സ്വേദാണ്ഡജോദ്ഭിദോ യേ വൈ യേ ച ജീവാ ജരായുജാഃ അസ്യാം നിധായ സര്വാംസ് താന് അനാഥാന് പാഹി സുവ്രത
വിയർപ്പിൽ നിന്നോ, മുട്ടിൽ നിന്നോ, തൈയിൽ നിന്നോ, വയറ്റിൽ നിന്നോ ജനിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും, അവരിൽ ആരും ആശ്രയം ഇല്ലാത്തവരെ ഈ തോണിയിൽ വെച്ച്, നീ രക്ഷിക്കണം, ധർമ്മശീലനേ.
യുഗാന്തവാതാഭിഹതാ യദാ ഭവതി നൌര് നൃപ ശൃങ്ഗേ ഽസ്മിന്മമ രാജേന്ദ്ര തദേമാം സംയമിഷ്യസി
യുഗാന്തത്തിൽ ശക്തമായ കാറ്റ് ഈ തോണിയെ അടിച്ചുകയറുമ്പോൾ, രാജാധിരാജാവേ, നീ ഈ കൊമ്പിൽ തോണി കെട്ടണം.
തതോ ലയാന്തേ സര്വസ്യ സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച പ്രജാപതിസ്ത്വം ഭവിതാ ജഗതഃ പൃഥിവീപതേ
അപ്പോൾ, എല്ലാം—ചലനമുള്ളതും അചലമായതും—ലയിച്ചശേഷം, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, നീ ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവാവും.
ഏവം കൃതയുഗസ്യാദൌ സര്വജ്ഞോ ധൃതിമാന്നൃപഃ മന്വന്തരാധിപശ്ചാപി ദേവപൂജ്യോ ഭവിഷ്യസി
ഇങ്ങനെ, കൃതയുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സർവ്വജ്ഞനും ധൈര്യവാനുമായ രാജാവായ നീ, മന്വന്തരാധിപനായി ദേവന്മാരുടെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനാകും.
ഏവമുക്തോ മനുസ്തേന പപ്രച്ഛ മധുസൂദനമ് ഭഗവന്കിയദ്ഭിര്വര്ഷൈര് ഭവിഷ്യത്യന്തരക്ഷയഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ട മനു, മധുസൂദനനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവൻ, എത്ര വർഷത്തിനുശേഷം ഈ പ്രളയം വരും?'
സത്ത്വാനി ച കഥം നാഥ രക്ഷിഷ്യേ മധുസൂദന ത്വയാ സഹ പുനര്യോഗഃ കഥം വാ ഭവിതാ മമ
'നാഥാ, മധുസൂദനാ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണ് ഈ ജീവികളെ രക്ഷിക്കേണ്ടത്? വീണ്ടും ഞാൻ നിനക്കൊപ്പം ചേരുന്നത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കും?'
അദ്യപ്രഭൃത്യനാവൃഷ്ടിര് ഭവിഷ്യതി മഹീതലേ യാവദ്വര്ഷശതം സാഗ്രം ദുര്ഭിക്ഷമ് അശുഭാവഹമ്
ഇന്നുമുതല് ഭൂമിയില് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ മഴയില്ല. വലിയ ക്ഷാമവും ദുരിതവും ഉണ്ടാകും.
തതോ ഽല്പസത്ത്വക്ഷയദാ രശ്മയഃ സപ്ത ദാരുണാഃ സപ്തസപ്തേര്ഭവിഷ്യന്തി പ്രതപ്താങ്ഗാരവര്ഷിണഃ
അപ്പോൾ ജീവികൾ കുറയുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള് ഏഴു സൂര്യന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ കിരണങ്ങൾ, ചൂടുള്ള അഗ്നിക്കനലുകൾ പോലെ, ഭൂമിയിൽ വീഴും.
ഔര്വാനലോ ഽപി വികൃതിം ഗമിഷ്യതി യുഗക്ഷയേ വിഷാഗ്നിശ്ചാപി പാതാലാത് സംകര്ഷണമുഖച്യുതഃ ഭവസ്യാപി ലലാടോത്ഥസ് തൃതീയനയനാനലഃ
യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോള് ഔർവൻ എന്ന അഗ്നി ഭയങ്കരമാകും. പാതാളത്തിൽ നിന്ന് സംകർഷണന്റെ വായിലൂടെ വിഷാഗ്നിയും, ഭവന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നാമത്തെ കണ്ണിലെ അഗ്നിയും പ്രകടമാകും.
ത്രിജഗന്നിര്ദഹന് ക്ഷോഭം സമേഷ്യതി മഹാമുനേ ഏവം ദഗ്ധാ മഹീ സര്വാ യദാ സ്യാദ്ഭസ്മസംനിഭാ
മഹാമുനീ, ആ അഗ്നി മൂന്നു ലോകവും ദഹിപ്പിച്ച് വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കും. അങ്ങനെ ഭൂമി മുഴുവൻ അഗ്നിയിൽ കത്തിയശേഷം, അവൾ ചാരമായിത്തീരും.
ആകാശമൂഷ്മണാ തപ്തം ഭവിഷ്യതി പരംതപ തതഃ സദേവനക്ഷത്രം ജഗദ്യാസ്യതി സംക്ഷയമ്
ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ആകാശം അത്യന്തം ചൂടാകും. പിന്നെ ദേവന്മാരും നക്ഷത്രങ്ങളും സഹിതം ലോകം മുഴുവൻ നശിക്കും.
സംവര്തോ ഭീമനാദശ്ച ദ്രോണശ്ചണ്ഡോ ബലാഹകഃ വിദ്യുത്പതാകഃ ശോണസ്തു സപ്തൈതേ ലയവാരിദാഃ
സംവർത്തം, ഭീമനാദം, ദ്രോണം, ചണ്ഡൻ, ബലാഹകം, വിദ്യുത്പതാക, ശോണം — ഇവയാണ് ലയകാലത്തിലെ ഏഴു മേഘങ്ങൾ.
അഗ്നിപ്രസ്വേദസമ്ഭൂതാഃ പ്ലാവയിഷ്യന്തി മേദിനീമ് സമുദ്രാഃ ക്ഷോഭമാഗത്യ ചൈകത്വേന വ്യവസ്ഥിതാഃ
അഗ്നിയുടെ ചൂടിൽ നിന്നു പിറന്ന ഈ മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ മുക്കും. സമുദ്രങ്ങൾ ഉണർന്ന് ഒറ്റയൊരായിരിക്കും.
ഏതദേകാര്ണവം സര്വം കരിഷ്യന്തി ജഗത്ത്രയമ് വേദനാവമിമാം ഗൃഹ്യ സത്ത്വബീജാനി സര്വശഃ
അവ ലോകത്രയവും ഒറ്റ സമുദ്രമാക്കും. വേദങ്ങളെയും എല്ലാ ജീവികളുടെ വിത്തുകളെയും ഒരുമിച്ച് കപ്പലിൽ എടുക്കും.
ആരോപ്യ രജ്ജുയോഗേന മത്പ്രദത്തേന സുവ്രത സംയമ്യ നാവം മച്ഛൃങ്ഗേ മത്സ്യഭാവാഭിരക്ഷിതഃ
സുഭ്രതാ, ഞാൻ നിനക്ക് നൽകിയ കയറുപയോഗിച്ച് കപ്പൽ എന്റെ കൊമ്പിൽ ഉറപ്പിച്ച്, മീനാകൃതിയായ എന്നാൽ സംരക്ഷിതനായി നീ കപ്പലിൽ ഇരിക്കും.
ഏകഃ സ്ഥാസ്യസി ദേവേഷു ദഗ്ധേഷ്വപി പരംതപ സോമസൂര്യാവഹം ബ്രഹ്മാ ചതുര്ലോകസമന്വിതഃ
ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ദേവന്മാർ കത്തിപ്പോയാലും നീ മാത്രമേ അവരിൽ ശേഷിക്കൂ. ചന്ദ്രനും സൂര്യനും വഹിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവും നാലു ലോകങ്ങളും കൂടെ നിന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടാകും.
നര്മദാ ച നദീ പുണ്യാ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാനൃഷിഃ ഭവോ വേദാഃ പുരാണാനി വിദ്യാഭിഃ സര്വതോവൃതമ്
പുണ്യമായ നർമദാനദിയും, മഹർഷിയായ മാർകണ്ടേയനും, ഭവനും, വേദങ്ങളും, പുരാണങ്ങളും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കും.
ത്വയാ സാര്ധമിദം വിശ്വം സ്ഥാസ്യത്യന്തരസംക്ഷയേ ഏവമേകാര്ണവേ ജാതേ ചാക്ഷുഷാന്തരസംക്ഷയേ
ഇങ്ങനെ, ഇടക്കാല ലയത്തിൽ നിന്നോടൊപ്പം ഈ ലോകം നിലനിൽക്കും. ചാക്ഷുഷാന്തരലയം സംഭവിച്ചപ്പോൾ ഒറ്റ സമുദ്രം പിറക്കുന്നതുപോലെ.
വേദാന്പ്രവര്തയിഷ്യാമി ത്വത്സര്ഗാദൌ മഹീപതേ ഏവമുക്ത്വാ സ ഭഗവാംസ് തത്രൈവാന്തരധീയത
രാജാവേ, നിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ഞാൻ വേദങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രചരിപ്പിക്കും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ അവിടെയേൽ അപ്രത്യക്ഷനായി.
മനുര് അപ്യാസ്ഥിതോ യോഗം വാസുദേവപ്രസാദജമ് അഭ്യസന് യാവദ് ആഭൂതസമ്പ്ലവം പൂര്വസൂചിതമ്
മനുവും വാസുദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ച യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു, മുമ്പ് അറിയിച്ച മഹാപ്രളയം വരുവോളം അതിൽ അഭ്യാസം നടത്തി.
കാലേ യഥോക്തേ സംജാതേ വാസുദേവമുഖോദ്ഗതേ ശൃങ്ഗീ പ്രാദുര്ബഭൂവാഥ മത്സ്യരൂപീ ജനാര്ദനഃ
നിശ്ചയിച്ച സമയത്ത് വാസുദേവന്റെ വായിൽ നിന്ന് കൊമ്പുള്ളവൻ, അഥവാ മീനരൂപിയായ ജനാർദ്ദനൻ, പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഭുജംഗോ രജ്ജുരൂപേണ മനോഃ പാര്ശ്വമുപാഗമത് ഭൂതാന്സര്വാന്സമാകൃഷ്യ യോഗേനാരോപ്യ ധര്മവിത്
ഒരു പാമ്പ് കയറുപോലെയായി മനുവിന്റെ അരികിലേക്ക് വന്നു. എല്ലാ ജീവികളും കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, ധർമ്മത്തിൽ നിപുണനായവൻ യോഗശക്തിയാൽ അവരെ കപ്പലിൽ കയറ്റി.
ഭുജംഗരജ്ജ്വാ മത്സ്യസ്യ ശൃങ്ഗേ നാവമയോജയത് ഉപര്യുപസ്ഥിതസ്തസ്യാഃ പ്രണിപത്യ ജനാര്ദനമ്
പാമ്പുകയറുപയോഗിച്ച്, മീനയുടെ കൊമ്പിൽ കപ്പൽ ഉറപ്പിച്ചു. അതിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് ജനാർദ്ദനനെ വണങ്ങി.
ആഭൂതസമ്പ്ലവേ തസ്മിന്ന് അതീതേ യോഗശായിനാ പൃഷ്ടേന മനുനാ പ്രോക്തം പുരാണം മത്സ്യരൂപിണാ തദിദാനീം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണുധ്വമൃഷിസത്തമാഃ
ആ മഹാപ്രളയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, യോഗനിദ്രയിൽ ആയിരുന്ന മീനരൂപിയായ ഭഗവാനോട് മനു പുരാണം ചോദിച്ചു. അതാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നത്, മഹർഷിമാരേ, കേൾക്കൂ.
യദ്ഭവദ്ഭിഃ പുരാ പൃഷ്ടഃ സൃഷ്ട്യാദികമഹം ദ്വിജാഃ തദ് ഏവൈകാര്ണവേ തസ്മിന് മനുഃ പപ്രച്ഛ കേശവമ്
മുന്പ് നിങ്ങള് എന്നോടു ചോദിച്ച സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം മുതലുള്ള കാര്യങ്ങള് അതേ ചോദ്യം ആദിയാഗ്നിയില് മനു കേശവനോടു ചോദിച്ചു.
ഉത്പത്തിം പ്രലയം ചൈവ വംശാന്മന്വന്തരാണി ച വംശ്യാനുചരിതം ചൈവ ഭുവനസ്യ ച വിസ്തരമ്
അവന് സൃഷ്ടിയും ലയവും, വംശങ്ങളും മനുമാരും, അവരുടെ സന്തതികളുടെ പ്രവൃത്തികളും ലോകത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും ചോദിച്ചു.
ദാനധര്മവിധിം ചൈവ ശ്രാദ്ധകല്പം ച ശാശ്വതമ് വര്ണാശ്രമവിഭാഗം ച തഥേഷ്ടാപൂര്തസംജ്ഞിതമ്
ദാനവും ധര്മ്മത്തിന്റെ നിയമങ്ങളും, ശാശ്വതമായ പിതൃകര്മ്മങ്ങളും, വര്ണ്ണാശ്രമ വിഭജനം, യാഗവും പുണ്യപ്രവൃത്തികളും ചോദിച്ചു.
ദേവതാനാം പ്രതിഷ്ഠാദി യച്ചാന്യദ്വിദ്യതേ ഭുവി തത്സര്വം വിസ്തരേണ ത്വം ധര്മം വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
ദേവതകളുടെ സ്ഥാപനം, ഭൂമിയില് ഉള്ള മറ്റെല്ലാ കാര്യങ്ങളും അവന് ചോദിച്ചു; നീ ഈ ധര്മ്മം മുഴുവന് വിശദമായി വിശദീകരിക്കണം.
മഹാപ്രലയകാലാന്ത ഏതദാസീത്തമോമയമ് പ്രസുപ്തമിവ ചാതര്ക്യമ് അപ്രജ്ഞാതമലക്ഷണമ്
മഹാപ്രളയത്തിന്റെ അവസാനം എല്ലാം ഇരുണ്ടതിലായിരുന്നു; അതു അജ്ഞേയവും, അവ്യക്തവും, ലക്ഷണമില്ലാത്തതും, ആഴമുള്ള ഉറക്കത്തില് ഉള്ളതുപോലെയായിരുന്നു.
അവിജ്ഞേയമവിജ്ഞാതം ജഗത് സ്ഥാസ്നു ചരിഷ്ണു ച തതഃ സ്വയമ്ഭൂര് അവ്യക്തഃ പ്രഭവഃ പുണ്യകര്മണാമ്
സ്ഥാവരജംഗമമായ ലോകം അജ്ഞാതവും അറിയാനാകാത്തതുമായിരുന്നു; അപ്പോള് സ്വയം ജനിച്ച, അവ്യക്തമായ, പുണ്യപ്രവൃത്തികളുടെ മൂലമായത് ഉദിച്ചുവന്നു.