തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ സംജാതേ ഽഥ ശതം ഗവാമ് ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രദാതവ്യമ് അഷ്ടഷഷ്ടിശ്ച വാ പുനഃ പഞ്ചാശദ്വാഥ ഷട്ത്രിംശത് പഞ്ചവിംശതിരപ്യഥ
ശുദ്ധമായ പ്രഭാതത്തിൽ, നൂറ് പശുക്കൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനമാക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ അറുപത്തിയെട്ട്, അമ്പത്, മുപ്പത്താറ്, ഇരുപത്തഞ്ച് എന്നിങ്ങനെയും നൽകാം.
തതഃ സാംവത്സരപ്രോക്തേ ശുഭേ ലഗ്നേ സുശോഭനേ വേദശബ്ദൈശ്ച ഗാന്ധര്വൈര് വാദ്യൈശ്ച വിവിധൈഃ പുനഃ
ശുഭമായ വർഷലഗ്നത്തിൽ, മനോഹരമായ സമയത്ത്, വേദഘോഷവും ഗാന്ധർവഗാനവും വിവിധ വാദ്യങ്ങളുമൊപ്പമുള്ള ചടങ്ങ് നടത്തണം.
കനകാലംകൃതാം കൃത്വാ ജലേ ഗാമവതാരയേത് സാമഗായ ച സാ ദേയാ ബ്രാഹ്മണായ വിശാം പതേ
പശുവിനെ പൊന്നാലങ്കാരങ്ങൾ അണിയിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കയറ്റണം; സാമഗാനങ്ങൾ പാടിക്കൊണ്ട്, അതു ബ്രാഹ്മണന് നൽകണം, ജനാധിപതേ.
പാത്രീമാദായ സൌവര്ണീം പഞ്ചരത്നസമന്വിതാമ് തതോ നിക്ഷിപ്യ മകരമത്സ്യാദീംശ്ചൈവ സര്വശഃ ധൃതാം ചതുര്വിധൈര് വിപ്രൈര് വേദവേദാങ്ഗപാരഗൈഃ
അഞ്ചു രത്നങ്ങൾ അണിയിച്ച പൊൻപാത്രം എടുത്ത്, അതിൽ മകരം, മീൻ മുതലായ രൂപങ്ങൾ വച്ച്, വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർ കൈവശം വയ്ക്കണം.
മഹാനദീജലോപേതാം ദധ്യക്ഷതസമന്വിതാമ് ഉത്തരാഭിമുഖീം ധേനും ജലമധ്യേ തു കാരയേത്
നദീജലം, തൈര്, അക്ഷതം എന്നിവ ചേർത്ത്, വടക്കോട്ടു നോക്കുന്ന പശുവിനെ വെള്ളത്തിനകത്ത് നിർത്തണം.
അഥര്വണേന സംസ്നാതാം പുനര്മാമേത്യഥേതി ച ആപോ ഹി ഷ്ഠേതി മന്ത്രേണ ക്ഷിപ്ത്വാഗത്യ ച മണ്ഡപമ്
അഥർവമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കുളിപ്പിച്ച്, 'തിരിച്ചുവരരുത്', 'ജലങ്ങൾ അനുഗ്രഹിക്കണം' എന്നിങ്ങനെയുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നീട് മണ്ടപത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.
പൂജയിത്വാ സരസ്തത്ര ബലിം ദദ്യാത്സമന്തതഃ പുനര്ദിനാനി ഹോതവ്യം ചത്വാരി മുനിസത്തമാഃ
അവിടെ തടാകത്തിൽ പൂജ നടത്തി, ചുറ്റും ബലികൾ അർപ്പിക്കണം; പിന്നെ നാലു ദിവസം യാഗം നടത്തണം, മഹർഷികളേ.
ചതുര്ഥീകര്മ കര്തവ്യം ദേയാ തത്രാപി ശക്തിതഃ ദക്ഷിണാ രാജശാര്ദൂല വരുണക്ഷ്മാപണം തതഃ
നാലാം ദിവസം ചടങ്ങ് നടത്തണം; അവിടെയും കഴിവനുസരിച്ച് ദക്ഷിണ നൽകണം, രാജശാർദൂല, വരുൺ ദോഷപരിഹാരത്തിനായി.
കൃത്വാ തു യജ്ഞപാത്രാണി യജ്ഞോപകരണാനി ച ഋത്വിഗ്ഭ്യസ്തു സമം ദത്ത്വാ മണ്ഡപം വിഭജേത്പുനഃ ഹേമപാത്രീം ച ശയ്യാം ച സ്ഥാപകായ നിവേദയേത്
യാഗപാത്രങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ഒരുക്കി, അവ യജ്ഞികർക്ക് സമമായി നൽകണം; പിന്നെ മണ്ടപം വിഭജിച്ച്, പൊൻപാത്രവും കിടക്കയും സ്ഥാപകനു സമർപ്പിക്കണം.
തതഃ സഹസ്രം വിപ്രാണാമ് അഥവാഷ്ടശതം തഥാ ഭോജനീയം യഥാശക്തി പഞ്ചാശദ്വാഥ വിംശതിഃ ഏവമേഷ പുരാണേഷു തഡാഗവിധിരുച്യതേ
ശേഷം, ആയിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരോ, അല്ലെങ്കിൽ എൺനൂറോ, അല്ലെങ്കിൽ കഴിവനുസരിച്ച് അമ്പതോ ഇരുപതോ പേർക്ക് അന്നദാനം നടത്തണം; ഇതാണ് പുരാണങ്ങളിൽ തടാകചടങ്ങ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
കൂപവാപീഷു സര്വാസു തഥാ പുഷ്കരിണീഷു ച ഏഷ ഏവ വിധിര്ദൃഷ്ടഃ പ്രതിഷ്ഠാസു തഥൈവ ച
കിണർ, കുളം, പുഷ്കരിണി എന്നിവയിലും, പ്രതിഷ്ഠകളിലും ഇതേ വിധിയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മന്ത്രതസ്തു വിശേഷഃ സ്യാത് പ്രാസാദാദ്യാനഭൂമിഷു അയം ത്വശക്താവര്ധേന വിധിര്ദൃഷ്ടഃ സ്വയമ്ഭുവാ അല്പേഷ്വേകാഗ്നിവത്കൃത്വാ വിത്തശാഠ്യാദൃതേ നൃണാമ്
പ്രാസാദം മുതലായ നിലത്തല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ മന്ത്രങ്ങളിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുണ്ട്; കുറഞ്ഞ ശേഷിയുള്ളവർക്ക് സ്വയംഭുവൻ നിർദ്ദേശിച്ച ചടങ്ങാണിത്, ചെറിയ യാഗം പോലെ, പക്ഷേ കഞ്ചുഷത്വം ഒഴികെ.
പ്രാവൃട്കാലേ സ്ഥിതേ തോയേ ഹ്യ് അഗ്നിഷ്ടോമഫലം സ്മൃതമ് ശരത്കാലേ സ്ഥിതം യത്സ്യാത് തദുക്തഫലദായകമ് വാജപേയാതിരാത്രാഭ്യാം ഹേമന്തേ ശിശിരേ സ്ഥിതമ്
മഴക്കാലത്ത് വെള്ളം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭിക്കും; ശരത്കാലത്ത് മുമ്പ് പറഞ്ഞ ഫലമാണ്; ഹേമന്തം, ശിശിരം കാലങ്ങളിൽ വാജപേയവും അതിരാത്രവും സമമാണ്.
അശ്വമേധസമം പ്രാഹുര് വസന്തസമയേ സ്ഥിതമ് ഗ്രീഷ്മേ ഽപി തത്സ്ഥിതം തോയം രാജസൂയാദ്വിശിഷ്യതേ
വസന്തകാലത്ത് അശ്വമേധത്തിന് തുല്യമായ ഫലമാണ്; വേനലിൽ അവിടെ വെള്ളം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ രാജസൂയയെക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലം ലഭിക്കും.
ഏതാന്മഹാരാജ വിശേഷധര്മാന് കരോതി യോ ഽപ്യാഗമശുദ്ധബുദ്ധിഃ സ യാതി രുദ്രാലയമാശു പൂതഃ കല്പാനനേകാന്ദിവി മോദതേ ച
മഹാരാജാവേ, ഈ പ്രത്യേക കർമ്മങ്ങൾ ആചരിക്കുന്നവൻ, ആഗമശുദ്ധിയില്ലാത്ത മനസ്സോടും ചെയ്താലും, ഉടൻ ശുദ്ധനായി രുദ്രാലയത്തിൽ എത്തി അനവധി കാലങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കും.
അനേകലോകാന്സ മഹത്തമാദീന് ഭുക്ത്വാ പരാര്ധദ്വയമങ്ഗനാഭിഃ സഹൈവ വിഷ്ണോഃ പരമം പദം യത് പ്രാപ്നോതി തദ്യാഗഫലേന ഭൂയഃ
അവൻ അനേകം ലോകങ്ങൾ, വലിയതും ചെറുതുമായതും, രണ്ട് പരാർദ്ധം സ്ത്രീകളോടൊപ്പം അനുഭവിച്ച്, ഈ യാഗഫലത്താൽ വീണ്ടും വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
പാദപാനാം വിധിം സൂത യഥാവദ്വിസ്തരാദ്വദ വിധിനാ കേന കര്തവ്യം പാദപോദ്യാപനം ബുധൈഃ
സൂതാ, വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശരിയായ വിധിയും, ജ്ഞാനികൾ എങ്ങനെ വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടു വളർത്തണം എന്നതും വിശദമായി പറയൂ.
യേ ച ലോകാഃ സ്മൃതാസ്തേഷാം താനിദാനീം വദസ്വ നഃ യത്ഫലം ലഭതേ പ്രേത്യ തത്സര്വം വക്തുമര്ഹസി
വൃക്ഷനട്ടിൽ ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന്, മരിച്ചശേഷം ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയണം.
പാദപാനാം വിധിം വക്ഷ്യേ തഥൈവോദ്യാനഭൂമിഷു തഡാഗവിധിവത്സര്വമ് ആസാദ്യ ജഗദീശ്വര
വൃക്ഷങ്ങൾക്കും തോടുകളും തോട്ടഭൂമികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ക്രമം ഞാൻ വിശദമായി പറയാം, എല്ലാം കുളങ്ങളുടെ നിയമംപോലെ തന്നെയാണ്, ഭഗവനേ.
ഋത്വിങ്മണ്ഡപസമ്ഭാരശ് ചാചാര്യശ്ചൈവ തദ്വിധഃ പൂജയേദ്ബ്രാഹ്മണാംസ്തദ്വദ് ധേമവസ്ത്രാനുലേപനൈഃ
യജ്ഞവേദി ഒരുക്കാനും, അച്ചാര്യനും മറ്റു പുരോഹിതന്മാരും കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പൊന്നും വസ്ത്രവും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും നൽകി ആദരിക്കാനും വേണ്ട ക്രമം പാലിക്കണം.
സര്വൌഷധ്യുദകൈഃ സിക്താന് പിഷ്ടാതകവിഭൂഷിതാന് വൃക്ഷാന്മാല്യൈരലംകൃത്യ വാസോഭിരഭിവേഷ്ടയേത്
എല്ലാ ഔഷധജലങ്ങളിലും വൃക്ഷങ്ങളെ തളിച്ച്, അരിപൊടി കൊണ്ടും അലങ്കാരങ്ങൾ അണിയിച്ച്, പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വൃക്ഷങ്ങളെ അലങ്കരിക്കണം.
സൂച്യാ സൌവര്ണയാ കാര്യം സര്വേഷാം കര്ണവേധനമ് അഞ്ജനം ചാപി ദാതവ്യം തദ്വദ്ധേമശലാകയാ
എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങൾക്കും പൊൻ സൂചി കൊണ്ട് കാത് കുത്തണം, പിന്നെ പൊൻ ദണ്ഡുപയോഗിച്ച് കാജലും പുരട്ടണം.
ഫലാനി സപ്ത ചാഷ്ടൌ വാ കാലധൌതാനി കാരയേത് പ്രത്യേകം സര്വവൃക്ഷാണാം വേദ്യാം താന്യധിവാസയേത്
ഏതൊരുവൃക്ഷത്തിനും ഏഴോ എട്ടോ പഴങ്ങൾ സമയത്ത് കഴുകി ഒരുക്കണം, അവയെ യജ്ഞവേദിയിൽ വച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം.
ധൂപോ ഽത്ര ഗുഗ്ഗുലഃ ശ്രേഷ്ഠസ് താമ്രപാത്രൈരധിഷ്ഠിതാന് സപ്തധാന്യസ്ഥിതാന്കൃത്വാ വസ്ത്രഗന്ധാനുലേപനൈഃ
ഇവിടെ ഗുഗ്ഗുളു ധൂപം ഏറ്റവും ഉത്തമം; ചെമ്പുപാത്രങ്ങളിൽ ഏഴുവിധ ധാന്യങ്ങൾ വച്ച്, വസ്ത്രവും സുഗന്ധവും ലേപനം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് അർപ്പിക്കണം.
കുമ്ഭാന്സര്വേഷു വൃക്ഷേഷു സ്ഥാപയിത്വാ നരേശ്വര സഹിരണ്യാനശേഷാംസ്താന് കൃത്വാ ബലിനിവേദനമ്
എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും കുംഭങ്ങൾ വച്ച്, അവയിൽ പൊന്നിടുകയും, ദേവതകൾക്ക് ബലി അർപ്പിക്കുകയും വേണം, രാജാവേ.
യഥാസ്വം ലോകപാലാനാമ് ഇന്ദ്രാദീനാം വിശേഷതഃ വനസ്പതേശ്ച വിദ്വദ്ഭിര് ഹോമഃ കാര്യോ ദ്വിജാതിഭിഃ
ഓരോ ദേവതയ്ക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാർക്കും, വൃക്ഷങ്ങളുടെ ദൈവത്തിനും, ജ്ഞാനമുള്ള ദ്വിജന്മാർ ഹോമം നടത്തണം.
തതഃ ശുക്ലാമ്ബരധരാം സൌവര്ണകൃതഭൂഷണാമ് സകാംസ്യദോഹാം സൌവര്ണശൃങ്ഗാഭ്യാമ് അതിശാലിനീമ് പയസ്വിനീം വൃക്ഷമധ്യാദ് ഉത്സൃജേദ്ഗാമുദങ്മുഖീമ്
ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ചും പൊൻഭൂഷണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും, ധാരാളം പാലുള്ള, കാംസ്യപാത്രങ്ങളോടും പൊൻകൊമ്പുകളോടും കൂടിയ പശുവിനെ വൃക്ഷങ്ങളുടെ നടുവിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് വിട്ടയക്കണം.
തതോ ഽഭിഷേകമന്ത്രേണ വാദ്യമങ്ഗലഗീതകൈഃ ഋഗ്യജുഃസാമമന്ത്രൈശ്ച വാരുണൈരഭിതസ്തഥാ തൈരേവ കുമ്ഭൈഃ സ്നപനം കുര്യാദ്ബ്രാഹ്മണപുംഗവഃ
അഭിഷേകമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, വാദ്യങ്ങളും മംഗളഗീതങ്ങളും, ഋക്, യജുസ്, സാമമന്ത്രങ്ങളും, വാരുണമന്ത്രങ്ങളും ചേർത്ത്, ആ കുംഭങ്ങളുപയോഗിച്ച് ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖൻ വൃക്ഷങ്ങളെ സ്നാനമടക്കണം.
സ്നാതഃ ശുക്ലാമ്ബരസ്തദ്വദ് യജമാനോ ഽഭിപൂജയേത് ഗോഭിര് വിഭവതഃ സര്വാന് ഋത്വിജസ്താന്സമാഹിതഃ
സ്നാനം കഴിച്ച് വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച യജമാനൻ, മനസ്സോടെ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, എല്ലാ പുരോഹിതന്മാരെയും പശുക്കളാൽ ആദരിക്കണം.
ഹേമസൂത്രൈഃ സകടകൈര് അങ്ഗുലീയപവിത്രകൈഃ വാസോഭിഃ ശയനീയൈശ്ച തഥോപസ്കരപാദുകൈഃ ക്ഷീരേണ ഭോജനം ദദ്യാദ് യാവദ്ദിനചതുഷ്ടയമ്
പൊൻനൂലും കങ്കണവും വളയും വൃത്തമായ വസ്ത്രവും കിടക്കയും ഉപകരണങ്ങളും ചെരിപ്പും ചേർത്ത്, നാലുദിവസം പാലും കൂടിയ ഭക്ഷണം നൽകണം.