ബലേശ്ച ബ്രഹ്മണാ ദത്തോ വരഃ പ്രീതേന ധീമതഃ മഹായോഗിത്വമായുശ്ച കല്പസ്യ പരിമാണകമ്
ബാലിക്ക്, വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു അവൻ, സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് മഹായോഗശക്തിയും ഒരു കല്പം നീളുന്ന ആയുസ്സും അനുഗ്രഹമായി നൽകി.
സംഗ്രാമേ ചാപ്യജേയത്വം ധര്മേ ചൈവോത്തമാ മതിഃ ത്രൈകാല്യദര്ശനം ചൈവ പ്രാധാന്യം പ്രസവേ തഥാ
യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാകാത്ത ശക്തിയും, ധർമ്മത്തിൽ ഉന്നതമായ ബുദ്ധിയും, മൂന്നു കാലങ്ങളെയും കാണുന്ന ദൃഷ്ടിയും, സന്തതിയിൽ പ്രധാനത്വവും അവന് ലഭിച്ചു.
ജയം ചാപ്രതിമം യുദ്ധേ ധര്മേ തത്ത്വാര്ഥദര്ശനമ് ചതുരോ നിയതാന്വര്ണാന് സ വൈ സ്ഥാപയിതാ പ്രഭുഃ
യുദ്ധത്തിൽ അപരിമിതമായ വിജയം, ധർമ്മത്തിന്റെ സത്യാർത്ഥത്തിൽ ദർശനം, നാലു വർണ്ണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അധികാരം എന്നിവയും അവൻ നേടി.
തേഷാം ച പഞ്ച ദായാദാ വങ്ഗാങ്ഗാഃ സുഹ്മകാസ്തഥാ പുണ്ഡ്രാഃ കലിങ്ഗാശ്ച തഥാ അങ്ഗസ്യ തു നിബോധത
അവരുടെ അഞ്ചു വംശജന്മാർ വംഗന്മാർ, അങ്കന്മാർ, സുഹ്മന്മാർ, പുണ്ഡ്രന്മാർ, കലിംഗന്മാർ എന്നിവരാണ്. ഇപ്പോൾ അങ്കന്റെ കഥ കേൾക്കൂ.
കഥം ബലേഃ സുതാ ജാതാഃ പഞ്ച തസ്യ മഹാത്മനഃ കിംനാമ്നീ മഹിഷീ തസ്യ ജനിതാ കതമ ഋഷിഃ
ആ മഹാത്മാവായ ബാലിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് എന്തായിരുന്നു? അവരെ ജനിപ്പിച്ച ഋഷി ആരായിരുന്നു?
കഥം ചോത്പാദിതാസ്തേന തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് മാഹാത്മ്യം ച പ്രഭാവം ച നിഖിലേന വദസ്വ തത്
അവൻ അവരെ എങ്ങനെ ജനിപ്പിച്ചു എന്ന് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു, ദയവായി അതിന്റെ മഹത്വവും ശക്തിയും മുഴുവൻ വിശദമായി പറയൂ.
അഥോശിജ ഇതി ഖ്യാത ആസീദ്വിദ്വാനൃഷിഃ പുരാ പത്നീ വൈ മമതാ നാമ ബഭൂവാസ്യ മഹാത്മനഃ
പണ്ടു ഉശിജ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ ഒരു ജ്ഞാനി ഋഷിയുണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് മമതാ, മഹാത്മാവായ ഒരു സ്ത്രീ.
ഉശിജസ്യ യവീയാന്വൈ ഭ്രാതൃപത്നീമകാമയത് ബൃഹസ്പതിര്മഹാതേജാ മമതാമേത്യ കാമതഃ
ഉശിജയുടെ ഇളയവൻ തന്റെ സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിച്ചു. മഹാശക്തനായ ബൃഹസ്പതി, ആഗ്രഹത്താൽ, മമതയോടു സമീപിച്ചു.
ഉവാച മമതാ തം തു ദേവരം വരവര്ണിനീ അന്തര്വത്ന്യസ്മി തേ ഭ്രാതുര് ജ്യേഷ്ഠസ്യ തു വിരമ്യതാമ്
ഉത്തമവർണ്ണയുള്ള മമത, തന്റെ ദേവരോടു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരനിൽ ഗർഭിണിയാണു. ദയവായി പിന്മാറുക.'
അയം തു മേ മഹാഭാഗ ഗര്ഭഃ കുപ്യേദ്ബൃഹസ്പതേ ഔശിജോ ഭ്രാതൃജന്യസ്തേ സോപാങ്ഗം വേദമുദ്ഗിരന്
'മഹാഭാഗനേ, എന്റെ ഗർഭത്തിൽ ഉശിജയുടെ മകൻ ഉണ്ട്. അവൻ വേദം അതിന്റെ അംഗങ്ങളോടെ ഉച്ചരിക്കുന്നു; അവൻ കോപിക്കുമോ എന്നെന്തു അറിയില്ല, ബൃഹസ്പതേ.'
അമോഘരേതാസ്ത്വം ചാപി ന മാം ഭജിതുമര്ഹസി അസ്മിന്ന് ഏവം ഗതേ കാലേ യഥാ വാ മന്യസേ പ്രഭോ
'നിന്റെ വിത്ത് ഒരിക്കലും വിഫലമാകില്ലെന്ന് അറിയാം. എന്നാലും നീ എന്നെ സമീപിക്കരുത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, നിനക്ക് അനുയോജ്യമായത് ചെയ്യുക, പ്രഭോ.'
ഏവമുക്തസ്തഥാ സമ്യഗ് ബൃഹത്തേജാ ബൃഹസ്പതിഃ കാമാത്മാ സ മഹാത്മാപി ന മനഃ സോ ഽഭ്യവാരയത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, മഹാതേജസ്സുള്ള ബൃഹസ്പതി, വലിയ ആത്മാവായിരുന്നിട്ടും, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചില്ല.
സംബഭൂവൈവ ധര്മാത്മാ തയാ സാര്ധമകാമയാ ഉത്സൃജന്തം തു തദ്രേതോവാചം ഗര്ഭോ ഽഭ്യഭാഷത
അവളോടൊപ്പം, അവൾ ആഗ്രഹിച്ചില്ലെങ്കിലും, ധാർമികനായ ബൃഹസ്പതി ചേർന്നു. വിത്ത് ഒഴുക്കുമ്പോൾ, ഗർഭത്തിലെ ശിശു സംസാരിച്ചു.
ഭോ താത വാചാമധിപ ദ്വയോര്നാസ്തീഹ സംസ്ഥിതിഃ അമോഘരേതാസ്ത്വം ചാപി പൂര്വം ചാഹമിഹാഗതഃ
'പിതാവേ, വാക്കിന്റെ അധിപനേ, ഇവിടെ രണ്ടുപേര്ക്കും സ്ഥാനം ഇല്ല. നിന്റെ വിത്ത് ഒരിക്കലും വിഫലമാകില്ല; ഞാൻ ആദ്യം വന്നവനാണ്.'
സോ ഽശപത്തം തതഃ ക്രുദ്ധ ഏവമുക്തോ ബൃഹസ്പതിഃ പുത്രം ജ്യേഷ്ഠസ്യ വൈ ഭ്രാതുര് ഗര്ഭസ്ഥം ഭഗവാനൃഷിഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിൽ കോപിച്ച ബൃഹസ്പതി, മഹാനായ ഋഷി, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ ഭാര്യയുടെ ഗർഭത്തിലെ കുട്ടിയെ ശപിച്ചു.
യസ്മാത്ത്വമീദൃശേ കാലേ ഗര്ഭസ്ഥോ ഽപി നിഷേധസി മാമേവമുക്തവാംസ്തസ്മാത് തമോ ദീര്ഘം പ്രവേക്ഷ്യസി
'നീ ഗർഭസ്ഥനായി ഈ സമയത്ത് എന്നെ എതിർത്തു, ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചു. അതിനാൽ നീ ദീർഘകാലം ഇരുണ്ടതിൽ പ്രവേശിക്കും.'
തതോ ദീര്ഘതമാ നാമ ശാപാദൃഷിരജായത അതോ ഽംശജോ ബൃഹത്കീര്തിര് ബൃഹസ്പതിരിവൌജസാ
അതിനുശേഷം ദീർഘതമസ് എന്നൊരു മഹർഷി ശാപഫലമായി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്നാണ് ബൃഹത്കീർത്തി എന്ന ശക്തിയുള്ളവൻ, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ വല്ലഭനായവൻ, ജനിച്ചത്.
ഊര്ധ്വരേതാസ്തതോ ഽസൌ വൈ വസതേ ഭ്രാതുരാശ്രമേ സ ധര്മാന്സൌരഭേയാംസ്തു വൃഷഭാച്ഛ്രുതവാംസ്തതഃ
അവൻ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ ഉറച്ചു, സഹോദരന്റെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു. അവിടെ അവൻ ധർമ്മങ്ങൾക്കും സൌരഭേയ ഉപദേശങ്ങൾക്കും വൃഷഭനിൽ നിന്ന് പഠിച്ചു.
തസ്യ ഭ്രാതാ പിതൃവ്യോ യശ് ചകാര ഭരണം തദാ തസ്മിന്നിവസതസ്തസ്യ യദൃച്ഛാതസ്തു വൈ വൃഷഃ
അവിടെ താമസിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ പിതാവിന്റെ സഹോദരനായ സഹോദരൻ അവനെ പോഷിച്ചു. അപ്പോൾ അവിടേക്ക് ഒരു കാള വന്നെത്തി.
യജ്ഞാര്ഥമാഹൃതാന്ദര്ഭാംശ് ചചാര സുരഭീസുതഃ ജഗ്രാഹ തം ദീര്ഘതമാഃ ശൃങ്ഗയോസ്തു ചതുഷ്പദമ്
യജ്ഞത്തിനായി സൌരഭിയുടെ മകനായ വൃഷഭൻ ദർഭ പുല്ലുകൾ ശേഖരിച്ചു. അപ്പോൾ ദീർഘതമസ് ആ കാളയെ കൊമ്പിൽ പിടിച്ചു, നാലുകാലിയെയും പിടിച്ചു നിർത്തി.
തേനാസൌ നിഗൃഹീതശ്ച ന ചചാല പദാത്പദമ് തതോ ഽബ്രവീദ്വൃഷസ്തം വൈ മുഞ്ച മാം ബലിനാം വര
അങ്ങനെ പിടിച്ചുവച്ചപ്പോൾ ആ കാള ഒരു കാൽപോലും നീങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പിന്നെ ആ കാള അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എന്നെ വിട്ടുവിടു'.
ന മയാസാദിതസ്താത ബലവാംസ്ത്വത്സമഃ ക്വചിത് മമ ചാന്യഃ സമോ വാപി ന ഹി മേ ബലസംഖ്യയാ മുഞ്ച താതേതി ച പുനഃ പ്രീതസ്തേ ഽഹം വരം വൃണു
'എന്റെ അച്ഛാ, നിന്നെപ്പോലെ ശക്തനായവനെ ഞാൻ ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ല. എനിക്ക് തുല്യശക്തിയുള്ളവനുമില്ല. എന്നെ വിട്ടുവിടു, അച്ഛാ, ഞാൻ സന്തോഷപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഒരു വരം ചോദിക്കൂ'.
ഏവമുക്തോ ഽബ്രവീദേനം ജീവന്മേ ത്വം ക്വ യാസ്യസി ഏഷ ത്വാം ന വിമോക്ഷ്യാമി പരസ്വാദം ചതുഷ്പദമ്
അവനിങ്ങനെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നിടത്തോളം നീ എവിടേക്കാണ് പോകാൻ പോകുന്നത്? ഞാൻ നിന്നെയും മറ്റൊരാളുടെ ഈ നാലുകാലിയെയും വിട്ടുവിടില്ല'.
നാസ്മാകം വിദ്യതേ താത പാതകം സ്തേയമേവ ച ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യം തഥാ ചൈവ പേയാപേയം തഥൈവ ച
'എന്റെ അച്ഛാ, ഞങ്ങൾക്ക് പാപമോ കള്ളച്ചോരിയോ ഇല്ല. ഭക്ഷിക്കാവുന്നതും ഭക്ഷിക്കരുതാത്തതും, കുടിക്കാവുന്നതും കുടിക്കരുതാത്തതും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളുമില്ല'.
ദ്വിപദാം ബഹവോ ഹ്യ് ഏതേ ധര്മ ഏഷ ഗവാം സ്മൃതഃ കാര്യാകാര്യേ ന വാഗമ്യാഗമനം ച തഥൈവ ച
'രണ്ടുകാലികളിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ധർമ്മങ്ങൾ പലതുമുണ്ട്. പക്ഷേ പശുക്കൾക്കുള്ള നിയമം ഇതാണ്: ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും സംബന്ധിച്ച് വരാനോ പോകാനോ വിലക്കൊന്നുമില്ല'.
ഗവാം ധര്മം തു വൈ ശ്രുത്വാ സംഭ്രാന്തസ്തു വിസൃജ്യ തമ് ശക്ത്യാന്നപാനദാനാത്തു ഗോപതിം സംപ്രസാദയത്
പശുക്കളുടെ ധർമ്മം കേട്ടപ്പോൾ അവൻ ആശങ്കപ്പെട്ടു, അവനെ വിട്ടുവിട്ടു. ശേഷമുള്ളതിൽ കഴിയുന്നത്ര ഭക്ഷണവും പാനീയവും നൽകി, പശുക്കളുടെ അധിപതിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
പ്രസാദിതേ ഗതേ തസ്മിന് ഗോധര്മം ഭക്തിതസ്തു സഃ മനസൈവ സമാദധ്യൌ തന്നിഷ്ഠസ്തത്പരോ ഹി സഃ
അവൻ സന്തോഷത്തോടെ വിട്ടുപോയപ്പോൾ, ദീർഘതമസ് ഭക്തിയോടെ പശുക്കളുടെ ധർമ്മത്തിൽ മനസു കെട്ടി, അതിൽ സ്ഥിരതയോടെ അർപ്പിതനായി.
തതോ യവീയസഃ പത്നീം ഗൌതമസ്യാഭ്യപദ്യത കൃതാവലേപാം താം മത്വാ സോ ഽനഡ്വാനിവ ന ക്ഷമഃ
അതിനുശേഷം ഗൗതമന്റെ ഇളയ ഭാര്യയോടാണ് അവൻ സമീപിച്ചത്. അവൾ അഭിമാനത്തോടെ പെരുമാറി; അവളെ ഒരു കന്യകയില്ലാത്ത പശുവിനോട് സമമായി കരുതി, സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.
ഗോധര്മം തു പരം മത്വാ സ്നുഷാം താമഭ്യപദ്യത നിര്ഭര്ത്സ്യ ചൈനം രുദ്ധ്വാ ച ബാഹുഭ്യാം സമ്പ്രഗൃഹ്യ ച
പശുക്കളുടെ ധർമ്മം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണെന്ന് കരുതി, അവൻ തൻറെ മരുമകളോടാണ് സമീപിച്ചത്; അവളെ ശാസിച്ചു, പിടിച്ചു, കൈകളാൽ പിടിച്ചു നിർത്തി.
ഭാവ്യമര്ഥം തു തം ജ്ഞാത്വാ മാഹാത്മ്യാത്തമുവാച സാ വിപര്യയം തു ത്വം ലബ്ധ്വാ അനഡ്വാനിവ വര്തസേ
സംഭവിക്കേണ്ടതായ കാര്യം മനസ്സിലാക്കി, അവളുടെ മഹത്വം കൊണ്ട് അവൾ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഈ തിരിച്ചടിയുണ്ടായപ്പോൾ നീ കന്യകയില്ലാത്ത കാളയെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു'.