പുനഃ പ്രാഹാര്തനാദേന സഹസ്രകിരണാത്മജമ് സ മത്സ്യഃ പാഹി പാഹീതി ത്വാമഹം ശരണം ഗതഃ
പിന്നീട്, ദു:ഖത്തോടെ ആ മീൻ ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവന്റെ മകനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ! ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു.'
തതഃ സ കൂപേ തം മത്സ്യം പ്രാഹിണോദ് രവിനന്ദനഃ യദാ ന മാതി തത്രാപി കൂപേ മത്സ്യഃ സരോവരേ
അപ്പോൾ സൂര്യവംശജൻ ആ മീനെ കിണറ്റിൽ ഇടിച്ചു. അവിടെയും അതിന് ഇടം പോരായപ്പോൾ, ആ മീനെ തടാകത്തിൽ വെച്ചു.
ക്ഷിപ്തോ ഽസൌ പൃഥുതാമാഗാത് പുനര് യോജനസംമിതാമ് തത്രാപ്യാഹ പുനര് ദീനഃ പാഹി പാഹി നൃപോത്തമ
അവിടെ ഇട്ടപ്പോൾ, ആ മീൻ വലിയതായി, ഒരു യോജന നീളത്തിലായി. വീണ്ടും ദു:ഖത്തോടെ അവൻ പറഞ്ഞു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, രാജന്മാരിൽ ഉത്തമനേ!'
തതഃ സ മനുനാ ക്ഷിപ്തോ ഗങ്ഗായാമപ്യവര്ധത യദാ തദാ സമുദ്രേ തം പ്രാക്ഷിപന്മേദിനീപതിഃ
പിന്നീട്, മനു ആ മീനെ ഗംഗയിൽ ഇട്ടു. അവിടെയും അത് വളർന്നു. അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ രാജാവു അതിനെ സമുദ്രത്തിൽ വെച്ചു.
യദാ സമുദ്രമഖിലം വ്യാപ്യാസൌ സമുപസ്ഥിതഃ തദാ പ്രാഹ മനുര്ഭീതഃ കോ ഽപി ത്വമസുരേശ്വരഃ
അവൻ മുഴുവൻ സമുദ്രം നിറച്ചു പ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, മനു ഭയപ്പെട്ട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, അസുരാധിപതിയേ?'
അഥവാ വാസുദേവസ്ത്വമ് അന്യ ഈദൃക്കഥം ഭവേത് യോജനായുതവിംശത്യാ കസ്യ തുല്യം ഭവേദ്വപുഃ
അല്ലെങ്കിൽ നീ വാസുദേവനാകാം; ഇതുപോലെയുള്ളവൻ വേറെയുണ്ടാകുമോ? ഇരുപതിനായിരം യോജന നീളമുള്ള രൂപം ആര്ക്ക് ഉണ്ടാകും?
ജ്ഞാതസ്ത്വം മത്സ്യരൂപേണ മാം ഖേദയസി കേശവ ഹൃഷീകേശ ജഗന്നാഥ ജഗദ്ധാമ നമോ ഽസ്തു തേ
കേശവാ, ഞാൻ നിന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; മീൻ രൂപത്തിൽ എന്നെ പരീക്ഷിക്കുന്നു. ഹൃഷീകേശാ, ലോകനാഥാ, ലോകത്തിന്റെ ആധാരമേ, നിനക്ക് ഞാനവലംബം ചെയ്യുന്നു.
ഏവമുക്തഃ സ ഭഗവാന് മത്സ്യരൂപീ ജനാര്ദനഃ സാധു സാധ്വിതി ചോവാച സമ്യഗ്ജ്ഞാതസ് ത്വയാനഘ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭഗവാൻ മീൻ രൂപത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ പറഞ്ഞു: 'നല്ലതു, നല്ലതു! പാപരഹിതനേ, നീ ശരിയായി എന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.'
അചിരേണൈവ കാലേന മേദിനീ മേദിനീപതേ ഭവിഷ്യതി ജലേ മഗ്നാ സശൈലവനകാനനാ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, വളരെ വേഗത്തിൽ, പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും ഉൾപ്പെടെ ഭൂമി മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങും.
നൌര് ഇയം സര്വദേവാനാം നികായേന വിനിര്മിതാ മഹാജീവനികായസ്യ രക്ഷണാര്ഥം മഹീപതേ
ഈ തോണി എല്ലാ ദേവന്മാരും ചേർന്ന് നിർമിച്ചതാണ്, മഹാരാജാവേ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി.
സ്വേദാണ്ഡജോദ്ഭിദോ യേ വൈ യേ ച ജീവാ ജരായുജാഃ അസ്യാം നിധായ സര്വാംസ് താന് അനാഥാന് പാഹി സുവ്രത
വിയർപ്പിൽ നിന്നോ, മുട്ടിൽ നിന്നോ, തൈയിൽ നിന്നോ, വയറ്റിൽ നിന്നോ ജനിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും, അവരിൽ ആരും ആശ്രയം ഇല്ലാത്തവരെ ഈ തോണിയിൽ വെച്ച്, നീ രക്ഷിക്കണം, ധർമ്മശീലനേ.
യുഗാന്തവാതാഭിഹതാ യദാ ഭവതി നൌര് നൃപ ശൃങ്ഗേ ഽസ്മിന്മമ രാജേന്ദ്ര തദേമാം സംയമിഷ്യസി
യുഗാന്തത്തിൽ ശക്തമായ കാറ്റ് ഈ തോണിയെ അടിച്ചുകയറുമ്പോൾ, രാജാധിരാജാവേ, നീ ഈ കൊമ്പിൽ തോണി കെട്ടണം.
തതോ ലയാന്തേ സര്വസ്യ സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച പ്രജാപതിസ്ത്വം ഭവിതാ ജഗതഃ പൃഥിവീപതേ
അപ്പോൾ, എല്ലാം—ചലനമുള്ളതും അചലമായതും—ലയിച്ചശേഷം, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, നീ ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവാവും.
ഏവം കൃതയുഗസ്യാദൌ സര്വജ്ഞോ ധൃതിമാന്നൃപഃ മന്വന്തരാധിപശ്ചാപി ദേവപൂജ്യോ ഭവിഷ്യസി
ഇങ്ങനെ, കൃതയുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സർവ്വജ്ഞനും ധൈര്യവാനുമായ രാജാവായ നീ, മന്വന്തരാധിപനായി ദേവന്മാരുടെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനാകും.
ഏവമുക്തോ മനുസ്തേന പപ്രച്ഛ മധുസൂദനമ് ഭഗവന്കിയദ്ഭിര്വര്ഷൈര് ഭവിഷ്യത്യന്തരക്ഷയഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ട മനു, മധുസൂദനനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവൻ, എത്ര വർഷത്തിനുശേഷം ഈ പ്രളയം വരും?'
സത്ത്വാനി ച കഥം നാഥ രക്ഷിഷ്യേ മധുസൂദന ത്വയാ സഹ പുനര്യോഗഃ കഥം വാ ഭവിതാ മമ
'നാഥാ, മധുസൂദനാ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണ് ഈ ജീവികളെ രക്ഷിക്കേണ്ടത്? വീണ്ടും ഞാൻ നിനക്കൊപ്പം ചേരുന്നത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കും?'
അദ്യപ്രഭൃത്യനാവൃഷ്ടിര് ഭവിഷ്യതി മഹീതലേ യാവദ്വര്ഷശതം സാഗ്രം ദുര്ഭിക്ഷമ് അശുഭാവഹമ്
ഇന്നുമുതല് ഭൂമിയില് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ മഴയില്ല. വലിയ ക്ഷാമവും ദുരിതവും ഉണ്ടാകും.
തതോ ഽല്പസത്ത്വക്ഷയദാ രശ്മയഃ സപ്ത ദാരുണാഃ സപ്തസപ്തേര്ഭവിഷ്യന്തി പ്രതപ്താങ്ഗാരവര്ഷിണഃ
അപ്പോൾ ജീവികൾ കുറയുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള് ഏഴു സൂര്യന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ കിരണങ്ങൾ, ചൂടുള്ള അഗ്നിക്കനലുകൾ പോലെ, ഭൂമിയിൽ വീഴും.
ഔര്വാനലോ ഽപി വികൃതിം ഗമിഷ്യതി യുഗക്ഷയേ വിഷാഗ്നിശ്ചാപി പാതാലാത് സംകര്ഷണമുഖച്യുതഃ ഭവസ്യാപി ലലാടോത്ഥസ് തൃതീയനയനാനലഃ
യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോള് ഔർവൻ എന്ന അഗ്നി ഭയങ്കരമാകും. പാതാളത്തിൽ നിന്ന് സംകർഷണന്റെ വായിലൂടെ വിഷാഗ്നിയും, ഭവന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നാമത്തെ കണ്ണിലെ അഗ്നിയും പ്രകടമാകും.
ത്രിജഗന്നിര്ദഹന് ക്ഷോഭം സമേഷ്യതി മഹാമുനേ ഏവം ദഗ്ധാ മഹീ സര്വാ യദാ സ്യാദ്ഭസ്മസംനിഭാ
മഹാമുനീ, ആ അഗ്നി മൂന്നു ലോകവും ദഹിപ്പിച്ച് വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കും. അങ്ങനെ ഭൂമി മുഴുവൻ അഗ്നിയിൽ കത്തിയശേഷം, അവൾ ചാരമായിത്തീരും.
ആകാശമൂഷ്മണാ തപ്തം ഭവിഷ്യതി പരംതപ തതഃ സദേവനക്ഷത്രം ജഗദ്യാസ്യതി സംക്ഷയമ്
ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ആകാശം അത്യന്തം ചൂടാകും. പിന്നെ ദേവന്മാരും നക്ഷത്രങ്ങളും സഹിതം ലോകം മുഴുവൻ നശിക്കും.
സംവര്തോ ഭീമനാദശ്ച ദ്രോണശ്ചണ്ഡോ ബലാഹകഃ വിദ്യുത്പതാകഃ ശോണസ്തു സപ്തൈതേ ലയവാരിദാഃ
സംവർത്തം, ഭീമനാദം, ദ്രോണം, ചണ്ഡൻ, ബലാഹകം, വിദ്യുത്പതാക, ശോണം — ഇവയാണ് ലയകാലത്തിലെ ഏഴു മേഘങ്ങൾ.
അഗ്നിപ്രസ്വേദസമ്ഭൂതാഃ പ്ലാവയിഷ്യന്തി മേദിനീമ് സമുദ്രാഃ ക്ഷോഭമാഗത്യ ചൈകത്വേന വ്യവസ്ഥിതാഃ
അഗ്നിയുടെ ചൂടിൽ നിന്നു പിറന്ന ഈ മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ മുക്കും. സമുദ്രങ്ങൾ ഉണർന്ന് ഒറ്റയൊരായിരിക്കും.
ഏതദേകാര്ണവം സര്വം കരിഷ്യന്തി ജഗത്ത്രയമ് വേദനാവമിമാം ഗൃഹ്യ സത്ത്വബീജാനി സര്വശഃ
അവ ലോകത്രയവും ഒറ്റ സമുദ്രമാക്കും. വേദങ്ങളെയും എല്ലാ ജീവികളുടെ വിത്തുകളെയും ഒരുമിച്ച് കപ്പലിൽ എടുക്കും.
ആരോപ്യ രജ്ജുയോഗേന മത്പ്രദത്തേന സുവ്രത സംയമ്യ നാവം മച്ഛൃങ്ഗേ മത്സ്യഭാവാഭിരക്ഷിതഃ
സുഭ്രതാ, ഞാൻ നിനക്ക് നൽകിയ കയറുപയോഗിച്ച് കപ്പൽ എന്റെ കൊമ്പിൽ ഉറപ്പിച്ച്, മീനാകൃതിയായ എന്നാൽ സംരക്ഷിതനായി നീ കപ്പലിൽ ഇരിക്കും.
ഏകഃ സ്ഥാസ്യസി ദേവേഷു ദഗ്ധേഷ്വപി പരംതപ സോമസൂര്യാവഹം ബ്രഹ്മാ ചതുര്ലോകസമന്വിതഃ
ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ദേവന്മാർ കത്തിപ്പോയാലും നീ മാത്രമേ അവരിൽ ശേഷിക്കൂ. ചന്ദ്രനും സൂര്യനും വഹിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവും നാലു ലോകങ്ങളും കൂടെ നിന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടാകും.
നര്മദാ ച നദീ പുണ്യാ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാനൃഷിഃ ഭവോ വേദാഃ പുരാണാനി വിദ്യാഭിഃ സര്വതോവൃതമ്
പുണ്യമായ നർമദാനദിയും, മഹർഷിയായ മാർകണ്ടേയനും, ഭവനും, വേദങ്ങളും, പുരാണങ്ങളും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കും.
ത്വയാ സാര്ധമിദം വിശ്വം സ്ഥാസ്യത്യന്തരസംക്ഷയേ ഏവമേകാര്ണവേ ജാതേ ചാക്ഷുഷാന്തരസംക്ഷയേ
ഇങ്ങനെ, ഇടക്കാല ലയത്തിൽ നിന്നോടൊപ്പം ഈ ലോകം നിലനിൽക്കും. ചാക്ഷുഷാന്തരലയം സംഭവിച്ചപ്പോൾ ഒറ്റ സമുദ്രം പിറക്കുന്നതുപോലെ.
വേദാന്പ്രവര്തയിഷ്യാമി ത്വത്സര്ഗാദൌ മഹീപതേ ഏവമുക്ത്വാ സ ഭഗവാംസ് തത്രൈവാന്തരധീയത
രാജാവേ, നിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ഞാൻ വേദങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രചരിപ്പിക്കും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ അവിടെയേൽ അപ്രത്യക്ഷനായി.
മനുര് അപ്യാസ്ഥിതോ യോഗം വാസുദേവപ്രസാദജമ് അഭ്യസന് യാവദ് ആഭൂതസമ്പ്ലവം പൂര്വസൂചിതമ്
മനുവും വാസുദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ച യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു, മുമ്പ് അറിയിച്ച മഹാപ്രളയം വരുവോളം അതിൽ അഭ്യാസം നടത്തി.