കാവ്യം മാം വോ വിജാനീധ്വം തോഷിതോ ഗിരിശോ വിഭുഃ വഞ്ചിതാ ബത യൂയം വൈ സര്വേ ശൃണുത ദാനവാഃ
"നിങ്ങൾ എന്നെ കാവ്യനായി അറിയണം; മഹാശക്തനായ ഗിരിശൻ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദുഃഖകരം, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വഞ്ചിതരായി! കേൾക്കൂ, ദാനവരേ."
ശ്രുത്വാ തഥാ ബ്രുവാണം തം സംഭ്രാന്താസ്തേ തദാഭവന് പ്രേക്ഷന്തസ് താവ് ഉഭൌ തത്ര സ്ഥിതാസീനൌ സുവിസ്മിതാഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ടപ്പോൾ, അവർ ആശ്ചര്യത്തോടെയും ഭയത്തോടെയും ഇരുവരെയും നോക്കി അവിടെ ഇരുന്നു.
സമ്പ്രമൂഢാസ് തതഃ സര്വേ ന പ്രാബുധ്യന്ത കിംചന അബ്രവീത് സമ്പ്രമൂഢേഷു കാവ്യസ്താനസുരാംസ്തദാ
അതിനുശേഷം, അവർ എല്ലാവരും പൂർണ്ണമായും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി, ഒന്നും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി. അപ്പോൾ കാവ്യൻ ആ അസുരന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ആചാര്യോ വോ ഹ്യ് അഹം കാവ്യോ ദേവാചാര്യോ ഽയമങ്ഗിരാഃ അനുഗച്ഛത മാം ദൈത്യാസ് ത്യജതൈനം ബൃഹസ്പതിമ്
"ഞാനാണ് നിങ്ങളുടെ ഗുരു കാവ്യൻ; ഇവൻ അങ്കിരാസാണ്, ദേവന്മാരുടെ ഗുരു. ദൈത്യരേ, എന്നെ പിന്തുടരൂ, ഈ ബൃഹസ്പതിയെ ഉപേക്ഷിക്കൂ."
ഇത്യുക്താ ഹ്യ് അസുരാസ്തേന താവ് ഉഭൌ സമവേക്ഷ്യ ച യദാസുരാ വിശേഷം തു ന ജാനന്ത്യുഭയോസ്തയോഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അസുരന്മാർ ഇരുവരെയും നോക്കി, എന്നാൽ അവരുടെ ഇടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ബൃഹസ്പതിര് ഉവാചൈനാന് അസമ്ഭ്രാന്തസ്തപോധനഃ കാവ്യോ വോ ഽഹം ഗുരുര്ദൈത്യാ മദ്രൂപോ ഽയം ബൃഹസ്പതിഃ
ബൃഹസ്പതി, മനസ്സുതടസ്സമില്ലാതെ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായവൻ, അവരോട് പറഞ്ഞു: "ദൈത്യരേ, ഞാനാണ് നിങ്ങളുടെ ഗുരു കാവ്യൻ; എന്റെ രൂപത്തിൽ നിന്നിരിക്കുന്നവൻ ബൃഹസ്പതിയാണ്."
സംമോഹയതി രൂപേണ മാമകേനൈഷ വോ ഽസുരാഃ ശ്രുത്വാ തസ്യ തതസ്തേ വൈ സമേത്യ തു തതോ ഽബ്രുവന്
"ഇവൻ എന്റെ രൂപം ധരിച്ച് നിങ്ങളെ വഞ്ചിക്കുന്നു, അസുരരേ." ഇതു കേട്ടപ്പോൾ, അവർ ഒരുമിച്ച് ചേരുകയും പറഞ്ഞു:
അയം നോ ദശ വര്ഷാണി സതതം ശാസ്തി വൈ പ്രഭുഃ ഏഷ വൈ ഗുരുരസ്മാകമ് അന്തരേപ്സുരയം ദ്വിജഃ
"ഈ പ്രഭു പത്ത് വർഷം തുടർച്ചയായി ഞങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചു; ഇവൻ തന്നെയാണ് നമ്മുടെ ഗുരു. ഈ ദ്വിജൻ ഞങ്ങളുടെ ഇടയിൽ കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു."
തതസ്തേ ദാനവാഃ സര്വേ പ്രണിപത്യാഭിനന്ദ്യ ച വചനം ജഗൃഹുസ്തസ്യ ചിരാഭ്യാസേ ന മോഹിതാഃ
അപ്പോൾ ദാനവന്മാർ എല്ലാവരും അവനോട് നമസ്കരിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ ആശംസിച്ചു, അവന്റെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു. ദീർഘകാലം അഭ്യസിച്ചതിനാൽ, അവർ വഞ്ചിതരായില്ല.
ഊചുസ് തമസുരാഃ സര്വേ ക്രോധസംരക്തലോചനാഃ അയം ഗുരുര് ഹിതോ ഽസ്മാകം ഗച്ഛ ത്വം നാസി നോ ഗുരുഃ
അസുരന്മാർ എല്ലാവരും കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നവരായി പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ഗുരുവും ഉപകാരിയും. നീ പോകൂ, നീ ഞങ്ങളുടെ ഗുരു അല്ല.'
ഭാര്ഗവോ വാങ്ഗിരാ വാപി ഭഗവാനേഷ നോ ഗുരുഃ സ്ഥിതാ വയം നിദേശേ ഽസ്യ സാധു ത്വം ഗച്ഛ മാചിരമ്
ഭാർഗവനോ വാംഗിരസോ ആയാലും, ഈ മഹാനാണ് ഞങ്ങളുടെ ഗുരു. ഞങ്ങൾ അവന്റെ ആജ്ഞയിൽ നില്ക്കുന്നു. നീ പോകൂ, വൈകിക്കേണ്ട.'
ഏവമുക്ത്വാസുരാഃ സര്വേ പ്രാപദ്യന്ത ബൃഹസ്പതിമ് യദാ ന പ്രത്യപദ്യന്ത കാവ്യേനോക്തം മഹദ്ധിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അസുരന്മാർ എല്ലാവരും ബൃഹസ്പതിയെ സമീപിച്ചു. കാവ്യൻ പറഞ്ഞ മഹത്തായ ഉപകാരത്തെ അവർ സ്വീകരിച്ചില്ല.
ചുകോപ ഭാര്ഗവസ്തേഷാമ് അവലേപേന തേന തു ബോധിതാ ഹി മയാ യസ്മാന് ന മാം ഭജഥ ദാനവാഃ
അവരുടെ അഹങ്കാരത്തെ കണ്ടു ഭാർഗവൻ കോപിച്ചു. ഞാൻ അവരെ ഉപദേശിച്ചിട്ടും ദാനവർ എന്നെ ആദരിച്ചില്ല.
തസ്മാത്പ്രനഷ്ടസംജ്ഞാ വൈ പരാഭവമവാപ്സ്യഥ ഇതി വ്യാഹൃത്യ താന്കാവ്യോ ജഗാമാഥ യഥാഗതമ്
അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ ബോധം നഷ്ടപ്പെടുത്തി പരാജയപ്പെടും എന്നു പറഞ്ഞ്, കാവ്യൻ അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചു പോയി.
ശപ്താംസ്താനസുരാഞ്ജ്ഞാത്വാ കാവ്യേന സ ബൃഹസ്പതിഃ കൃതാര്ഥഃ സ തദാ ഹൃഷ്ടഃ സ്വരൂപം പ്രത്യപദ്യത
കാവ്യൻ അസുരന്മാരെ ശപിച്ചതറിയുമ്പോൾ, ബൃഹസ്പതി തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയതിൽ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
ബുദ്ധ്യാസുരാന് ഹതാഞ്ജ്ഞാത്വാ കൃതാര്ഥോ ഽന്തരധീയത തതഃ പ്രനഷ്ടേ തസ്മിംസ്തു വിഭ്രാന്താ ദാനവാഭവന്
ബുദ്ധിയാൽ അസുരന്മാർ തോറ്റതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി. പിന്നെ അവൻ അദൃശനായപ്പോൾ, ദാനവർ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകി.
അഹോ വിവഞ്ചിതാഃ സ്മേതി പരസ്പരമഥാബ്രുവന് പൃഷ്ഠതോ ഽഭിമുഖാശ്ചൈവ താഡിതാങ്ഗിരസേന തു
'അയ്യോ, നാം വഞ്ചിതരായി!' എന്നിങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു. പിന്നിൽ നിന്നവർ മുന്നിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു, ആംഗിരസൻ അവരെ അടിച്ചു.
വഞ്ചിതാഃ സോപധാനേന സ്വേ സ്വേ വസ്തുനി മായയാ തതസ്ത്വപരിതുഷ്ടാസ്തേ തമേവ ത്വരിതാ യയുഃ പ്രഹ്ലാദമഗ്രതഃ കൃത്വാ കാവ്യസ്യാനുപദം പുനഃ
വഞ്ചനയാൽ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ മായയാൽ വഞ്ചിതരായി. അതിനുശേഷം, സംതൃപ്തരാകാതെ, അവർ പ്രഹ്ലാദനെ മുന്നിൽ വെച്ച് കാവ്യനെ പിന്തുടർന്ന് വേഗത്തിൽ അവന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
തതഃ കാവ്യം സമാസാദ്യ ഉപതസ്ഥുരവാങ്മുഖാഃ സമാഗതാന്പുനര്ദൃഷ്ട്വാ കാവ്യോ യാജ്യാനുവാച ഹ
അപ്പോൾ, കാവ്യനെ സമീപിച്ച്, അവർ തല താഴ്ത്തി നിന്നു. വീണ്ടും അവരെ ഒന്നിച്ച് കണ്ടപ്പോൾ, കാവ്യൻ യജ്ഞകർക്ക് പറഞ്ഞു.
മയാ സംബോധിതാഃ സര്വേ യസ്മാന്മാ നാഭിനന്ദഥ തതസ്തേനാവമാനേന ഗതാ യൂയം പരാഭവമ്
ഞാൻ ഉപദേശിച്ചിട്ടും നിങ്ങൾ എന്നെ ആദരിച്ചില്ല. അതിനാൽ, ആ അവമാനത്താൽ നിങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു.
ഏവം ബ്രുവാണം ശുക്രം തു ബാഷ്പസംദിഗ്ധയാ ഗിരാ പ്രഹ്ലാദസ്തം തദോവാച മാ നസ്ത്വം ത്യജ ഭാര്ഗവ
ഇങ്ങനെ ശുക്രൻ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, പ്രഹ്ലാദൻ കണ്ണുനീരോടെ പറഞ്ഞു: 'ഭാർഗവാ, ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.'
സ്വാശ്രയാന് ഭജമാനാംശ്ച ഭക്താംസ്ത്വം ഭജ ഭാര്ഗവ ത്വയ്യദൃഷ്ടേ വയം തേന ദേവാചാര്യേണ മോഹിതാഃ ഭക്താനര്ഹസി വൈ ജ്ഞാതും തപോദീര്ഘേണ ചക്ഷുഷാ
ഭാർഗവാ, സ്വാശ്രയം തേടുന്നവരെയും ഭക്തരെയും നീ ആദരിക്കണം. നീ കാണാതിരിക്കുമ്പോൾ, ആ ദിവ്യഗുരുവാൽ ഞങ്ങൾ വഞ്ചിതരാകുന്നു. നീ ദീർഘതപസ്സിലൂടെ ഭക്തരെ തിരിച്ചറിയണം.
യദി നസ്ത്വം ന കുരുഷേ പ്രസാദം ഭൃഗുനന്ദന അപധ്യാതാസ് ത്വയാ ഹ്യ് അദ്യ പ്രവിശാമോ രസാതലമ്
ഭൃഗുനന്ദനാ, നീ ഞങ്ങളോട് ദയ കാണിക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, നിന്റെ ശാപത്താൽ ഞങ്ങൾ ഇന്ന് തന്നെ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകും.
ജ്ഞാത്വാ കാവ്യോ യഥാതത്ത്വം കാരുണ്യാദനുകമ്പയാ ഏവം പ്രത്യനുനീതോ വൈ തതഃ കോപം നിയമ്യ സഃ ഉവാചൈതാന്ന ഭേതവ്യം ന ഗന്തവ്യം രസാതലമ്
കാവ്യൻ യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കി, കരുണയും ദയയുംകൊണ്ട്, ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, കോപം നിയന്ത്രിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, പാതാളത്തിലേക്ക് പോകരുത്.'
അവശ്യം ഭാവിനോ ഹ്യ് അര്ഥാഃ പ്രാപ്തവ്യാ മയി ജാഗ്രതി ന ശക്യമന്യഥാ കര്തും ദിഷ്ടം ഹി ബലവത്തരമ്
ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുമ്പോഴും സംഭവിക്കേണ്ടതുതന്നെ. വിധി അതിലധികം ശക്തമാണ്, അതിനെ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല.
സംജ്ഞാ പ്രനഷ്ടാ യാ വോ ഽദ്യ താമേതാം പ്രതിപത്സ്യഥ ദേവാഞ്ജിത്വാ സകൃച്ചാപി പാതാലം പ്രതിപത്സ്യഥ
ഇന്ന് നിങ്ങൾക്ക് നഷ്ടമായ ബോധം വീണ്ടും നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും. ദേവന്മാരെ ഒരിക്കൽ പോലും ജയിച്ചാൽ, നിങ്ങൾ പാതാളം പ്രാപിക്കും.
പ്രാപ്തേ പര്യായകാലേ ച ഹീതി ബ്രഹ്മാഭ്യഭാഷത മത്പ്രസാദാച്ച ത്രൈലോക്യം ഭുക്തം യുഷ്മാഭിരൂര്ജിതമ്
നിശ്ചിതമായ സമയത്ത് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: എന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു നിങ്ങള് വലിയ ശക്തിയോടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.
യുഗാഖ്യാ ദശ സമ്പൂര്ണാ ദേവാനാക്രമ്യ മൂര്ധനി ഏതാവന്തം ച കാലം വൈ ബ്രഹ്മാ രാജ്യമഭാഷത
പത്ത് യുഗങ്ങള് പൂര്ത്തിയായി, ദേവന്മാരെ മറികടന്ന് ബ്രഹ്മാവ് ഈ കാലമൊക്കെയും ആധിപത്യം വഹിച്ചു.
രാജ്യം സാവര്ണികേ തുഭ്യം പുനഃ കില ഭവിഷ്യതി ലോകാനാമീശ്വരോ ഭാവ്യസ് തവ പൌത്രഃ പുനര്ബലിഃ
സാവര്ണിയുടെ കാലത്ത് വീണ്ടും രാജത്വം നിനക്കുണ്ടാകും; നിന്റെ മകന് ബാലി വീണ്ടും ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയാകും.
ഏവം കില മിഥഃ പ്രോക്തഃ പൌത്രസ്തേ വിഷ്ണുനാ സ്വയമ് വാചാ ഹൃതേഷു ലോകേഷു താസ്താസ്തസ്യാഭവന്കില
ഇങ്ങനെ തന്നെ, നിന്റെ മകന് ബാലിയോട് വിഷ്ണു സ്വയം വാക്കുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു; ലോകങ്ങള് നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോള് അവന് ലഭിച്ച വരങ്ങള് അവന്റെതായിത്തീർന്നു.