യദാ സ യജമാനസ്തു പുത്രം നാസാദയത്പ്രഭുഃ തതഃ ക്രതും മരുത്സോമം പുത്രാര്ഥേ സമുപാഹരത്
എന്നാൽ ആ യജമാനന് മകൻ ലഭിച്ചില്ല. അതിനാൽ, മകനുവേണ്ടി മരുത്സോമയാഗം നടത്തി.
തേന തേ മരുതസ്തസ്യ മരുത്സോമേന തുഷ്ടുവുഃ ഉപനിന്യുര്ഭരദ്വാജം പുത്രാര്ഥം ഭരതായ വൈ
ആ യാഗംകൊണ്ട് മരുതുകൾ സന്തോഷിച്ചു; അവർ ഭരദ്വാജനെ ഭരതന് മകനായി കൊണ്ടുവന്നു.
ദായാദോ ഽങ്ഗിരസഃ സൂനോര് ഔരസസ്തു ബൃഹസ്പതേഃ സംക്രാമിതോ ഭരദ്വാജോ മരുദ്ഭിര്ഭരതം പ്രതി
അംഗിരസരുടെ വംശജനും, ബ്രഹസ്പതിയുടെ സ്വന്തം മകനുമായ ഭരദ്വാജനെ, മരുതുകൾ ഭരതനു കൈമാറി.
ഭരതസ്തു ഭരദ്വാജം പുത്രം പ്രാപ്യ വിഭുര് ബ്രവീത് ആദാവ് ആത്മഹിതായ ത്വം കൃതാര്ഥോ ഽഹം ത്വയാ വിഭോ
ഭരതൻ ഭരദ്വാജനെ മകനായി ലഭിച്ചപ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'ആദ്യത്തിൽ എന്റെ നല്ലതിനു വേണ്ടി നിന്നെ ലഭിച്ചു; ഇപ്പോൾ നിന്നിലൂടെ ഞാൻ പൂർണ്ണനായി.'
പൂര്വം തു വിതഥേ തസ്മിന് കൃതേ വൈ പുത്രജന്മനി തതസ്തു വിതഥോ നാമ ഭരദ്വാജോ നൃപോ ഽഭവത്
ആദ്യത്തിൽ മകന്റെ ജനനം ഫലപ്രദമല്ലാതിരുന്നുവെന്ന കാരണം കൊണ്ടാണ് ഭരദ്വാജൻ രാജാവിന് വിഥഥൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
തസ്മാദപി ഭരദ്വാജാദ് ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ ഭുവി ദ്വ്യാമുഷ്യായണകൌലീനാഃ സ്മൃതാസ്തേ ദ്വിവിധേന ച
ആ ഭരദ്വാജനിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും ജനിച്ചു; അവർ ദ്വ്യാമുഷ്യായണ വംശങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, രണ്ട് തരത്തിലുള്ളവരും.
തതോ ജാതേ ഹി വിതഥേ ഭരതശ്ച ദിവം യയൌ ഭരദ്വാജോ ദിവം യാതോ ഹ്യ് അഭിഷിച്യ സുതമൃഷിഃ
വിഥഥൻ ജനിച്ചതിനു ശേഷം ഭരതൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ഭരദ്വാജനും തന്റെ മകനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് സ്വർഗത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
ദായാദോ വിതഥസ്യാസീദ് ഭുവമന്യുര് മഹായശാഃ മഹാഭൂതോപമാഃ പുത്രാശ് ചത്വാരോ ഭുവമന്യവഃ
വിഥഥന്റെ വംശാവളിയായി മഹാശ്രേഷ്ഠനായ ഭൂവമന്യു ആയി; ഭൂവമന്യുവിന് മഹാബലമുള്ള നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബൃഹത്ക്ഷത്രോ മഹാവീര്യോ നരോ ഗര്ഗശ്ച വീര്യവാന് നരസ്യ സംകൃതിഃ പുത്രസ് തസ്യ പുത്രോ മഹായശാഃ
മഹാവീര്യശാലിയായ ബൃഹത്ക്ഷത്രൻ, നരൻ, വീര്യവാനായ ഗർഗൻ; നരന്റെ മകനായി സംകൃതി ജനിച്ചു, അവന്റെ മകൻ മഹാപ്രശസ്തനായി.
ഗുരുധീ രന്തിദേവശ്ച സത്കൃത്യാം താവ് ഉഭൌ സ്മൃതൌ ഗര്ഗസ്യ ചൈവ ദായാദഃ ശിബിര്വിദ്വാനജായത
ഗുരുദീയും രന്തിദേവനും, ഇരുവരും മാന്യരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ഗർഗന്റെ വംശാവളിയായി പണ്ഡിതനായ ശിബി ജനിച്ചു.
സ്മൃതാഃ ശൈബ്യാസ്തതോ ഗര്ഗാഃ ക്ഷത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ആഹാര്യതനയശ്ചൈവ ധീമാനാസീദ് ഉരുക്ഷവഃ
അവരിൽ നിന്ന് ശൈബ്യന്മാരും ഗർഗന്മാരും, ക്ഷത്രിയഗുണമുള്ള ദ്വിജന്മാർ, ജനിച്ചു; ആഹാര്യന്റെ മകനായി ധീരനായ ഉറുക്ഷവൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ ഭാര്യാ വിശാലാ തു സുഷുവേ പുത്രകത്രയമ് ത്ര്യുഷണം പുഷ്കരിം ചൈവ കവിം ചൈവ മഹായശാഃ
അവന്റെ ഭാര്യ വിശാലാ മൂന്നു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു: ത്രയുഷണൻ, പുഷ്കരൻ, മഹാശ്രേഷ്ഠനായ കവിയും.
ഉരുക്ഷവാഃ സ്മൃതാ ഹ്യ് ഏതേ സര്വേ ബ്രാഹ്മണതാം ഗതാഃ കാവ്യാനാം തു വരാ ഹ്യ് ഏതേ ത്രയഃ പ്രോക്താ മഹര്ഷയഃ
ഈ ഉറുക്ഷവന്മാർ എല്ലാവരും ബ്രാഹ്മണത്വം നേടിയവരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; കാവ്യന്മാരിൽ ഈ മൂവരും മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരാണ്.
ഗര്ഗാഃ സംകൃതയഃ കാവ്യാഃ ക്ഷത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ സംഭൃതാങ്ഗിരസോ ദക്ഷാ ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ ച ക്ഷിതിഃ
ഗർഗന്മാർ, സംകൃതികൾ, കാവ്യന്മാർ, ക്ഷത്രിയഗുണമുള്ള ദ്വിജന്മാർ; സംഗമിച്ച അംഗിരസന്മാരും ദക്ഷന്മാരും, ബൃഹത്ക്ഷത്രന്റെ ദേശവും.
ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ ദായാദോ ഹസ്തിനാമാ ബഭൂവ ഹ തേനേദം നിര്മിതം പൂര്വം പുരം തു ഗജസാഹ്വയമ്
ബൃഹത്ക്ഷത്രന്റെ മകനായ ഹസ്തിൻ എന്ന രാജാവാണ് ആദ്യമായി ഈ നഗരമായ ഗജസാഹ്വയം സ്ഥാപിച്ചത്.
ഹസ്തിനശ്ചൈവ ദായാദാസ് ത്രയഃ പരമകീര്തയഃ അജമീഢോ ദ്വിമീഢശ്ച പുരുമീഢസ്തഥൈവ ച
ഹസ്തിനിന് മൂന്ന് പ്രശസ്തരായ മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: അജമീഢൻ, ദ്വിമീഢൻ, പുരുമീഢൻ.
അജമീഢസ്യ പത്ന്യസ്തു തിസ്രഃ കുരുകുലോദ്വഹാഃ നീലിനീ ധൂമിനീ ചൈവ കേശിനീ ചൈവ വിശ്രുതാ
അജമീഢന് മൂന്ന് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാവരും കുരുകുലത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രശസ്തരായ സ്ത്രീകൾ: നീലിനി, ധൂമിനി, കെശിനി.
സ താസു ജനയാമാസ പുത്രാന്വൈ ദേവവര്ചസഃ തപസോ ഽന്തേ മഹാതേജാ ജാതാ വൃദ്ധസ്യ ധാര്മികാഃ
അവരിൽ നിന്ന് ദൈവികഗുണങ്ങളുള്ള പുത്രന്മാർ അജമീഢന് ജനിച്ചു; തപസ്സിന്റെ അവസാനം മഹാതേജസ്സും ധാർമ്മികനും ആയ വൃദ്ധൻ ജനിച്ചു.
ഭാരദ്വാജപ്രസാദേന വിസ്തരം തേഷു മേ ശൃണു ആജമീഢസ്യ കേശിന്യാം കണ്വഃ സമഭവത്കില
ഭാരദ്വാജന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഇവരുടെ കഥ വിശദമായി കേൾക്കൂ: അജമീഢനും കെശിനിക്കും കൺവ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.
മേധാതിഥിഃ സുതസ്തസ്യ തസ്മാത്കാണ്വായനാ ദ്വിജാഃ അജമീഢസ്യ ഭൂമിന്യാം ജജ്ഞേ ബൃഹദനുര് നൃപഃ
കൺവയുടെ മകനായി മേധാതിഥി ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് കൺവായന ബ്രാഹ്മണർ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു. ഭൂമിനിയിൽ അജമീഢന് ബൃഹദൻ എന്ന രാജാവും ജനിച്ചു.
ബൃഹദനോര് ബൃഹന്തോ ഽഥ ബൃഹന്തസ്യ ബൃഹന്മനാഃ ബൃഹന്മനഃസുതശ്ചാപി ബൃഹദ്ധനുരിതി ശ്രുതഃ
ബൃഹദനിൽ നിന്ന് ബൃഹന്തൻ ജനിച്ചു; ബൃഹന്തനിൽ നിന്ന് ബൃഹന്മനസ്; ബൃഹന്മനസിന്റെ മകനാണ് ബൃഹദ്ദനു എന്നവൻ.
ബൃഹദ്ധനോര് ബൃഹദിഷുഃ പുത്രസ്തസ്യ ജയദ്രഥഃ അശ്വജിത്തനയസ്തസ്യ സേനജിത് തസ്യ ചാത്മജഃ
ബൃഹദ്ദനുവിന്റെ മകനായി ബൃഹദിഷു ജനിച്ചു; ബൃഹദിഷുവിന്റെ മകനാണ് ജയദ്രഥൻ; ജയദ്രഥന്റെ മകനാണ് അശ്വജിത്, അശ്വജിതിന്റെ മകനാണ് സേനജിത്.
അഥ സേനജിതഃ പുത്രാശ് ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ രുചിരാശ്വശ്ച കാവ്യശ്ച രാജാ ദൃഢരഥസ്തഥാ
സേനജിതിന് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: രുചിരാശ്വൻ, കാവ്യൻ, രാജാവ് ദൃഢരഥൻ, വത്സൻ എന്ന അവർത്തകൻ.
വത്സശ്ചാവര്തകോ രാജാ യസ്യൈതേ പരിവത്സകാഃ രുചിരാശ്വസ്യ ദായാദഃ പൃഥുസേനോ മഹായശാഃ
വത്സൻ എന്ന രാജാവാണ് പരിവത്സകരുടെ മുൻഗാമി. രുചിരാശ്വന്റെ മകനാണ് മഹാപ്രശസ്തനായ പൃഥുസേനൻ.
പൃഥുസേനസ്യ പൌരസ്തു പൌരാന്നീപോ ഽഥ ജജ്ഞിവാന് നീപസ്യൈകശതം ത്വ് ആസീത് പുത്രാണാമ് അമിതൌജസാമ്
പൃഥുസേനന്റെ മകനാണ് പൗരു; പൗരുവിൽ നിന്ന് നീപൻ ജനിച്ചു. നീപന് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാവരും അതിവിശാലശക്തിയുള്ളവർ.
നീപാ ഇതി സമാഖ്യാതാ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ തേഷാം വംശകരഃ ശ്രീമാന് നീപാനാം കീര്തിവര്ധനഃ
അവരെല്ലാം നീപർ എന്നറിയപ്പെട്ടു. അവരിൽ വംശസ്ഥാപകനായ കീര്ത്തിവർധനൻ എന്ന മഹാശ്രീമാനാണ് പ്രശസ്തൻ.
കാവ്യാച്ച സമരോ നാമ സദേഷ്ടസമരോ ഽഭവത് സമരസ്യ പാരസമ്പാരൌ സദശ്വ ഇതി തേ ത്രയഃ
കാവ്യനിൽ നിന്ന് സമരൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; കൂടെ സദഷ്ടനും സമരനും. സമരന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ: പാരസമ്പൻ, സദശ്വൻ; അങ്ങനെ മൂവരും ഉണ്ടായി.
പുത്രാഃ സര്വഗുണോപേതാ ജാതാ വൈ വിശ്രുതാ ഭുവി പാരപുത്രഃ പൃഥുര്ജാതഃ പൃഥോസ്തു സുകൃതോ ഽഭവത്
അവന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നരായി ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരായി. പാരന്റെ മകനാണ് പൃഥു; പൃഥുവിന്റെ മകനാണ് സുകൃതൻ.
ജജ്ഞേ സര്വഗുണോപേതോ വിഭ്രാജസ്തസ്യ ചാത്മജഃ വിഭ്രാജസ്യ തു ദായാദസ് ത്വ് അണുഹോ നാമ വീര്യവാന്
സുകൃതന്റെ മകനാണ് എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ വിഭ്രാജൻ. വിഭ്രാജന്റെ മകനാണ് വീര്യശാലിയായ അണുഹൻ.
ബഭൂവ ശുകജാമാതാ കൃത്വീഭര്താ മഹായശാഃ അണുഹസ്യ തു ദായാദോ ബ്രഹ്മദത്തോ മഹീപതിഃ
അവൻ ശുകന്റെ മരുമകനായി, കൃത്വിയുടെ ഭർത്താവായി, മഹാപ്രശസ്തനായി. അണുഹന്റെ മകനാണ് രാജാവ് ബ്രഹ്മദത്തൻ.