കൂപവാപീഷു സര്വാസു തഥാ പുഷ്കരിണീഷു ച ഏഷ ഏവ വിധിര്ദൃഷ്ടഃ പ്രതിഷ്ഠാസു തഥൈവ ച
കിണർ, കുളം, പുഷ്കരിണി എന്നിവയിലും, പ്രതിഷ്ഠകളിലും ഇതേ വിധിയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മന്ത്രതസ്തു വിശേഷഃ സ്യാത് പ്രാസാദാദ്യാനഭൂമിഷു അയം ത്വശക്താവര്ധേന വിധിര്ദൃഷ്ടഃ സ്വയമ്ഭുവാ അല്പേഷ്വേകാഗ്നിവത്കൃത്വാ വിത്തശാഠ്യാദൃതേ നൃണാമ്
പ്രാസാദം മുതലായ നിലത്തല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ മന്ത്രങ്ങളിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുണ്ട്; കുറഞ്ഞ ശേഷിയുള്ളവർക്ക് സ്വയംഭുവൻ നിർദ്ദേശിച്ച ചടങ്ങാണിത്, ചെറിയ യാഗം പോലെ, പക്ഷേ കഞ്ചുഷത്വം ഒഴികെ.
പ്രാവൃട്കാലേ സ്ഥിതേ തോയേ ഹ്യ് അഗ്നിഷ്ടോമഫലം സ്മൃതമ് ശരത്കാലേ സ്ഥിതം യത്സ്യാത് തദുക്തഫലദായകമ് വാജപേയാതിരാത്രാഭ്യാം ഹേമന്തേ ശിശിരേ സ്ഥിതമ്
മഴക്കാലത്ത് വെള്ളം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭിക്കും; ശരത്കാലത്ത് മുമ്പ് പറഞ്ഞ ഫലമാണ്; ഹേമന്തം, ശിശിരം കാലങ്ങളിൽ വാജപേയവും അതിരാത്രവും സമമാണ്.
അശ്വമേധസമം പ്രാഹുര് വസന്തസമയേ സ്ഥിതമ് ഗ്രീഷ്മേ ഽപി തത്സ്ഥിതം തോയം രാജസൂയാദ്വിശിഷ്യതേ
വസന്തകാലത്ത് അശ്വമേധത്തിന് തുല്യമായ ഫലമാണ്; വേനലിൽ അവിടെ വെള്ളം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ രാജസൂയയെക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലം ലഭിക്കും.
ഏതാന്മഹാരാജ വിശേഷധര്മാന് കരോതി യോ ഽപ്യാഗമശുദ്ധബുദ്ധിഃ സ യാതി രുദ്രാലയമാശു പൂതഃ കല്പാനനേകാന്ദിവി മോദതേ ച
മഹാരാജാവേ, ഈ പ്രത്യേക കർമ്മങ്ങൾ ആചരിക്കുന്നവൻ, ആഗമശുദ്ധിയില്ലാത്ത മനസ്സോടും ചെയ്താലും, ഉടൻ ശുദ്ധനായി രുദ്രാലയത്തിൽ എത്തി അനവധി കാലങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കും.
അനേകലോകാന്സ മഹത്തമാദീന് ഭുക്ത്വാ പരാര്ധദ്വയമങ്ഗനാഭിഃ സഹൈവ വിഷ്ണോഃ പരമം പദം യത് പ്രാപ്നോതി തദ്യാഗഫലേന ഭൂയഃ
അവൻ അനേകം ലോകങ്ങൾ, വലിയതും ചെറുതുമായതും, രണ്ട് പരാർദ്ധം സ്ത്രീകളോടൊപ്പം അനുഭവിച്ച്, ഈ യാഗഫലത്താൽ വീണ്ടും വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
പാദപാനാം വിധിം സൂത യഥാവദ്വിസ്തരാദ്വദ വിധിനാ കേന കര്തവ്യം പാദപോദ്യാപനം ബുധൈഃ
സൂതാ, വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശരിയായ വിധിയും, ജ്ഞാനികൾ എങ്ങനെ വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടു വളർത്തണം എന്നതും വിശദമായി പറയൂ.
യേ ച ലോകാഃ സ്മൃതാസ്തേഷാം താനിദാനീം വദസ്വ നഃ യത്ഫലം ലഭതേ പ്രേത്യ തത്സര്വം വക്തുമര്ഹസി
വൃക്ഷനട്ടിൽ ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന്, മരിച്ചശേഷം ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയണം.
പാദപാനാം വിധിം വക്ഷ്യേ തഥൈവോദ്യാനഭൂമിഷു തഡാഗവിധിവത്സര്വമ് ആസാദ്യ ജഗദീശ്വര
വൃക്ഷങ്ങൾക്കും തോടുകളും തോട്ടഭൂമികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ക്രമം ഞാൻ വിശദമായി പറയാം, എല്ലാം കുളങ്ങളുടെ നിയമംപോലെ തന്നെയാണ്, ഭഗവനേ.
ഋത്വിങ്മണ്ഡപസമ്ഭാരശ് ചാചാര്യശ്ചൈവ തദ്വിധഃ പൂജയേദ്ബ്രാഹ്മണാംസ്തദ്വദ് ധേമവസ്ത്രാനുലേപനൈഃ
യജ്ഞവേദി ഒരുക്കാനും, അച്ചാര്യനും മറ്റു പുരോഹിതന്മാരും കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പൊന്നും വസ്ത്രവും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും നൽകി ആദരിക്കാനും വേണ്ട ക്രമം പാലിക്കണം.
സര്വൌഷധ്യുദകൈഃ സിക്താന് പിഷ്ടാതകവിഭൂഷിതാന് വൃക്ഷാന്മാല്യൈരലംകൃത്യ വാസോഭിരഭിവേഷ്ടയേത്
എല്ലാ ഔഷധജലങ്ങളിലും വൃക്ഷങ്ങളെ തളിച്ച്, അരിപൊടി കൊണ്ടും അലങ്കാരങ്ങൾ അണിയിച്ച്, പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വൃക്ഷങ്ങളെ അലങ്കരിക്കണം.
സൂച്യാ സൌവര്ണയാ കാര്യം സര്വേഷാം കര്ണവേധനമ് അഞ്ജനം ചാപി ദാതവ്യം തദ്വദ്ധേമശലാകയാ
എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങൾക്കും പൊൻ സൂചി കൊണ്ട് കാത് കുത്തണം, പിന്നെ പൊൻ ദണ്ഡുപയോഗിച്ച് കാജലും പുരട്ടണം.
ഫലാനി സപ്ത ചാഷ്ടൌ വാ കാലധൌതാനി കാരയേത് പ്രത്യേകം സര്വവൃക്ഷാണാം വേദ്യാം താന്യധിവാസയേത്
ഏതൊരുവൃക്ഷത്തിനും ഏഴോ എട്ടോ പഴങ്ങൾ സമയത്ത് കഴുകി ഒരുക്കണം, അവയെ യജ്ഞവേദിയിൽ വച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം.
ധൂപോ ഽത്ര ഗുഗ്ഗുലഃ ശ്രേഷ്ഠസ് താമ്രപാത്രൈരധിഷ്ഠിതാന് സപ്തധാന്യസ്ഥിതാന്കൃത്വാ വസ്ത്രഗന്ധാനുലേപനൈഃ
ഇവിടെ ഗുഗ്ഗുളു ധൂപം ഏറ്റവും ഉത്തമം; ചെമ്പുപാത്രങ്ങളിൽ ഏഴുവിധ ധാന്യങ്ങൾ വച്ച്, വസ്ത്രവും സുഗന്ധവും ലേപനം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് അർപ്പിക്കണം.
കുമ്ഭാന്സര്വേഷു വൃക്ഷേഷു സ്ഥാപയിത്വാ നരേശ്വര സഹിരണ്യാനശേഷാംസ്താന് കൃത്വാ ബലിനിവേദനമ്
എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും കുംഭങ്ങൾ വച്ച്, അവയിൽ പൊന്നിടുകയും, ദേവതകൾക്ക് ബലി അർപ്പിക്കുകയും വേണം, രാജാവേ.
യഥാസ്വം ലോകപാലാനാമ് ഇന്ദ്രാദീനാം വിശേഷതഃ വനസ്പതേശ്ച വിദ്വദ്ഭിര് ഹോമഃ കാര്യോ ദ്വിജാതിഭിഃ
ഓരോ ദേവതയ്ക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാർക്കും, വൃക്ഷങ്ങളുടെ ദൈവത്തിനും, ജ്ഞാനമുള്ള ദ്വിജന്മാർ ഹോമം നടത്തണം.
തതഃ ശുക്ലാമ്ബരധരാം സൌവര്ണകൃതഭൂഷണാമ് സകാംസ്യദോഹാം സൌവര്ണശൃങ്ഗാഭ്യാമ് അതിശാലിനീമ് പയസ്വിനീം വൃക്ഷമധ്യാദ് ഉത്സൃജേദ്ഗാമുദങ്മുഖീമ്
ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ചും പൊൻഭൂഷണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും, ധാരാളം പാലുള്ള, കാംസ്യപാത്രങ്ങളോടും പൊൻകൊമ്പുകളോടും കൂടിയ പശുവിനെ വൃക്ഷങ്ങളുടെ നടുവിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് വിട്ടയക്കണം.
തതോ ഽഭിഷേകമന്ത്രേണ വാദ്യമങ്ഗലഗീതകൈഃ ഋഗ്യജുഃസാമമന്ത്രൈശ്ച വാരുണൈരഭിതസ്തഥാ തൈരേവ കുമ്ഭൈഃ സ്നപനം കുര്യാദ്ബ്രാഹ്മണപുംഗവഃ
അഭിഷേകമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, വാദ്യങ്ങളും മംഗളഗീതങ്ങളും, ഋക്, യജുസ്, സാമമന്ത്രങ്ങളും, വാരുണമന്ത്രങ്ങളും ചേർത്ത്, ആ കുംഭങ്ങളുപയോഗിച്ച് ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖൻ വൃക്ഷങ്ങളെ സ്നാനമടക്കണം.
സ്നാതഃ ശുക്ലാമ്ബരസ്തദ്വദ് യജമാനോ ഽഭിപൂജയേത് ഗോഭിര് വിഭവതഃ സര്വാന് ഋത്വിജസ്താന്സമാഹിതഃ
സ്നാനം കഴിച്ച് വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച യജമാനൻ, മനസ്സോടെ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, എല്ലാ പുരോഹിതന്മാരെയും പശുക്കളാൽ ആദരിക്കണം.
ഹേമസൂത്രൈഃ സകടകൈര് അങ്ഗുലീയപവിത്രകൈഃ വാസോഭിഃ ശയനീയൈശ്ച തഥോപസ്കരപാദുകൈഃ ക്ഷീരേണ ഭോജനം ദദ്യാദ് യാവദ്ദിനചതുഷ്ടയമ്
പൊൻനൂലും കങ്കണവും വളയും വൃത്തമായ വസ്ത്രവും കിടക്കയും ഉപകരണങ്ങളും ചെരിപ്പും ചേർത്ത്, നാലുദിവസം പാലും കൂടിയ ഭക്ഷണം നൽകണം.
ഹോമശ്ച സര്ഷപൈഃ കാര്യോ യവൈഃ കൃഷ്ണതിലൈസ്തഥാ പലാശസമിധഃ ശസ്താശ് ചതുര്ഥേ ഽഹ്നി തഥോത്സവഃ ദക്ഷിണാ ച പുനസ്തദ്വദ് ദേയാ തത്രാപി ശക്തിതഃ
ഹോമം കടുകും യവവും കറുത്ത എള്ളും ഉപയോഗിച്ച്, പലാശക്കൊമ്പു ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിച്ച് നടത്തണം; നാലാം ദിവസം ഉത്സവവും, വീണ്ടും ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനവും നൽകണം.
യദ്യദിഷ്ടതമം കിംചിത് തത്തദ് ദദ്യാദമത്സരീ ആചാര്യേ ദ്വിഗുണം ദദ്യാത് പ്രണിപത്യ വിസര്ജയേത്
ഏതെങ്കിലും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് മനസ്സിൽ പകവുമില്ലാതെ നൽകണം; അച്ചാര്യന് ഇരട്ടിയായി നൽകണം, പിന്നെ വന്ദനം ചെയ്ത് വിടവാങ്ങിക്കണം.
അനേന വിധിനാ യസ്തു കുര്യാദ്വൃക്ഷോത്സവം ബുധഃ സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി ഫലം ചാനന്ത്യമശ്നുതേ
ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തോടെ വൃക്ഷോത്സവം നടത്തുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയും അനന്തമായ ഫലം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യും.
യശ്ചൈകമപി രാജേന്ദ്ര വൃക്ഷം സംസ്ഥാപയേന്നരഃ സോ ഽപി സ്വര്ഗേ വസേദ്രാജന് യാവദിന്ദ്രായുതത്രയമ്
രാജാവേ, ഒരാൾ ഒരു വൃക്ഷം പോലും നട്ടു സ്ഥാപിച്ചാൽ, അവനും മൂന്ന് ഇന്ദ്രായുസം വർഷങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും.
ഭൂതാന്ഭവ്യാംശ്ച മനുജാംസ് താരയേദ്ദ്രുമസംമിതാന് പരമാം സിദ്ധിമാപ്നോതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭാമ്
ഭൂതകാലത്തെയും ഭാവിയിലെയും മനുഷ്യരെ മരങ്ങളോടു തുല്യമായി കരുതി രക്ഷിക്കുന്നവന് അത്യുന്നതമായ സിദ്ധി ലഭിക്കും; വീണ്ടും ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നത് അതിവിശേഷമായി അപൂര്വ്വമായ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് അവന് എത്തുന്നത്.
യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം ശ്രാവയേദ്വാപി മാനവഃ സോ ഽപി സമ്പൂജിതോ ദേവൈര് ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
ഈ കഥയെല്ലാം ആരെങ്കിലും നിത്യമായി കേള്ക്കുകയോ മറ്റുള്ളവര്ക്ക് വായിച്ചു കേള്പ്പിക്കുകയോ ചെയ്താല്, ദേവന്മാരാല് ആദരിക്കപ്പെടുകയും ബ്രഹ്മലോകത്ത് മഹത്വം നേടുകയും ചെയ്യും.
തഥൈവാന്യത്പ്രവക്ഷ്യാമി സര്വകാമഫലപ്രദമ് സൌഭാഗ്യശയനം നാമ യത്പുരാണവിദോ വിദുഃ
ഇനി എല്ലാ ആഗ്രഹഫലങ്ങളും നല്കുന്ന മറ്റൊരു കര്മ്മം ഞാന് പറയാം; പുരാണജ്ഞര് അതിനെ സൗഭാഗ്യശയനം എന്നാണറിയുന്നത്.
പുരാ ദഗ്ധേഷു ലോകേഷു ഭൂര്ഭുവഃസ്വര്മഹാദിഷു സൌഭാഗ്യം സര്വഭൂതാനാമ് ഏകസ്ഥമഭവത്തദാ വൈകുണ്ഠം സ്വര്ഗമാസാദ്യ വിഷ്ണോര് വക്ഷഃസ്ഥലസ്ഥിതമ്
പണ്ടൊരിക്കല് ഭൂ, ഭുവ, സ്വര്, മഹ എന്നീ ലോകങ്ങള് ദഹിച്ചുപോയപ്പോള്, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭാഗ്യവും ഒന്നായി വന്നു, വൈകുണ്ഠത്തിലെ വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചില് വിശ്രമിച്ചു.
തതഃ കാലേന മഹതാ പുനഃ സര്ഗവിധൌ നൃപ അഹംകാരാവൃതേ ലോകേ പ്രധാനപുരുഷാന്വിതേ
അതിനുശേഷം ദീര്ഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, പുതിയ സൃഷ്ടിക്കാലത്ത്, ലോകം അഹങ്കാരത്തില് മൂടപ്പെട്ട് പ്രധാനവും പുരുഷനും നിറഞ്ഞിരുന്നതാണ്.
സ്പര്ധായാം ച പ്രവൃത്തായാം കമലാസനകൃഷ്ണയോഃ ലിങ്ഗാകാരാ സമുദ്ഭൂതാ വഹ്നേര്ജ്വാലാതിഭീഷണാ തയാഭിതപ്തസ്യ ഹരേര് വക്ഷസസ്തദ്വിനിഃസൃതമ്
കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവിനും കൃഷ്ണനും തമ്മില് മത്സരമുണ്ടായപ്പോള്, തീപോലുള്ള ഭയാനകമായ ഒരു രൂപം ഹരിയുടെ നെഞ്ചില് നിന്നുള്ള ചൂടില് നിന്ന് ഉദിച്ചു പുറത്തുവന്നു.