യുഗദത്തഃ സുതസ്തസ്യ വിഷ്വക്സേനോ മഹായശാഃ വിഭ്രാജഃ പുനര് ആജാതഃ സുകൃതേനേഹ കര്മണാ
അവന്റെ മകനാണ് യുഗദത്തൻ; വിശ്വക്ഷേണൻ മഹാപ്രശസ്തനാണ്. സുകൃതന്റെ സൽക്കർമ്മഫലമായി വിഭ്രാജൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു.
വിഷ്വക്സേനസ്യ പുത്രസ്തു ഉദക്സേനോ ബഭൂവ ഹ ഭല്ലാടസ്തസ്യ പുത്രസ്തു തസ്യാസീജ്ജനമേജയഃ ഉഗ്രായുധേന തസ്യാര്ഥേ സര്വേ നീപാഃ പ്രണാശിതാഃ
വിശ്വക്ഷേണന്റെ മകനാണ് ഉദക്ഷേണൻ; ഉദക്ഷേണന്റെ മകനാണ് ഭല്ലാടൻ; ഭല്ലാടന്റെ മകനാണ് ജനമേജയൻ. അവന്റെ കാരണത്താൽ ഉഗ്രായുധൻ എല്ലാ നീപന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചു.
ഉഗ്രായുധഃ കസ്യ സുതഃ കസ്യ വംശേ സ കഥ്യതേ കിമര്ഥം തേന തേ നീപാഃ സര്വേ ചൈവ പ്രണാശിതാഃ
ഉഗ്രായുധൻ ആരുടെ മകനാണ്, ഏത് വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു? അവൻ ആ രാജാക്കന്മാരെ എല്ലാം നശിപ്പിച്ചതിന് കാരണമെന്താണ്?
ഉഗ്രായുധഃ സൂര്യവംശ്യസ് തപസ്തേപേ വരാശ്രമേ സ്ഥാണുഭൂതോ ഽഷ്ടസാഹസ്രം തം ഭേജേ ജനമേജയഃ
ഉഗ്രായുധൻ സൂര്യവംശത്തിൽ പെട്ടവനായിരുന്നു. അവൻ വരാശ്രമത്തിൽ എട്ടായിരം വർഷം ഉറച്ച മനസ്സോടെ തപസ്സ് ചെയ്തു, ജനമേജയ.
തസ്യ രാജ്യം പ്രതിശ്രുത്യ നീപാന് ആജഘ്നിവാന് പ്രഭുഃ ഉവാച സാന്ത്വം വിവിധം ജഘ്നുസ്തേ വൈ ഹ്യ് ഉഭാവ് അപി
രാജ്യം വാഗ്ദാനം ലഭിച്ച ശേഷം, ആ മഹാരാജാവ് മറ്റു രാജാക്കന്മാരെ ആക്രമിച്ചു; പലവിധം സമാധാനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഇരുവിഭാഗത്തെയും അവൻ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
ഹന്യമാനാഗതാന് ഊചേ യസ്മാദ്ധേതോര്ന മേ വചഃ ശരണാഗതരക്ഷാര്ഥം തസ്മാദേവം ശപാമി വഃ
അവൻ തന്റെ അടുത്തെത്തിയവരെ കൊല്ലുമ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കാനായി എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കപ്പെട്ടില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ ശപിക്കുന്നു.'
യദി മേ ഽസ്തി തപസ്തപ്തം സര്വാന്നയതു വോ യമഃ തതസ്താന് കൃപ്യമാണാംസ്തു യമേന പുരതഃ സ തു
ഞാൻ ചെയ്ത തപസ്സിന് യാതൊരു ഫലവും ഉണ്ടെങ്കിൽ, യമൻ നിങ്ങളെ എല്ലാം കൊണ്ടുപോകട്ടെ; പിന്നെ, ദയയാൽ അവൻ അവരെ യമന്റെ മുമ്പിൽ എത്തിച്ചു.
കൃപയാ പരയാവിഷ്ടോ ജനമേജയമ് ഊചിവാന് ഗതാനേതാനിമാന്വീരാംസ് ത്വം മേ രക്ഷിതുമര്ഹസി
മഹാദയയാൽ അവൻ ജനമേജയയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ വിടവാങ്ങിയ ഈ വീരന്മാരെ നീ എന്റെ خاطرം രക്ഷിക്കണം.'
അരേ പാപാ ദുരാചാരാ ഭവിതാരോ ഽസ്യ കിംകരാഃ തഥേത്യുക്തസ്തതോ രാജാ യമേന യുയുധേ ചിരമ്
'നീചരായ പാപികൾ, നിങ്ങൾ അവന്റെ ദാസന്മാരാകും.' എന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് യമനോടൊപ്പം ദീർഘകാലം യുദ്ധം ചെയ്തു.
വ്യാധിഭിര്നാരകൈര്ഘോരൈര് യമേന സഹ താന്ബലാത് വിജിത്യ മുനയേ പ്രാദാത് തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
ഭയങ്കരമായ നരകരോഗങ്ങളിൽ പെട്ടവരെ, യമനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ശക്തിയാൽ ജയിച്ച്, അവൻ ആ മുനിക്ക് കൈമാറി; ആ സംഭവം അത്ഭുതകരമായിരുന്നു.
യമസ്തുഷ്ടസ്തതസ്തസ്മൈ മുക്തിജ്ഞാനം ദദൌ പരമ് സര്വേ യഥോചിതം കൃത്വാ ജഗ്മുസ്തേ കൃഷ്ണമവ്യയമ്
അപ്പോൾ യമൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനു മോക്ഷജ്ഞാനം നൽകി; അവരൊക്കെയും വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്തു, അക്ഷരനായ കൃഷ്ണന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
യേഷാം തു ചരിതം ഗൃഹ്യ ഹന്യതേ നാപമൃത്യുഭിഃ ഇഹ ലോകേ പരേ ചൈവ സുഖമക്ഷയ്യമശ്നുതേ
ആരെങ്കിലും അവരുടെ കഥ കേട്ടാൽ, അപ്രത്യക്ഷമൃത്യുവിൽ പെടുകയില്ല; ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും അനന്തമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
അജമീഢസ്യ ധൂമിന്യാം വിദ്വാഞ്ജജ്ഞേ യവീനരഃ ധൃതിമാംസ്തസ്യ പുത്രസ്തു തസ്യ സത്യധൃതിഃ സ്മൃതഃ അഥ സത്യധൃതേഃ പുത്രോ ദൃഢനേമിഃ പ്രതാപവാന്
അജമീഢനും ധൂമിനിയിലും നിന്നാണ് പണ്ഡിതനായ യവീനരൻ ജനിച്ചത്; അവന്റെ മകൻ ധൈര്യശാലിയായ സത്യധൃതി, സത്യധൃതിയുടെ മകൻ ശക്തശാലിയായ ദൃഢനേമി.
ദൃഢനേമിസുതശ്ചാപി സുധര്മാ നാമ പാര്ഥിവഃ ആസീത്സുധര്മതനയഃ സാര്വഭൌമഃ പ്രതാപവാന്
ദൃഢനേമിയുടെ മകൻ സുധർമ്മൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു; സുധർമ്മന്റെ മകൻ ശക്തനായ സർവഭൗമൻ.
സാര്വഭൌമേതി വിഖ്യാതഃ പൃഥിവ്യാമ് ഏകരാഡ് ബഭൌ തസ്യാന്വവായേ മഹതി മഹാപൌരവനന്ദനഃ
സർവഭൗമൻ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ ഏകാധിപതിയായി പ്രശസ്തനായി; അവന്റെ മഹത്തായ വംശത്തിൽ മഹാപൗരവൻ എന്ന മഹാനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു.
മഹാപൌരവപുത്രസ്തു രാജാ രുക്മരഥഃ സ്മൃതഃ അഥ രുക്മരഥസ്യാസീത് സുപാര്ശ്വോ നാമ പാര്ഥിവഃ
മഹാപൗരവന്റെ മകനാണ് രുക്മരഥൻ എന്ന രാജാവ്; രുക്മരഥന്റെ മകൻ സുപാർശ്വൻ എന്ന രാജാവാണ്.
സുപാര്ശ്വതനയശ്ചാപി സുമതിര്നാമ ധാര്മികഃ സുമതേരപി ധര്മാത്മാ രാജാ സംനതിമാനപി
സുപാർശ്വന്റെ മകൻ സുമതി, ധാർമ്മികനും സദാചാരിയുമായിരുന്നു; സുമതിയുടെ മകൻ സന്മതിയെന്ന രാജാവ് നീതിമാനും വിനീതനുമായിരുന്നു.
തസ്യാസീത്സംനതിമതഃ കൃതോ നാമ സുതോ മഹാന് ഹിരണ്യനാഭിനഃ ശിഷ്യഃ കൌശല്യസ്യ മഹാത്മനഃ
സന്മതിയ്ക്ക് കൃതി എന്ന മഹാനായ മകൻ ജനിച്ചു; അവൻ മഹാത്മാവായ കൗശല്യന്റെ ശിഷ്യനും ഹിരണ്യനാഭന്റെ ശിഷ്യനുമായിരുന്നു.
ചതുര്വിംശതിധാ യേന പ്രോക്താ വൈ സാമസംഹിതാഃ സ്മൃതാസ്തേ പ്രാച്യസാമാനഃ കാര്താ നാമേഹ സാമഗാഃ
അവൻ ഇരുപത്തിയൊന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി സാമവേദം പഠിപ്പിച്ചു; പ്രാച്യസാമങ്ങൾ കൃതി ഉണ്ടാക്കി, ഇവിടത്തെ ഗായകർ സാമഗന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
കാര്തിരുഗ്രായുധോ ഽസൌ വൈ മഹാപൌരവവര്ധനഃ ബഭൂവ യേന വിക്രമ്യ പൃഥുകസ്യ പിതാ ഹതഃ
കൃതി എന്ന ഉഗ്രായുധൻ മഹാപൗരവ വംശത്തെ വളർത്തിയവനായിരുന്നു; അവന്റെ വീര്യത്താൽ പൃഥുകന്റെ പിതാവിനെ അവൻ കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
നീലോ നാമ മഹാരാജഃ പാഞ്ചാലാധിപതിര്വശീ ഉഗ്രായുധസ്യ ദായാദഃ ക്ഷേമോ നാമ മഹായശാഃ
നീലൻ എന്ന രാജാവാണ് പാഞ്ചാല ദേശത്തിന്റെ അധിപൻ. ഉഗ്രായുധന്റെ വംശജനായ ക്ഷേമൻ എന്ന മഹാശൂരനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ക്ഷേമാത്സുനീഥഃ സംജജ്ഞേ സുനീഥസ്യ നൃപംജയഃ നൃപംജയാച്ച വിരഥ ഇത്യേതേ പൌരവാഃ സ്തുതാഃ
ക്ഷേമനിൽ നിന്ന് സുനീതൻ ജനിച്ചു. സുനീതനിൽ നിന്ന് നൃപംജയൻ, നൃപംജയനിൽ നിന്ന് വിരഥൻ ജനിച്ചു. ഇവരാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട പൗരവന്മാർ.
അജമീഢസ്യ നീലിന്യാം നീലഃ സമഭവന്നൃപഃ നീലസ്യ തപസോഗ്രേണ സുശാന്തിരുദപദ്യത
അജമീഢനും നീലിനിയും ചേർന്ന് നീലൻ എന്ന രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു. നീലനിൽ നിന്ന് കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ സുശാന്തി ജനിച്ചു.
പുരുജാനുഃ സുശാന്തേസ്തു പൃഥുസ്തു പുരുജാനുതഃ ഭദ്രാശ്വഃ പൃഥുദായാദോ ഭദ്രാശ്വതനയാഞ്ഛൃണു
സുശാന്തിയിൽ നിന്ന് പുരുജാനു ജനിച്ചു. പുരുജാനുവിൽ നിന്ന് പൃഥു, പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ ഭദ്രാശ്വൻ. ഇനി ഭദ്രാശ്വന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
മുദ്ഗലശ്ച ജയശ്ചൈവ രാജാ ബൃഹദിഷുസ്തഥാ ജവീനരശ്ച വിക്രാന്തഃ കപിലശ്ചൈവ പഞ്ചമഃ
മുദ്ഗലൻ, ജയൻ, രാജാവ് ബൃഹദിഷു, വീരനായ ജവീനരൻ, കപിലൻ എന്ന അഞ്ചാമൻ—ഇവരാണ്.
പഞ്ചാനാം ചൈവ പഞ്ചാലാന് ഏതാഞ്ജനപദാന്വിദുഃ പഞ്ചാലരക്ഷിണോ ഹ്യ് ഏതേ ദേശാനാമിതി നഃ ശ്രുതമ്
ഈ അഞ്ചുപേരെയും പാഞ്ചാലന്മാർ എന്നും ഈ ദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരാണ് പാഞ്ചാല ദേശത്തിന്റെ രക്ഷകർ എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
മുദ്ഗലസ്യാപി മൌദ്ഗല്യാഃ ക്ഷത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ഏതേ ഹ്യ് അങ്ഗിരസഃ പക്ഷം സംശ്രിതാഃ കാണ്വമുദ്ഗലാഃ
മുദ്ഗലനിൽ നിന്ന് മൗദ്ഗല്യ വഴി, ക്ഷത്രിയ ഗുണങ്ങളുള്ള ദ്വിജന്മാർ ജനിച്ചു. ഇവർ അങ്കിരസ വംശത്തിൽ ചേർന്ന കാണ്വമുദ്ഗലന്മാരാണ്.
മുദ്ഗലസ്യ സുതോ ജജ്ഞേ ബ്രഹ്മിഷ്ഠഃ സുമഹായശാഃ ഇന്ദ്രസേനഃ സുതസ്തസ്യ വിന്ധ്യാശ്വസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
മുദ്ഗലന്റെ പുത്രൻ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനും മഹാപ്രശസ്തനും ആയിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ ഇന്ദ്രസേനൻ, ഇന്ദ്രസേനന്റെ പുത്രൻ വിന്ധ്യാശ്വൻ.
വിന്ധ്യാശ്വാന്മിഥുനം ജജ്ഞേ മേനകായാമിതി ശ്രുതിഃ ദിവോദാസശ്ച രാജര്ഷിര് അഹല്യാ ച യശസ്വിനീ
വിന്ധ്യാശ്വനിൽ നിന്ന് മേനകയുടെ ഇടയിൽ ഇരട്ടകൾ ജനിച്ചു എന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ദിവോദാസൻ എന്ന രാജർഷിയും പ്രശസ്തയായ അഹല്യയും ജനിച്ചു.
ശരദ്വതസ്തു ദായാദമ് അഹല്യാ സമ്പ്രസൂയത ശതാനന്ദമൃഷിശ്രേഷ്ഠം തസ്യാപി സുമഹാതപാഃ
അഹല്യയിൽ നിന്ന് ശരദ്വതിന്റെ വംശജനായ മഹർഷി ശതാനന്ദൻ ജനിച്ചു. അവനും മഹാതപസ്സുകാരനായിരുന്നു.