ഉശീനരസ്യ പത്ന്യസ്തു പഞ്ച രാജര്ഷിസമ്ഭവാഃ ഭൃശാ കൃശാ നവാ ദര്ശാ യാ ച ദേവീ ദൃഷദ്വതീ
ഉശീനരന്റെ ഭാര്യമാർ അഞ്ചുപേരാണ്, രാജർഷിപുത്രിമാർ: ഭൃഷ, കൃഷ, നവ, ദർശ, ദൃശ്യദ്വതിയായ ദേവി.
ഉശീനരസ്യ പുത്രാസ്തു താസു ജാതാഃ കുലോദ്വഹാഃ തപസാ തേ തു മഹതാ ജാതാ വൃദ്ധസ്യ ധാര്മികാഃ
ഈ ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് ഉശീനരന് ജനിച്ച മക്കൾ വംശത്തിൽ പ്രശസ്തരായിരുന്നു. വലിയ തപസ്സിലൂടെ അവർ ധാർമ്മികരും ആദരണീയരുമായി ജനിച്ചു.
ഭൃശായാസ്തു നൃഗഃ പുത്രോ നവായാ നവ ഏവ ച കൃശായാസ്തു കൃശോ ജജ്ഞേ ദര്ശായാഃ സുവ്രതോ ഽഭവത് ദൃഷദ്വത്യാഃ സുതശ്ചാപി ശിബിര് ഔശീനരോ നൃപഃ
ഭൃഷയുടെ മകൻ നൃഗൻ, നവയുടെ മകൻ നവൻ, കൃഷയുടെ മകൻ കൃഷൻ, ദർശയുടെ മകൻ സുവ്രതൻ, ദൃശ്യദ്വതിയുടെ മകൻ ഉശീനരരുടെ രാജാവായ ശിബി.
ശിബേസ്തു ശിബയഃ പുത്രാശ് ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ പൃഥുദര്ഭഃ സുവീരശ്ച കേകയോ ഭദ്രകസ്തഥാ
ശിബിക്ക് ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ നാലു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: പൃഥുദർഭൻ, സുവീരൻ, കേകയൻ, ഭദ്രകൻ.
തേഷാം ജനപദാഃ സ്ഫീതാഃ കേകയാ ഭദ്രകാസ്തഥാ സൌവീരാശ്ചൈവ പൌരാശ്ച നൃഗസ്യ കേകയാസ്തഥാ
അവരുടെ രാജ്യങ്ങൾ സമൃദ്ധമായിരുന്നു: കേകയന്മാർ, ഭദ്രകന്മാർ, സൌവീരന്മാർ, പൌരന്മാർ; അതുപോലെ, കേകയന്മാർ നൃഗന്റെ വംശജരാണ്.
സുവ്രതസ്യ തഥാമ്ബഷ്ഠാ കൃശസ്യ വൃഷലാ പുരീ നവസ്യ നവരാഷ്ട്രം തു തിതിക്ഷോസ്തു പ്രജാം ശൃണു
സുവ്രതന്റെ സന്തതികൾ ആംബഷ്ടന്മാർ; കൃഷന്റെവർ നഗരത്തിലെ വൃശലന്മാർ; നവന്റെവർ നവരാജ്യക്കാർ; ഇനി തിതിക്ഷുവിന്റെ സന്തതിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
തിതിക്ഷുരഭവദ്രാജാ പൂര്വസ്യാം ദിശി വിശ്രുതഃ ബൃഹദ്രഥഃ സുതസ്തസ്യ തസ്യ സേനോ ഽഭവത്സുതഃ
തിതിക്ഷു കിഴക്കേ ദിക്കിൽ പ്രശസ്തനായ രാജാവായി. അവന്റെ മകൻ ബൃഹദ്രഥൻ, ബൃഹദ്രഥന്റെ മകൻ സേനൻ.
സേനസ്യ സുതപാ ജജ്ഞേ സുതപസ്തനയോ ബലിഃ ജാതോ മാനുഷയോന്യാം തു ക്ഷീണേ വംശേ പ്രജേച്ഛയാ
സേനന്റെ മകൻ സുതപൻ; സുതപന്റെ മകൻ ബലി. വംശം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ സന്തതിക്കായി മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ബലി ജനിച്ചു.
മഹായോഗീ തു സ ബലിര് ബദ്ധോ ബന്ധൈര്മഹാത്മനാ പുത്രാനുത്പാദയാമാസ ക്ഷേത്രജാന്പഞ്ച പാര്ഥിവാന്
മഹായോഗിയായ ബാലി, വലിയ ആത്മാവോടെ ബന്ധനങ്ങളിൽ കെട്ടിയിരുന്നിട്ടും, തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അഞ്ചു രാജകുമാരന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
അങ്ഗം സ ജനയാമാസ വങ്ഗം സുഹ്മം തഥൈവ ച പുണ്ഡ്രം കലിങ്ഗം ച തഥാ ബാലേയം ക്ഷേത്രമുച്യതേ ബാലേയാ ബ്രാഹ്മണാശ്ചൈവ തസ്യ വംശകരാഃ പ്രഭോ
അവൻ അങ്ക, വംഗ, സുഹ്മ, പുണ്ഡ്ര, കലിംഗ എന്നീ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ബാലേയം എന്ന ദേശം അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. ആ ദേശത്തിലെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ബാലിയുടെ വംശജന്മാരാണ്, പ്രഭോ.
ബലേശ്ച ബ്രഹ്മണാ ദത്തോ വരഃ പ്രീതേന ധീമതഃ മഹായോഗിത്വമായുശ്ച കല്പസ്യ പരിമാണകമ്
ബാലിക്ക്, വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു അവൻ, സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് മഹായോഗശക്തിയും ഒരു കല്പം നീളുന്ന ആയുസ്സും അനുഗ്രഹമായി നൽകി.
സംഗ്രാമേ ചാപ്യജേയത്വം ധര്മേ ചൈവോത്തമാ മതിഃ ത്രൈകാല്യദര്ശനം ചൈവ പ്രാധാന്യം പ്രസവേ തഥാ
യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാകാത്ത ശക്തിയും, ധർമ്മത്തിൽ ഉന്നതമായ ബുദ്ധിയും, മൂന്നു കാലങ്ങളെയും കാണുന്ന ദൃഷ്ടിയും, സന്തതിയിൽ പ്രധാനത്വവും അവന് ലഭിച്ചു.
ജയം ചാപ്രതിമം യുദ്ധേ ധര്മേ തത്ത്വാര്ഥദര്ശനമ് ചതുരോ നിയതാന്വര്ണാന് സ വൈ സ്ഥാപയിതാ പ്രഭുഃ
യുദ്ധത്തിൽ അപരിമിതമായ വിജയം, ധർമ്മത്തിന്റെ സത്യാർത്ഥത്തിൽ ദർശനം, നാലു വർണ്ണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അധികാരം എന്നിവയും അവൻ നേടി.
തേഷാം ച പഞ്ച ദായാദാ വങ്ഗാങ്ഗാഃ സുഹ്മകാസ്തഥാ പുണ്ഡ്രാഃ കലിങ്ഗാശ്ച തഥാ അങ്ഗസ്യ തു നിബോധത
അവരുടെ അഞ്ചു വംശജന്മാർ വംഗന്മാർ, അങ്കന്മാർ, സുഹ്മന്മാർ, പുണ്ഡ്രന്മാർ, കലിംഗന്മാർ എന്നിവരാണ്. ഇപ്പോൾ അങ്കന്റെ കഥ കേൾക്കൂ.
കഥം ബലേഃ സുതാ ജാതാഃ പഞ്ച തസ്യ മഹാത്മനഃ കിംനാമ്നീ മഹിഷീ തസ്യ ജനിതാ കതമ ഋഷിഃ
ആ മഹാത്മാവായ ബാലിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് എന്തായിരുന്നു? അവരെ ജനിപ്പിച്ച ഋഷി ആരായിരുന്നു?
കഥം ചോത്പാദിതാസ്തേന തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് മാഹാത്മ്യം ച പ്രഭാവം ച നിഖിലേന വദസ്വ തത്
അവൻ അവരെ എങ്ങനെ ജനിപ്പിച്ചു എന്ന് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു, ദയവായി അതിന്റെ മഹത്വവും ശക്തിയും മുഴുവൻ വിശദമായി പറയൂ.
അഥോശിജ ഇതി ഖ്യാത ആസീദ്വിദ്വാനൃഷിഃ പുരാ പത്നീ വൈ മമതാ നാമ ബഭൂവാസ്യ മഹാത്മനഃ
പണ്ടു ഉശിജ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ ഒരു ജ്ഞാനി ഋഷിയുണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് മമതാ, മഹാത്മാവായ ഒരു സ്ത്രീ.
ഉശിജസ്യ യവീയാന്വൈ ഭ്രാതൃപത്നീമകാമയത് ബൃഹസ്പതിര്മഹാതേജാ മമതാമേത്യ കാമതഃ
ഉശിജയുടെ ഇളയവൻ തന്റെ സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിച്ചു. മഹാശക്തനായ ബൃഹസ്പതി, ആഗ്രഹത്താൽ, മമതയോടു സമീപിച്ചു.
ഉവാച മമതാ തം തു ദേവരം വരവര്ണിനീ അന്തര്വത്ന്യസ്മി തേ ഭ്രാതുര് ജ്യേഷ്ഠസ്യ തു വിരമ്യതാമ്
ഉത്തമവർണ്ണയുള്ള മമത, തന്റെ ദേവരോടു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരനിൽ ഗർഭിണിയാണു. ദയവായി പിന്മാറുക.'
അയം തു മേ മഹാഭാഗ ഗര്ഭഃ കുപ്യേദ്ബൃഹസ്പതേ ഔശിജോ ഭ്രാതൃജന്യസ്തേ സോപാങ്ഗം വേദമുദ്ഗിരന്
'മഹാഭാഗനേ, എന്റെ ഗർഭത്തിൽ ഉശിജയുടെ മകൻ ഉണ്ട്. അവൻ വേദം അതിന്റെ അംഗങ്ങളോടെ ഉച്ചരിക്കുന്നു; അവൻ കോപിക്കുമോ എന്നെന്തു അറിയില്ല, ബൃഹസ്പതേ.'
അമോഘരേതാസ്ത്വം ചാപി ന മാം ഭജിതുമര്ഹസി അസ്മിന്ന് ഏവം ഗതേ കാലേ യഥാ വാ മന്യസേ പ്രഭോ
'നിന്റെ വിത്ത് ഒരിക്കലും വിഫലമാകില്ലെന്ന് അറിയാം. എന്നാലും നീ എന്നെ സമീപിക്കരുത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, നിനക്ക് അനുയോജ്യമായത് ചെയ്യുക, പ്രഭോ.'
ഏവമുക്തസ്തഥാ സമ്യഗ് ബൃഹത്തേജാ ബൃഹസ്പതിഃ കാമാത്മാ സ മഹാത്മാപി ന മനഃ സോ ഽഭ്യവാരയത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, മഹാതേജസ്സുള്ള ബൃഹസ്പതി, വലിയ ആത്മാവായിരുന്നിട്ടും, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചില്ല.
സംബഭൂവൈവ ധര്മാത്മാ തയാ സാര്ധമകാമയാ ഉത്സൃജന്തം തു തദ്രേതോവാചം ഗര്ഭോ ഽഭ്യഭാഷത
അവളോടൊപ്പം, അവൾ ആഗ്രഹിച്ചില്ലെങ്കിലും, ധാർമികനായ ബൃഹസ്പതി ചേർന്നു. വിത്ത് ഒഴുക്കുമ്പോൾ, ഗർഭത്തിലെ ശിശു സംസാരിച്ചു.
ഭോ താത വാചാമധിപ ദ്വയോര്നാസ്തീഹ സംസ്ഥിതിഃ അമോഘരേതാസ്ത്വം ചാപി പൂര്വം ചാഹമിഹാഗതഃ
'പിതാവേ, വാക്കിന്റെ അധിപനേ, ഇവിടെ രണ്ടുപേര്ക്കും സ്ഥാനം ഇല്ല. നിന്റെ വിത്ത് ഒരിക്കലും വിഫലമാകില്ല; ഞാൻ ആദ്യം വന്നവനാണ്.'
സോ ഽശപത്തം തതഃ ക്രുദ്ധ ഏവമുക്തോ ബൃഹസ്പതിഃ പുത്രം ജ്യേഷ്ഠസ്യ വൈ ഭ്രാതുര് ഗര്ഭസ്ഥം ഭഗവാനൃഷിഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിൽ കോപിച്ച ബൃഹസ്പതി, മഹാനായ ഋഷി, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ ഭാര്യയുടെ ഗർഭത്തിലെ കുട്ടിയെ ശപിച്ചു.
യസ്മാത്ത്വമീദൃശേ കാലേ ഗര്ഭസ്ഥോ ഽപി നിഷേധസി മാമേവമുക്തവാംസ്തസ്മാത് തമോ ദീര്ഘം പ്രവേക്ഷ്യസി
'നീ ഗർഭസ്ഥനായി ഈ സമയത്ത് എന്നെ എതിർത്തു, ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചു. അതിനാൽ നീ ദീർഘകാലം ഇരുണ്ടതിൽ പ്രവേശിക്കും.'
തതോ ദീര്ഘതമാ നാമ ശാപാദൃഷിരജായത അതോ ഽംശജോ ബൃഹത്കീര്തിര് ബൃഹസ്പതിരിവൌജസാ
അതിനുശേഷം ദീർഘതമസ് എന്നൊരു മഹർഷി ശാപഫലമായി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്നാണ് ബൃഹത്കീർത്തി എന്ന ശക്തിയുള്ളവൻ, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ വല്ലഭനായവൻ, ജനിച്ചത്.
ഊര്ധ്വരേതാസ്തതോ ഽസൌ വൈ വസതേ ഭ്രാതുരാശ്രമേ സ ധര്മാന്സൌരഭേയാംസ്തു വൃഷഭാച്ഛ്രുതവാംസ്തതഃ
അവൻ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ ഉറച്ചു, സഹോദരന്റെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു. അവിടെ അവൻ ധർമ്മങ്ങൾക്കും സൌരഭേയ ഉപദേശങ്ങൾക്കും വൃഷഭനിൽ നിന്ന് പഠിച്ചു.
തസ്യ ഭ്രാതാ പിതൃവ്യോ യശ് ചകാര ഭരണം തദാ തസ്മിന്നിവസതസ്തസ്യ യദൃച്ഛാതസ്തു വൈ വൃഷഃ
അവിടെ താമസിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ പിതാവിന്റെ സഹോദരനായ സഹോദരൻ അവനെ പോഷിച്ചു. അപ്പോൾ അവിടേക്ക് ഒരു കാള വന്നെത്തി.
യജ്ഞാര്ഥമാഹൃതാന്ദര്ഭാംശ് ചചാര സുരഭീസുതഃ ജഗ്രാഹ തം ദീര്ഘതമാഃ ശൃങ്ഗയോസ്തു ചതുഷ്പദമ്
യജ്ഞത്തിനായി സൌരഭിയുടെ മകനായ വൃഷഭൻ ദർഭ പുല്ലുകൾ ശേഖരിച്ചു. അപ്പോൾ ദീർഘതമസ് ആ കാളയെ കൊമ്പിൽ പിടിച്ചു, നാലുകാലിയെയും പിടിച്ചു നിർത്തി.