ടിം ച സമാസതഃ
രാജാവേ, മനുക്കളുടെ കാലഘട്ടങ്ങൾ, അവരുടെ പ്രവർത്തികൾ, കാലത്തിന്റെ അളവ്, ആ സൃഷ്ടി—ഇവയെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി പറയൂ.
ഏകചിത്തഃ പ്രശാന്താത്മാ ശൃണു മാര്തണ്ഡനന്ദന യാമാ നാമ പുരാ ദേവാ ആസന് സ്വായമ്ഭുവാന്തരേ
ഏകാഗ്രതയോടും ശാന്തമായ മനസ്സോടും കൂടി കേൾക്കൂ, സൂര്യപുത്രാ, സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ യാമാസെന്നു വിളിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സപ്തൈവ ഋഷയഃ പൂര്വേ യേ മരീച്യാദയഃ സ്മൃതാഃ ആഗ്നീധ്രശ്ചാഗ്നിബാഹുശ്ച സഹഃ സവന ഏവ ച
മരീചിമുതലായ പുരാതന സപ്തർഷിമാരും, അഗ്നീധ്രൻ, അഗ്നിബാഹു, സഹ, സവനൻ എന്നിവരും അന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ജ്യോതിഷ്മാന് ദ്യുതിമാന് ഹവ്യോ മേധാ മേധാതിഥിര് വസുഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യാസ്യ മനോര് ദശൈതേ വംശവര്ധനാഃ
ജ്യോതിഷ്മാൻ, ദ്യുതിമാൻ, ഹവ്യ, മേധ, മേധാതിഥി, വസു—ഇവരും സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ പത്തു പുത്രന്മാരായി വംശത്തെ വളർത്തിയവർ ആയിരുന്നു.
പ്രതിസര്ഗമിമേ കൃത്വാ ജഗ്മുര്യത്പരമംപദമ് ഏതത് സ്വായമ്ഭുവം പ്രോക്തം സ്വാരോചിഷമതഃ പരമ്
ഈ സൃഷ്ടികൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അവർ പരമപദം പ്രാപിച്ചു. ഇതാണ് സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലഘട്ടം; അതിന് ശേഷം സ്വാരോചിഷമനുവിന്റെ കാലം വരും.
സ്വാരോചിഷസ്യ തനയാശ് ചത്വാരോ ദേവവര്ചസഃ നഭോനഭസ്യപ്രസൃതിഭാനവഃ കീര്തിവര്ധനാഃ
സ്വാരോചിഷമനുവിന് ദൈവപ്രഭയുള്ള നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: നഭ, നഭസ്യ, പ്രസൃതി, ഭാനവൻ—ഇവരൊക്കെയും കീർത്തിവർധകർ ആയിരുന്നു.
ദത്തോ നിശ്ച്യവനസ്തമ്ബഃ പ്രാണഃ കശ്യപ ഏവ ച ഔര്വോ ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ സപ്തൈതേ ഋഷയഃ സ്മൃതാഃ
ദത്തൻ, നിശ്ചയവനൻ, സ്തംഭൻ, പ്രാണൻ, കശ്യപൻ, ഔർവൻ, ബൃഹസ്പതി—ഇവരെ സപ്തർഷിമാർ എന്ന് ഓർമ്മിക്കുന്നു.
ദേവാശ്ച തുഷിതാ നാമ സ്മൃതാഃ സ്വാരോചിഷേ ഽന്തരേ ഹസ്തീന്ദ്രഃ സുകൃതോ മൂര്തിര് ആപോ ജ്യോതിരയഃ സ്മയഃ
തുഷിതന്മാർ എന്ന ദേവന്മാർ സ്വാരോചിഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രശസ്തരാണ്. ഹസ്തീന്ദ്രൻ, സുകൃതൻ, മൂർത്തി, ആപ, ജ്യോതിരയ, സ്മയ—ഇവരും അന്നുണ്ടായിരുന്നു.
വസിഷ്ഠസ്യ സുതാഃ സപ്ത യേ പ്രജാപതയഃ സ്മൃതാഃ ദ്വിതീയമേതത്കഥിതം മന്വന്തരമതഃ പരമ്
വസിഷ്ഠന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാർ പ്രജാപതികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് രണ്ടാം മന്വന്തരം; അതിന് ശേഷം അടുത്തത് വരും.
ഔത്തമീയം പ്രവക്ഷ്യാമി തഥാ മന്വന്തരം ശുഭമ് മനുര്നാമൌത്തമിര്യത്ര ദശ പുത്രാനജീജനത്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഉത്തമമനുവിന്റെ ശുഭമായ മന്വന്തരം വിവരിക്കാം. അവിടെ ഉത്തമമനു എന്ന രാജാവിന് പത്തു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ഈഷ ഊര്ജശ്ച തര്ജശ് ച ശുചിഃ ശുക്രസ്തഥൈവ ച മധുശ് ച മാധവശ്ചൈവ നഭസ്യോ ഽഥ നഭാസ്തഥാ
ഈഷൻ, ഊർജ, തർജ, ശുചി, ശുക്രൻ, മധു, മാധവൻ, നഭസ്യൻ, നഭൻ—ഇവരും അന്നുണ്ടായിരുന്നു.
സഹഃ കനീയാനേതേഷാമ് ഉദാരഃ കീര്തിവര്ധനഃ ഭാവനാസ് തത്ര ദേവാഃ സ്യുര് ഊര്ജാഃ സപ്തര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ
ഇവരിൽ സഹൻ ഏറ്റവും ഇളയവനായിരുന്നു, മഹാത്മാവും കീർത്തിവർധകനുമായിരുന്നു. ഭാവനന്മാർ അന്നത്തെ ദേവന്മാരായിരുന്നു; ഊർജന്മാർ സപ്തർഷിമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
കൌകുരുണ്ഡിശ്ച ദാല്ഭ്യശ്ച ശങ്ഗഃ പ്രവഹണഃ ശിവഃ സിതശ്ച സസ്മിതശ്ചൈവ സപ്തൈതേ യോഗവര്ധനാഃ
കൗകുരുണ്ടി, ദാൽഭ്യൻ, ശംഗൻ, പ്രവഹണൻ, ശിവൻ, സിതൻ, സസ്മിതൻ—ഈ ഏഴുപേരും യോഗം വർധിപ്പിച്ചവരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
മന്വന്തരം ചതുര്ഥം തു താമസം നാമ വിശ്രുതമ് കവിഃ പൃഥുസ് തഥൈവാഗ്നിര് അകപിഃ കപിരേവ ച
നാലാമത്തെ മന്വന്തരം താമസം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കവി, പൃഥു, അഗ്നി, അകപി, കപി എന്നിങ്ങനെ ഈ മന്വന്തരത്തിലെ മഹർഷിമാർ ആണു.
തഥൈവ ജല്പധീമാനൌ മുനയഃ സപ്ത താമസേ സാധ്യാ ദേവഗണാ യത്ര കഥിതാസ്താമസേ ഽന്തരേ
അതു പോലെ തന്നെ ജൽപധീയും ധീമാനും ഈ താമസ മന്വന്തരത്തിലെ സപ്തർഷിമാരിൽ ഇരുവരാണ്. ഈ മന്വന്തരത്തിൽ സാദ്ധ്യന്മാർ ദേവതകളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
അകല്മഷസ് തഥാ ധന്വീ തപോമൂലസ്തപോധനഃ തപോരതിസ്തപസ്യശ്ച തപോദ്യുതിപരംതപൌ
അകല്മഷൻ, ധൻവി, തപോമൂലൻ, തപോധനൻ, തപോരതി, തപസ്യ, തപോദ്യുതി, പരന്തപൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് പേരുകൾ.
തപോഭാഗീ തപോയോഗീ ധര്മാചാരരതാഃ സദാ താമസസ്യ സുതാഃ സര്വേ ദശ വംശവിവര്ധനാഃ
തപോഭാഗി, തപയോഗി, എന്നും ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണിക്കുന്നവൻ, ഇവരൊക്കെയും താമസന്റെ പത്തുപുത്രന്മാർ ആണു; ഇവർ വംശം വളർത്തിയവരാണ്.
പഞ്ചമസ്യ മനോസ് തദ്വദ് രൈവതസ്യാന്തരം ശൃണു ദേവബാഹുഃ സുബാഹുശ്ച പര്ജന്യഃ സോമപോ മുനിഃ
ഇനി അഞ്ചാമത്തെ മന്വന്തരം, അതായത് രൈവതന്റെ കാലം, കേൾക്കൂ. ദേവബാഹു, സുബാഹു, പർജന്യൻ, സോമപൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് മഹർഷിമാർ.
ഹിരണ്യരോമാ സപ്താശ്വഃ സപ്തൈതേ ഋഷയഃ സ്മൃതാഃ ദേവാശ്ചാഭൂതരജസസ് തഥാ പ്രകൃതയഃ ശുഭാഃ
ഹിരണ്യരോമൻ, സപ്താശ്വൻ, ഇവരും ചേർന്ന് ഏഴു മഹർഷിമാർ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാർ ആഭൂതരാജസന്മാർ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പ്രകൃതികൾ ശുഭമായവയാണ്.
അരുണസ് തത്ത്വദര്ശീ ച വിത്തവാന്ഹവ്യപഃ കപിഃ യുക്തോ നിരുത്സുകഃ സത്ത്വോ നിര്മോഹോ ഽഥ പ്രകാശകഃ
അരുണൻ, സത്യദർശി, സമ്പന്നനായ ഹവ്യൻ, കപി, യുക്തൻ, നിരുത്സുകൻ, സത്ത്വൻ, നിർമോഹൻ, പ്രകാശകൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് പേരുകൾ.
ധര്മവീര്യബലോപേതാ ദശൈതേ രൈവതാത്മജാഃ ഭൃഗുഃ സുധാമാ വിരജാഃ സഹിഷ്ണുര്നാദ ഏവ ച
ധർമ്മം, വീര്യം, ബലം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നരായ രൈവതന്റെ പത്തുപുത്രന്മാർ: ഭൃഗു, സുധാമ, വിരജ, സഹിഷ്ണു, നാദൻ തുടങ്ങിയവരാണ്.