കഥയാമാസ വിശ്വാത്മാ മനവേ സൂര്യസൂനവേ കര്മയോഗം ച സാംഖ്യം ച യഥാവദ്വിസ്തരാന്വിതമ്
വിശ്വാത്മാവ് സൂര്യപുത്രനായ മനുവിനോട് കർമ്മയോഗവും സാംഖ്യവും യഥാവിധി വിശദമായി ഉപദേശിച്ചു.
ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ സൂത കര്മയോഗസ്യ ലക്ഷണമ് യസ്മാദവിദിതം ലോകേ ന കിംചിത്തവ സുവ്രത
സൂതാ, കർമ്മയോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ നിന്നു നിന്നു ഒറ്റയും മറഞ്ഞതൊന്നുമില്ല, ധർമ്മനിഷ്ഠനേ.
കര്മയോഗം ച വക്ഷ്യാമി യഥാ വിഷ്ണുവിഭാഷിതമ് ജ്ഞാനയോഗസഹസ്രാദ്ധി കര്മയോഗഃ പ്രശസ്യതേ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞതുപോലെ കർമ്മയോഗം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; ആയിരം ജ്ഞാനയോഗങ്ങളേക്കാൾ കർമ്മയോഗം മഹത്വം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
കര്മയോഗോദ്ഭവം ജ്ഞാനം തസ്മാത്തത്പരമം പദമ് കര്മജ്ഞാനോദ്ഭവം ബ്രഹ്മ ന ച ജ്ഞാനമകര്മണഃ
കർമ്മയോഗത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടു അതാണ് പരമാവസ്ഥ. കർമ്മവും ജ്ഞാനവും ചേർന്നാൽ ബ്രഹ്മം ലഭിക്കും; കർമ്മമില്ലാത്ത ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മം ഉണ്ടാകില്ല.
തസ്മാത്കര്മണി യുക്താത്മാ തത്ത്വമാപ്നോതി ശാശ്വതമ് വേദോ ഽഖിലോ ധര്മമൂലമ് ആചാരശ്ചൈവ തദ്വിദാമ്
അതിനാൽ, കര്മ്മത്തില് മനസ്സ് ഏകാഗ്രമായവന് ശാശ്വതമായ സത്യം നേടുന്നു. മുഴുവൻ വേദവും ധര്മ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെയാണ്; അതുപോലെ തന്നെ, വേദം അറിയുന്നവരുടെ ആചാരവും.
അഷ്ടാവാത്മഗുണാസ് തസ്മിന് പ്രധാനത്വേന സംസ്ഥിതാഃ ദയാ സര്വേഷു ഭൂതേഷു ക്ഷാന്തീ രക്ഷാതുരസ്യ തു
അവിടെ, ആത്മാവിന്റെ എട്ട് ഗുണങ്ങൾ പ്രധാനമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്: എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യം, രക്ഷ തേടുന്നവരോടും ക്ഷമ.
അനസൂയാ തഥാ ലോകേ ശൌചമന്തര്ബഹിര്ദ്വിജാഃ അനായാസേഷു കാര്യേഷു മാങ്ഗല്യാചാരസേവനമ്
ലോകത്ത് അസൂയ ഇല്ലായ്മ, അകത്തും പുറത്തും ശുദ്ധി, ദ്വിജന്മാർക്ക്; എളുപ്പത്തിൽ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യൽ, മംഗളമായ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കൽ.
ന ച ദ്രവ്യേഷു കാര്പണ്യമ് ആര്തേഷൂപാര്ജിതേഷു ച തഥാസ്പൃഹാ പരദ്രവ്യേ പരസ്ത്രീഷു ച സര്വദാ
സമ്പത്തിൽ, ദുരിതത്തിൽ സമ്പാദിച്ചതിലുപരിയായി പോലും, കഞ്ചുഷത്വം ഉണ്ടാകരുത്; അങ്ങനെ തന്നെ, എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തിലും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരിലും ആഗ്രഹം ഇല്ലായിരിക്കണം.
അഷ്ടാവാത്മഗുണാഃ പ്രോക്താഃ പുരാണസ്യ തു കോവിദൈഃ അയമേവ ക്രിയായോഗോ ജ്ഞാനയോഗസ്യ സാധകഃ
പുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നവർ ഈ എട്ട് ആത്മഗുണങ്ങൾ മുൻപേ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഈ കര്മ്മശീലമാണ് ജ്ഞാനമാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന വഴി.
കര്മയോഗം വിനാ ജ്ഞാനം കസ്യചിന് നേഹ ദൃശ്യതേ ശ്രുതിസ്മൃത്യുദിതം ധര്മമ് ഉപതിഷ്ഠേത്പ്രയത്നതഃ
കര്മ്മയോഗം ഇല്ലാതെ ജ്ഞാനം ഇവിടെ ആരിലും കാണുന്നില്ല; ശ്രുതി, സ്മൃതി എന്നിവയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ധര്മ്മം ഉത്സാഹത്തോടെ ആചരിക്കണം.
ദേവതാനാം പിതൄണാം ച മനുഷ്യാണാം ച സര്വദാ കുര്യാദഹരഹര്യജ്ഞൈര് ഭൂതര്ഷിഗണതര്പണമ്
ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും മനുഷ്യരെയും എല്ലായ്പ്പോഴും, പ്രതിദിനം, യജ്ഞങ്ങൾ കൊണ്ടും, ഭൂതങ്ങൾക്കും ഋഷികൾക്കും ഗണങ്ങൾക്കും തൃപ്തി നൽകുന്ന ക്രിയകൾ കൊണ്ടും സംതൃപ്തരാക്കണം.
സ്വാധ്യായൈരര്ചയേച്ചര്ഷീന് ഹോമൈര്വിദ്വാന്യഥാവിധി പിതൄഞ്ഛ്രാദ്ധൈര് അന്നദാനൈര് ഭൂതാനി ബലികര്മഭിഃ
സ്വാധ്യായംകൊണ്ട് ഋഷികളെ, വിധിപ്രകാരം ഹോമംകൊണ്ട് പിതാക്കളെ, അന്നദാനങ്ങൾകൊണ്ട് ഭൂതങ്ങളെ, ബലികർമങ്ങൾകൊണ്ട് പ്രേതങ്ങളെ ആരാധിക്കണം.
പഞ്ചൈതേ വിഹിതാ യജ്ഞാഃ പഞ്ചസൂനാപനുത്തയേ കണ്ഡനീ പേഷണീ ചുല്ലീ ജലകുമ്ഭീ പ്രമാര്ജനീ
ഈ അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങൾ, വീട്ടിൽ നടക്കുന്ന അഞ്ചു അഹിംസകൾ നീക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു: ഉലക്ക, അരക്കല്ല്, അടുപ്പു, വെള്ളക്കുടം, ചൂല് എന്നിവ.
പഞ്ച സൂനാ ഗൃഹസ്ഥസ്യ തേന സ്വര്ഗം ന ഗച്ഛതി തത്പാപനാശനായാമീ പഞ്ച യജ്ഞാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
ഈ അഞ്ച് അഹിംസകൾ ഗൃഹസ്ഥനോടു ചേർന്നതാണ്; അതിനാൽ അവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കില്ല. ആ പാപം നശിപ്പിക്കാൻ ഈ അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദ്വാവിംശതിസ്തഥാഷ്ടൌ ച യേ സംസ്കാരാഃ പ്രകീര്തിതാഃ തദ്യുക്തോ ഽപി ന മോക്ഷായ യസ്ത്വാത്മഗുണവര്ജിതഃ
ഇരുപത്തിരണ്ട്, എട്ട് സംസ്കാരങ്ങൾ ഉള്ളവനാണെങ്കിലും, ആത്മഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവന് മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.
തസ്മാദാത്മഗുണോപേതഃ ശ്രുതികര്മ സമാചരേത് ഗോബ്രാഹ്മണാനാം വിത്തേന സര്വദാ ഭദ്രമാചരേത്
അതിനാൽ, ആത്മഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ ശ്രുതിയിൽ പറഞ്ഞ കര്മ്മങ്ങൾ ആചരിക്കണം; തന്റെ സമ്പത്തുകൊണ്ട് എപ്പോഴും പശുക്കളുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും ക്ഷേമം നോക്കണം.
ഗോഭൂഹിരണ്യവാസോഭിര് ഗന്ധമാല്യോദകേന ച പൂജയേദ്ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വര്കരുദ്രവസ്വാത്മകം ശിവമ്
പശുക്കൾ, ഭൂമി, പൊന്നു, വസ്ത്രങ്ങൾ, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ, വെള്ളം എന്നിവകൊണ്ട് ബ്രഹ്മ, വിഷ്ണു, സൂര്യൻ, രുദ്രൻ, അഗ്നി, ആത്മാവ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശിവനെ ആരാധിക്കണം.
വ്രതോപവാസൈര് വിധിവച്ഛ്രദ്ധയാ ച വിമത്സരഃ യോ ഽസാവ് അതീന്ദ്രിയഃ ശാന്തഃ സൂക്ഷ്മോ ഽവ്യക്തഃ സനാതനഃ വാസുദേവോ ജഗന്മൂര്തിസ് തസ്യ സമ്ഭൂതയോ ഹ്യ് അമീ
വ്രതങ്ങൾ, ഉപവാസങ്ങൾ, വിധിപ്രകാരം ആചരണം, വിശ്വാസം, അസൂയ ഇല്ലായ്മ എന്നിവയോടെ — ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതനായ, ശാന്തനായ, സൂക്ഷ്മനായ, അവ്യക്തനായ, ശാശ്വതനായ, വാസുദേവൻ, ഈ ലോകത്തിന്റെ രൂപമായവൻ — അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ സൃഷ്ടികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുശ്ച ഭഗവാന് മാര്തണ്ഡോ വൃഷവാഹനഃ അഷ്ടൌ ച വസവസ്തദ്വദ് ഏകാദശ ഗണാധിപാഃ ലോകപാലാധിപാശ്ചൈവ പിതരോ മാതരസ്തഥാ
ബ്രഹ്മാവും, വിഷ്ണുവും, ഭഗവാനും, സൂര്യനും, നന്ദി, എട്ട് വസുക്കൾ, പതിനൊന്ന് ഗണാധിപതികൾ, ലോകപാലന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, മാതാക്കളും — ഇവരാണ്.
ഇമാ വിഭൂതയഃ പ്രോക്താശ് ചരാചരസമന്വിതാഃ ബ്രഹ്മാദ്യാശ് ചതുരോ മൂലമ് അവ്യക്താധിപതിഃ സ്മൃതഃ
ഇവയാണ് ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ ശക്തികൾ; ബ്രഹ്മാദികൾ നാലുപേരും അവ്യക്തനായ അധിപതിയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ഓം ഓം ബ്രഹ്മണാ ചാഥ സൂര്യേണ വിഷ്ണുനാഥ ശിവേന വാ അഭേദാത്പൂജിതേന സ്യാത് പൂജിതം സചരാചരമ്
ഓം, ഓം — ബ്രഹ്മാവായാലും, സൂര്യനായാലും, വിഷ്ണുവായാലും, ശിവനായാലും, വ്യത്യാസമില്ലാതെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ എല്ലാം ആരാധിക്കപ്പെട്ടതാകും.
ബ്രഹ്മാദീനാം പരം ധാമ ത്രയാണാമപി സംസ്ഥിതിഃ വേദമൂര്താവ് അതഃ പൂഷാ പൂജനീയഃ പ്രയത്നതഃ
ബ്രഹ്മാദികളുടെ പരമധാമവും, മൂന്നു പദാർത്ഥങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനവും വേദത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; അതിനാൽ, പൂഷൻയെ ഉത്സാഹത്തോടെ ആരാധിക്കണം.
തസ്മാദഗ്നിദ്വിജമുഖാന് കൃത്വാ സമ്പൂജയേദിമാന് ദാനൈര്വ്രതോപവാസൈശ്ച ജപഹോമാദിനാ നരഃ
അതിനാല് അഗ്നിയും ബ്രാഹ്മണരും പ്രധാനമാക്കി, അവരെ ഭക്തിപൂര്വം സമ്മാനങ്ങള്, വ്രതങ്ങള്, ഉപവാസങ്ങള്, ജപങ്ങള്, ഹോമങ്ങള് തുടങ്ങിയവകൊണ്ട് ആദരിക്കണം.
ഇതി ക്രിയായോഗപരായണസ്യ വേദാന്തശാസ്ത്രസ്മൃതിവത്സലസ്യ വികര്മഭീതസ്യ സദാ ന കിംചിത് പ്രാപ്തവ്യമസ്തീഹ പരേ ച ലോകേ
കര്മ്മങ്ങളില് ഏര്പ്പെട്ട്, വേദാന്തവും ശാസ്ത്രങ്ങളും സ്മൃതികളും സ്നേഹിച്ച്, പാപഭയത്തോടെ ജീവിക്കുന്നവന് ഈ ലോകത്തോ പരലോകത്തോ നേടാനാകാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
പുരാണസംഖ്യാമാചക്ഷ്വ സൂത വിസ്തരശഃ ക്രമാത് ദാനധര്മമശേഷം തു യഥാവദനുപൂര്വശഃ
സൂതാ, പുരാണങ്ങളുടെ എണ്ണം ക്രമമായി വിശദമായി പറയൂ. ദാനധര്മവും പൂര്ണമായി ശരിയായ രീതിയില് വിശദീകരിക്കൂ.
ഇദമേവ പുരാണേഷു പുരാണപുരുഷസ്തദാ യദുക്തവാന്സ വിശ്വാത്മാ മനവേ തന്നിബോധത
പുരാണങ്ങളില് വിശ്വാത്മാവായ ആദിപുരുഷന് മനുവിന് ഉപദേശിച്ച ഈzelfde ഉപദേശം കേള്ക്കൂ.
പുരാണം സര്വശാസ്ത്രാണാം പ്രഥമം ബ്രഹ്മണാ സ്മൃതമ് അനന്തരം ച വക്ത്രേഭ്യോ വേദാസ്തസ്യ വിനിര്ഗതാഃ
ബ്രഹ്മാവ് ആദ്യം ഓര്ത്തെടുത്തത് പുരാണമാണ്, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും അതാണ് പ്രഥമം. അതിനുശേഷം, അവന്റെ വായില് നിന്നാണ് വേദങ്ങള് പുറപ്പെട്ടത്.
പുരാണമേകമേവാസീത് തദാ കല്പാന്തരേ ഽനഘ ത്രിവര്ഗസാധനം പുണ്യം ശതകോടിപ്രവിസ്തരമ്
അപ്പോള് ആ കാലഘട്ടത്തില് ഒരു പുരാണം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, പാപരഹിതനായവാ, നൂറുകോടി അളവില് വ്യാപകമായ, മൂന്നു പുരുഷാര്ത്ഥങ്ങള്ക്കും മാര്ഗ്ഗമായ പുണ്യമുള്ളത്.
നിര്ദഗ്ധേഷു ച ലോകേഷു വാജിരൂപേണ വൈ മയാ അങ്ഗാനി ചതുരോ വേദാന് പുരാണം ന്യായവിസ്തരമ്
ലോകങ്ങള് ദഹിച്ചപ്പോള്, ഞാന് കുതിരയുടെ രൂപത്തില് നാലു വേദങ്ങളും വിശാലമായ പുരാണവും ഒന്നായി സമാഹരിച്ചു.
മീമാംസാം ധര്മശാസ്ത്രം ച പരിഗൃഹ്യ മയാ കൃതമ് മത്സ്യരൂപേണ ച പുനഃ കല്പാദാവുദകാര്ണവേ
മീമാംസയും ധര്മ്മശാസ്ത്രവും സ്വീകരിച്ച്, ഞാന് അവയെ രചിച്ചു. പിന്നെയും, കല്പാരംഭത്തില് ജലസമുദ്രത്തില് മീനിന്റെ രൂപത്തില് അവയെ സൃഷ്ടിച്ചു.