യമസ്തുഷ്ടസ്തതസ്തസ്മൈ മുക്തിജ്ഞാനം ദദൌ പരമ് സര്വേ യഥോചിതം കൃത്വാ ജഗ്മുസ്തേ കൃഷ്ണമവ്യയമ്
അപ്പോൾ യമൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനു മോക്ഷജ്ഞാനം നൽകി; അവരൊക്കെയും വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്തു, അക്ഷരനായ കൃഷ്ണന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
യേഷാം തു ചരിതം ഗൃഹ്യ ഹന്യതേ നാപമൃത്യുഭിഃ ഇഹ ലോകേ പരേ ചൈവ സുഖമക്ഷയ്യമശ്നുതേ
ആരെങ്കിലും അവരുടെ കഥ കേട്ടാൽ, അപ്രത്യക്ഷമൃത്യുവിൽ പെടുകയില്ല; ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും അനന്തമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
അജമീഢസ്യ ധൂമിന്യാം വിദ്വാഞ്ജജ്ഞേ യവീനരഃ ധൃതിമാംസ്തസ്യ പുത്രസ്തു തസ്യ സത്യധൃതിഃ സ്മൃതഃ അഥ സത്യധൃതേഃ പുത്രോ ദൃഢനേമിഃ പ്രതാപവാന്
അജമീഢനും ധൂമിനിയിലും നിന്നാണ് പണ്ഡിതനായ യവീനരൻ ജനിച്ചത്; അവന്റെ മകൻ ധൈര്യശാലിയായ സത്യധൃതി, സത്യധൃതിയുടെ മകൻ ശക്തശാലിയായ ദൃഢനേമി.
ദൃഢനേമിസുതശ്ചാപി സുധര്മാ നാമ പാര്ഥിവഃ ആസീത്സുധര്മതനയഃ സാര്വഭൌമഃ പ്രതാപവാന്
ദൃഢനേമിയുടെ മകൻ സുധർമ്മൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു; സുധർമ്മന്റെ മകൻ ശക്തനായ സർവഭൗമൻ.
സാര്വഭൌമേതി വിഖ്യാതഃ പൃഥിവ്യാമ് ഏകരാഡ് ബഭൌ തസ്യാന്വവായേ മഹതി മഹാപൌരവനന്ദനഃ
സർവഭൗമൻ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ ഏകാധിപതിയായി പ്രശസ്തനായി; അവന്റെ മഹത്തായ വംശത്തിൽ മഹാപൗരവൻ എന്ന മഹാനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു.
മഹാപൌരവപുത്രസ്തു രാജാ രുക്മരഥഃ സ്മൃതഃ അഥ രുക്മരഥസ്യാസീത് സുപാര്ശ്വോ നാമ പാര്ഥിവഃ
മഹാപൗരവന്റെ മകനാണ് രുക്മരഥൻ എന്ന രാജാവ്; രുക്മരഥന്റെ മകൻ സുപാർശ്വൻ എന്ന രാജാവാണ്.
സുപാര്ശ്വതനയശ്ചാപി സുമതിര്നാമ ധാര്മികഃ സുമതേരപി ധര്മാത്മാ രാജാ സംനതിമാനപി
സുപാർശ്വന്റെ മകൻ സുമതി, ധാർമ്മികനും സദാചാരിയുമായിരുന്നു; സുമതിയുടെ മകൻ സന്മതിയെന്ന രാജാവ് നീതിമാനും വിനീതനുമായിരുന്നു.
തസ്യാസീത്സംനതിമതഃ കൃതോ നാമ സുതോ മഹാന് ഹിരണ്യനാഭിനഃ ശിഷ്യഃ കൌശല്യസ്യ മഹാത്മനഃ
സന്മതിയ്ക്ക് കൃതി എന്ന മഹാനായ മകൻ ജനിച്ചു; അവൻ മഹാത്മാവായ കൗശല്യന്റെ ശിഷ്യനും ഹിരണ്യനാഭന്റെ ശിഷ്യനുമായിരുന്നു.
ചതുര്വിംശതിധാ യേന പ്രോക്താ വൈ സാമസംഹിതാഃ സ്മൃതാസ്തേ പ്രാച്യസാമാനഃ കാര്താ നാമേഹ സാമഗാഃ
അവൻ ഇരുപത്തിയൊന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി സാമവേദം പഠിപ്പിച്ചു; പ്രാച്യസാമങ്ങൾ കൃതി ഉണ്ടാക്കി, ഇവിടത്തെ ഗായകർ സാമഗന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
കാര്തിരുഗ്രായുധോ ഽസൌ വൈ മഹാപൌരവവര്ധനഃ ബഭൂവ യേന വിക്രമ്യ പൃഥുകസ്യ പിതാ ഹതഃ
കൃതി എന്ന ഉഗ്രായുധൻ മഹാപൗരവ വംശത്തെ വളർത്തിയവനായിരുന്നു; അവന്റെ വീര്യത്താൽ പൃഥുകന്റെ പിതാവിനെ അവൻ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
നീലോ നാമ മഹാരാജഃ പാഞ്ചാലാധിപതിര്വശീ ഉഗ്രായുധസ്യ ദായാദഃ ക്ഷേമോ നാമ മഹായശാഃ
നീലൻ എന്ന രാജാവാണ് പാഞ്ചാല ദേശത്തിന്റെ അധിപൻ. ഉഗ്രായുധന്റെ വംശജനായ ക്ഷേമൻ എന്ന മഹാശൂരനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ക്ഷേമാത്സുനീഥഃ സംജജ്ഞേ സുനീഥസ്യ നൃപംജയഃ നൃപംജയാച്ച വിരഥ ഇത്യേതേ പൌരവാഃ സ്തുതാഃ
ക്ഷേമനിൽ നിന്ന് സുനീതൻ ജനിച്ചു. സുനീതനിൽ നിന്ന് നൃപംജയൻ, നൃപംജയനിൽ നിന്ന് വിരഥൻ ജനിച്ചു. ഇവരാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട പൗരവന്മാർ.
അജമീഢസ്യ നീലിന്യാം നീലഃ സമഭവന്നൃപഃ നീലസ്യ തപസോഗ്രേണ സുശാന്തിരുദപദ്യത
അജമീഢനും നീലിനിയും ചേർന്ന് നീലൻ എന്ന രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു. നീലനിൽ നിന്ന് കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ സുശാന്തി ജനിച്ചു.
പുരുജാനുഃ സുശാന്തേസ്തു പൃഥുസ്തു പുരുജാനുതഃ ഭദ്രാശ്വഃ പൃഥുദായാദോ ഭദ്രാശ്വതനയാഞ്ഛൃണു
സുശാന്തിയിൽ നിന്ന് പുരുജാനു ജനിച്ചു. പുരുജാനുവിൽ നിന്ന് പൃഥു, പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ ഭദ്രാശ്വൻ. ഇനി ഭദ്രാശ്വന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
മുദ്ഗലശ്ച ജയശ്ചൈവ രാജാ ബൃഹദിഷുസ്തഥാ ജവീനരശ്ച വിക്രാന്തഃ കപിലശ്ചൈവ പഞ്ചമഃ
മുദ്ഗലൻ, ജയൻ, രാജാവ് ബൃഹദിഷു, വീരനായ ജവീനരൻ, കപിലൻ എന്ന അഞ്ചാമൻ—ഇവരാണ്.
പഞ്ചാനാം ചൈവ പഞ്ചാലാന് ഏതാഞ്ജനപദാന്വിദുഃ പഞ്ചാലരക്ഷിണോ ഹ്യ് ഏതേ ദേശാനാമിതി നഃ ശ്രുതമ്
ഈ അഞ്ചുപേരെയും പാഞ്ചാലന്മാർ എന്നും ഈ ദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരാണ് പാഞ്ചാല ദേശത്തിന്റെ രക്ഷകർ എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
മുദ്ഗലസ്യാപി മൌദ്ഗല്യാഃ ക്ഷത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ഏതേ ഹ്യ് അങ്ഗിരസഃ പക്ഷം സംശ്രിതാഃ കാണ്വമുദ്ഗലാഃ
മുദ്ഗലനിൽ നിന്ന് മൗദ്ഗല്യ വഴി, ക്ഷത്രിയ ഗുണങ്ങളുള്ള ദ്വിജന്മാർ ജനിച്ചു. ഇവർ അങ്കിരസ വംശത്തിൽ ചേർന്ന കാണ്വമുദ്ഗലന്മാരാണ്.
മുദ്ഗലസ്യ സുതോ ജജ്ഞേ ബ്രഹ്മിഷ്ഠഃ സുമഹായശാഃ ഇന്ദ്രസേനഃ സുതസ്തസ്യ വിന്ധ്യാശ്വസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
മുദ്ഗലന്റെ പുത്രൻ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനും മഹാപ്രശസ്തനും ആയിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ ഇന്ദ്രസേനൻ, ഇന്ദ്രസേനന്റെ പുത്രൻ വിന്ധ്യാശ്വൻ.
വിന്ധ്യാശ്വാന്മിഥുനം ജജ്ഞേ മേനകായാമിതി ശ്രുതിഃ ദിവോദാസശ്ച രാജര്ഷിര് അഹല്യാ ച യശസ്വിനീ
വിന്ധ്യാശ്വനിൽ നിന്ന് മേനകയുടെ ഇടയിൽ ഇരട്ടകൾ ജനിച്ചു എന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ദിവോദാസൻ എന്ന രാജർഷിയും പ്രശസ്തയായ അഹല്യയും ജനിച്ചു.
ശരദ്വതസ്തു ദായാദമ് അഹല്യാ സമ്പ്രസൂയത ശതാനന്ദമൃഷിശ്രേഷ്ഠം തസ്യാപി സുമഹാതപാഃ
അഹല്യയിൽ നിന്ന് ശരദ്വതിന്റെ വംശജനായ മഹർഷി ശതാനന്ദൻ ജനിച്ചു. അവനും മഹാതപസ്സുകാരനായിരുന്നു.
സുതഃ സത്യധൃതിര്നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗഃ ആസീത്സത്യധൃതേഃ ശുക്രമ് അമോഘം ധാര്മികസ്യ തു
അവന്റെ പുത്രൻ സത്യധൃതി എന്നായിരുന്നു. അവൻ ധനുര്വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവനായിരുന്നു. സത്യധൃതിയിൽ നിന്ന് അമോഘനും ധാർമ്മികനുമായ ശുക്രൻ ജനിച്ചു.
സ്കന്നം രേതഃ സത്യധൃതേര് ദൃഷ്ട്വാ ചാപ്സരസം ജലേ മിഥുനം തത്ര സംഭൃതം തസ്മിന്സരസി സംഭൃതമ്
സത്യധൃതിയുടെ ബീജം വെള്ളത്തിൽ വീണത് ഒരു അപ്സരസ്സ് കണ്ടു. ആ തടാകത്തിൽ തന്നെ ഒരു ഇരട്ടകൾ അവിടെ ജനിച്ചു.
തതഃ സരസി തസ്മിംസ്തു ക്രമമാണം മഹീപതിഃ ദൃഷ്ട്വാ ജഗ്രാഹ കൃപയാ ശംതനുര്മൃഗയാം ഗതഃ
അവ ഇരട്ടകൾ ആ തടാകത്തിൽ നീങ്ങുമ്പോൾ വേട്ടയ്ക്കായി വന്നിരുന്ന രാജാവ് ശാന്തനു അവരെ കണ്ടു. കരുണയോടെ അവരെ എടുത്തു.
ഏതേ ശരദ്വതഃ പുത്രാ ആഖ്യാതാ ഗൌതമാ വരാഃ അത ഊര്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ദിവോദാസസ്യ വൈ പ്രജാഃ
ഇവരാണ് ഗൗതമന്മാരിൽ പ്രശസ്തരായ ശരദ്വതിന്റെ പുത്രന്മാർ. ഇനി ദിവോദാസന്റെ സന്തതികളെപ്പറ്റി ഞാൻ പറയാം.
ദിവോദാസസ്യ ദായാദോ ധര്മിഷ്ഠോ മിത്രയുര്നൃപഃ മൈത്രായണാവരഃ സോ ഽഥ മൈത്രേയസ്തു തതഃ സ്മൃതഃ
ദിവോദാസന്റെ വംശജനായ ധാർമ്മികനായ രാജാവ് മിത്രയു, മൈത്രായണന്മാരിൽ പ്രധാനൻ. അവനിൽ നിന്ന് മൈത്രേയൻ ജനിച്ചു എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതേ വംശ്യാ യതേഃ പക്ഷാഃ ക്ഷത്രോപേതാസ്തു ഭാര്ഗവാഃ രാജാ ചൈദ്യവരോ നാമ മൈത്രേയസ്യ സുതഃ സ്മൃതഃ
ഇവരാണ് യതിയുടെ വംശത്തിൽപ്പെട്ടവർ, ക്ഷത്രിയ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ച ഭാർഗവന്മാർ. മൈത്രേയന്റെ പുത്രനാണ് രാജാവ് ചൈദ്യവർൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
അഥ ചൈദ്യവരാദ്വിദ്വാന് സുദാസസ്തസ്യ ചാത്മജഃ അജമീഢഃ പുനര്ജാതഃ ക്ഷീണേ വംശേ തു സോമകഃ
ചൈദ്യവരനിൽ നിന്ന് പണ്ഡിതനായ സുദാസൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ പുത്രനാണ് അജമീഢൻ. വംശം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ സോമകൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു.
സോമകസ്യ സുതോ ജന്തുര് ഹതേ തസ്മിഞ്ഛതം ബഭൌ പുത്രാണാമജമീഢസ്യ സോമകസ്യ മഹാത്മനഃ
സോമകന്റെ പുത്രൻ ജന്തു. അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹാത്മാക്കളായ അജമീഢനും സോമകനും ചേർന്ന് നൂറ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
മഹിഷീ ത്വ് അജമീഢസ്യ ധൂമിനീ പുത്രവര്ധിനീ പുത്രാഭാവേ തപസ്തേപേ ശതം വര്ഷാണി ദുശ്ചരമ്
അജമീഢന്റെ മഹിഷിയായ ധൂമിനി, മകനില്ലാത്തതിൽ ദുഃഖിച്ച്, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ നൂറുവർഷം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
ഹുത്വാഗ്നിം വിധിവത്സമ്യക് പവിത്രീകൃതഭോജനാ അഗ്നിഹോത്രക്രമേണൈവ സാ സുഷ്വാപ മഹാവ്രതാ
വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തി, ഭക്ഷണം ശുദ്ധീകരിച്ച്, മഹാവ്രതം പാലിച്ച ധൂമിനി അഗ്നിഹോത്രക്രമം അനുസരിച്ച് വിശ്രമിച്ചു.