തസ്യാം കദാചിദാസീനഃ സഭായാമമിതദ്യുതിഃ ഭാര്യാഭിര്വൃഷ്ണിഭിശ്ചൈവ ഭൂഭൃദ്ഭിര് ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ
അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള അയാൾ, ഭാര്യമാരോടും വൃഷ്ണിമാരോടും ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്ന രാജാക്കളോടും കൂടെ ആ സഭയിൽ ഒരിക്കൽ ഇരുന്നു.
കുരുഭിര്ദേവഗന്ധര്വൈര് അഭിതഃ കൈടഭാര്ദനഃ പ്രവൃത്താസു പുരാണീഷു ധര്മസമ്ബന്ധിനീഷു ച
കുരുമാരാലും ദേവന്മാരാലും ഗന്ധർവന്മാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, കൈടഭനെ സംഹരിച്ചവൻ പുരാതനവും ധർമ്മവുമായി ബന്ധമുള്ളതുമായ കഥകൾ കേട്ടിരുന്നു.
കഥാന്തേ ഭീമസേനേന പരിപൃഷ്ടഃ പ്രതാപവാന് ത്വയാ പൃഷ്ടസ്യ ധര്മസ്യ രഹസ്യസ്യാസ്യ ഭേദകൃത്
കഥകൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ശക്തനായ ഭീമസേനൻ, നീ ഇപ്പോൾ ചോദിച്ച ധർമ്മത്തിന്റെ രഹസ്യമായ ഭാഗം അവനോട് ചോദിച്ചു.
ഭവിതാ സ തദാ ബ്രഹ്മന് കര്താ ചൈവ വൃകോദരഃ പ്രവര്തകോ ഽസ്യ ധര്മസ്യ പാണ്ഡുപുത്രോ മഹാബലഃ
അപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണനേ, അതിനെ നടപ്പിലാക്കുന്നവനും, പാണ്ഡുവിന്റെ മകനായ വൃകോദരൻ, വലിയ ശക്തിയോടെ ഈ ധർമ്മം ആരംഭിക്കുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും.
യസ്യ തീക്ഷ്ണോ വൃകോ നാമ ജഠരേ ഹവ്യവാഹനഃ മയാ ദത്തഃ സ ധര്മാത്മാ തേന ചാസൌ വൃകോദരഃ
അവനു ഞാൻ വൃക എന്ന പേരിലുള്ള കഠിനമായ മൃഗത്തെ, അതായത് വയറ്റിൽ അഗ്നിദേവൻ, നൽകിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ വൃകോദരൻ എന്നും, ധർമ്മാത്മാവെന്നും വിളിക്കുന്നത്.
മതിമാന്മാനശീലശ്ച നാഗായുതബലോ മഹാന് ഭവിഷ്യത്യജരഃ ശ്രീമാന് കന്ദര്പ ഇവ രൂപവാന്
അവൻ ബുദ്ധിമാനും, മാന്യനും, അനേകം പാമ്പുകളുടെ ശക്തിയുള്ളവനും, മഹത്തായവനും, വൃദ്ധിയില്ലാത്തവനും, ഐശ്വര്യശാലിയുമാണ്. കന്ദർപ്പനുപോലെ സുന്ദരനും ആയിരിക്കും.
ധാര്മികസ്യാപ്യശക്തസ്യ തീവ്രാഗ്നിത്വാദുപോഷണേ ഇദം വ്രതമശേഷാണാം വ്രതാനാമധികം യതഃ
ധാർമ്മികനും ശക്തിയില്ലാത്തവനും ആയാലും, അതിന്റെ കഠിനത്വം കാരണം ഈ വ്രതം എല്ലാ വ്രതങ്ങളെയുംക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
കഥയിഷ്യതി വിശ്വാത്മാ വാസുദേവോ ജഗദ്ഗുരുഃ അശേഷയജ്ഞഫലദമ് അശേഷാഘവിനാശനമ്
വിശ്വത്തിന്റെ ആത്മാവും ലോകഗുരുവുമായ വാസുദേവൻ, എല്ലാ യജ്ഞഫലവും നൽകുന്ന, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ വ്രതത്തെ വിശദമായി പഠിപ്പിക്കും.
അശേഷദുഷ്ടശമനമ് അശേഷസുരപൂജിതമ് പവിത്രാണാം പവിത്രം ച മങ്ഗലാനാം ച മങ്ഗലമ് ഭവിഷ്യം ച ഭവിഷ്യാണാം പുരാണാനാം പുരാതനമ്
ഇത് എല്ലാ ദുഷ്ടതയും അകറ്റുന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരും ആരാധിക്കുന്നു, വിശുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും, മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മംഗളവും, ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന പുരാതനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പുരാതനവുമാണ്.
യദ്യഷ്ടമീചതുര്ദശ്യോര് ദ്വാദശീഷ്വഥ ഭാരത അന്യേഷ്വപി ദിനര്ക്ഷേഷു ന ശക്തസ്ത്വമ് ഉപോഷിതുമ്
ഭാരതാ, അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി, ദ്വാദശി തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങളിലും മറ്റു പുണ്യദിനങ്ങളിലും ഉപവസിക്കാൻ നിനക്ക് കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ,
തതഃ പുണ്യാം തിഥിമിമാം സര്വപാപപ്രണാശിനീമ് ഉപോഷ്യ വിധിനാനേന ഗച്ഛ വിഷ്ണോഃ പരം പദമ്
അപ്പോൾ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ പുണ്യദിനം നിർബന്ധമായും ആചരിച്ചു, നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
മാഘമാസസ്യ ദശമീ യദാ ശുക്ലാ ഭവേത്തദാ ഘൃതേനാഭ്യഞ്ജനം കൃത്വാ തിലൈഃ സ്നാനം സമാചരേത്
മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പത്താം തീയതി വന്നാൽ, നെയ്യാൽ ശരീരം പുരട്ടി, എള്ളുപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം.
തഥൈവ വിഷ്ണുമഭ്യര്ച്യ നഭോ നാരായണേതി ച കൃഷ്ണായ പാദൌ സമ്പൂജ്യ ശിരഃ സര്വാത്മനേ നമഃ
അതു പോലെ തന്നെ, 'നാരായണ' എന്ന് ആകാശത്തിൽ ഉച്ചരിച്ച്, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം; കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങൾ പൂജിച്ച്, സർവ്വാത്മാവിന് തല കുനിയണം.
വൈകുണ്ഠായേതി വൈകുണ്ഠമ് ഉരഃ ശ്രീവത്സധാരിണേ ശങ്ഖിനേ ചക്രിണേ തദ്വദ് ഗദിനേ വരദായ വൈ സര്വേ നാരായണസ്യൈവം സംപൂജ്യാ ബാഹവഃ ക്രമാത്
'വൈകുണ്ഠ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ശ്രീവത്സം ധരിച്ചവന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തെ ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ തന്നെ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, വരദൻ എന്നിവയെയും, നാരായണന്റെ കൈകളെ ഓരോന്നായി ആരാധിക്കണം.
ദാമോദരായേത്യുദരം മേഢ്രം പഞ്ചശരായ വൈ ഊരൂ സൌഭാഗ്യനാഥായ ജാനുനീ ഭൂതധാരിണേ
'ദാമോദര' എന്ന് പറഞ്ഞ് വയറിനെയും, അഞ്ചു അമ്പുകൾ ഉള്ളവനെന്നപോലെ മെധ്രം, ഭാഗ്യത്തിന്റെ നാഥനെന്നപോലെ തൊണ്ടകൾ, ഭൂതങ്ങളെ താങ്ങുന്നവനെന്നപോലെ മുട്ടുകൾ ആരാധിക്കണം.
നമോ നീലായ വൈ ജങ്ഘേ പാദൌ വിശ്വസൃജേ നമഃ നമോ ദേവ്യൈ നമഃ ശാന്ത്യൈ നമോ ലക്ഷ്മ്യൈ നമഃ ശ്രിയൈ
നീലവർണ്ണനു വന്ദനം, കാലുകൾക്ക് ലോകസൃഷ്ടാവിന് വന്ദനം, ദേവിയ്ക്ക്, ശാന്തിക്ക്, ലക്ഷ്മിക്ക്, ശ്രീയ്ക്ക് വന്ദനം.
നമഃ പുഷ്ട്യൈ നമസ്തുഷ്ട്യൈ ധൃഷ്ട്യൈ ഹൃഷ്ട്യൈ നമോ നമഃ നമോ വിഹംഗനാഥായ വായുവേഗായ പക്ഷിണേ വിഷപ്രമാഥിനേ നിത്യം ഗരുഡം ചാഭിപൂജയേത്
പുഷ്ടിക്ക്, തൃപ്തിക്ക്, ധൈര്യത്തിന്, ആനന്ദത്തിന് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം; പക്ഷികളുടെ നാഥനും, വായുവിന്റെ വേഗത്തോടുള്ളവനും, വിഷം നശിപ്പിക്കുന്നവനും ആയ ഗരുഡനെയും എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം.
ഏവം സമ്പൂജ്യ ഗോവിന്ദമ് ഉമാപതിവിനായകൌ ഗന്ധൈര്മാല്യൈസ്തഥാ ധൂപൈര് ഭക്ഷ്യൈര്നാനാവിധൈരപി
ഇങ്ങനെ, ഗോപാലനെയും ഉമാപതിയെയും വിനായകനെയും സുഗന്ധം, പൂമാല, ധൂപം, പലവിധ ഭോജനങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിച്ചശേഷം,
ഗവ്യേന പയസാ സിദ്ധാം കൃസരാമഥ വാഗ്യതഃ സര്പിഷാ സഹ ഭുക്ത്വാ ച ഗത്വാ ശതപദം ബുധഃ
പശുവിന്റെ പാലിൽ ഉണ്ടാക്കിയ കൃഷരമോ, അല്ലെങ്കിൽ നെയ്യോടൊപ്പം ഉണ്ടാക്കിയതോ കഴിച്ച ശേഷം, ഒരു ശതദൂരം നടന്നു പോകണം എന്നാണു ജ്ഞാനികൾ ചെയ്യേണ്ടത്.
നൈയഗ്രോധം ദന്തകാഷ്ഠമ് അഥവാ ഖാദിരം ബുധഃ ഗൃഹീത്വാ ധാവയേദ്ദന്താന് ആചാന്തഃ പ്രാഗുദങ്മുഖഃ
ജ്ഞാനി, ന്യഗ്രോധം, ദന്തകഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ ഖാദിരം എന്നിവയിൽ ഒന്നെടുത്ത്, വായ് കഴുകി, കിഴക്കോ വടക്കോ നോക്കി നിന്നുകൊണ്ട് പല്ലുതേക്കണം.
ബ്രൂയാത് സായന്തനീം കൃത്വാ സംധ്യാമസ്തമിതേ രവൌ നമോ നാരായണായേതി ത്വാമഹം ശരണം ഗതഃ
സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ സായന്തനസന്ധ്യ ചെയ്യുകയും, 'നമോ നാരായണായ, ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു' എന്ന് പറയുകയും വേണം.
ഏകാദശ്യാം നിരാഹാരഃ സമഭ്യര്ച്യ ച കേശവമ് രാത്രിം ച സകലാം സ്ഥിത്വാ സ്നാനം ച പയസാ തഥാ
ഏകാദശി ദിവസം ഉപവാസം പാലിച്ച്, കേശവനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച്, മുഴുവൻ രാത്രി ഉണർന്നിരിക്കണം. പിന്നെ പാലിൽ स्नാനം ചെയ്യണം.
സര്പിഷാ ചാപി ദഹനം ഹുത്വാ ബ്രാഹ്മണപുംഗവൈഃ സഹൈവ പുണ്ഡരീകാക്ഷ ദ്വാദശ്യാം ക്ഷീരഭോജനമ്
നെയ്യിൽ ഹോമം നടത്തി, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം, കമലനയനനായവനേ, ദ്വാദശി ദിവസം പാലിൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
കരിഷ്യാമി യതാത്മാഹം നിര്വിഘ്നേനാസ്തു തച്ച മേ ഏവമുക്ത്വാ സ്വപേദ്ഭൂമാവ് ഇതിഹാസകഥാം പുനഃ
ഞാൻ ആത്മസംയമനം പാലിച്ച് ഇതു നിർവിഘ്നമായി നടത്തും എന്നു പറഞ്ഞ്, ഭൂമിയിൽ കിടന്ന് പഴയ കഥകൾ വീണ്ടും കേട്ടുകൊണ്ട് ഉറങ്ങണം.
ശ്രുത്വാ പ്രഭാതേ സംജാതേ നദീം ഗത്വാ വിശാം പതേ സ്നാനം കൃത്വാ മൃദാ തദ്വത് പാഷണ്ഡാന് അഭിവര്ജയേത്
കഥകൾ കേട്ട ശേഷം, പ്രഭാതത്തിൽ നദിയിലേക്ക് പോയി, മണ്ണുപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്ത്, പാഷണ്ടന്മാരെ ഒഴിവാക്കണം.
ഉപാസ്യ സംധ്യാം വിധിവത് കൃത്വാ ച പിതൃതര്പണമ് പ്രണമ്യ ച ഹൃഷീകേശം സപ്തലോകൈകമീശ്വരമ്
സന്ധ്യാവന്ദനം വിധിപൂർവ്വം നടത്തി, പിതൃതർപ്പണം കഴിച്ച്, ഏഴു ലോകങ്ങളുടെയും ഏകാധിപതിയായ ഹൃഷീകേശനു വണങ്ങി നമസ്കരിക്കണം.
ഗൃഹസ്യ പുരതോ ഭക്ത്യാ മണ്ഡപം കാരയേദ്ബുധഃ ദശഹസ്തമഥാഷ്ടൌ വാ കരാന്കുര്യാദ്വിശാം പതേ
വീട്ടിന്റെ മുന്നിൽ ഭക്തിയോടെ പന്തൽ പണിയണം. അതിന്റെ നീളം പത്ത് അളവോ അല്ലെങ്കിൽ എട്ട് അളവോ ആക്കാം, മഹാരാജാവേ.
ചതുര്ഹസ്താം ശുഭാം കുര്യാദ് വേദീമരിനിഷൂദന ചതുര്ഹസ്തപ്രമാണം ച വിന്യസേത്തത്ര തോരണമ്
നാലു അളവുള്ള മനോഹരമായ വേദി പണിയണം, ശത്രുനാശകനേ. അതേ അളവിൽ ഒരു ഗോപുരവും അവിടെ സ്ഥാപിക്കണം.
ആരോപ്യ കലശം തത്ര ദിക്പാലാന്പൂജയേത്തതഃ ഛിദ്രേണ ജലസമ്പൂര്ണമ് അഥ കൃഷ്ണാജിനസ്ഥിതഃ തസ്യ ധാരാം ച ശിരസാ ധാരയേത്സകലാം നിശാമ്
അവിടെ ഒരു കലശം വെച്ച്, ദിശാപാലന്മാരെ പൂജിച്ച്, അതിൽ വെള്ളം നിറച്ച്, കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മത്തിൽ ഇരുന്നു, അതിന്റെ ഒഴുക്ക് മുഴുവൻ രാത്രി തലയിൽ ഒഴിയാൻ അനുവദിക്കണം.
തഥൈവ വിഷ്ണോഃ ശിരസി ക്ഷീരധാരാം പ്രപാതയേത് അരത്നിമാത്രം കുണ്ഡം ച കുര്യാത്തത്ര ത്രിമേഖലമ്
അതു പോലെ തന്നെ, വിഷ്ണുവിന്റെ തലയിൽ പാലൊഴിക്കുക. അവിടെ ഒരു അളവു നീളമുള്ള, മൂന്നു ചുറ്റളവുള്ള ഹോമകുണ്ട് നിർമ്മിക്കണം.