ഭാര്ഗവോ വാങ്ഗിരാ വാപി ഭഗവാനേഷ നോ ഗുരുഃ സ്ഥിതാ വയം നിദേശേ ഽസ്യ സാധു ത്വം ഗച്ഛ മാചിരമ്
ഭാർഗവനോ വാംഗിരസോ ആയാലും, ഈ മഹാനാണ് ഞങ്ങളുടെ ഗുരു. ഞങ്ങൾ അവന്റെ ആജ്ഞയിൽ നില്ക്കുന്നു. നീ പോകൂ, വൈകിക്കേണ്ട.'
ഏവമുക്ത്വാസുരാഃ സര്വേ പ്രാപദ്യന്ത ബൃഹസ്പതിമ് യദാ ന പ്രത്യപദ്യന്ത കാവ്യേനോക്തം മഹദ്ധിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അസുരന്മാർ എല്ലാവരും ബൃഹസ്പതിയെ സമീപിച്ചു. കാവ്യൻ പറഞ്ഞ മഹത്തായ ഉപകാരത്തെ അവർ സ്വീകരിച്ചില്ല.
ചുകോപ ഭാര്ഗവസ്തേഷാമ് അവലേപേന തേന തു ബോധിതാ ഹി മയാ യസ്മാന് ന മാം ഭജഥ ദാനവാഃ
അവരുടെ അഹങ്കാരത്തെ കണ്ടു ഭാർഗവൻ കോപിച്ചു. ഞാൻ അവരെ ഉപദേശിച്ചിട്ടും ദാനവർ എന്നെ ആദരിച്ചില്ല.
തസ്മാത്പ്രനഷ്ടസംജ്ഞാ വൈ പരാഭവമവാപ്സ്യഥ ഇതി വ്യാഹൃത്യ താന്കാവ്യോ ജഗാമാഥ യഥാഗതമ്
അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ ബോധം നഷ്ടപ്പെടുത്തി പരാജയപ്പെടും എന്നു പറഞ്ഞ്, കാവ്യൻ അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചു പോയി.
ശപ്താംസ്താനസുരാഞ്ജ്ഞാത്വാ കാവ്യേന സ ബൃഹസ്പതിഃ കൃതാര്ഥഃ സ തദാ ഹൃഷ്ടഃ സ്വരൂപം പ്രത്യപദ്യത
കാവ്യൻ അസുരന്മാരെ ശപിച്ചതറിയുമ്പോൾ, ബൃഹസ്പതി തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയതിൽ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
ബുദ്ധ്യാസുരാന് ഹതാഞ്ജ്ഞാത്വാ കൃതാര്ഥോ ഽന്തരധീയത തതഃ പ്രനഷ്ടേ തസ്മിംസ്തു വിഭ്രാന്താ ദാനവാഭവന്
ബുദ്ധിയാൽ അസുരന്മാർ തോറ്റതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി. പിന്നെ അവൻ അദൃശനായപ്പോൾ, ദാനവർ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകി.
അഹോ വിവഞ്ചിതാഃ സ്മേതി പരസ്പരമഥാബ്രുവന് പൃഷ്ഠതോ ഽഭിമുഖാശ്ചൈവ താഡിതാങ്ഗിരസേന തു
'അയ്യോ, നാം വഞ്ചിതരായി!' എന്നിങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു. പിന്നിൽ നിന്നവർ മുന്നിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു, ആംഗിരസൻ അവരെ അടിച്ചു.
വഞ്ചിതാഃ സോപധാനേന സ്വേ സ്വേ വസ്തുനി മായയാ തതസ്ത്വപരിതുഷ്ടാസ്തേ തമേവ ത്വരിതാ യയുഃ പ്രഹ്ലാദമഗ്രതഃ കൃത്വാ കാവ്യസ്യാനുപദം പുനഃ
വഞ്ചനയാൽ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ മായയാൽ വഞ്ചിതരായി. അതിനുശേഷം, സംതൃപ്തരാകാതെ, അവർ പ്രഹ്ലാദനെ മുന്നിൽ വെച്ച് കാവ്യനെ പിന്തുടർന്ന് വേഗത്തിൽ അവന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
തതഃ കാവ്യം സമാസാദ്യ ഉപതസ്ഥുരവാങ്മുഖാഃ സമാഗതാന്പുനര്ദൃഷ്ട്വാ കാവ്യോ യാജ്യാനുവാച ഹ
അപ്പോൾ, കാവ്യനെ സമീപിച്ച്, അവർ തല താഴ്ത്തി നിന്നു. വീണ്ടും അവരെ ഒന്നിച്ച് കണ്ടപ്പോൾ, കാവ്യൻ യജ്ഞകർക്ക് പറഞ്ഞു.
മയാ സംബോധിതാഃ സര്വേ യസ്മാന്മാ നാഭിനന്ദഥ തതസ്തേനാവമാനേന ഗതാ യൂയം പരാഭവമ്
ഞാൻ ഉപദേശിച്ചിട്ടും നിങ്ങൾ എന്നെ ആദരിച്ചില്ല. അതിനാൽ, ആ അവമാനത്താൽ നിങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു.
ഏവം ബ്രുവാണം ശുക്രം തു ബാഷ്പസംദിഗ്ധയാ ഗിരാ പ്രഹ്ലാദസ്തം തദോവാച മാ നസ്ത്വം ത്യജ ഭാര്ഗവ
ഇങ്ങനെ ശുക്രൻ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, പ്രഹ്ലാദൻ കണ്ണുനീരോടെ പറഞ്ഞു: 'ഭാർഗവാ, ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.'
സ്വാശ്രയാന് ഭജമാനാംശ്ച ഭക്താംസ്ത്വം ഭജ ഭാര്ഗവ ത്വയ്യദൃഷ്ടേ വയം തേന ദേവാചാര്യേണ മോഹിതാഃ ഭക്താനര്ഹസി വൈ ജ്ഞാതും തപോദീര്ഘേണ ചക്ഷുഷാ
ഭാർഗവാ, സ്വാശ്രയം തേടുന്നവരെയും ഭക്തരെയും നീ ആദരിക്കണം. നീ കാണാതിരിക്കുമ്പോൾ, ആ ദിവ്യഗുരുവാൽ ഞങ്ങൾ വഞ്ചിതരാകുന്നു. നീ ദീർഘതപസ്സിലൂടെ ഭക്തരെ തിരിച്ചറിയണം.
യദി നസ്ത്വം ന കുരുഷേ പ്രസാദം ഭൃഗുനന്ദന അപധ്യാതാസ് ത്വയാ ഹ്യ് അദ്യ പ്രവിശാമോ രസാതലമ്
ഭൃഗുനന്ദനാ, നീ ഞങ്ങളോട് ദയ കാണിക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, നിന്റെ ശാപത്താൽ ഞങ്ങൾ ഇന്ന് തന്നെ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകും.
ജ്ഞാത്വാ കാവ്യോ യഥാതത്ത്വം കാരുണ്യാദനുകമ്പയാ ഏവം പ്രത്യനുനീതോ വൈ തതഃ കോപം നിയമ്യ സഃ ഉവാചൈതാന്ന ഭേതവ്യം ന ഗന്തവ്യം രസാതലമ്
കാവ്യൻ യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കി, കരുണയും ദയയുംകൊണ്ട്, ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, കോപം നിയന്ത്രിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, പാതാളത്തിലേക്ക് പോകരുത്.'
അവശ്യം ഭാവിനോ ഹ്യ് അര്ഥാഃ പ്രാപ്തവ്യാ മയി ജാഗ്രതി ന ശക്യമന്യഥാ കര്തും ദിഷ്ടം ഹി ബലവത്തരമ്
ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുമ്പോഴും സംഭവിക്കേണ്ടതുതന്നെ. വിധി അതിലധികം ശക്തമാണ്, അതിനെ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല.
സംജ്ഞാ പ്രനഷ്ടാ യാ വോ ഽദ്യ താമേതാം പ്രതിപത്സ്യഥ ദേവാഞ്ജിത്വാ സകൃച്ചാപി പാതാലം പ്രതിപത്സ്യഥ
ഇന്ന് നിങ്ങൾക്ക് നഷ്ടമായ ബോധം വീണ്ടും നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും. ദേവന്മാരെ ഒരിക്കൽ പോലും ജയിച്ചാൽ, നിങ്ങൾ പാതാളം പ്രാപിക്കും.
പ്രാപ്തേ പര്യായകാലേ ച ഹീതി ബ്രഹ്മാഭ്യഭാഷത മത്പ്രസാദാച്ച ത്രൈലോക്യം ഭുക്തം യുഷ്മാഭിരൂര്ജിതമ്
നിശ്ചിതമായ സമയത്ത് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: എന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു നിങ്ങള് വലിയ ശക്തിയോടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.
യുഗാഖ്യാ ദശ സമ്പൂര്ണാ ദേവാനാക്രമ്യ മൂര്ധനി ഏതാവന്തം ച കാലം വൈ ബ്രഹ്മാ രാജ്യമഭാഷത
പത്ത് യുഗങ്ങള് പൂര്ത്തിയായി, ദേവന്മാരെ മറികടന്ന് ബ്രഹ്മാവ് ഈ കാലമൊക്കെയും ആധിപത്യം വഹിച്ചു.
രാജ്യം സാവര്ണികേ തുഭ്യം പുനഃ കില ഭവിഷ്യതി ലോകാനാമീശ്വരോ ഭാവ്യസ് തവ പൌത്രഃ പുനര്ബലിഃ
സാവര്ണിയുടെ കാലത്ത് വീണ്ടും രാജത്വം നിനക്കുണ്ടാകും; നിന്റെ മകന് ബാലി വീണ്ടും ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയാകും.
ഏവം കില മിഥഃ പ്രോക്തഃ പൌത്രസ്തേ വിഷ്ണുനാ സ്വയമ് വാചാ ഹൃതേഷു ലോകേഷു താസ്താസ്തസ്യാഭവന്കില
ഇങ്ങനെ തന്നെ, നിന്റെ മകന് ബാലിയോട് വിഷ്ണു സ്വയം വാക്കുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു; ലോകങ്ങള് നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോള് അവന് ലഭിച്ച വരങ്ങള് അവന്റെതായിത്തീർന്നു.
യസ്മാത്പ്രവൃത്തയശ്ചാസ്യ സംകാശാദ് അഭിസംധിതാഃ തസ്മാദ്വൃത്തേന പ്രീതേന തുഭ്യം ദത്തം സ്വയമ്ഭുവാ
അവന്റെ പ്രവൃത്തികള് വ്യക്തമായ ഉദ്ദേശത്തോടെ ആയിരുന്നു, അതുകൊണ്ടു അവന്റെ നല്ല പെരുമാറ്റം കൊണ്ടു സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവ് നിനക്കിത് സമ്മാനിച്ചു.
ദേവരാജ്യേ ബലിര്ഭാവ്യ ഇതി മാമീശ്വരോ ഽബ്രവീത് തസ്മാദദൃശ്യോ ഭൂതാനാം കാലാപേക്ഷഃ സ തിഷ്ഠതി
ദേവന്മാരുടെ രാജാവായി ബാലി ഭവിക്കുമെന്ന് ഈശ്വരന് എന്നോട് പറഞ്ഞു; അതിനാല് ബാലി ശരിയായ സമയത്തെ കാത്ത്, മറ്റുള്ളവര്ക്ക് അദൃശ്യനായി തുടരുന്നു.
പ്രീതേന ചാപരോ ദത്തോ വരസ്തുഭ്യം സ്വയമ്ഭുവാ തസ്മാന്നിരുത്സുകസ്ത്വം വൈ പര്യായം സഹിതോ ഽസുരൈഃ
സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ നിനക്കു മറ്റൊരു വരവും നല്കി; അതിനാല് നിനക്കും അസുരന്മാര്ക്കും ഒരുമിച്ച് നിശ്ചിത സമയത്തേക്കാള് മുന്പ് ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല.
ന ഹി ശക്യം മയാ തുഭ്യം പുരസ്താദ് വിപ്രഭാഷിതുമ് ബ്രഹ്മണാ പ്രതിഷിദ്ധോ ഽഹം ഭവിഷ്യം ജാനതാ വിഭോ
ഭാവി അറിയുന്ന ബ്രഹ്മാവ് വിലക്കിയതിനാല് ഇതു മുമ്പ് നിനക്കു പറയാന് എനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, മഹാനേ.
ഇമൌ ച ശിഷ്യൌ ദ്വൌ മഹ്യം സമാവ് ഏതൌ ബൃഹസ്പതേഃ ദൈവതൈഃ സഹ സംസൃഷ്ടാന് സര്വാന്വോ ധാരയിഷ്യതഃ
ഇവിടെ ബ്രഹസ്പതിയുടെ രണ്ടു ശിഷ്യന്മാര് എന്റെ അടുത്തെത്തി; ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവര് എല്ലാ ജീവികളെയും സംരക്ഷിക്കും.
ഇത്യുക്താ ഹ്യ് അസുരാഃ സര്വേ കാവ്യേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ഹൃഷ്ടാസ്തേന യയുഃ സാര്ധം പ്രഹ്ലാദേന മഹാത്മനാ
ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോള് പാപമില്ലാത്ത പ്രവൃത്തിയുള്ള കാവ്യനോടൊപ്പം എല്ലാ അസുരന്മാരും മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു.
അവശ്യം ഭാവ്യമര്ഥം തു ശ്രുത്വാ ശുക്രേണ ഭാഷിതമ് സകൃദാശംസമാനാസ്തു ജയം ശുക്രേണ ഭാഷിതമ് ദംശിതാഃ സായുധാഃ സര്വേ തതോ ദേവാന്സമാഹ്വയന്
ശുക്രന് പറയുന്ന നിര്ബന്ധമായ സംഭവങ്ങള് കേട്ടും, വിജയത്തിനായി ഒരിക്കല് പ്രതീക്ഷിച്ചും, ആയുധധാരികളായ അസുരന്മാര് ദേവന്മാരെ യുദ്ധത്തിന് ആഹ്വാനിച്ചു.
ദേവാസ്തദാസുരാന്ദൃഷ്ട്വാ സംഗ്രാമേ സമുപസ്ഥിതാന് സര്വേ സംഭൃതസമ്ഭാരാ ദേവാസ്താന് സമയോധയന്
അസുരന്മാര് യുദ്ധത്തിനായി കൂടിയതറിഞ്ഞ ദേവന്മാര് എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങള് ഒരുക്കി യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
ദേവാസുരേ തദാ തസ്മിന് വര്തമാനേ ശതം സമാഃ അജയന്നസുരാ ദേവാംസ് തതോ ദേവാ ഹ്യ് അമന്ത്രയന്
അന്നത്തെ ദേവാസുര യുദ്ധം നൂറു വര്ഷം നീണ്ടു; അതില് അസുരന്മാര് ദേവന്മാരെ ജയിച്ചു. പിന്നെ ദേവന്മാര് തമ്മില് ആലോചിച്ചു.
യജ്ഞേനോപാഹ്വയാമസ് തൌ തതോ ജേഷ്യാമഹേ ഽസുരാന് തദോപാമന്ത്രയന്ദേവാഃ ശണ്ഡാമര്കൌ തു താവ് ഉഭൌ
നമുക്ക് യാഗം നടത്തി ആ ഇരുവരെയും വിളിക്കാം; പിന്നെ അസുരന്മാരെ ജയിക്കാം. അങ്ങനെ ദേവന്മാര് ശണ്ഡനും അമര്ക്കനും ക്ഷണിച്ചു.